Về đến nhà, không biết đã bao nhiêu lần, Phomin lại giở tấm bản đồ Hannover ra lần theo quãng đường mà ngày mai anh phải đi. Lúc tắt đèn, anh bắt gặp cái nhìn của người phụ nữ trẻ trong chiếc ảnh treo trên tường.
“Ôi Natca, Natca[1]!”.
Những tiếng lá xào xạc ngoài cửa sổ không hiểu sao gợi cho Phomin nhớ lại tiếng sóng vỗ. Anh nằm im, hai mắt mở to, liên tưởng tới tiếng sóng biển quê hương, những hạt mưa xuân ấm áp, liên tưởng tới Natasha: với chiếc áo choàng của anh trên vai, và nhớ tới chính mình lần đó bị ướt sũng nhưng vẫn cảm thấy hạnh phúc nhất đời… Hôm ấy là lần đầu tiên Phomin được gặp Natasha ngoài bốn bức tường của quân y viện. Được các bác sĩ cho phép ra ngoài dạo chơi, Phomin cố tránh sự ồn ào và vui sướng quá mức của những người vừa khỏi bệnh, để được ngồi một mình. Anh lần ra bờ biển và mải mê ngắm cảnh biển với bao nhiêu hòn đảo nhấp nhô, hít thở không khí trong lành. Chiều tối, sau phiên trực, Natasha chạy đến tìm anh, và nếu cô ta đã kịp thay chiếc áo choàng trắng bằng chiếc áo dài bằng lụa, in hoa sặc sỡ, thì trông cô chẳng khác gì một cô bé đang học phổ thông.
Hôm xuất viện, hội đồng y khoa cho rằng cần phải gửi Phomin đi điều dưỡng hai tháng ở trại điều dưỡng gần đấy. Anh đã phải chạy chọt mãi, người ta mới giải quyết cho anh ở ngoại trú, nhưng phải đến ăn cơm ở trại. Thế là anh sống trong ngôi nhà nhỏ bé nhưng ấm cúng, có những giàn nho bao bọc xung quanh của Natasha. Ít lâu sau, hai người cưới nhau. Đám cưới của họ rất đơn giản. Đến dự ngày vui của họ chỉ có hai cô bạn và một vị trung tá đứng tuổi, vẻ hiền hậu, trưởng khoa phẫu thuật quân y viện, nơi Natasha làm việc.
Những ngày hạnh phúc ngắn ngủi của họ cũng là những ngày ác liệt nhất của cuộc chiến tranh. Lúc đó, các đoàn quân của Đức đang ồ ạt tiến về phía Đông. Mặc dù thế, đối với Phomin, đó là những ngày vui sướng, hạnh phúc nhất mà trước cũng như sau này, anh không bao giờ có nữa. Những lời tâm tình, những dự định về tương lai, bờ biển Apkhazia ấm áp… Tất cả những cái đó đã thuộc về họ.
Phomin đã bình phục hẳn. Lúc đầu, thật không ai có thể tin rằng anh có thể trở về với tiền tuyến. Một viên đạn xuyên thủng ngực anh và chỉ cách tim nửa centimet. Những ngày đầu mới đến quân y viện, anh mê man bất tỉnh. Trong những ngày ấy, Natasha xuất hiện. Và sự xuất hiện của cô, Natasha của anh lúc này quả là một điều kỳ diệu, thật đúng lúc và đúng chỗ.
Trước lúc về đơn vị, Phomin biết rằng anh sắp được làm bố và những ý nghĩ đó làm anh tự hào. Anh cảm thấy mình già dặn, chín chắn hẳn ra. Rồi anh không khỏi buồn khi phải chia tay Natasha.
Mùa thu năm 1943, Natasha sinh con trai. Không muốn bỏ việc ở quân y viện, Natasha viết thư cho mẹ Phomin và nhờ bà trông cháu hộ. Mẹ Phomin đã viết thư báo cho anh biết rằng bà rất sung sướng được đến ở với con dâu và cháu, vì trước đó bà phải sống đơn độc với nỗi buồn của mình, bố anh đã hy sinh trong trận chiến đấu bảo vệ Moscow. Ở Hagova, ba người đã sống cho đến cuối năm 1944, lúc này Sergei, con anh, đã cứng cáp và Natasha quyết định về sống ở Moscow. Và sau đó…
Sau đó là tháng Giêng năm 1945, cái tháng Giêng đầy băng giá của Moscow, lúc mà lần đầu tiên Phomin được nhìn thấy con trai và cũng là lần cuối cùng nhìn thấy vợ mình. Mấy ngày sau lần gặp gỡ ấy, đồng chí trưởng đoàn tàu cứu thương, nơi Natasha làm việc báo tin cho Phomin biết rằng vợ anh, Natalia Sergeievna Phomina, đã hy sinh trong trận oanh kích của máy bay Đức khi đoàn tàu đang chạy trên đất Ba Lan. Ngày ấy là ngày 6 tháng 2…
“Trước lúc lên đường phải ngủ thật nhiều” - Phomin chợt nhớ tới lời khuyên của đại tá Ktorov. Anh nhắm mắt và bắt đầu đếm. Chưa đếm đến một nghìn, anh đã ngủ thiếp đi. Anh nằm mơ thấy Natasha. Hai người dắt tay nhau chạy trên bãi biển… Những đợt sóng hết dìm hai người xuống rồi lại nâng lên và cuối cùng đánh dạt họ vào bờ đầy sỏi. Natasha cố mỉm cười nhưng đôi mắt không giấu nổi vẻ hoảng sợ.
Phomin vùng dậy như có người đến thúc vào hông. Những tia nắng ban mai nhảy nhót trên tường. Đã đến lúc phải lên đường. Tập thể dục, cạo râu, mặc quần áo, ăn sáng… như mọi ngày, tất cả được tính toán từng phút. Bây giờ lại thêm một việc mới nữa là chải lại tóc đúng như hôm qua.
Nửa giờ sau, Phomin đã ngồi trong chiếc xe con của mình.
- Evgeni Nicolaievich - Người thợ máy gọi - Đồng chí chờ tôi tí đã, tí nữa thì quên. Hôm qua, lúc chữa chiếc xe của Mevit, bọn tôi tình cờ nhặt được cái này trong hòm xe của hắn - Anh ta nói rồi đưa cho Phomin một hộp thuốc lá.
Phomin mở hộp và ngạc nhiên khi thấy bên trong toàn mùn thép nhọn.
- Cám ơn đồng chí! Tôi sẽ mang nó đi theo - Nói rồi anh bỏ chiếc hộp xuống dưới chỗ ngồi - Khi về, tôi sẽ xem sau.
“Mevit thực quả không phải là tay vừa, và chỉ vì không còn con đường nào khác nên hắn mới thú thật. Không, nói đúng hơn là hắn nói một phần sự thật - Phomin nghĩ thầm - Việc hắn bị bắt đã xảy ra quá bất ngờ, nếu không thì cái hộp mùn thép này hắn đã chẳng cất trong cốp xe. Nếu hắn kịp xử trí thì chỉ cần một tí mùn thép này thôi là lốp chiếc xe đang rượt theo hắn sẽ đi đời. Cái trò cũ nhưng không kém phần nguy hiểm!
❀ ❀ ❀
[1] Tên gọi âu yếm của Natasha (ND).