Ông Scalper ngồi viết trong phòng phóng viên của tòa soạn The Daily Eclipse. Báo đã lên khuôn đem in, và ông chỉ còn lại một mình; một quý ông tài hoa nhưng ương ngạnh, ông Scalper này đây, được tờ The Eclipse thuê làm chuyên gia đoán tính cách qua nét chữ. Bất kỳ độc giả nào gửi tới một mẫu chữ viết tay đều được ngòi bút thoăn thoắt của ông Scalper giải mã tính cách một cách nhanh chóng. Bậc kỳ tài văn chương đặt một chồng thư nhỏ bên cạnh, miệt mài trổ tài nghệ. Bên ngoài, trời đêm tối tăm và rỉ rả mưa. Đồng hồ trên Tòa Thị chính điểm hai giờ. Phía trước trụ sở tòa báo, viên cảnh sát Hogan ủ rũ rảo bước tuần tra trên tuyến đường của mình. Nỗi khổ sở vì ẩm ướt của Hogan thật khôn xiết. Một quý ông muộn màng trong bộ y phục giáo sĩ, đang trên đường về nhà sau khi túc trực bên giường một con bệnh, liếc nhìn anh với vẻ xót thương rụt rè rồi run rẩy bước qua. Hogan dõi mắt nhìn theo bóng người khuất dần; rồi rút cuốn sổ tay, ngồi bệt xuống bậc thềm tòa nhà The Eclipse để viết dưới ánh đèn khí đốt. Những kẻ quen thói sống về đêm thường tự hỏi viên cảnh sát Hogan và đồng nghiệp của anh ta ghi chép những gì vào mấy cuốn sổ con. Đây chính là những dòng chữ do bàn tay hộ pháp của viên cảnh sát nắn nót viết ra:
"Hai giờ đúng. Mọi sự bình an. Trên phòng ông Scalper có ánh đèn. Đêm nay ướt át quá, lòng tôi rầu rĩ chẳng thể chợp mắt—đây là đêm mất ngủ thứ tư rồi. Một kẻ trông khả nghi vừa đi qua. Than ôi, đời ta sao mà ảm đạm thế này! Liệu trời có bao giờ sáng nữa không! Ôi, những phiến đá ẩm xì ẩm xịt."
Ở trên gác, ông Scalper cũng đang cặm cụi viết, ngòi bút tuôn chảy với vẻ trôi chảy bất cần của một kẻ lĩnh thù lao theo từng cột báo. Ông phác họa tính cách một cách điêu luyện và mau lẹ. Căn phòng phóng viên tối tăm và quạnh quẽ. Vốn là người có tâm hồn nhạy cảm, nỗi ảm đạm của khung cảnh xung quanh khiến ông chùng lòng. Ông mở lá thư của một độc giả, săm soi kỹ lưỡng nét chữ, đưa mắt nhìn quanh phòng tìm nguồn cảm hứng, rồi bắt đầu luận giải:
"G.H. Bạn là người có bản tính u sầu, bi quan; hoàn cảnh đang đè nặng lên bạn, và cuộc đời bạn ngập tràn nỗi buồn vô tận. Bạn cảm thấy mình hoàn toàn tuyệt vọng—"
Ông Scalper ngừng bút, lại nhìn quanh phòng một lượt, rồi cuối cùng dừng mắt khá lâu nơi chiếc chai màu đen cổ cao ngự trên kệ chiếc tủ chén đang mở toang. Đoạn ông viết tiếp:
"—và bạn đã mất hết niềm tin vào Cơ Đốc giáo, vào thế giới bên kia lẫn phẩm hạnh con người. Bạn rất yếu lòng trước cám dỗ, thế nhưng trong tính cách bạn lại có một nét quyết đoán đầy ngang ngạnh, một khi đã quyết tâm muốn có được thứ gì—"
Đến đây, ông Scalper đột ngột dừng lại, đẩy ghế lùi ra rồi lao phắt qua căn phòng đến bên chiếc tủ. Ông nhấc chiếc chai màu đen khỏi kệ, áp lên môi rồi giữ nguyên tư thế bất động một hồi lâu. Sau đó, ông quay lại kết thúc phần luận giải cho G.H. bằng những dòng vội vã:
"Nói chung, tôi khuyên bạn nên kiên trì; bạn đang làm rất tốt đấy." Hành động tiếp theo của ông Scalper thật kỳ quặc. Ông lấy từ tủ chén ra một cuộn dây bện dài chừng năm mươi bộ, rồi buộc một đầu dây vào cổ chai. Kế đó, ông bước tới một ô cửa sổ, mở ra, nhoài người ra ngoài và huýt sáo khe khẽ. Đôi tai thính nhạy của viên cảnh sát Hogan dưới vỉa hè lập tức bắt được tín hiệu, và anh huýt sáo đáp lại. Chiếc chai được thả dần xuống hết tầm dây, người bảo vệ trị an đưa nó lên cổ họng nốc cạn, và trong giây lát, viên cảnh sát cùng bậc văn nhân được nối kết với nhau bằng một sợi dây đồng cảm. Những quý ông có cuộc sống phóng túng nhiều thăng trầm như ông Scalper đều thấy việc lấy lòng cánh tay công lý là điều rất nên làm, và những mối thâm giao kiểu này chẳng phải là hiếm. Ông Scalper kéo chai lên, khép cửa sổ lại rồi quay về với phận sự; viên cảnh sát tiếp tục cuộc tuần tra với một cảm giác thỏa mãn bừng sáng từ bên trong. Liếc nhìn đồng hồ Tòa Thị chính, anh lại ghi thêm một dòng vào sổ tay.
