Lãng quên thật dễ dàng.

Về sau, tôi lên thị trấn Du Phường, có vài đứa trẻ đã không còn biết tên tôi nữa. Chúng theo người lớn gọi tôi bằng biệt danh: "Khống Phí". Nếu đứa khác không biết "Khống Phí" là ai, chúng sẽ thêm vào một câu: "Khống Phí của đoàn thuyền Hướng Dương". Nếu vẫn chưa rõ, chúng lại thêm một chú thích: "Thằng con của thằng 'một nửa'!" Chuyện này dù không muốn nói cũng phải nói, chẳng còn là bí mật gì nữa, cha tôi đã trở thành nhân vật nực cười nhưng cũng bí ẩn nhất vùng sông Kim Tước, cha tôi, chỉ có một nửa cái ấy.

Năm thứ ba trên sông, tôi chợt nhận ra dáng đi của mình không bình thường. Mỗi lần lên bờ, tôi đều cẩn thận tránh tất cả những dấu vết màu đỏ thẫm trên bến tàu, sợ rằng đó là vết máu sỉ nhục do cha để lại. Tôi không dám nhìn xuống những thứ rác rưởi màu trắng trên đất, sợ rằng đó là dải tang phục do Triệu Xuân Mỹ để lại. Tôi hoặc là cúi đầu nhìn chân mà đi, hoặc là ngẩng đầu nhìn trời mà bước. Có một lần lên bờ, ánh nắng buổi chiều rọi lên người, tôi để ý đến bóng mình, thấy cái bóng in trên đường đá trông hơi giống con vịt. Ban đầu tôi tưởng là do ánh sáng gây hiểu lầm, tôi chỉnh lại dáng đi, nghiêng đầu quan sát cái bóng của chính mình, rồi phát hiện cái bóng đó đang vặn vẹo đau đớn, trông càng xấu xí hơn, giống hệt một con ngỗng. Tôi đột nhiên nhận ra mình cũng giống như Đức Thịnh, Xuân Sinh và những người khác, bị "chân chữ bát" rồi. Tôi rất ngạc nhiên, tôi và Đức Thịnh, Xuân Sinh không giống nhau. Họ quen đi chân trần lên bờ, còn tôi đi giày da; họ lớn lên trên thuyền từ nhỏ, bước chân luôn bị hạn chế bởi mạn thuyền, đi trên thuyền lâu ngày nên mới thành chân chữ bát, còn tôi đã đi lại tự do trên bờ suốt mười ba năm, tại sao tôi cũng thành chân chữ bát? Tôi cởi giày da, lấy miếng lót giày ra, giũ sạch cát mịn bên trong, kiểm tra kỹ lưỡng đế giày và lỗ hổng trên giày, chẳng thấy giày có vấn đề gì cả. Tôi ngồi bên đường nghiên cứu đôi chân mình, chân tôi tuy hơi bẩn nhưng không có gì bất thường, điều này khiến tôi vô cùng hoang mang. Một đôi chân lành lặn, đi lại suốt hơn mười năm, sao bỗng chốc lại quên mất cách đi đứng? Tại sao không đi giống vịt thì lại đi giống ngỗng?

Chân chữ bát trông thật xấu xí. Phụ nữ mà đi chân chữ bát, bạn lại có thêm lý do để sỉ nhục họ: một người đàn bà, dang chân ra rộng như thế có ý gì, là có ý hoan nghênh hay sao? Đàn ông đi chân chữ bát cũng dễ gây hiểu lầm, làm cho người ta thấy dương vật và tinh hoàn của bạn to và nặng nề đến mức phải dùng sức của đôi chân mới chống đỡ nổi. Tôi ngồi bên đường, vận dụng kiến thức y học học được ở khoa ngoại bệnh viện, phân tích so sánh sự giống và khác nhau giữa chân chữ bát của tôi và đám Đức Thịnh, Xuân Sinh, rồi kết luận rằng mình mắc triệu chứng chân chữ bát cấp tính, không phải do ảnh hưởng từ những dân thuyền khác, mà là cha đã ảnh hưởng đến tôi. Đây là một loại hội chứng biến chứng bí ẩn, kể từ khi ca phẫu thuật nối lại dương vật của cha miễn cưỡng thành công, tôi luôn cảm thấy một nửa đó đã được nối vào người mình, tất cả quần lót của tôi đều chật, nửa thân dưới của tôi ngày càng nặng nề. Đại não của tôi cũng bị nhiễm khuẩn ở một mức độ nào đó, cái gọi là chân chữ bát chắc chắn được quyết định bởi một bộ não chữ bát. Có lẽ não tôi cũng bị cha lén lút cắt một nhát, tôi mắc hội chứng não chữ bát rồi. Ngay cả kẻ ngốc cũng phân biệt được đâu là sông, đâu là đất, nhưng bộ não chữ bát của tôi lại đánh đồng sông và đất với nhau, nó phát ra mệnh lệnh cẩn trọng cho đôi chân tôi: "Cẩn thận, cẩn thận, đôi chân dùng sức, giẫm chắc mặt đất, đề phòng đất rung chuyển, đề phòng đường sá gập ghềnh, đề phòng dòng ngầm, đề phòng xoáy nước." Tôi tuân theo mệnh lệnh đó, cẩn thận bước đi trên bờ, thấp thoáng nhìn thấy trong bóng của đầu mình có một hình chữ bát bí ẩn đang lấp lánh. Từ đó về sau, mỗi con đường trên bờ, nếu không phải là tấm ván mạn trái của tôi thì cũng là tấm ván mạn phải, tôi phải cẩn thận mà đi. Từ đó về sau, thị trấn Du Phường chính là một mặt nước ngụy trang, tôi phải cẩn thận, phải đặc biệt cẩn thận mà đi.

Lãng quên thật dễ dàng. Sau đó, tôi trở thành một người chân chữ bát. Sức khỏe của tôi không chịu ảnh hưởng từ cha, nhưng hệ thống ngũ quan của tôi đã bị những vi khuẩn bí ẩn trên người cha lây nhiễm. Rất kỳ lạ, đứng từ góc độ của tôi nhìn ngắm thế giới trên sông, luôn nhìn ra một kết quả hoang đường, thế giới của tôi chỉ còn lại một nửa. Trên bờ nơi nào cũng ca múa rộn ràng, dòng nước chảy róc rách, tôi phát hiện xung quanh mình không có ca múa rộn ràng, chỉ có dòng nước chảy róc rách, dòng nước làm tôi phát chán. Tôi đi lại trên sông, tàu kéo chạy tốc độ cao, kéo chiếc sà lan của tôi đi một cách điên cuồng, gió, tốc độ và những vi khuẩn bí ẩn hợp sức lại đối đầu với tai tôi, đối đầu với mắt tôi. Tiếng hát trong loa phát thanh trên bờ dù có hào hùng đến đâu, tôi chỉ nghe được nửa câu trước, nửa câu sau đã bị gió sông thổi bay mất. Tôi đứng ở mũi tàu ngắm cảnh hai bên bờ, xem xong ruộng lúa mì bên trái thì quên mất thị trấn bên phải, không phân biệt được đoàn thuyền vừa đi qua nơi nào. Cảnh sắc hai bên bờ sông thay đổi từng ngày, nhưng ánh mắt của tôi quá vội vàng, tư duy của tôi lại phiến diện, điều này định sẵn tôi chỉ hiểu biết sơ sài về những thành tựu xây dựng chủ nghĩa xã hội trên bờ. Tàu đi qua trại nuôi vịt, nhìn từ xa thấy một đám công nhân đang đóng cọc đào đất trên bãi sông, tôi không biết đó là phôi thai của nhà máy thủy điện Thắng Lợi, cứ tưởng trại nuôi vịt muốn mở rộng chuồng vịt. Trong lòng tôi còn lẩm bẩm, đến cả tôi trên bờ còn không có lấy một căn nhà, sao lũ vịt lại được coi trọng thế chứ? Dưới nước là nhà của chúng rồi, trên bờ còn xây nhà cho chúng nữa. Tàu đi qua trấn Phượng Hoàng, tôi thấy bên bờ sông phía đông thị trấn dựng lên một cột bê tông cao vút, tôi nghĩ nhà máy thủy điện bên trại nuôi vịt vừa mới xây, sao trấn Phượng Hoàng lại xây cái mới nữa, hai nơi đang đấu đá nhau à? Tôi hoàn toàn không để ý bên kia bờ sông cũng dựng lên một cột bê tông, người ta ở trấn Phượng Hoàng đâu phải đang xây nhà máy thủy điện gì, mà là đang xây một cây cầu đường bộ.

