Lớp học có vẻ như vừa mới bắt đầu không lâu.

Nhẹ nhàng đẩy cửa sau ra, liếc nhìn người trung niên đang quay lưng về phía bảng đen của lớp học, Lục Chu không làm phiền ông và các bạn học khác đang nghe giảng, thậm chí không làm phiền cả anh chàng đang gục đầu ngủ ở cạnh cửa, mà chỉ tìm một vị trí khiêm tốn ở hàng ghế sau của giảng đường, rất khiêm nhường ngồi xuống.

Linh cảm sẽ không tự tìm đến cửa, phải tự mình đi tìm.

Lục Chu rất đồng tình với một câu nói mà Fermi từng nói: suy ngẫm về những vấn đề hiển nhiên tại sao lại hiển nhiên, sẽ giúp đào sâu sự hiểu biết về những vấn đề thâm thúy khó hiểu đó.

Câu nói này dù đặt trong vật lý hay toán học thì đều có tiền lệ để noi theo.

Trước kia ở Princeton, nếu gặp phải những bài toán khó không giải được, Lục Chu sẽ tranh thủ thời gian lên lớp vài tiết cho sinh viên bậc đại học, hoặc thỉnh thoảng cũng sẽ đến lớp học của các giáo sư khác để tìm kiếm linh cảm.

Ví dụ như khi nghiên cứu giả thuyết Goldbach, một tiết học lý thuyết số của giáo sư Fefferman từng mang lại cho anh rất nhiều cảm hứng. Mà điều này không phải vì những gì ông giảng trên lớp thâm thúy ra sao, trái lại, những gì ông giảng lúc đó đều chỉ là những thứ rất dễ hiểu...

Hoàn thành phần viết bảng, vị giáo sư trung niên đứng trên bục giảng hắng giọng, mở lời nói.

"Cơ học lượng tử là một môn học rất thâm thúy, nếu các em thực sự tìm hiểu sâu về nó, sự tồn tại của nó thậm chí sẽ lật đổ nhận thức của các em về thế giới vi mô, về vật lý, thậm chí là triết học cổ điển. Mặc dù tôi biết giọng nói của mình có lẽ rất có tác dụng giúp dễ ngủ, nhưng tôi không khuyến khích các em ngủ ngay từ tiết học đầu tiên..."

Trong lớp học vang lên tiếng cười thiện ý, Lục Chu ngồi ở hàng ghế sau cũng không khỏi mỉm cười.

Xem ra vị giáo sư này tính ra cũng là một học giả trẻ có chút trình độ giảng dạy, ít nhất là không vừa mở sách giáo khoa ra là đọc chép lại phần mở đầu theo PPT.

Chỉ là, giọng nói không được vang dội lắm có lẽ là một điểm yếu chết người.

Ít nhất là anh chàng ngồi cạnh Lục Chu hiện tại vẫn chưa có ý định tỉnh dậy.

Liếc nhìn mấy người đã tỉnh và mấy người chưa tỉnh, vị giáo sư trung niên hài hước nhún vai, tiếp tục giảng bài mà không mấy bận tâm.

Chúng ta đều biết, cách đây không lâu lò phản ứng thử nghiệm star-2 bên Hải Châu đã chốt hạ thành công dưới sự chỉ đạo của giáo sư Lục bên trường chúng ta, công nghệ phát điện nhiệt hạch có điều khiển của nước ta từ đó cũng bước vào hàng ngũ tiên tiến nhất thế giới, trở thành quốc gia duy nhất xây dựng được lò phản ứng thương mại.

Nghe thấy câu này, Lục Chu đang ngồi nghe giảng ở hàng ghế sau bỗng chốc cảm thấy ngại ngùng.

Sao mà giảng cơ học lượng tử mà lại kéo cả anh vào thế này?

Đây có phải vật lý plasma đâu.

Tuy nhiên vị giáo sư trên bục giảng lại giảng rất hăng say, các sinh viên trong giảng đường rõ ràng cũng tràn đầy hứng thú với chủ đề này, ngay cả anh chàng đang gục xuống ngủ ngon lành cạnh Lục Chu cũng ngẩng đầu lên với đôi mắt ngái ngủ, ngơ ngác nhìn lên bục giảng.