"Hai giờ rưỡi. Mọi sự khá hơn rồi. Thời tiết dịu đi đôi chút, phảng phất hơi hướng đầu hè trong không khí. Phòng ông Scalper có hai ngọn đèn. Chẳng có gì xảy ra cần phải báo cáo với viên tuần tra trưởng cả."
Trên tầng, mọi việc cũng trôi chảy hơn. Vị chuyên gia mở phong bì thứ hai, quan sát nét chữ của người gửi bằng con mắt phê phán nhưng đầy độ lượng, rồi hạ bút với vẻ tự mãn hơn.
"William H. Nét chữ của bạn cho thấy một tính khí tuy bẩm sinh u sầu, nhưng vẫn có khả năng vui vẻ nhất thời. Bạn từng nếm trải nghịch cảnh nhưng đã quyết tâm nhìn vào mặt tươi sáng của cuộc đời. Xin mạo muội nói thẳng, bạn có thói ham mê hơi men nhưng dùng rất chừng mực. Xin cứ yên tâm rằng thói quen chừng mực này chẳng bao giờ gây hại. Nó làm sáng láng trí tuệ, mài sắc các giác quan và khơi dậy trí tưởng tượng đang say ngủ thành một nguồn hưng phấn dễ chịu. Chỉ khi nào đi quá giới hạn—"
Đến lúc này, cảm xúc của ông Scalper, người nãy giờ vẫn đang phóng bút lia lịa, rõ ràng đã trở nên quá đỗi dạt dào. Ông bật dậy khỏi ghế, chạy bổ quanh phòng hai ba lượt, rồi rốt cuộc quay lại hoàn tất lời luận giải như sau: "chỉ khi nào đi quá giới hạn thì sự chừng mực ấy mới trở nên tai hại."
Ông Scalper đầu hàng trước dòng suy nghĩ vừa gợi ra và lập tức thị phạm một minh chứng cho thấy làm thế nào để tránh sự chừng mực quá đà, sau đó ông lại thả chai xuống cho viên cảnh sát Hogan cùng một lời chào hỏi rôm rả.
Từng nửa tiếng đồng hồ trôi qua. Vị chuyên gia mải miết viết và cảm thấy ngòi bút mình đang thăng hoa. Tính cách của các độc giả phơi bày trọn vẹn trước con mắt sắc sảo của ông và tuôn trào dưới ngòi bút linh hoạt. Thỉnh thoảng ông lại dừng tay, tìm về cội nguồn cảm hứng; lòng nhân ái thôi thúc ông san sẻ niềm cảm hứng ấy cho viên cảnh sát Hogan. Tay sai của luật pháp rảo bước trên lộ trình với một cảm giác không chỉ dừng lại ở sự thanh thản. Một gã người Hoa đơn độc, tan ca muộn từ tiệm giặt ủi lúc nửa đêm, tất tả bước qua. Bản năng văn chương bỗng trỗi dậy mạnh mẽ trong lòng Hogan nhờ mối giao hảo với bậc kỳ tài nơi gác thượng, và bóng dáng gã người Hoa lẻ loi nọ đã cho anh cơ hội viết vào sổ:
"Bốn giờ ba mươi. Mọi sự đơn giản là tuyệt đỉnh. Trong phòng ông Scalper có bốn ngọn đèn. Thời tiết êm dịu, ấm áp, có nguy cơ xảy ra động đất, nhưng có thể ngăn chặn bằng cách bước đi thật cẩn trọng. Hai người Hoa vừa đi qua—chắc hẳn là quan lại triều đình. Dáng đi họ lảo đảo, nhưng gương mặt hiền từ đến mức xua tan mọi nỗi nghi ngờ."
Trên văn phòng, ông Scalper đã mở tới bức thư của một độc giả có vẻ mang lại cho ông niềm thích thú đặc biệt, bởi ông luận giải tính cách với một nụ cười rạng rỡ thỏa mãn. Dưới con mắt chưa quen nghề, nét chữ ấy trông giống như chữ viết cứng nhắc, gãy góc của một bà cô đứng tuổi chưa chồng. Thế nhưng, ông Scalper dường như lại nghĩ khác, bởi ông viết:
"Dì Dorothea. Bạn có một bản tính vui nhộn, phóng khoáng vô tư lự. Đôi lúc bạn bị cuốn vào một cơn cuồng nhiệt hoang dại, huyên náo mà bạn tha hồ trút xả qua những tiếng thét gào và câu hát. Bạn rất hay văng tục chửi bậy, và bạn cảm nhận hoàn toàn đúng đắn rằng đó là một phần bản tính của mình, không việc gì phải kiềm chế. Thế gian này đối với bạn là một nơi vô cùng tươi đẹp, hỡi dì Dorothea. Hãy sớm viết thư lại cho tôi nhé. Tâm hồn chúng ta dường như được đúc ra từ cùng một khuôn."