Người trên bờ đều đang bàn tán một chuyện lớn: quê hương tôi, thị trấn Du Phường, đã "chim sẻ hóa phượng hoàng", thị trấn nhỏ này sắp sửa xảy ra thay đổi nghiêng trời lệch đất, trở thành thị trấn mẫu của vùng sông Kim Tước. Ngoài việc cải tạo bến tàu, dỡ nhà mở đường, còn có tin đồn thị trấn Du Phường sắp xây dựng một cơ sở chiến lược, liên quan đến bí mật quốc gia, không ai nói rõ rốt cuộc là cơ sở gì. Từ trên bờ đến dưới thuyền, mọi người tranh luận không ngớt vì chuyện này, người bảo là một hầm phòng không khổng lồ, người bảo là căn cứ tên lửa, cũng có người bảo là cơ sở phụ trợ cho căn cứ quân sự Sơn Nam, chẳng qua là một đầu mối đường ống dẫn dầu mà thôi. Tôi nghe nhiều lần mới biết "thị trấn mẫu" mà người ta nói nghĩa là gì. Trước những lời đồn thổi, tôi chẳng biết lời nào đáng tin. Nếu cha còn đương chức, tôi đã có thể nắm được tư liệu gốc, đáng tiếc, "sông có khúc, người có lúc", tôi và cha đã trở thành những người có tin tức bế tắc nhất vùng sông Kim Tước.

Một ngày nọ, tôi đi lên bến tàu, thấy bầu trời thị trấn Du Phường quả nhiên xanh hơn ngày thường một chút, không khí trong lành hơn vài phần. Bến bốc xếp đang chỉnh đốn sản xuất, núi than đã gầy đi một vòng, việc lưu trữ hàng hóa đang từ thô sơ đi vào trật tự, công nhân bốc xếp đều mặc đồng phục vải thô màu xanh, quấn khăn trắng trên cổ. Còn nhà vệ sinh công cộng trên bến tàu cũng sạch sẽ hơn, mùi thuốc sát trùng nồng nặc hơn nhiều. Còn trên đỉnh tòa nhà phức hợp phía xa, đèn màu lấp lánh, rất nhiều biểu ngữ tuyên truyền nền đỏ chữ vàng đang phấp phới trong gió. Tôi bước ra khỏi nhà vệ sinh, đi ngang qua một nhà kho trước đây từng chứa hóa chất, thấy tường nhà kho được sơn mới, cửa ra vào và cửa sổ được sơn màu đỏ, trước cửa treo một tấm biển gỗ: "Nhóm trị an bến tàu thị trấn Du Phường". Cơ quan bất ngờ xuất hiện này khiến tôi rất tò mò, tôi ngó vào trong cửa, thấy vài gương mặt quen thuộc: Ngũ Lại Tử, Trần Đầu Trọc, Vương Tiểu Cải. Mỗi người họ đều đeo một chiếc băng đỏ trên tay áo, trên băng đỏ in chữ "Du Trị". Hai chữ này thoạt nhìn khó hiểu, ngẫm nghĩ một hồi thì hiểu ngay, là viết tắt của "Nhóm trị an thị trấn Du Phường". Phía sau chữ "Du Trị" còn kèm theo một dấu ngoặc, trong ngoặc là một con số Ả Rập, chắc là mật danh riêng của họ. Trong lòng tôi dấy lên một sự đố kỵ khó hiểu, cố tình thò đầu vào trong, lớn tiếng hỏi họ: "Ba người các anh là dầu mỡ (du chi) à? Dầu mỡ là phải cho xuống nồi nấu dầu đấy."

Họ nghe ra ý ác độc của tôi. Vương Tiểu Cải và Ngũ Lại Tử chỉ trừng mắt nhìn tôi đầy kiêu ngạo, không thèm để ý. Còn tên Trần Đầu Trọc vì tính hư vinh, nhất quyết phải giải thích rõ cho tôi: "Khống Phí đúng là Khống Phí, mày chả biết cái gì cả, dầu mỡ với chả nấu dầu cái gì? Đến chữ 'Trị' trong trị an mà cũng không biết à? Chúng tao là nhóm trị an!" Tôi nói: "Nhóm trị an các người làm cái gì, ai cho các người thành lập?" Trần Đầu Trọc như bị sỉ nhục, trợn mắt với tôi, nói: "Mày bị não lợn à, cái này cũng phải hỏi? Nhóm trị an thì quản lý trị an, đương nhiên là tòa nhà phức hợp phê chuẩn thành lập rồi!" Tôi lại hỏi: "Chỉ với ba người các anh, trông coi một cái nhà kho rách nát, thế mà cũng gọi là nhóm trị an rồi?" Trần Đầu Trọc nói: "Tạm thời là ba người bọn tao, sau này đội ngũ của bọn tao sẽ lớn mạnh dần, mày đừng thấy văn phòng bọn tao nhỏ, quyền lực của bọn tao lớn lắm đấy!" Tôi khinh bỉ nói: "Cái bến tàu rách này, hàng hóa không thuộc quyền các người quản, công nhân bốc xếp không thuộc quyền các người quản, quyền lực của các người lớn đến đâu được?" Trần Đầu Trọc còn muốn giải thích gì đó thì bị Ngũ Lại Tử bên cạnh đẩy một cái. Tên Ngũ Lại Tử đó là anh trai của Thất Lại Tử, còn đáng ghét hơn cả Thất Lại Tử. Hắn trợn mắt xông ra, làm động tác khóa tay với tôi, miệng nói: "Khống Phí, mày mà còn lằng nhằng ở đây, tao sẽ còng mày lại. Hôm nay bọn tao sẽ cho mày mở mang tầm mắt, xem quyền lực của bọn tao lớn đến đâu!"

Ngũ Lại Tử vừa ra ngoài là tôi đã bỏ đi. Tôi không phải sợ hắn, chỉ là cứ nhìn thấy Ngũ Lại Tử, tôi lại nhớ đến Thất Lại Tử, nhớ đến chị gái Lại Tử, nhớ đến nửa cái bánh mì kia, nhớ đến biệt danh của mình. Nhìn thấy cả nhà này, lòng tôi đầy thù hận và nhục nhã, miệng sẽ như sủi bọt mà thốt ra những lời chửi rủa. Tôi tự biết mình, xét về đánh nhau tôi không phải đối thủ của hắn, cho nên không thể chửi trước mặt. Tôi quay người đi về phía thị trấn, vừa đi vừa lẩm bẩm chửi. Nhưng tôi đi chưa được mấy bước, chửi chưa được mấy câu, đột nhiên nghe thấy phía sau vang lên giọng nói của Vương Tiểu Cải: "Sao lại để nó đi? Các người trí nhớ kiểu gì thế, bây giờ nó không được đi!" Cùng lúc đó, Ngũ Lại Tử và Trần Đầu Trọc đều hét lên với tôi: "Khống Phí, đứng lại, mày quay lại đây, bây giờ mày không được lên thị trấn!"

Tôi ngơ ngác đứng đó, nhìn đám Vương Tiểu Cải bao vây lấy mình, tôi nói: "Tại sao tôi không được lên thị trấn? Các người là nhóm trị an, mà quản cả chân tôi nữa à?"

