Đợi cho mọi người đến đông đủ và ngồi yên vào chỗ, Ktorov bắt đầu bằng một giọng trầm trầm, như muốn báo là đến lúc phải bàn vào công việc.

- Các đồng chí! Những sự kiện xảy ra gần đây cho thấy hơn lúc nào hết, chúng ta cần phải hết sức cảnh giác. Và mặc dù đó là điều cần thiết trong công tác của chúng ta nhưng hôm nay tôi vẫn muốn nhắc lại ở đây. Chúng ta đang ở trong giai đoạn các cơ quan tình báo nước ngoài ráo riết tung điệp viên vào hậu phương của ta. Giờ đây, không chỉ có Anh, Mỹ mà còn cả cục tình báo của Helen nữa. Ngay tháng này chúng ta đã được “hân hạnh” tiếp chuyện với “các vị đại diện” của Helen. Bọn này đã bị bắt khi chúng đang thừa hành nhiệm vụ trong vùng đóng quân của ta. Sau này, chúng ta có thể còn phải chạm trán với các điệp viên của Helen, bởi vậy tôi thấy cần thiết phải trình bày với các đồng chí về cục tình báo đó. Trước tiên, tôi xin nói về Helen. Hắn là ai? - Ktorov đứng dậy đi dọc theo dẫy bàn - Sau thất bại thảm hại của các tập đoàn quân phát xít tại các chiến trường ngoại ô Moscow, khi tình hình chiến cuộc đã xoay chuyển hoàn toàn bất lợi đối với quân đội Hitler, bộ tư lệnh Đức lúc này mới đi đến kết luận là chúng đã không có tài liệu chính xác về tiềm lực kinh tế, quân sự của nước Nga. Bởi thế, theo đề nghị của tướng Hanzer, trung tá Helen, lúc ấy đang là sĩ quan cận vệ của hắn, được bổ nhiệm làm cục trưởng cục tình báo mới được thành lập với cái tên “Những đoàn quân nước ngoài ở phương Đông”…

Nhiệm vụ của cục này là phải bằng mọi cách thu thập những tài liệu có liên quan đến tiềm lực quân sự của quân đội Xô viết. Ở đây, tôi cần phải nhắc đến những hoạt động của các đồng minh của chúng ta. Chắc là các đồng chí đã biết, ngay từ những ngày đầu sau chiến tranh, bọn Donovan[1] và Dalles[2] đã tìm cách cấu kết với Kanarit[3], Kantenbruner[4] và các thủ lĩnh khác của cục tình báo phát xít Đức, để đi đến thỏa thuận ký kết một hiệp ước hòa bình riêng rẽ như thế nào. Sự tan rã của tập đoàn quân phát xít tại mặt trận Stalingrad và sau đó, cuộc phản công như vũ bão của quân đội Xô viết đã không để cho chúng thực hiện ý đồ ngông cuồng đó. Niềm hy vọng khôi phục lại chế độ tư bản ở các nước đông Âu của Mỹ và Anh cũng tan biến.

Mùa xuân năm 1945, thật bất ngờ nhưng không có gì đáng ngạc nhiên, Cục tình báo Trung ương Mỹ (CIA) đã nhận được một tài liệu quan trọng. Đó là danh sách các điệp viên của cục tình báo “Những đoàn quân nước ngoài ở phương Đông” do chính Helen, lúc này đã là trung tướng, trao tận tay.

Ktorov im lặng một lúc, trầm ngâm suy nghĩ, rồi quay lại phía bàn, mở sổ tay xem, nói tiếp:

- Tôi đang nói với các đồng chí về Helen. Tôi xin nhắc lại con đường công danh của hắn. Năm 1939, khi quân Đức tấn công Pháp, Helen làm sĩ quan liên lạc cho bộ tư lệnh OKX do công tước Brakicher chỉ huy. Sau đó hắn làm sĩ quan cận vệ cho thượng tướng Gheser mà tôi đã nhắc đến. Tháng 10-1944, Helen lúc này là trung tá, 38 tuổi, từ bỏ chức vụ cận vệ sang lãnh đạo cục tình báo “Những đoàn quân nước ngoài ở phương Đông” và thảo ra kế hoạch “Berbarocha”, kế hoạch ồ ạt tấn công Liên Xô.

Ktorov mở tủ lấy ra mấy tấm sơ đồ. Tìm được sơ đồ cần thiết, ông đưa cho Skitalech, nói:

- Anh treo hộ cái này lên cho tôi. Thưa các đồng chí, đây là sơ đồ cơ cấu bộ chỉ huy tối cao của Đức hồi đại chiến. Tôi nghĩ chúng ta cần phải ôn lại lịch sử chiến tranh, bởi vì nó có liên quan trực tiếp tới công tác của chúng ta. Với các đồng chí mới, đây là những điều vô cùng bổ ích.

