Đối với từ khóa "nghị hợp hạt nhân lạnh", đây là một mệnh đề rất lúng túng trong giới học thuật, bởi vì những thứ đi kèm với nó thường chẳng có gì là chuyện thú vị cả.
Khái niệm này có lẽ xuất hiện sớm nhất vào những năm hai mươi của thế kỷ trước, do hai nhà hóa học người Đức là Paneth và Peters đề xuất vào năm 1926, về giả thiết tiến hành phản ứng nghị hợp hạt nhân ở nhiệt độ thường. Họ cho hydro đi qua thạch miên mẫn được nung nóng, phát hiện ra heli trong chất thẩm thấu, từ đó khẳng định đã xảy ra phản ứng nghị hợp, đồng thời công bố kết quả nghiên cứu trên tạp chí "Nature".
Bài báo này vừa xuất hiện liền gây ra tiếng vang trong một phạm vi khá rộng, nhưng rất nhanh đã vấp phải sự chỉ trích từ Chủ tịch Hội Hoàng gia Anh lúc bấy giờ là Rutherford. Mà trên thực tế, trong các thí nghiệm tiếp theo, quả thực hai người không thể lặp lại thí nghiệm này, cuối cùng toàn bộ sự việc bị coi là một trò hề, kết thúc bằng việc thu hồi bài báo của "Nature".
Cuối những năm tám mươi, có lẽ là thời kỳ đỉnh cao của toàn bộ nghiên cứu nghị hợp hạt nhân lạnh. Tại cuộc họp báo được triệu tập bởi Đại học Utah ở Thành phố Hồ Diêm, Utah, Fleischmann và Pons đã công bố thành quả nghiên cứu mới nhất của mình. Tức là, dưới điều kiện nhiệt độ phòng, bằng một thiết bị điện cực nước nặng đặc biệt, đã thực hiện được phản ứng nghị hợp hạt nhân liên tục trên điện cực paladi.
Phát hiện này lúc bấy giờ đã phá vỡ quan niệm truyền thống cho rằng nghị hợp hạt nhân chỉ có thể tiến hành dưới nhiệt độ cao hàng trăm triệu độ, đồng thời cũng mang lại ánh rạng đông mới cho những nhà nghiên cứu nghị hợp có thể điều khiển vốn mãi không thể thực hiện được cam kết. Cơn sốt do hiệu ứng gây sốc này tạo ra nhanh chóng càn quét toàn bộ Bắc Mỹ, thậm chí cả thế giới, bao gồm Phòng thí nghiệm Quốc gia Lawrence Livermore, Phòng thí nghiệm PPPL Princeton, Phòng thí nghiệm Quốc gia Brookhaven v.v., hơn chục cơ quan nghiên cứu, thậm chí là phòng thí nghiệm tư nhân của công ty IBM, đều tham gia vào cuộc đua theo đuổi nguồn năng lượng mới này, và truyền thông gọi thành quả nghiên cứu của hai người là "mặt trời trong ống nghiệm".
Thế nhưng vui chẳng bao lâu, từ việc ông lớn điện hạt nhân Mỹ ký kết thỏa thuận hợp tác nghiên cứu phát triển với đội ngũ thí nghiệm Đại học Utah, cho đến việc Bộ Khoa học Công nghệ Ý nhấn mạnh đặt "nghiên cứu nghị hợp lạnh" ở vị trí ưu tiên, văn phòng thư ký quốc vụ về khoa học công nghệ Bỉ chuyên triệu tập hội nghị chuyên gia, Đại học Moscow Liên Xô huy động đội ngũ nghiên cứu hàng đầu chuẩn bị triển khai toàn diện nghiên cứu nghị hợp lạnh... cho đến kết quả tàn lụi cuối cùng, còn chưa mất đến thời gian một năm.
Mà trò hề mang tầm vóc thế giới này, cũng tiêu hao triệt để sự nhiệt tình của giới học thuật đối với nghị hợp lạnh. Cho đến nay, mặc dù có các đội ngũ nghiên cứu vô cùng hiếm hoi vẫn kiên trì không lơi lỏng đối với nghiên cứu trong lĩnh vực này, nhưng vì nghiên cứu nghị hợp nhiệt hạch từ lâu đã ở trạng thái sống dở chết dở, huống chi là nghị hợp lạnh nghe thôi đã thấy đau đầu.