"Mày trợn mắt làm cái gì? Bọn tao chính là quản chân mày đây, ai không ngoan ngoãn, thì quản chặt chân kẻ đó." Vương Tiểu Cải chỉnh lại băng đỏ trên tay áo, nhắc tôi chú ý đến băng đỏ của hắn. Tôi nhìn thấy băng đỏ của hắn rõ ràng to hơn một cỡ so với Trần Đầu Trọc và Ngũ Lại Tử, nhưng mật danh thì nhỏ hơn, là "Du Trị số 2". Thấy tôi đang nghiên cứu băng đỏ của Vương Tiểu Cải, Trần Đầu Trọc giới thiệu với tôi: "Vương Tiểu Cải là phó tổ trưởng nhóm trị an của bọn tao, hắn không cho mày đi, mày đừng hòng đi được."

Tôi nói: "Phó tổ trưởng cái gì? Tổ trưởng cũng không quản được chân tao, tao muốn đi đâu thì đi, hắn dựa vào cái gì mà quản tao?"

"Dựa vào chỉ thị từ trên!" Vương Tiểu Cải nghiêm giọng, hắn đẩy tôi đi nhưng bị tôi giãy ra. Kết quả là Ngũ Lại Tử và Trần Đầu Trọc cùng xông tới đẩy tôi, đẩy tôi đến cạnh một đống thùng dầu diesel. Vương Tiểu Cải nói: "Được rồi, cứ để nó đợi ở đây, đợi người của đoàn thuyền các người đến đủ, rồi để họ cùng nhau lên bờ."

Cuối cùng tôi cũng hiểu chúng đang giở trò gì. Cái nhóm trị an này làm tôi tức điên lên, tôi đá văng một cái thùng dầu diesel, miệng kêu to: "Chúng tôi là đoàn thuyền, chứ có phải quân đội đâu, tại sao phải hành động tập thể?"

"Mày cãi nhau với tao làm gì? Cãi với tao cũng vô ích." Vương Tiểu Cải nói, "Bọn tao đang quán triệt tinh thần cấp trên, thời kỳ đặc biệt áp dụng biện pháp đặc biệt. Từ hôm nay trở đi, đoàn thuyền Hướng Dương cập bến, bắt buộc phải đăng ký tập thể mới được lên bờ, không cá nhân nào được đi lung tung trong thị trấn, sắp có thông báo rồi!"

Có vẻ như Vương Tiểu Cải đang thực thi chỉ thị nào đó của cấp trên. Tôi đoán thời kỳ đặc biệt này có liên quan đến việc xây dựng thị trấn mẫu. Tôi hậm hực nhìn về phía thị trấn Du Phường, trên đường phố xa xa, rất nhiều người đang đi lại tự do, họ dường như đứng ngoài cái gọi là thời kỳ đặc biệt này. Phát hiện này giúp tôi tìm được lý do: "Vương Tiểu Cải, mày coi tao là thằng ngu à?" Tôi dùng ngón tay chỉ vào những bóng người kia, chất vấn Vương Tiểu Cải: "Tại sao người của đoàn thuyền phải hành động tập thể, còn người trong thị trấn lại có thể tùy ý hành động?"

Vương Tiểu Cải liếc theo hướng ánh mắt tôi nhìn những người qua đường, chợt mỉm cười nham hiểm: "Vậy mày cũng nói cho tao biết, tại sao người khác đều ở trên bờ, còn các người phải ở trên thuyền, ở trên sông?"

Tôi bị Vương Tiểu Cải chạm vào nỗi đau, tức giận đến mức chửi thẳng vào mặt hắn: "Vương Tiểu Cải, tao đù mẹ mày!"

Vương Tiểu Cải nổi giận, rút từ bên hông ra một cây gậy gỗ màu đỏ trắng, chỉ vào tôi nói: "Mày định đù mẹ ai? Bố mày đù mãi đù mãi, đù mất nửa cái đấy, mày còn chưa rút kinh nghiệm à? Gậy trị an của tao mới là cái để đù người đây, mày mà còn mồm mép nữa, tao đù cái 'của quý' của mày thành hai nửa đấy!"

Tôi và đám người nhóm trị an đang đối đầu giằng co thì bến tàu trở nên hỗn loạn, là người của đoàn thuyền Hướng Dương đang lũ lượt kéo nhau lên bờ. Theo tiếng kêu của Trần Đầu Trọc: "Chúng nó tới rồi!" Ba tên lập tức buông tôi ra, bọn chúng vừa nhìn chằm chằm vào đám dân thuyền trên bến tàu, vừa chạy về phía nhà kho cũ. Tôi thấy Vương Tiểu Cải rút từ trong túi ra một cái còi, "tuyệt" một tiếng. Ngũ Lại Tử và Trần Đầu Trọc nghe tiếng còi lại càng chạy nhanh hơn. Vương Tiểu Cải còn dùng giọng phổ thông chuẩn xác hét lớn: "Các vị trí sẵn sàng, chuẩn bị hành động!"

Ban đầu tôi không biết hành động của chúng rốt cuộc là gì. Khi chúng từ nhà kho ra, cổ Vương Tiểu Cải có thêm một chiếc ống nhòm, Ngũ Lại Tử tay cầm hai cây gậy trị an, còn Trần Đầu Trọc miệng ngậm một cây bút bi, nách kẹp một kẹp hồ sơ đăng ký. Tôi không biết bộ trang bị kỳ quặc này có công dụng gì, sau đó tôi mới kinh ngạc phát hiện chúng đã có sự chuẩn bị từ trước. Hành động của chúng là theo dõi dân thuyền, ống nhòm dùng để quan sát, kẹp đăng ký dùng để ghi chép, còn tác dụng của gậy trị an thì không cần tôi giới thiệu nữa, đó là để đù người. Tôi lầm lũi đi theo đám đông ồn ào hỗn loạn của đoàn thuyền Hướng Dương vào thị trấn, ba tên kia lầm lũi theo sau tôi như ba con chó săn âm u. Tôi quay đầu quan sát chúng, thấy Vương Tiểu Cải ở phía sau chỉ trỏ, rõ ràng là hắn đang kiểm đếm số người dân thuyền lên bờ, miệng lẩm bẩm gì đó. Trần Đầu Trọc vừa đi vừa ghi chép gì đó vào kẹp hồ sơ, còn Ngũ Lại Tử mắt lộ hung quang, vừa đi vừa vung vẩy gậy trị an trong tay lên không trung, tôi nghi ngờ hắn đang tập động tác đù người.

Ban đầu dân thuyền không biết mình bị theo dõi. Đám đông hỗn loạn này đi qua bến tàu, nam nữ già trẻ ăn mặc lôi thôi, bước những bước chân chữ bát lớn nhỏ khác nhau, mang theo đủ loại vật dụng, quang gánh, giỏ, thùng nhựa, tuy ồn ào náo nhiệt nhưng trông như một đội ngũ hân hoan vui vẻ. Tôi đi theo phía sau họ, đội ngũ bỗng dưng có thêm một cái đuôi u ám. Họ đều quay đầu nhìn tôi đầy nghi hoặc: "Ơ, hôm nay Đông Lượng tâm trạng tốt nhỉ, đi theo chúng ta à? Mày không chê bọn tao nữa à?" Đức Thịnh nói: "Đông Lượng, chẳng phải mày lên bờ từ sáng rồi sao? Sao còn ở đây?" Tôi giơ ngón cái lên, vẩy vẩy về phía sau, ra hiệu cho họ đừng để ý tôi mà hãy để ý động tĩnh phía sau lưng tôi. Họ liền nhìn về phía sau tôi, nhìn vài cái, nam nữ già trẻ cuối cùng đều phát hiện ra ba cái đuôi to lớn hơn kia: "Ơ, Ngũ Lại Tử! Trần Đầu Trọc! Còn cả Vương Tiểu Cải! Chúng nó đi theo chúng ta làm gì?" Dân thuyền là dân thuyền, làm việc mờ ám thì chột dạ, không làm gì cũng chột dạ. Hình như Vương Lục Chỉ là người hét lên đầu tiên: "Chạy mau, sắp bắt người rồi!" Đội hình dân thuyền lập tức tan tác, phụ nữ theo bản năng kéo con chạy trốn ra sau đống hàng hóa, sự hoảng loạn của đàn ông thì biểu hiện khác nhau: có người cúi người nắm tay đứng sững lại, có người liều mạng chạy đến áp lưng vào tường, Xuân Sinh nhát gan thì ngồi xổm xuống đất, lấy hai tay ôm lấy đầu.

