Đó là quãng thời gian không bao giờ quên. Chiến tranh Thế giới Thứ hai vừa kết thúc, cả nhân loại đang sung sướng, hân hoan, hạnh phúc trong niềm vui chiến thắng. Những vết thương do một thảm họa chưa từng có trong lịch sử gây nên còn ăn sầu trong trái tim mọi người. Triệu triệu con người ai cũng nghĩ rằng từ đây sẽ vĩnh viễn không bao giờ và không còn ai dám phá hoại hòa bình, nền hòa bình đã phải đổi bằng bao nhiêu đau khổ và xương máu.
Nhưng đó chỉ là mộng tưởng. Thực ra cuộc chiến tranh vẫn tiếp diễn. Phomin đã được đặt vào một vị trí, và từ chỗ đứng của mình, ông nhìn thấy rõ những lực lượng bí mật, bao gồm một mạng lưới do thám và phá hoại, chống lại hòa bình, chống lại tổ quốc và những dân tộc đã quyết định chọn con đường xã hội chủ nghĩa để phát triển.
Giờ đây, hai mươi lăm năm đã trôi qua, những sự kiện xảy ra hồi đố hiện lên rõ nét trong trí nhớ của ông.
Ông lại thấy những mái ngói xám đỏ, những đỉnh tháp cao của các thành phố Đức, với những hàng cây tươi mát. Những con đường lát bê tông rộng, màu xám, thẳng tắp và kéo dài như trượt dưới bánh xe. Những công viên mới xây dựng với những con đường thẳng như dây chăng ngang dọc. Những đống gạch vụn còn khét mùi hoa hồng tươi đỏ, những bờ tường bám đầy dây leo… Và người, khắp nơi ông đều thấy người. Họ rất khác. Trước hết, ông cố nghĩ về những người bạn cũ của mình, và ông lấy làm ngạc nhiên là khó khăn lắm ông mới hình dung ra được những khuôn mặt quen thân và điều đó làm ông cảm thấy buồn. Nhưng biết làm thế nào được, đã một phần tư thế kỷ rồi còn gì?!
Phomin cố hình dung ra Ktorov, người mà khi còn công tác ở Enburg, ngày nào ông cũng gặp, người mà ông đã nguyện sẽ suốt đời học tập. Nhiều lúc ông có cảm tưởng là chỉ cần nhắm mắt lại là lập tức hình ảnh Ktorov sẽ hiện ra trước mắt. Thế nhưng không, Phomin chỉ còn có thể hình dung được đôi mắt mệt mỏi nhưng rất chăm chú và đám tóc bạc trên đầu của con người mà ông quý mến, kính trọng đó.
Rồi ông nghĩ đến Rosin. Có người bảo là hiện nay Rosin đang chỉ huy một đơn vị ở biên giới Turmenia. Rosin là một người to khỏe, vai rộng, tháo vát và nhanh nhẹn. Ông đã quên nét mặt của Rosin, chỉ nhớ rõ hàm răng trắng, đều mỗi khi anh ta cười. Rosin hay cười to, dễ làm người ta vui lây.
Còn Guskov nữa! Anh ta bây giờ là một kiến trúc sư nổi tiếng. Phomin đã nhiều lần nhìn thấy Guskov trên vô tuyến, trong phim thời sự, đã được đọc những bài báo của anh ta trên tạp chí Tia lửa. Phomin đã mấy lần gọi điện nói chuyện thân mật với anh ta nhưng chưa có dịp gặp lại…
Và rồi ký ức đưa ông vè với Skitalech, lúc ấy là một trung úy trẻ. Phomin còn nhớ Skitalech có lần đã ngượng chín mặt khi nghe có người văng tục. Ông vừa gặp Skitalech cách đây không lâu, anh ta đã thay đổi nhiều, già dặn, nghiêm khắc hơn.
“Ôi, Skitalech! - Phomin thầm nghĩ - Nếu hồi đó anh không sơ hở thì có lẽ cái hồ sơ này đã vĩnh viễn nằm ở phòng lưu trữ với dòng chữ “Vụ án đã kết thúc lúc…”. Nhưng buộc tội anh ư? Không, trong hoàn cảnh đó ai cũng sẽ…
Còn kẻ thù?
Phomin cũng căng óc cố hình dung ra khuôn mặt của Liutse, nhưng vô hiệu.
Thế thì tại sao Petrov lại có thể nhận ra Liutse? Cái đó cũng dễ hiểu thôi. Nếu được nhìn Liutse một lần thì chắc cũng sẽ nhận ra. Đấy, bộ óc của con người là thế đấy!
Hồi đó ngài như thế nào, hở ngài Liutse… Marcut… Gans… mà ngài có nhiều tên thật đấy! Không biết bây giờ ngài mang tên gì nhỉ?