Dường như cảm thấy mình chưa lột tả hết tầm vóc của đối tượng đang phân tích, ông Scalper bèn viết thêm một bức thư riêng dài ngoằng gửi cho dì Dorothea, bên cạnh phần luận giải in báo. Khi ông viết xong thì đồng hồ Tòa Thị chính điểm năm giờ, và viên cảnh sát Hogan ghi dòng cuối cùng vào biên niên ký của mình. Để cho thoải mái hơn, Hogan đã ngồi bệt xuống bậc thềm tòa nhà The Eclipse, nắn nót từng chữ một cách chậm rãi, khoan thai:
"Kim kia của đồng hồ chỉ về hướng bắc và cái kim dài thứ nhì chỉ hướng nam-đông-nam. Tôi suy ra bây giờ là năm giờ đúng. Dàn đèn điện trong phòng ông Scalper chói lòa thách thức thị giác. Viên tuần tra trưởng đã đi qua và xem xét các ghi chép của tôi về diễn biến trong đêm. Chúng hoàn toàn thỏa đáng, và ông ấy rất hài lòng với văn phong nghệ thuật của chúng. Trận động đất mà tôi e sợ đã giảm xuống chỉ còn vài cơn chấn động nhỏ, không thể chạm tới chỗ tôi đang ngồi—"
Chiếc chai hạ xuống đã ngắt ngang dòng viết của viên cảnh sát Hogan. Bức thư dài gửi dì Dorothea đã làm nguội bớt nhiệt huyết của ông Scalper. Sắc ửng hồng hào sảng đã tan biến khỏi tâm trí, và ông cố tìm lại nó trong vô vọng. Để tạo cho Hogan một cơ hội tương tự, ông quyết định không kéo chai lên ngay mà để mặc dưới sự trông coi của viên cảnh sát trong lúc mình luận giải tiếp một tính cách khác. Nét chữ của độc giả này, dưới con mắt non nớt, hẳn chỉ là của một thiếu nữ rụt rè tuổi trăng tròn. Song ông Scalper đâu dễ bị vẻ bề ngoài đánh lừa. Ông rầu rĩ lắc đầu nhìn bức thư rồi viết:
"Emily bé nhỏ. Bạn từng nếm trải hạnh phúc tột cùng, nhưng chuỗi ngày ấy đã qua rồi. Nỗi chán chường đã đẩy bạn tìm quên trong men rượu. Nét chữ của bạn cho thấy giai đoạn tồi tệ nhất của chứng nghiện ngập. Tôi e rằng bạn sắp sửa lên cơn mê sảng run rẩy rồi. Tội nghiệp Emily bé nhỏ! Đừng cố cai làm gì; quá muộn rồi."
Ông Scalper xúc động thấy rõ trước hoàn cảnh bất hạnh của độc giả. Mắt ông ngấn lệ, và ông quyết định kéo chai lên khi vẫn còn kịp cứu viên cảnh sát Hogan khỏi việc nếm mùi nghiện rượu. Ông ngạc nhiên xen lẫn hoảng hốt khi thấy mọi nỗ lực kéo chai lên đều vô hiệu. Tay sai của luật pháp đã chìm sâu vào giấc ngủ li bì như chết, bàn tay vẫn ghì chặt lấy chiếc chai. Bất lực, vị chuyên gia đành buông rơi sợi dây rồi quay lại hoàn tất nốt công việc. Lúc này chỉ cần vài dòng nữa là kín cột báo, nhưng khi kiểm tra lại thư từ, ông Scalper nhận thấy mình đã dùng hết sạch các đối tượng. Tuy nhiên, đây là chuyện cơm bữa và chẳng thể làm khó được vị quý ông tài hoa. Thói quen của ông trong những trường hợp này là lấp đầy chỗ trống bằng một hai nhân vật tưởng tượng, mà việc phân tích những kẻ ấy lại là thú vui vô cùng hợp với tâm tính ông. Ông cúi đầu ngẫm nghĩ đôi lát, rồi hạ bút viết như sau:
"Cảnh sát H. Nét chữ của anh thể hiện sự kiên định lớn lao; một khi đã nhắm vào thứ gì thì anh chẳng dễ lay chuyển. Nhưng anh lại có bản tính ti tiện, tham lam và luôn có xu hướng muốn vơ vét nhiều hơn phần mình được hưởng. Anh đã gầy dựng được một mối gắn kết mà anh hằng mong sẽ kéo dài suốt đời, thế nhưng thói ích kỷ của anh đang đe dọa bẻ gãy mối lương duyên ấy."
Viết xong những dòng đó, ông Scalper sắp xếp lại bản thảo để giao cho thợ in vào ngày hôm sau, mặc áo khoác, đội mũ, rồi thong dong rảo bước về nhà trong ánh bình minh mờ ảo, lòng tự nhủ mình đã làm việc hoàn toàn xứng đáng với đồng tiền bát gạo.