Dân thuyền vừa loạn, nhóm trị an cũng có chút rối. Vương Tiểu Cải vội vàng cầm còi thổi mấy tiếng, nhưng chỉ thổi ra được những tiếng còi câm như tiếng đánh rắm. Hắn làm động tác hai tay chụm lại, hét lớn với dân thuyền: "Giữ vững đội hình, nhanh giữ vững đội hình, đừng tin lời bịa đặt của Vương Lục Chỉ, bọn tao không bắt người, bọn tao đang giám sát các người, không bắt các người!"

Dân thuyền nhìn nhau sau khi ổn định lại, thăm dò quay về giữa bến tàu. Ai gây chuyện thế? Rốt cuộc chúng muốn giám sát ai? Họ thì thầm bàn tán, trong đám đông vang lên tiếng lầm bầm của Xuân Sinh: "Chắc chắn là Đông Lượng, nó viết bậy bạ trên bờ, nhỡ đâu viết phản động." Dân thuyền nghe thấy đều nhìn chằm chằm vào tôi. Ánh mắt đó làm tôi rất tức giận: "Các người nhìn tao làm gì? Tao lên bờ chỉ đi đái một bãi, có làm gì đâu!" Họ không dám nhìn tôi nữa, đều quay đầu nhìn Vương Tiểu Cải và đồng bọn. Vương Tiểu Cải vẫn làm động tác chụm hai tay, nói: "Tập trung lại, tập trung lại, giữ vững đội hình, các người định đi đâu thì đi, bọn tao đảm bảo không bắt người." Tôn Hỷ Minh nói gay gắt: "Không bắt người mà còn đòi chúng tao cảm ơn à? Rốt cuộc xảy ra chuyện gì, các người giở trò gì thế?" Vương Tiểu Cải rút từ trong ngực ra một tờ thông báo in bằng mực dầu: "Giở trò gì? Tự lại mà xem, thông báo do tòa nhà phức hợp phát xuống!" Tôn Hỷ Minh đi qua đòi lấy tờ thông báo, Vương Tiểu Cải không cho ông ta cầm, chỉ cho xem. Tôn Hỷ Minh là người mù chữ một nửa, mấy chữ không quan trọng thì đọc được, nhưng hai từ "chỉnh đốn" và "giám sát" thì không biết. Nhìn vào tờ thông báo trên tay Vương Tiểu Cải một lúc, ông ta gọi tôi lại: "Đông Lượng, mày lại đây, xem tờ thông báo này rốt cuộc viết gì?"

Tôi đi qua xem tờ thông báo màu hồng đó, quả nhiên thấy quy định mới mà Vương Tiểu Cải nói: "Từ nay về sau chỉnh đốn trật tự xã hội thị trấn Du Phường, người không phải cư dân thị trấn và người lạ lai vãng cần tự giác chấp nhận sự giám sát của nhóm trị an."

Tôi đọc lại thông báo một lượt, dân thuyền đều chen lên nghe, nghe xong thì cãi nhau ỏm tỏi. Đức Thịnh hét lên với Vương Tiểu Cải trước tiên: "Dân thuyền chúng tôi không phải cư dân? Chúng tôi là người lạ lai vãng? Không có chúng tôi vận chuyển, người trên bờ các người ăn gì mặc gì? Không có chúng tôi, các người đến giấy vệ sinh để chùi đít cũng không có, dựa vào cái gì mà bắt chúng tôi chấp nhận sự giám sát của các người?"

"Lý Đức Thịnh, mày bớt cái kiểu đó đi, chúng tao ăn cơm mặc áo dùng giấy vệ sinh là dựa vào Đảng, dựa vào chủ nghĩa xã hội, chứ không dựa vào đám dân thuyền các người!" Vương Tiểu Cải phản ứng nhanh nhạy, phản bác Đức Thịnh một cách đanh thép. Hắn đẩy Đức Thịnh sang một bên, vung vẩy tờ thông báo trước mặt Tôn Hỷ Minh: "Tôn Hỷ Minh, ông không phải đội trưởng sao? Lúc này ông phải làm gương chứ, mau bảo họ xếp hàng đi, xếp hàng mới có trật tự, các người có trật tự, bọn tao đảm bảo sẽ không làm khó các người."

Lại là Đức Thịnh hét lên đầu tiên: "Chúng tao không phải học sinh tiểu học, không phải tội phạm, xếp hàng cái con cặc gì?"

Ngũ Lại Tử vung vẩy gậy trị an tiến về phía Đức Thịnh. Đức Thịnh liếc nhìn cây gậy trong tay hắn, mỉa mai: "Mày cầm cái gậy tao không sợ, mày cầm súng đến tao mới sợ mày." Ngũ Lại Tử cười lạnh: "Đừng tưởng bọn tao không lấy được súng, chưa tới lúc thôi, mày mà dám phá hoại trị an, xem tao lấy gì trị mày!" Một câu nói của Ngũ Lại Tử đã phạm vào cơn giận của đám đông, dân thuyền đều kêu hoảng lên: "Rốt cuộc xảy ra chuyện gì thế này, chúng tôi lên bờ một chuyến phạm tội gì, Ngũ Lại Tử mày định lấy súng bắn người à? Chưa từng thấy kẻ lòng lang dạ sói như mày, mày Ngũ Lại Tử không phải do cha mẹ sinh ra à?" Dân thuyền và nhóm trị an cãi nhau ỏm tỏi trên bến tàu, lẫn trong tiếng la hét của phụ nữ, thu hút đám công nhân bốc xếp xung quanh chạy về phía chúng tôi. Vương Tiểu Cải thấy vậy rút còi ra, "tuyệt tuyệt tuyệt" thổi liền mấy tiếng: "Mọi người đừng cãi, hiện tại vẫn là mâu thuẫn trong nội bộ nhân dân, bọn tao sẽ không dùng súng, xin cứ yên tâm, các người xếp hàng đi, mau xếp hàng đi!"

Đức Thịnh nói: "Mày lấy súng ra, chúng tao mới xếp hàng!"

Vương Tiểu Cải cũng không chịu thua, chỉ vào mũi Đức Thịnh nói: "Lý Đức Thịnh, tao nói cho mày biết, cái thái độ này của mày mà phát triển tiếp, thì không còn là mâu thuẫn nội bộ nhân dân nữa, mà là mâu thuẫn địch ta!"

Trần Đầu Trọc chạy tới chạy lui trong đám đông, bắt được hai đứa trẻ, hai đứa trẻ lại không ghét việc xếp hàng, cứ đứng đó một trước một sau ngoan ngoãn, cười toe toét. Trần Đầu Trọc có chút đắc ý, trừng mắt với Đức Thịnh: "Chỉ có mày Lý Đức Thịnh là tính khí lớn, hả? Nhìn mày xem, còn chẳng bằng đứa trẻ có giác ngộ cao, xếp hàng thì làm sao? Để các người chấp nhận sự giám sát thì làm sao nào? Sẽ bị bệnh trĩ hay bị ung thư à?"

Đức Thịnh chưa kịp nói gì, Vương Lục Chỉ đã cướp lời hét lên: "Không bị bệnh trĩ không bị ung thư, sẽ bị hói đầu, trên đầu không mọc nổi một cọng cỏ!"