Lúc này, Lục Chu chú ý thấy, trên trang bìa cuốn giáo trình cơ học lượng tử đang lật mở dưới cánh tay cậu ta có ghi tên giáo viên phụ trách cùng số điện thoại.

Trương Trung Khánh?

Chưa từng nghe qua...

... Dựa theo dữ liệu công khai, lò phản ứng thử nghiệm star-2 — hay bây giờ gọi là lò phản ứng Bàn Cổ, nhiệt độ đỉnh bên trong vùng lõi lò cao tới 130 triệu độ C, gần gấp 9 lần nhiệt độ tâm Mặt Trời!

Nhìn các sinh viên đang phát ra tiếng thán phục trong lớp học, giáo sư Trương đứng trên bục thầm vui mừng trong lòng, biết mình đã thành công thu hút sự chú ý của sinh viên, liền thừa thắng xông lên nói.

Nhiệt độ như thế này, vật liệu thông thường chắc chắn không thể chịu đựng được. Vì vậy lò phản ứng thử nghiệm star-2 của nước ta đã áp dụng phương pháp giam giữ từ tính, giam giữ hỗn hợp deuterium-tritium ở trạng thái ion hóa tham gia phản ứng trong cái lồng từ khép kín.

Vậy vấn đề đặt ra là, tôi muốn hỏi các em học sinh, tại sao nhiệt hạch có điều khiển lại cần nhiệt độ cao như vậy mới có thể tiến hành phản ứng? Hay nói cách khác, tại sao phản ứng tổng hợp hạt nhân không thể tiến hành ở nhiệt độ phòng?

Lớp học trở nên yên lặng.

Anh chàng ngồi cạnh Lục Chu bĩu môi, lẩm bẩm nhỏ một câu.

Đây chẳng phải là lời thừa thãi sao?

Vừa hay nghe thấy câu chê bai này, Lục Chu nhướng mày đầy hứng thú, đang định hỏi cậu ta có cao kiến gì. Nhưng còn chưa để Lục Chu mở lời, cậu ta đã nói tiếp.

... Cái này mà tiến hành được ở nhiệt độ phòng thì chẳng phải thứ gì cũng phản ứng tổng hợp hạt nhân được à.

Lục Chu: "..."

Xin hỏi có bạn học nào có thể đứng lên nói thử xem?

Liếc nhìn lớp học không một cánh tay giơ lên, giáo sư Trương đứng trên bục đành phải nói thêm một câu: "Câu hỏi này có tính điểm chuyên cần đấy."

Vèo vèo vèo!

Nghe thấy có điểm chuyên cần, hơn một nửa số người trong lớp lập tức giơ tay lên.

Em biết! Nhận được sự ra hiệu của giáo sư, nữ học bá đeo kính ngồi ở hàng ghế đầu đứng dậy, tốc độ nói cực nhanh đáp: "Do hạt nhân mang điện dương, giữa hạt nhân và hạt nhân tồn tại lực đẩy Coulomb. Chỉ khi hai hạt nhân đủ gần nhau, lực tương tác mạnh mới có thể khắc phục lực đẩy Coulomb, gom hai hạt nhân lại với nhau. Ở cấp độ vĩ mô, chỉ có cách nâng cao nhiệt lượng trong hệ thống, gia tốc chuyển động nhiệt của các phân tử trong hệ thống, mới có thể khiến các hạt nhân va chạm vào nhau với động năng đủ lớn để xảy ra phản ứng tổng hợp hạt nhân."

Trả lời rất tốt, tiện tay viết một con số lên danh sách, vị giáo sư trung niên hắng giọng, mỉm cười nói tiếp: "Vậy vấn đề tiếp theo là, các em đã từng suy nghĩ chưa, tại sao lực tương tác mạnh chỉ có thể xảy ra ở cự ly cực kỳ ngắn?"

Bởi vì... là lực tầm ngắn?

