“Và thế là cái bánh xe lại bắt đầu quay - Phomin thầm nhủ lúc anh từ sở công an về - Chưa kịp đối phó với kế hoạch “Aiarsu” thì địch thủ loại cỡ là “Hoa tiêu” cùng với một mạng lưới điệp viên đã xuất hiện (tất nhiên, nếu như những lời khai của Blombe là đúng sự thật). Chúng sẽ chui vào đâu? Cũng cái mục tiêu là phòng thiết kế chăng? Có phải Phereman biệt hiệu “Hoa tiêu” là con chủ bài mà Stak đang tung ra không? Mà chỉ một mình Stak thôi à? Theo những tài liệu của cơ quan phản gián Liên Xô thì hiện nay bọn điệp viên của Helen cũng đang ngày càng mở rộng hoạt động, và rồi bọn Mỹ cũng không ngần ngại ra sức lôi kéo những tên tội phạm chiến tranh, biến chúng thành những điệp viên của mình.

Thậm chí cả những người trước kia không biết tình báo là gì, những tên có nợ máu chạy sang phương Tây hay những kẻ có của cải hoặc nhà máy bị quốc hữu hóa ở Đông Đức, bây giờ cũng đang tìm cách phá hoại. Chúng thi nhau nói xấu và vu khống chính quyền nhân dân ở Đông Đức. Và trong cái mớ bòng bong ấy, không phải dễ dàng một lúc xác định được ai là thù, ai là bạn”.

Phomin còn nhớ mùa thu năm 1946, lợi dụng tình hình còn rối ren, bọn phản cách mạng đã tung ra một sắc lệnh giả số 139, nói rằng các công ty lớn sẽ không bị quốc hữu hóa. Sau này, người ta điều tra và biết rằng đó là sắc lệnh do các công ty “AEG”, “Telephunken” của Tây Berlin bịa ra. Báo chí tư sản đã một thời làm ầm lên vì chuyện đó. Cũng trong thời gian này, các công ty lớn đã ráo riết tìm cách gài người của chúng vào các cơ quan lãnh đạo ở Đông Đức để tìm cách phá hoại công tác quốc hữu hóa các công ty tư bản độc quyền.

Đến nay, tình hình đỡ căng thẳng hơn, chính quyền cả hai bên đã được củng cố, ủy ban kinh tế thực sự nắm quyền lãnh đạo. Tuy nhiên, trên mặt trận chính trị, cuộc đấu tranh vẫn gay go như trước.

Phương Tây tuyên truyền rùm beng cái gọi là “Kế hoạch Marchal”. Với kế hoạch đó, núp dưới chiêu bài giúp đỡ, viện trợ kinh tế, bọn tư bản Mỹ cho vay hoặc tung hàng hóa vào một số nước châu Âu để kìm hãm sự phát triển kinh tế của nước đó và đồng thời đàn áp các phong trào cách mạng. Tháng bảy năm 1947, trung ương Đảng xã hội thống nhất Đức đã vạch trần những mưu đồ đen tối của kế hoạch “Marchal” đó. Trong tuyên bố của Ban chấp hành trung ương Đảng đã nhắc lại những bài học kinh nghiệm mà giai cấp công nhân Đức đã rút ra được trong những năm 20. Sự giúp đỡ của bọn tư bản Mỹ hồi đó đã đưa nước Đức đến khủng hoảng kinh tế, đến chủ nghĩa phát xít, đến chiến tranh.

Chính sách viện trợ của Mỹ cũng sẽ dẫn đến những hậu quả như thế, nếu không nói là xấu hơn - bản tuyên bố viết - Liên minh với các tập đoàn công nghiệp Tây Âu, Tây Đức sẽ là mối đe dọa lớn của thế giới. Các tập đoàn tư bản lũng đoạn ở Tây Đức vẫn không hề bị suy yếu về quyền lực. Thay cho sự phát triển một nền kinh tế theo đường lối hòa bình, xuất hiện một trung tâm thống trị kinh tế gồm các tập đoàn tư bản lũng đoạn muốn gây ra một cuộc chiến tranh mới. Thay cho việc công nhận tham gia quản lý xí nghiệp và kinh tế, đã xuất hiện một tập đoàn lãnh đạo phục vụ đắc lực cho bọn tư bản nước ngoài và các công ty độc quyền Đức.

Phomin, ở cương vị công tác của mình, biết rõ tình hình nước Đức. Anh đã lập một hồ sơ riêng và ngày ngày thu thập những bài báo, số liệu, tin tức quan trọng vào tập hồ sơ đó. Anh đã làm việc đó theo lời khuyên của Ktorov. Và bây giờ số tài liệu đã lên đến mấy tập dày cộm. Anh thường xuyên sắp xếp chúng thành từng loại, hệ thống lại để khi cần là có thể lấy ra ngay. Trong quá trình đọc sách, báo, anh đã tự luyện cho mình khả năng biết phân tích, đánh giá các sự kiện. Trong số tài liệu Phomin đã thu thập được, phần lớn là tên tuổi các lãnh tụ, tên các thành phố, các tổ chức chính trị, những sự kiện chính trị, kinh tế quan trọng và các tài liệu liên quan khác. Anh nhớ khá nhiều trong số tài liệu đó: tên người, tên các thành phố, tổ chức, các điều luật hay văn bản nhà nước. Phomin cũng trích chép một số bài trong chiếc cặp màu vàng mà Ktorov thỉnh thoảng cho anh và các sĩ quan khác mượn đọc để tham khảo. Mà suy cho cùng đó cũng là một hình thức giáo dục chính trị nghiệp vụ cho cấp dưới, vì tài liệu bao giờ cũng là một khâu quan trọng trong công tác.