Dân thuyền đều nhìn vào đầu Trần Đầu Trọc, phát ra một tràng cười ồ lên. Tôn Hỷ Minh không cười nổi, cuối cùng ông ta cũng đứng ra bày tỏ thái độ, mặt trầm xuống nói với Vương Tiểu Cải: "Cậu cũng thấy đấy, người trên thuyền là người trên thuyền, họ quen tự do trên sông rồi, không phục tôi quản cũng chẳng phục các cậu quản, hay là thế này, chúng tôi phối hợp công việc của các cậu, cậu cũng phối hợp lại với chúng tôi một chút." Vương Tiểu Cải có lẽ thực tâm muốn Tôn Hỷ Minh phối hợp, vẻ mặt lập tức trở nên hòa hoãn, hắn rút một điếu thuốc lá nhãn Tiền Môn đưa cho Tôn Hỷ Minh: "Đội trưởng Tôn, ông có ý gì? Tôi phối hợp các ông thế nào?" Tôn Hỷ Minh nhận lấy điếu thuốc, do dự một chút rồi nói: "Cũng không phải chuyện gì khó, chẳng phải cha cậu quản lý chợ rau sao, lát nữa chúng ta đi chợ rau, cậu bảo ông ấy lấy thịt lợn tươi cho chúng tôi, dân thuyền chúng tôi quanh năm suốt tháng không được ăn thịt lợn tươi đâu! Còn nữa, chẳng phải chị gái cậu là chủ nhiệm cửa hàng tạp hóa sao, chúng tôi đi mua dầu hạt cải, đường đỏ gì đó, bảo chị ấy đừng bắt chúng tôi phải có tem phiếu nữa." Vương Tiểu Cải chắc chắn không ngờ Tôn Hỷ Minh lại đưa ra điều kiện như vậy, hắn chớp chớp mắt cân nhắc một hồi, cuối cùng lại nói: "Chỉ cần các người phối hợp với bọn tao, những việc này có thể cân nhắc."

Như vậy, sự đối lập giữa hai bên đã dịu đi nhiều. Dân thuyền tuy miệng vẫn cãi vã giữ thể diện, nhưng bước chân đã thỏa hiệp, âm thầm phối hợp với nhóm trị an xếp thành hàng. Ai cũng không dám làm càn, đều sợ mất cơ hội mua thịt lợn tươi và dầu hạt cải không cần tem phiếu. Đức Thịnh vì thể diện nên không muốn xếp hàng, bị vợ cứng rắn kéo vào trong hàng. Sau một phen hú vía, đội ngũ kỳ quái này cuối cùng cũng rời khỏi bến tàu thị trấn Du Phường. Cái đuôi vẫn là ba cái đuôi kia, còn đội ngũ dân thuyền vốn lỏng lẻo nay đã xếp thành một hàng dài như rồng. Nam nữ già trẻ bây giờ lấy gia đình làm đơn vị, đi sát bên nhau trong hàng rồng đó, người lớn thì câu nệ, trẻ con thì tò mò, người lớn đều nắm chặt tay con cái mình.

Chỉ có mình tôi cô độc, một mình đi sau vợ chồng Đức Thịnh. Dân thuyền quá tham chút lợi nhỏ, tôi rất phản cảm với họ, đáng tiếc là tôi không đủ tư cách giáo huấn họ, tôi cũng là dân thuyền, chỉ có thể xếp trong hàng ngũ của họ. Vương Tiểu Cải dẫn dắt đội ngũ dân thuyền tiến vào thị trấn, con đường hắn chọn là đi vòng vèo, không đi đường nhỏ mà chỉ đi đường lớn, thế là đội ngũ dân thuyền đi vòng qua bồn hoa trước tòa nhà phức hợp, hàng rồng bỗng nhiên bị mắc cạn trước bồn hoa. Tòa nhà phức hợp bằng bê tông xám xịt nay trở nên sặc sỡ, hoa lá tươi tốt, dân thuyền bị cách trang trí đẹp đẽ hùng vĩ của tòa nhà này thu hút, miệng phát ra những tiếng cảm thán không ngớt. Trên đỉnh tòa nhà cờ đỏ bay phấp phới, đèn màu nhấp nháy, vô số biểu ngữ khổng lồ giống như thác nước màu đỏ đổ xuống từ trên cao, dân thuyền ngẩng đầu ngẩn ngơ nhìn thác nước màu đỏ, dù là gương mặt đen đúa u mê của người già, hay gương mặt ngây thơ cầu thị của trẻ nhỏ, đều được nhuộm đỏ bởi một ánh sáng đỏ rực rỡ. Một vài dân thuyền biết chữ bắt đầu lớn tiếng đọc các khẩu hiệu trên biểu ngữ: "Toàn dân trấn động viên, đánh thắng trận then chốt, chào mừng công trình Đông Phong số 8!", "Khổ làm cộng khéo làm, nỗ lực phấn đấu xây dựng thị trấn Du Phường thành thị trấn mẫu chủ nghĩa xã hội!", "Tăng cường quản lý trị an, tạo dựng môi trường văn minh!", "Sinh đẻ có kế hoạch, tuyệt đối không sinh con thứ hai!", "Phi ngựa giục roi, đẩy mạnh phát triển xây dựng bến tàu!", "Đả kích nghiêm khắc hoạt động đầu cơ tích trữ, cắt bỏ cái đuôi tư sản!", "Chúc mừng tổ chức Đảng thị trấn đạt danh hiệu Ba Ưu Năm Tốt!", "Học tập đồng chí Triệu Tiểu Muội, chào mừng đồng chí Triệu Tiểu Muội!", "Chào mừng lãnh đạo cấp trên đến chỉ đạo công việc!"

Nội dung của quá nhiều biểu ngữ khiến dân thuyền hoa mắt chóng mặt, cũng đặt ra thử thách nghiệt ngã cho trình độ chính trị và văn hóa của mỗi người. Tôn Hỷ Minh hiểu biết lơ mơ về nhiều khẩu hiệu, nhưng ông ta cố làm ra vẻ ta đây, nhất định phải phân định xem cái nào quan trọng nhất. Tôn Hỷ Minh đi dò hỏi ý kiến của Vương Tiểu Cải: "Vương Tiểu Cải, cậu nói xem, biểu ngữ nào quan trọng nhất?" Vương Tiểu Cải nói giọng quan liêu: "Đều là tinh thần của cấp trên, cái nào cũng quan trọng." Câu này chẳng khác nào đánh rắm, Tôn Hỷ Minh rất cố chấp, lại đi hỏi Ngũ Lại Tử. Ngũ Lại Tử cáu kỉnh nói: "Quản lý trị an là quan trọng nhất, các người xếp hàng là quan trọng nhất!" Vẫn là Trần Đầu Trọc tử tế hơn một chút, hắn nói cho Tôn Hỷ Minh bí quyết xem biểu ngữ. Hắn nói: "Ông xem biểu ngữ nào treo ở giữa ấy. Lãnh đạo họp ông thấy rồi đấy, lãnh đạo lớn nhất ngồi ở giữa, biểu ngữ cũng vậy, cái nào ở giữa thì cái đó quan trọng nhất!"

Tôn Hỷ Minh chợt vỡ lẽ, miệng kêu lên: "Nè, chính là công trình Đông Phong số 8 này, Đông Phong số 8 là quan trọng nhất!"

Dân thuyền không biết Đông Phong số 8 là công trình gì. Bố Xuân Sinh không có văn hóa, tưởng đó cũng là một chiếc sà lan, ông ta hỏi Xuân Sinh: "Cái Đông Phong số 8 kia chắc chở được ba trăm tấn nhỉ?" Xuân Sinh đỏ mặt mắng ông ta: "Bố à, bố không biết thì đừng có nói, không ai bán bố đi làm câm đâu!" Bố Xuân Sinh tát con một cái: "Mày biết thì nói cho tao, rốt cuộc bao nhiêu tấn?" Trần Đầu Trọc đi qua tách hai cha con đang đấu đá nhau ra, hắn mặt đầy bí hiểm, ghé miệng vào tai bố Xuân Sinh nói: "Đông Phong số 8 không phải là thuyền, là bí mật quân sự, rốt cuộc hình dáng thế nào, lần sau trở về các người sẽ thấy."