Chờ Skitalech căng bản đồ xong, Ktorov cầm lấy chiếc thước nhỏ bằng kim loại, nói tiếp:

- Cơ cấu chung của bộ chỉ huy tối cao Đức vào đầu cuộc chiến như sau: Đứng đầu quân đội là Tổng Tư lệnh các lực lượng vũ trang - Hitler, với hai bộ tham mưu riêng. Tiếp đến là ba bộ Tổng tham mưu: lục quân - OKX, không quân - OKL và hải quân - OKM. Trước kia, Cục tình báo Đức trực thuộc lục quân, bây giờ tách ra trực thuộc Quốc trưởng.

Phân tích vai trò của các bộ tổng tham mưu, Ktorov đặc biệt chú trọng đến cục tình báo “Những đoàn quân nước ngoài ở phương Đông” vì Helen là người đã xuất thân từ đó. Để kết thúc, ông nói:

- Helen đã tỏ ra xứng đáng với sự tin cậy của tướng Gheser. Hắn đã cho mọi người biết tài tổ chức và lãnh đạo của hắn. Là một nhà ngoại giao xuất sắc, Helen không những vẫn giữ được quan hệ tốt với cấp trên cũ của mình là Canaris mà còn chiếm được cảm tình của Himmler. Sau này Helen trở thành một nhân vật có vai vế trong Bộ tham mưu lục quân và được phép đến dinh Quốc trưởng để báo cáo tình hình về quân đội Liên Xô. Bây giờ các đồng chí chắc đã hiểu vì sao Helen lại tiến nhanh đến thế?

Ktorov gỡ tấm bản đồ, ngồi xuống bàn rồi rút trong ngăn kéo ra một chiếc phong bì lớn.

- Đây là ảnh các nhân viên của cục tình báo “Những đoàn quân nước ngoài ở phương Đồng”. Trong ảnh, người có dấu thập là Helen.

Mọi người chuyền nhau xem.

- Có chiếc nào lớn hơn không? - Một người hỏi. - Ảnh này nhỏ quá mà lại bị nhòe nữa, xem chẳng rõ.

- Có. Nhưng trong ảnh đó Helen đeo kính đen rất khó nhận. Cần phải nói rằng Helen có tài lẩn trốn các ống kính của thợ chụp ảnh. Hắn thích ở sâu trong bóng tối hơn. Chính trong bóng tối, hắn đã vạch các kế hoạch và hy vọng không những giấu kín các bí mật của mình, mà còn trở lại tiếp tục cuộc chiến tranh bí mật chống chúng ta nữa. Hắn đã chấp thuận những điều kiện của Mỹ, cấu kết với Mỹ để tiếp tục chống Liên Xô và các nước đang xây dựng chủ nghĩa xã hội. Kết quả là chúng đã tung vào vùng đóng quân của chúng ta hàng loạt điệp viên mới, nhằm khiêu khích, phá hoại… và cái đó các đông chí đã thấy.

- Đại tá muốn nói đến tên điệp viên người Đức mà Phomin đang quan tâm? - Skitalech nói để tỏ ra mình là người am hiểu tình hình.

- Không phải quan tâm, mà là làm việc thực sự - Ktorov cải chính với vẻ nghiêm nghị - Và đó là một công việc khó khăn, phức tạp.

Skitalech lúng túng, hiểu rằng mình quá hấp tấp và đã lỡ lời. Ktorov tiếp:

- Hiện nay, bằng cách này hay cách khác, bọn địch đang tăng cường các hoạt động phá hoại trên địa phận chúng ta. Tên điệp viên Mevit mà Phomin có trách nhiệm phải điều tra, vừa hoạt động cho cục tình báo Anh vừa cho Helen, người thực tế được hắn xem là ông chủ chính thức. Giờ đây, chúng ta phải cảnh giác hơn nữa, phải thận trọng trong công tác điều tra… - Ktorov đưa mắt nhìn mọi người trong phòng - chúng ta không thể loại trừ khả năng bọn chúng có thể cộng tác với nhau, tổ chức một cuộc bạo động chẳng hạn. Gần đây, các nước Tây Âu đã thành lập cái gọi là khối quân sự Bắc Đại Tây Dương để chống lại chúng ta. Chúng ta cần phải am hiểu tình hình quốc tế. Không được bỏ phí thời gian, phải tranh thủ học tập, đọc sách báo, suy nghĩ, so sánh. Đấy là tất cả những điều tôi muốn nói với các đồng chí trong buổi họp hôm nay. Ai có ý kiến gì cứ tự nhiên. Các đồng chí có thể hút thuốc.

Mọi người châm thuốc hút. Trong phòng rộn hẳn lên.