Ktorov vẫn thường nói với các sĩ quan của mình: “Muốn hiểu kẻ địch, trước tiên phải biết hắn đang nghĩ gì, nghĩ như thế nào và tin cái gì”.

Giờ đây, suy nghĩ về công việc của mình và những vấn đề đặt ra trước mắt, Phomin hình dung rõ ràng tình hình chính trị chung của môi trường mà anh và Enok phải hoạt động. Trên cơ sở đánh giá tình hình đó, có thể đi đến một số kết luận về những con người, những biến đổi trong tâm lý kẻ địch tùy theo hoàn cảnh của chúng. Thái độ và tâm lý của Blombe cũng rất dễ hiểu. Rõ ràng là hắn đã phân tích, đánh giá tình hình chính trị trong nước từ lâu, và trước lúc bị bắt đã xét lại những quan niệm và quy tắc sống của mình. Thực ra, không thể nói rằng Blombe đã đột nhiên thay đổi quan niệm bạn thù trong nhận thức. Nhưng dù sao hắn cũng không thể không nhìn thấy những gì đang ngày càng xảy ra chung quanh, và cũng không thể thờ ơ với những cố gắng vượt bậc của chính quyền nhân dân trong công cuộc hàn gắn vết thương chiến tranh và khôi phục kinh tế. Trong suy nghĩ của Blombe đã xuất hiện một bước ngoặt lớn. Suốt quá trình cộng tác của mình, Phomin đã được biết rất nhiều trường hợp những người phạm tội tự tìm đến anh và kể hết những sai lầm, tội lỗi của mình. Họ muốn sống khác trước, và không chỉ sống mà còn suy nghĩ nữa.

“Liệu Ktorov sẽ nói gì đây?” Phomin tự hỏi rồi đặt tập biên bản hỏi cung Blombe lên bàn đại tá Ktorov. Không vội vã, Ktorov đọc chậm rãi từng đoạn, xem đi xem lại nhiều chỗ. Cuối cùng, đọc xong, ông trầm ngâm nhìn Phomin:

- Anh có muốn tôi đoán anh đang nghĩ gì không? Anh đang nghĩ rằng tôi sẽ nói: “Có thể tin Blombe”. Phải không nào?

- Vâng, anh đoán đúng… Nhưng sao anh lại nghĩ như thế?

- Điều đó không có gì phức tạp. Biên bản hỏi cung đã để lại một ấn tượng mà ai đọc cũng hiểu là Blombe đã khai hết sự thật. Mà thực ra, hắn cũng chẳng muốn giấu. Hơn nữa cứ nhìn mắt anh là tôi đoán được ngay. Với tôi, anh không thể chơi trò ú tim được! Thôi, thế là tốt. Còn ý anh thế nào?

- Lúc đầu, khi mới vào hỏi cung Blombe, tôi có cảm tưởng như y thờ ơ với tất cả. Y tỏ ra quá bình tĩnh và bàng quan. Nhưng sau đó, y bắt đầu khai, và thậm chí còn tỏ ý muốn lập công chuộc tội nữa. Tất nhiên, tạm thời tôi chỉ yêu cầu y viết tỉ mỉ những hành động của mình, nói rõ những tin tức đã cung cấp cho “Hoa tiêu” và nhiều vấn đề khác nữa. Nếu Blombe biết được ta đang định nhờ y giúp đờ thì…

- Tôi hiểu - Ktorov mỉm cười - Chúng ta cứ thử tin y. Còn ý kiến của Enok?

- Đồng chí Enok cũng cho rằng Blombe cố làm chúng ta tin với một hy vọng sẽ được tha. Và sau nữa, anh Grigori Vasilevich ạ, chúng ta không có nhiều để chọn. Nói đúng hơn là chỉ một cách. Không có sự giúp đỡ của Blombe thì chúng ta khó lòng tóm được Phereman. Không ai biết mặt Phereman, ảnh của hắn không có. Thả Blombe ra lúc này rồi cho người theo dõi để kiểm tra và lần ra những đầu mối liên lạc cũng chỉ vô ích. Trong lúc đó, Phereman có thể xuất hiện ở đây, thu thập những tài liệu cần thiết và chuồn thẳng mà không ai biết. Và nếu hắn được tin Blombe đã bị bắt thì có trời cũng không thể lôi hắn sang bên này được nữa.

- Anh không cần phải thuyết phục tôi. Về việc này tôi đã đồng ý với anh. Anh cứ hành động theo kế hoạch. Muler, như anh biết, sẽ không thể sử dụng vào việc này được. Anh phải thú nhận, mà không riêng gì anh, cả tôi nữa, chúng ta phải thú nhận rằng từ lâu chúng ta đã nuôi dưỡng hy vọng sẽ dùng Muler trong việc này. Đó là một sai lầm. Một kẻ như hắn sẽ không bao giờ chịu giúp chúng ta. Phải treo cổ hắn từ lâu mới phải. Anh đã đọc bức thư của công nhân đường sắt viết về hắn chưa?

- Đọc rồi. Thật rùng rợn.

- Bây giờ thì sớm muộn rồi hắn cũng phải chịu hình phạt trước những tội lỗi của mình.