Vương Tiểu Cải không cho phép dân thuyền dừng lại quá lâu trước tòa nhà phức hợp, thổi còi thúc giục đội ngũ tiến lên. Thế là đội ngũ dân thuyền dài như rồng tiến về phía trung tâm thị trấn Du Phường, ba bước lại ngoái đầu nhìn. Đi như vậy đến nhà vệ sinh công cộng trên phố Nhân Dân, Vương Lục Chỉ đề nghị vào đó giải quyết, Xuân Sinh cũng ôm bụng phụ họa. Vương Tiểu Cải cho phép hai người họ vào nhà vệ sinh, yêu cầu các dân thuyền khác đứng tại chỗ. Chúng tôi liền đứng tại chỗ, đợi Vương Lục Chỉ và Xuân Sinh. Chỉ trong vài giây ngắn ngủi, từ nhà vệ sinh đột nhiên truyền đến tiếng kêu kinh ngạc của Vương Lục Chỉ: "Có vòi nước rồi, bốn cái vòi nước, cái nào cũng vặn ra nước được!" Sau đó Xuân Sinh cũng xách quần chạy ra từ nhà vệ sinh, cậu ta báo cho mọi người một tin vui khác: "Mau qua xem, nhà vệ sinh hiện đại hóa rồi, bên trong treo một cái máy xả, kéo một cái dây là phân trôi sạch hết!"

Một hòn đá làm dậy sóng nghìn lớp, Vương Tiểu Cải như phản xạ có điều kiện lao về phía cửa nhà vệ sinh, Ngũ Lại Tử và Trần Đầu Trọc giơ tay nắm lấy gậy trị an bên hông, đáng tiếc không kịp nữa. Trong chớp mắt, dân thuyền chen chúc nhau tràn vào nhà vệ sinh công cộng, Vương Tiểu Cải không ngăn nổi ai, bản thân còn bị xô đẩy nghiêng ngả. Ngũ Lại Tử vung gậy trị an, nhắm vào đầu vài người nhưng không ai dám đù, kết quả là chửi bới ỏm tỏi: "Đám thuyền chài thối tha các người, đáng đời ở trên sông, cái nhà vệ sinh lắp cái vòi nước cũng kinh ngạc làm gì, các người tham quan cái gì không tham, lại chen chúc nhau đi tham quan nhà vệ sinh à?" Vương Tiểu Cải kiên quyết đứng gác ở cửa nhà vệ sinh, túm lấy Tôn Hỷ Minh: "Lão Tôn này, ông còn là lãnh đạo đấy, sao ông cũng đến góp vui?" Tôn Hỷ Minh trong lúc cấp bách đẩy Vương Tiểu Cải ra, ông ta nói: "Lãnh đạo cũng phải đi ỉa đi đái chứ, họ vào được nhà vệ sinh, sao tôi lại không vào được?"

Dân thuyền ở trong nhà vệ sinh vây quanh bốn cái vòi nước và một cái máy xả tự động reo hò. Nhóm trị an ở ngoài cửa bàn bạc đối sách. Vương Tiểu Cải lúc này thể hiện khả năng ứng biến của mình, cấm đi vệ sinh là không khả thi, cũng thiếu cơ sở chính sách, hắn đề nghị "nương theo chiều gió" (lợi dụng tình thế) mà uốn nắn dân thuyền, coi như chuyện xấu hóa chuyện tốt, nhân cơ hội này giáo dục dân thuyền lạc hậu một bài học về "xây dựng văn minh, lập ra nếp sống mới". Ngũ Lại Tử và Trần Đầu Trọc tuy cho rằng việc giáo dục tư tưởng dân thuyền không thuộc phạm vi quản lý của chúng, nhưng vẫn miễn cưỡng đồng ý. Vương Tiểu Cải tại chỗ phân công công việc: cho Ngũ Lại Tử đi giám sát bốn vòi nước, Trần Đầu Trọc phụ trách máy xả tự động, hắn tự mình giám sát bồn tiểu và bồn cầu. Còn phía nhà vệ sinh nữ, do nhân lực có hạn, đành mặc kệ.

Sau đó, bên tai chúng tôi vang lên giọng phổ thông du dương của Vương Tiểu Cải: "Tiết kiệm nước, nước là tài nguyên quý giá, chú ý tiết kiệm nước! Tiểu tiện tiến lên một bước, tiểu tiện xin vào bồn, vào bồn các người có hiểu không? Đừng có nhỏ giọt ra ngoài, phải tiểu vào trong bồn. Tao nói cho các người biết, nhà vệ sinh này là nhà vệ sinh mẫu, cấp trên thường xuyên phái người xuống kiểm tra, các người đại tiện tiểu tiện nhất định phải chú ý văn minh vệ sinh! Đứa trẻ kia là nhà ai? Gạch men trắng dán trên tường tử tế thế kia, vướng víu gì đến mày? Tại sao lại đi gõ? Mày có biết một viên gạch men trắng bao nhiêu tiền không, tám phân đấy, gõ hỏng thì đền theo giá! Vương Lục Chỉ, mày nhổ nước bọt cũng phải chú ý, nhổ nước bọt cũng phải nhổ vào bồn, đừng nhổ lung tung, mày đừng có trợn mắt với tao nhé, tao nói cho mày biết, nhà vệ sinh này đã giành được hai lá cờ đỏ lưu động rồi, nếu lần tới không giành được cờ đỏ lưu động, đoàn thuyền Hướng Dương các người phải chịu trách nhiệm chính trị đấy, tao không dọa các người đâu!"

Vương Tiểu Cải thực ra rất nham hiểm, phương pháp vừa mềm vừa cứng của hắn tỏ ra hiệu quả với dân thuyền, đặc biệt lời cảnh báo cuối cùng là đòn sát thủ. Dân thuyền tuy không có văn hóa, nhưng trách nhiệm chính trị là trách nhiệm gì thì trong lòng họ đều biết rõ. Cuộc vui trong nhà vệ sinh công cộng phố Nhân Dân dừng lại đột ngột, một hàng rồng do Tôn Hỷ Minh dẫn đầu, luyến tiếc đi ra khỏi nhà vệ sinh. Đàn ông hội họp với phụ nữ ở cửa nhà vệ sinh, nhanh chóng khôi phục đội hình. Nam nữ già trẻ đều mang theo sự thỏa mãn, hướng về phía chợ rau.