- Không ai hỏi gì à? Thế có nghĩa là đều rõ cả. Tôi xin nói thêm - Ktorov lại đứng dậy - Đọc báo cáo của các đồng chí, tôi sung sướng nhận thấy các đồng chí đang lớn lên về mọi mặt và dày dạn thêm trong công tác. Mặc dù trong số các đồng chí thỉnh thoảng còn có những đồng chí nhiều lúc sử dụng những biện pháp chưa đúng lắm, còn nặng tính phòng thủ mà thiếu tư tưởng tiến công. Các đồng chí phải làm sao để các chiến sĩ của mình hiểu được rằng, người chiến sĩ an ninh hiện nay chỉ biết một số thói quen nghề nghiệp, những môn võ thuật thôi thì chưa đủ. Người đó phải là một kỹ sư toàn năng, phải biết hành động mau lẹ, chính xác, sẵn sàng đánh trả và đánh trả có hiệu quả những đòn của đối thủ, đoán trước mọi hành động của chúng.

- Đồng chí cho phép tôi… - Guskov đứng dậy nói.

- Vâng, cứ tự nhiên.

- Các đồng chí, tôi cho rằng chúng ta cần phải quan hệ rộng rãi hơn nữa với các tầng lớp nhân dân ở đây. Từ trước đến nay, chúng ta đã làm nhưng làm chưa tốt. Để hiểu nhau hơn, tôi thấy chúng ta cần phải tích cực học tiếng Đức, tìm hiểu lịch sử của đất nước họ. Phải giải thích cho họ thấy được những mục tiêu phấn đấu, hướng phát triển của Tổ quốc mình, nếu không, họ không tránh khỏi nghi kỵ và ngờ vực chúng ta.

Guskov nói xong, ngồi xuống.

- Thưa đại tá, cho phép tôi…

- Vâng, xin mời đồng chí Phomin.

- Ý kiến của tôi trước tiên có liên quan trực tiếp đến các đồng chí mà cương vị công tác bắt buộc thường xuyên phải tiếp xúc với các lực lượng công an ở đây. Vừa rồi, tôi cùng với họ điều tra một số vụ án khá rắc rối. Qua đó, tôi nhận thấy họ là những người hăng say, nhiệt tình nhưng thiếu kinh nghiệm và hiểu biết quá ít. Họ chỉ biết làm theo chúng ta. Bởi vậy, khi hợp đồng tác chiến, dù đó là công tác lùng bắt bọn phá hoại, điều tra một vụ án mạng hay đơn thuần xác minh một việc gì đó, phải để cho họ tự làm. Các đồng chí cố gắng giải thích vì sao các đồng chí lại làm thế chứ không phải khác. Các đồng chí sẽ thấy họ là những học sinh chăm chỉ, thông minh như thế nào. Mà kinh nghiệm thì - Phomin kết thúc - các đồng chí ngồi đây không thiếu…

- Anh nói như đọc trước những ý nghĩ của tôi ấy - Ktorov mỉm cười - Tôi muốn bổ sung thêm là hiện tại các vùng kiểm soát của ta đang diễn ra những biến chuyển lớn lao. Tôi còn nhớ một câu bất hủ của Vladimir Ilich Lenin khi nhà nước Xô viết vừa thành lập. Người nói: “Mọi cuộc cách mạng chỉ có giá trị một khi nó biết bảo vệ những thành quả của mình”. Chúng ta, như đồng chí Phomin đã nói, là những người giàu kinh nghiệm, bởi vậy, phải giúp đỡ những người bạn đồng nghiệp Đức bảo vệ những thành quả mà quân đội ta đã dành cho họ. Có thế chúng ta mới hoàn thành sứ mạng quốc tế cao cả của mình, sứ mạng mà Đảng và Nhà nước đã tin tưởng giao cho chúng ta… Nếu không còn ai có ý kiến gì nữa thì cuộc họp coi như kết thúc - Ktorov nói rồi đi đến chỗ Phomin.

- Thế nào, vết thương có đau lắm không, Evgeni Nicolaievich? Anh có thể tiếp tục làm việc được chứ? Nếu còn đau thì chưa lên vũ đài vội.

- Không sao. Vết thương xoàng thôi - Phomin đáp, khẽ giơ cao cánh tay bị băng.

❀ ❀ ❀

[1] Thượng tướng Donovan Wylliam là người lãnh đạo cục tình báo chiến lược OSS của Mỹ từ năm 1941 đến năm 1947. Năm 1947, cùng với sự thay đổi bộ máy an ninh quốc gia, OSS được cải tổ thành trung tâm tình báo Mỹ - CIA do Dalles cầm đầu.

[2] Dalles Alen - trùm CIA cho đến năm 1961.

[3] Đô đốc Kanaris Vinhem, chỉ huy trưởng bộ phận thứ ba của bộ chỉ huy tối cao các lực lượng vũ trang, tức là cục trưởng cục tình báo Đức.

[4] Kantenbruner, cục trưởng cục an ninh quốc gia, kiêm cục trưởng cục tổng cảnh sát Đức.