Sau khi lũ voi đã ăn no nê trong ngày, chúng cần phải có đủ nước trong để uống. Và để kiếm được nguồn nước này chính là nhiệm vụ hằng ngày khó khăn nhất của con voi đầu đàn.

Trong rừng sâu, dù cho con đầu đàn có lỡ mắc chút sai lầm và đi nhầm đường, thì vẫn có thể kiếm đủ thức ăn, bởi vì rốt cuộc lũ voi luôn có thể tìm thấy đủ cây cối nếu đi xa thêm một chút: thế nên chúng sẽ chỉ gặp thêm chút phiền phức nhỏ trong việc kiếm ăn nếu con đầu đàn đi sai đường. Nhưng với nước uống thì lại hoàn toàn khác—con đầu đàn có thể chẳng tìm thấy một giọt nước nào nếu nó phạm sai lầm và dẫn cả bầy đi sai hướng.

"Vậy nó phải dẫn dắt bầy đàn thế nào để vừa tìm được nước uống lại vừa có thức ăn?" hẳn là các em sẽ hỏi thế.

Ta sẽ kể cho các em nghe. Ở phần lớn các khu rừng đều có một con sông hoặc thậm chí là một con suối nhỏ để lũ voi có thể uống nước. Nhưng con sông hoặc con suối ấy có thể uốn lượn quanh co trong rừng, lúc thì chảy qua khu vực này lúc lại không chảy qua khu vực khác. Thế nên một con đầu đàn khôn ngoan sẽ cố gắng giữ bầy của mình ở gần những khúc rừng mà dòng sông chảy qua.

Thực ra, nếu lũ voi và thậm chí cả các loài động vật hoang dã khác may mắn tìm được một con sông khá lớn, và khu rừng gần con sông đó có dư dã thức ăn, thì các loài động vật sẽ ở lại đó gần như suốt thời gian. Chúng ăn thức ăn trong rừng và uống nước sông; và đôi khi chúng cùng đến một địa điểm để uống nước—giống như cái Hồ Nửa Đêm mà ta đã tả cho các em nghe ở Quyển I.

Cho nên, nếu con voi đầu đàn may mắn tìm được một khu rừng như thế, có thừa thức ăn và một con sông lớn ở trong đó, nó sẽ giữ bầy đàn ở lại đó luôn; và khi ấy chúng sẽ chẳng còn phải bận tâm gì về chuyện ăn uống nữa.

Nhưng giả sử con đầu đàn không thể tìm được một nơi như thế thì sao? Giả sử có sông đấy, nhưng lại không có đủ thức ăn ở gần sông thì sao? Lúc đó một con đầu đàn khôn ngoan sẽ làm gì?

Nó dẫn dắt bầy đàn theo cách tạo ra một đường cong vòng. Ban đầu nó đi vào rừng theo con đường dễ dàng nhất; rồi sau khi lũ voi đã ăn một chút, nó bắt đầu rẽ nhẹ về hướng dòng sông đang chảy. Khi lũ voi ăn thêm được một chút nữa, nó lại rẽ sâu hơn về hướng đó.

Cứ theo cách này, nó dẫn bầy đàn theo một đường vòng cung tiến về phía sông, vừa đi vừa ăn lá trên các cây cối dọc đường. Thế là vào cuối ngày, khi lũ voi đã ăn no nê, chúng đến được bờ sông và cũng có đủ nước để uống. Đó chẳng phải là một cách rất thông minh để lo cả thức ăn lẫn nước uống cho bầy đàn hay sao?

Nếu đêm đó bầy voi ngủ gần bờ sông, sáng hôm sau chúng sẽ xuất phát từ đó để đi tìm thức ăn; và chúng thường đi vào rừng theo đúng lối cũ lúc chúng đến. Nhưng khi quay trở lại sông để uống nước vào tối hôm đó, con đầu đàn không nhất thiết phải dẫn chúng về theo đúng con đường cũ ấy.

Việc chúng không có đủ thức ăn ngay sát bờ sông cho thấy rằng rừng ở đó không rậm rạp lắm; thế nên lũ voi sẽ chẳng gặp khó khăn gì khi tạo ra một lối mòn mới, ngược dòng lên phía trên một chút, hoặc xuôi dòng xuống phía dưới một chút. Một con đầu đàn khôn ngoan thường làm thế: nó dẫn bầy ra khúc sông cao hơn hoặc thấp hơn một chút, và nhờ vậy nó tạo ra một đường cong hơi khác một chút khi đi qua rừng. Tại sao ư? Bởi vì nếu nó cứ đi đúng một đường cong duy nhất từ rừng ra sông ngày này qua ngày khác, bầy voi sẽ ăn trụi hết mọi chiếc lá dọc theo con đường đó chỉ trong vài ngày. Cho nên, bằng cách thay đổi đường cong đi một chút theo từng thời điểm, nó tạo điều kiện cho những chiếc lá non kịp mọc lên ở đó trong lúc ấy.

Bây giờ các em đã hiểu tại sao người đứng đầu của bầy voi lại phải khôn ngoan và tài giỏi để làm được tất cả những điều mà ta vừa kể cho các em nghe rồi chứ. Ngay cả ở loài người, Tổng thống của một nước cộng hòa cũng có những nhiệm vụ tương tự phải lo toan, dẫu theo một cách khác: ông ấy cũng phải lèo lái đất nước sao cho người dân có đủ những nhu cầu hằng ngày, miễn là họ tuân thủ luật pháp và lao động lương thiện.

Trong bầy voi, mọi cá thể đều phải làm việc chăm chỉ, tự mình đi kiếm thức ăn; và chú ta cũng phải tuân theo các quy luật của bầy. Bây giờ ta sẽ kể cho các em nghe về điều đó.