Đi qua ngã ba đường phố Nhân Dân, tôi nhìn thoáng qua đã thấy cửa sổ màu xanh của bưu điện thị trấn Du Phường, cái cột thư cao chân đứng bên cửa chính, khí phách hiên ngang, mở to cái miệng như đang chờ đợi sự xuất hiện của tôi. Tôi có hẹn với cái cột thư, mỗi lần lên bờ túi du lịch nhựa của tôi đều giấu thư của cha, mỗi lần lên bờ, tôi đều phải đến bưu điện gửi thư cho cha. Lần này không giống vậy, tôi bị kẹt trong đội ngũ dân thuyền. Dân thuyền không bao giờ viết thư, họ không vào bưu điện, tôi cũng không thể chạy đến bưu điện được. Cha đã dặn tôi, thư của ông, ngay cả phong bì cũng đừng để ai nhìn thấy. Tôi rất khó xử, không biết tìm lý do gì để tách khỏi đội ngũ này. Tôi mở túi du lịch ra, thò tay vào chạm thấy ba lá thư của cha, người nhận ba lá thư đó, địa vị một người cao hơn một người, địa chỉ một nơi uy nghiêm hơn một nơi, lần lượt là Bí thư Trương của huyện ủy, Chủ nhiệm Lưu của địa ủy, Bộ trưởng Giang của tỉnh ủy. Tôi nâng niu thư của cha như nâng niu con ngươi của mình, không nâng niu không được, tôi biết hy vọng của cha đều nằm trong những lá thư đó. Ba phong bì vẫn còn ấm nóng, dường như bị nướng nóng bởi những con chữ rực cháy như lửa của cha. Cái cột thư mở to miệng, đợi nuốt trôi nỗi oan ức của cha tôi, nhưng tôi không dám manh động, trong đầu tôi vang lên lời dặn dò của cha: "Thị trấn Du Phường là thiên hạ của Triệu Xuân Đường, mày phải nâng cao cảnh giác." Tôi sờ thư của cha, ngó nghiêng xung quanh, chợt phát hiện Ngũ Lại Tử đang nhìn chằm chằm vào tay tôi, nhìn chằm chằm vào túi du lịch của tôi, mắt hắn sáng rực: "Khống Phí, mày giấu thứ quỷ gì trong túi đấy? Tao phải kiểm tra một chút." Tôi hoảng hốt buông ba lá thư xuống, lấy từ trong túi ra một chai nước tương, giơ lên lắc lư trước mặt Ngũ Lại Tử: "Mày đến kiểm tra đi, xem trong chai nước tương của tao có kíp nổ thuốc nổ không?" Ngũ Lại Tử nói: "Ai hỏi mày kíp nổ thuốc nổ? Mày chẳng phải từng viết phản động sao, tao hỏi mày, trong túi có giấu phản động không?" Tôi giơ chai nước tương, nhất thời không biết làm sao, may mà vợ Đức Thịnh bất bình thay, bà ta lớn tiếng mắng Ngũ Lại Tử: "Phản động chính động cái gì, Ngũ Lại Tử, mày cậy thế bắt nạt người à, Đông Lượng nó vẫn là đứa trẻ, phạm sai lầm không được sửa à? Mày lớn chừng ấy tuổi mà làm khó một đứa trẻ, tính là bản lĩnh gì?"

Ngũ Lại Tử không tiếp tục quấn lấy tôi nữa. Tôi bám sát vợ chồng Đức Thịnh, xếp hàng đi đến chợ rau. Vương Tiểu Cải hứa hẹn lúc trước đã định sẵn đội ngũ dân thuyền chắc chắn sẽ tan rã. Vừa vào chợ rau, đội ngũ liền tan ra, mọi người đều chạy trước đến quầy thịt lợn, chen chúc ồn ào ở quầy thịt. Thịt lợn tươi là quan trọng nhất, rất nhiều đứa trẻ trên thuyền từ khi sinh ra chưa được ăn thịt lợn tươi, đều ăn đầu lợn muối và mỡ lợn, đây cũng không phải lời nói dối của Tôn Hỷ Minh. Vương Tiểu Cải vội vã đến văn phòng phối hợp, nhân viên bán thịt lợn kêu lên: "Các người tạo phản à? Quầy hàng sắp sập rồi, ai bảo các người có thịt lợn tươi? Thịt đông lạnh cũng bán hết sạch rồi, không có thịt lợn bán cho các người đâu!" Trần Đầu Trọc cầm lấy còi của hắn thổi điên cuồng: "Đoàn thuyền Hướng Dương chú ý, đội hình không được loạn, đi đường đã xếp hàng rồi, mua thịt lợn càng phải xếp hàng, chợ rau cũng có đoàn kiểm tra đến kiểm tra, nhất định phải chú ý trật tự, đừng cướp giật." Dân thuyền không nghe hắn, cứ thế chen chúc thành một đám. Phụ nữ đều đang phân công nhiệm vụ cho đàn ông và trẻ em. Vợ Đức Thịnh liếc nhìn văn phòng chợ rau, nói với Đức Thịnh: "Vương Tiểu Cải sao vẫn chưa ra, không phải lừa bọn mình đấy chứ? Không thể treo cổ trên một cái cây được, Đức Thịnh ông đi xếp hàng mua dầu hạt cải đi, bọn họ mà đòi ông tem phiếu dầu hạt cải, nhất định đừng đưa, bảo họ đi mà đòi Vương Tiểu Cải."

Đang cãi nhau thì Vương Tiểu Cải dẫn cha hắn, lão Vương đầu, ra ngoài. Lão Vương đầu kia trắng trẻo béo mập, tai to mặt lớn, miệng ngậm điếu thuốc, tay kéo theo nửa con lợn béo. Nửa con lợn đó trông như vừa mới giết mổ, tươi mới sáng bóng, dường như còn bốc hơi nóng. Người và thịt vừa ra ngoài, dân thuyền xao động lên, quầy hàng bằng gỗ bị chen lấn kêu rít lên, nhân viên bán hàng cũng hét lên trong quầy: "Đừng chen đừng chen, chen chết người rồi!" Dân thuyền cũng đang chỉ trích lẫn nhau: "Đừng chen tao, tao xếp hàng trước mày đấy!", "Đừng chen nữa, đều là người cùng đoàn thuyền, đừng thấy thịt lợn mà quên tình nghĩa!" Tôn Hỷ Minh không tiện chen vào, nhảy lên bên ngoài đội ngũ từng lần từng lần một, nhảy lên hét với Vương Tiểu Cải: "Đoàn thuyền chúng tôi đông người thế này, nửa con lợn sao mà chia đủ? Đi kéo thêm một con ra đây!" Vương Tiểu Cải rất tức giận với lòng tham của Tôn Hỷ Minh, hắn trợn mắt, chỉ vào con lợn rồi chỉ vào cha hắn: "Tôn Hỷ Minh, ông làm tôi tức chết đi được, tôi giúp các người việc lớn thế này, ông còn chưa thỏa mãn à? Chỉ nửa con lợn này thôi, tôi với cha tôi đã phải nói khô cả miệng đấy!"

Quầy hàng cuối cùng cũng bị chen sập. Không biết là do nhân viên bán thịt lợn nổi cáu, hay là do dân thuyền tranh cướp loạn xạ, một con dao cắt thịt sáng loáng từ trên đầu dân thuyền bay vút qua, như một ngôi sao băng. Dân thuyền về việc này thì hoàn toàn không hay biết, những người khác trong chợ rau hoảng sợ kêu thét: "Mau kéo thịt lợn về, không được bán, không được bán cho chúng, bán nữa là chết người đấy." Dân thuyền đã không còn nghe chỉ huy, Vương Tiểu Cải gầm lên một tiếng: "Kéo thịt lợn về, chúng nó mời rượu không uống uống rượu phạt, trấn áp!" Ba người nhóm trị an bắt đầu vung gậy trị an đù người, trong đám đông vang lên tiếng mắng chửi và kêu cứu, rồi đánh nhau. Đức Thịnh và Ngũ Lại Tử ôm lấy nhau trước tiên, Vương Lục Chỉ và Vương Tiểu Cải túm lấy nhau đánh, Xuân Sinh nhát gan cũng đang dùng đầu húc vào Trần Đầu Trọc. Phụ nữ cũng tham gia, vợ Tôn Hỷ Minh và một nữ nhân viên bán hàng túm tóc nhau, còn vợ Đức Thịnh đang giúp đỡ Đức Thịnh, vung thùng nhựa, từng cái từng cái đập vào mông Ngũ Lại Tử.

Tôi nhân lúc hỗn loạn đá Ngũ Lại Tử một cái rồi chạy đi. Không phải tôi không trượng nghĩa, đây là một cơ hội, bắt buộc phải chạy, tôi còn có việc quan trọng hơn phải làm.