Thái độ hiện tại của toàn bộ giới học thuật là gác lại tranh cãi, không phủ nhận hoàn toàn, nhưng cơ bản cũng không ôm bất kỳ hy vọng nào.
Còn về việc có tuyến kỹ thuật nào có vẻ khả thi hay không...
Cố tình muốn nói thì thực ra vẫn có.
Ví dụ như "nghị hợp âm".
Mặc dù từ này nghe có vẻ không đáng tin cậy cho lắm.
Rời khỏi hiện trường hội nghị báo cáo, Thịnh Hiến Phú không đi tìm Lục Chu, mà đến Viện nghiên cứu Âm học Đại học Nam Kinh.
Khoảng cuối những năm tám mươi, toàn thế giới từng tiến hành nghiên cứu nghị hợp lạnh, Trung Quốc luôn theo sát động thái của giới học thuật quốc tế đương nhiên không ngoại lệ. Ví dụ như đội ngũ nghiên cứu do Giáo sư Trần Vĩ Trung của Viện nghiên cứu Âm học Đại học Nam Kinh dẫn dắt, từng làm đề tài "nghị hợp âm" này, thế nhưng đáng tiếc là, cuối cùng lại kết thúc trong thất bại.
Kết luận rút ra hiện tại là, mặc dù không thể nghị hợp, nhưng có thể phát sáng.
Còn vì sao lại phát sáng, vẫn chưa xác định được.
Trước khi hoàn thành bản vẽ trong lòng mình, anh ta cần tìm kiếm một chút trợ giúp từ nghiên cứu của người đi trước...
"Dữ liệu thí nghiệm nghị hợp hạt nhân lạnh từ hơn ba mươi năm trước?" Sau khi nghe Thịnh Hiến Phú trình bày mục đích đến đây của mình, Giáo sư Trần Vĩ Trung chợt cười lạnh một tiếng, lắc đầu nói, "Các cậu đang lãng phí thời gian."
"Không thử một chút thì sao biết được chứ?" Thịnh Hiến Phú cố gắng thuyết phục vị lão nhân gia.
"Thử một chút? Tôi đã dùng mười năm thời gian để thử một chút, chứng minh con đường này là không thông, chứ không phải để các cậu những hậu bối này lại đi thử một chút," Trần Vĩ Trung cười tự giễu một tiếng, nói tiếp, "Năm đó tôi đã lãng phí một nửa kinh phí của Viện Âm học, cuối cùng làm ra một đống giấy vụn, bây giờ lại để các cậu đi lãng phí thời gian tốt đẹp, lãng phí tài nguyên quốc gia để làm thí nghiệm này? Lương tâm tôi không qua nổi."
Có thể nhìn ra được, đối với nghiên cứu nghị hợp âm, vị giáo sư lớn tuổi này đã hoàn toàn thất vọng đau khổ.
Mà cũng đúng vậy thật, lãng phí mười năm cuộc đời, cắm đầu vào một con đường không đi đến đâu. Điều này phụ bạc không chỉ sự nghiệp khoa học của chính bản thân ông, kỳ vọng của viện nghiên cứu, mà còn phụ bạc cả những sinh viên, nghiên cứu viên cùng ông tham gia nghiên cứu này.
Thế nhưng...
"Tôi không cho rằng đó là giấy vụn," nhìn chằm chằm vào đồng tử vẩn đục của vị giáo sư già, Thịnh Hiến Phú nghiêm túc nói, "Chỉ là nó chưa phát huy được giá trị vốn có của mình mà thôi."
Nhìn Thịnh Hiến Phú hồi lâu, vị giáo sư già không nói gì cả, chậm rãi đứng dậy, rời khỏi phòng làm việc.
Khoảng năm phút sau, lão nhân cầm một cuốn sổ tay nhăn nhúm, lại từ ngoài cửa bước vào.
Kinh phí của Viện nghiên cứu Âm học không nhiều, hồi đó tôi làm dự án này, trông mong có thể làm ra chút thành tích... nhưng cuối cùng lại thất bại," thản nhiên giao phần dữ liệu này vào tay Thịnh Hiến Phú, Giáo sư Trần Vĩ Trung nhìn Thịnh Hiến Phú, nói tiếp, "Nếu thứ này có thể giúp ích gì cho các cậu, các cậu cứ cầm lấy dùng đi."