Đây là lời giải thích trong sách giáo khoa vật lý cấp ba, hơn nữa nói cũng giống như không nói, giáo sư Trương cười cười, ra hiệu cho học sinh vừa đứng lên trả lời ngồi xuống rồi nói tiếp: "Các em bây giờ đã là sinh viên đại học rồi, ngoài việc nên biết 'là cái gì' ra, càng nên tìm hiểu 'tại sao'."

Lý thuyết trường lượng tử nói cho chúng ta biết, tương tác giữa các hạt không phải là tác dụng cự ly xa, mà được triển khai thông qua một loại boson nào đó làm trung gian. Ví dụ tương tác điện từ trao đổi là photon, tương tác mạnh trao đổi là gluon hoặc meson, tương tác yếu trao đổi boson W và Z... có lẽ sẽ có người hỏi, điều này thì có liên quan gì đến phạm vi tác dụng của lực mà chúng ta nói đến chứ?

Nói rồi, giáo sư Trương quay người đối mặt với bảng đen, vừa viết vừa giảng.

Giả sử giữa hai fermion có thể phân biệt xảy ra hiện tượng tán xạ (p+k→p'+k'), thì trong xấp xỉ Born, có thể tìm được tiết diện tán xạ và tương tác có mối quan hệ như sau...

<p'|it|p>=-iv（q）（2π）δ（ep'-ep），（q=p'-p）

---❊ ❖ ❊---

Tôi là ai?

Tôi đang ở đâu?

Ngẩng đầu nhìn những công thức tính toán trên bảng đen, anh chàng ngồi cạnh Lục Chu với vẻ mặt ngơ ngác, hoài nghi không biết có phải mình ngủ trên lớp đến mức xuyên không rồi không.

Đệt mợ? Không phải đang giảng nhiệt hạch sao... Hôm nay là ngày mấy thế.

Rõ ràng chỉ lơ đễnh có hai giây thôi, vậy mà cậu ta lại có cảm giác như đã bỏ lỡ khóa học của cả một học kỳ.

Thực ra không chỉ riêng cậu ta.

Những người ngồi trong lớp học, người có thể hiểu vị giáo sư Trương này đang giảng cái gì trên đó chưa đến một nửa.

Liếc nhìn anh chàng có vẻ mặt ngơ ngác bên cạnh, Lục Chu mỉm cười, nhỏ giọng hỏi.

Muốn biết không?

Muốn... Cậu xem hiểu á? Anh chàng ngơ ngác liếc nhìn Lục Chu một cái, có lẽ vì chưa tỉnh ngủ nên nhất thời chưa phản ứng kịp người ngồi cạnh mình là ai.

Lục Chu mỉm cười nói: "Muốn thì tôi dạy cho cậu."

Dừng viên phấn trong tay lại, giáo sư Trương quay người lại, nhìn những học sinh đang ngơ ngác, khóe miệng nhếch lên.

Không hiểu được là rất bình thường.

Bản thân cơ học lượng tử đã là một phần khó nhằn trong vật lý học.

Đặc biệt là khi liên quan đến tính toán, nếu không có một nền tảng toán học nhất định thì không được.

Nói riêng bản thân ông, nhớ được một kết luận thì không có vấn đề gì, nhưng bảo ông tính toán tại chỗ thì quả thực chưa chắc đã tính ra được trước khi tan lớp.

Quá trình tính toán trong này rất phức tạp, vứt viên phấn trong tay lên bục giảng, giáo sư Trương chắp hai tay sau lưng, mỉm cười nói: "Ai mà có thể hoàn thành phần còn lại, điểm chuyên cần môn này tôi cho tối đa, sau này tiết học này cũng không cần đến lớp nữa."

Giảng đường im lặng như tờ.

Đám sinh viên nhìn nhau ngơ ngác.

Ngay cả những nghiên cứu sinh đến học ké cũng có vẻ mặt ngơ ngác.

Giáo sư Trương mỉm cười lắc đầu, ngay lúc ông định đưa vấn đề này ra làm bài tập tư duy để giao về nhà, thì từ hàng ghế sau của lớp học truyền đến một tiếng nói.

Tôi có thể dùng bảng đen một chút không?

Trương Trung Khánh: "...???"