Tôi chạy ra ngoài chợ rau, trên đường cái vẫn nắng chói chang, người đi lại tấp nập. Nhiều người qua đường nghe thấy tiếng náo loạn truyền ra từ chợ rau, có người níu tôi lại hỏi: "Trong chợ rau sao thế, sao ồn ào vậy, là đánh nhau à?" Tôi hất tay những người đáng ghét đó ra, nói: "Trong chợ rau đang bán thịt lợn tươi đấy, các người mau đi xếp hàng đi." Tôi liều mạng chạy trên đường, như một con chim tự do. Tôi chạy một hơi đến bưu điện, nhét ba lá thư của cha vào miệng cột thư, rất kỳ lạ, thiếu ba lá thư, túi du lịch của tôi nhẹ hẳn đi. Tôi trấn tĩnh lại, nhìn quanh, không ai để ý đến tôi. Ánh nắng chiếu lên đường phố thị trấn Du Phường, vẫn là mấy con phố đó, mấy dãy nhà đó, vẫn là đám người trong thị trấn đó, mặc trang phục màu xanh, xám hoặc đen đi lại tấp nập. Nhưng đôi chân tôi có cảm giác khác lạ, con đường ở ngã ba dường như đang rung lắc nhẹ, sỏi đá và bê tông trên đường đang thô bạo va đập vào chân tôi, sỏi đá và bê tông dường như đang thì thầm: "Cho nó đi, cho nó đi khỏi đây." Tôi không tin vào tai mình, đôi chân tôi lại bảo tôi rằng, sỏi đá và bê tông đang mật đàm, đất đai thị trấn Du Phường đang trục xuất tôi. Tôi không biết chuyện này là thế nào, có phải chân tôi thành chân chữ bát rồi, đất đai thị trấn Du Phường không nhận ra chân tôi nữa chăng? Tôi đã chạy nhảy trên mảnh đất này suốt mười ba năm cơ mà, đất đai lại quên mất đôi chân tôi, nó coi đôi chân tôi như kẻ thù, không ngừng phát ra một loại âm thanh không kiên nhẫn đầy thù địch: "Đi đi, mau đi đi, về thuyền của mày đi."

Tôi vẫn chưa muốn về, tôi thắt chặt dây giày Giải Phóng. Sau khi gửi thư của cha xong thì nên làm gì nhỉ, thực ra tôi rất do dự, có rất nhiều nơi để đi, có rất nhiều việc quan trọng để làm, chỉ là tôi không biết nên làm việc nào trước. Tôi vừa chạy vừa nghĩ, tôi cứ chạy mãi trong tiếng giục giã của đường phố: "Nhanh lên, chạy nhanh lên." Tôi chạy về hướng trạm gia công lương dầu, dựa vào bước chân của mình, tôi muốn đi tìm mẹ tôi. Tôi nhớ mẹ tôi, Kiều Lệ Mẫn đáng ghét thế, tại sao tôi lại phải nhớ bà ấy, tại sao? Tôi không biết, đây là chân tôi bảo tôi, phải đi hỏi chân tôi.

Tôi đeo túi du lịch trên người, chạy rất lâu mới đến trạm gia công lương dầu. Trong xưởng xay xát gạo, máy móc gầm rú, trong không khí lơ lửng đủ loại bụi lương thực, hương thơm của lương thực hòa lẫn mùi dầu diesel. Tôi đi lại trong đám bụi trắng, thấy vài người phụ nữ mặc đồng phục toàn thân trắng xóa đang bận rộn bên trong, vóc dáng họ hoặc quá cao hoặc quá thấp, hoặc quá béo hoặc quá gầy, họ không phải là mẹ tôi. Có một nữ công nhân phát hiện ra tôi, hỏi tôi: "Mày tìm ai? Ở đây ồn lắm, tìm ai thì hét lớn lên." Tôi nhất quyết không chịu hét, hét không ra tiếng, tôi tìm Kiều Lệ Mẫn, nhưng tôi không có dũng khí hét lớn tên mẹ tôi.

Tôi rút khỏi xưởng xay xát gạo, đi đến bên ngoài cửa sổ ký túc xá nữ công nhân. Vạch một đám dây leo tường khô héo, tôi nhìn thấy chiếc giường và cái bàn của mẹ, giường đã trống không, ván giường trơ ra, trên đó vứt vài tờ báo, lòng tôi chùng xuống. Bà ấy đi rồi? Quả nhiên đi rồi! Điều này chứng thực suy đoán của cha tôi. Ông nói bà ấy có lý tưởng, bà ấy nhất định sẽ rời khỏi cái nơi thị phi này. Bà ấy đi theo đuổi cái gì nhỉ? Tôi suy nghĩ như vậy, miệng bật ra một câu: "Khống Phí." Tôi giận dữ quan sát cái bàn của mẹ, trên bàn có một chiếc ca tráng men cũ, nước trà bên trong đã mọc lông mốc màu trắng, trên ca tráng men vẫn in lên vinh quang của mẹ tôi: "Trao tặng giải xuất sắc nhóm tốp ca nữ nghiệp dư". Tôi nói bên ngoài cửa sổ: "Đều mọc lông mốc rồi, vẫn xuất sắc cái con khỉ gì." Mặt tôi áp vào cửa sổ, phát hiện ngăn kéo bàn đang mở hé, bên trong có thứ gì đó đang lấp lánh le lói. Tôi dùng sức rung cánh cửa sổ, cửa sổ bị tôi rung mở ra, cơ thể tôi thò vào trong, mở ngăn kéo của mẹ, một con gián nhảy ra làm tôi giật mình. Tôi lấy cái khung ảnh đó ra, là một tấm ảnh chụp cả gia đình, cha, mẹ và tôi, khuôn mặt mỗi người đều qua chỉnh sửa tô màu thủ công, trông khỏe mạnh hồng hào, trông giống như đã trang điểm đậm. Tôi không nhớ đó là chụp vào lúc nào, dù sao thì trong ảnh cha mẹ vẫn còn trẻ, tôi vẫn rất ngây thơ, trong khung ảnh, gia đình ba người chúng tôi đang tựa sát vào nhau.

Mẹ để lại tấm ảnh cả gia đình trong ngăn kéo, đây có ý nghĩa gì? Tay tôi do dự, tôi muốn mang khung ảnh đi, nhưng tôi nhớ tay phải tôi muốn lấy, muốn mang nó đi, tay trái phản đối, tay trái muốn đập, muốn phá hủy nó. Kết quả là tôi dùng tay trái lấy khung ảnh, đổi sang tay phải, tôi gầm lên một tiếng, đập mạnh tấm ảnh gia đình xuống đất ký túc xá, kính vỡ tan tành, bắn lên người tôi. Tôi nói với những mảnh kính vỡ đó: "Khống Phí, Khống Phí."

Việc tôi làm, thực ra không chỉ có vậy. Khi tôi chạy ra khỏi cổng trạm gia công lương dầu, đột nhiên nghe thấy trong loa phóng thanh vang lên một đoạn giai điệu bài "Xã viên đều là hoa hướng dương", "Xã viên — đều là — hoa hướng dương, à à...", tôi nhớ mẹ từng tập chương trình này ở nhà, bà đóng vai cô thôn nữ, đầu đội khăn hoa, eo thắt tạp dề, tay cầm một bông hoa hướng dương, xoay eo trong sân, mặt giấu vào trong hoa hướng dương, "Xã viên — đều là —", mặt đột nhiên lộ ra, cười mỉm với tôi, "đều là — hoa hướng dương à." Đó là một trong những khuôn mặt cười hiếm hoi của mẹ trong ký ức tôi. Tôi nhớ đến khuôn mặt cười này, mắt đột nhiên cay xè, nước mắt không nghe lời chảy xuống. Giọt nước mắt này nhắc nhở tôi, tôi không thể tha cho mẹ tôi. Tôi muốn chửi bà, bà không nghe thấy, tôi không biết làm thế nào để giải tỏa sự oán hận đối với mẹ trong lòng. Con chó ghẻ ở xưởng nông cụ đối diện lại chạy đến nhìn tôi, thấy tôi không nhiệt tình với nó, nó tiểu một bãi dưới cột điện trước cổng trạm gia công rồi đi mất. Sau đó tôi cũng đi về phía cây cột điện đó, nhặt nửa viên gạch đỏ viết một khẩu hiệu lên cột điện.