Nếu thực sự có thể dùng đến...
Ông cảm thấy, trong lòng mình ít nhiều cũng sẽ dễ chịu hơn một chút.
Nhận lấy cuốn sổ tay ghi chép dữ liệu thí nghiệm này, Thịnh Hiến Phú gật đầu thật mạnh: "Tôi sẽ sử dụng thỏa đáng."
---❊ ❖ ❊---
Sau khi nhận được dữ liệu thí nghiệm, Thịnh Hiến Phú trở về Viện nghiên cứu Cao cấp Nam Kinh, bắt đầu phác thảo bản vẽ trong lòng mình.
Từng ở Tứ Xuyên, anh ta vẫn luôn nghiên cứu vật lý plasma, hơn nữa so với lý thuyết thì thiên về phương diện kỹ thuật hơn. Bây giờ đột nhiên phải làm nghiên cứu theo hướng lý thuyết, anh ta rõ ràng cảm thấy vô cùng chật vật từ trong đó.
Rất nhiều thứ vì lâu không chạm đến, hiện tại anh ta thậm chí đã quên mất, cho nên ngoài việc đọc tài liệu ra, có một số chỗ anh ta thậm chí còn phải cầu cứu sách tham khảo, mới có thể hoàn thành việc suy diễn trên lý thuyết.
Tuy nhiên, may là những khó khăn này đều có thể khắc phục.
Cứ ở trong trạng thái vừa học vừa nghiên cứu này, mất mười ngày thời gian, anh ta cuối cùng đã hoàn thành bài báo về "Luận chứng khả thi kỹ thuật thực hiện phản ứng nghị hợp ở nhiệt độ tương đối thấp", đồng thời mang theo bài báo này tìm đến phòng làm việc của Lục Chu.
Khi anh ta đến phòng làm việc, Lục Chu đang suy tư gì đó đối diện với tờ giấy nháp trên bàn.
Gõ nhẹ cửa một cái, Thịnh Hiến Phú mở lời nói.
“Em đến rồi.”
Không dừng chiếc bút trong tay lại, Lục Chu đơn giản hỏi: "Ừm, có chuyện gì không?"
"Về vấn đề thu nhỏ nghị hợp có thể điều khiển, em có một chút... suy nghĩ khác," liếc nhìn bài báo trong tay, lúc chuẩn bị tiến lên đưa nó cho Lục Chu, Thịnh Hiến Phú lại có chút không quyết định được.
“Không tiện đưa cho tôi xem à?”
"Cũng không phải vậy," Thịnh Hiến Phú cười có chút lúng túng, cuối cùng hạ quyết tâm, đặt bài báo lên bàn làm việc của anh, "Chính là cái đó... sau khi thầy xem xong thì đừng cười em nhé."
“Sao lại thế được?”
Dừng chiếc bút trong tay lại, Lục Chu cầm bài báo từ trên bàn lên, tỉ mỉ đọc từng dòng một.
Cứ như vậy, thời gian từng giây từng phút trôi qua.
Đứng trước bàn làm việc, Thịnh Hiến Phú đang thấp thỏm chờ đợi kết quả, lần thứ mười chậm rãi hít sâu một hơi.
Và cũng đúng lúc này, Lục Chu cuối cùng cũng đọc xong bài báo trong tay, cười nói.
“Trí tưởng tượng của cậu cũng phong phú thật đấy.”
Trên mặt Thịnh Hiến Phú lộ ra nụ cười cay đắng.
Không phải nói là không cười em cơ mà?
Ho nhẹ một tiếng, anh ta mở lời giải thích.
“Em cũng thấy nó phong phú lắm, thầy đừng coi là thật nhé, thứ này chỉ là mớ suy nghĩ viển vông của em thôi ạ.”
"Cậu không cần nhận sai, thảo luận trong học thuật không nên thiết lập trước tiền đề đúng hay sai, đứng trước chân lý chúng ta đều có khả năng phạm sai lầm, cũng đều có khả năng chính xác," cắt ngang lời anh ta, Lục Chu đặt nhẹ bài báo lên bàn, nhìn anh ta nói tiếp, "Hơn nữa, lần này chúng ta lại nghĩ chung một chỗ rồi."