Ngày thứ Hai tiếp đó, sau khi đoàn bồi thẩm tuyên thệ, chánh án Kravats yêu cầu luật sư công tố mở đầu cáo trạng.

Richard Ebden từ từ đứng dậy. Ông ta dáng người cao lớn, tóc hoa râm, vẻ thanh nhã, một người nổi tiếng hay đưa các hội thẩm vào bẫy. Ông ta mặc sơ- mi trắng, đeo ca- vát xanh, để gây cảm giác tin cậy cho cử tọa.

Ebden vốn tự hào về thành tích tố tụng. Kể cũng buồn cười, vì ông ta ăn nói nhỏ nhẹ, chăm đi lễ nhà thờ, đôi khi còn hát giọng trầm ở dàn đồng ca nữa. Ông ta đầy chiếc ghế, chậm chạp bước ra nhìn về phía đoàn bồi thẩm.

- Thưa các vị trong đoàn bồi thẩm, - ông ta bắt đầu, “Trong nhiều năm làm luật sư, tôi rất ít khi tham gia những vụ án giết người rõ ràng minh bạch như lần này.”

Fletcher khẽ rỉ tai Nat. “Anh đừng lo, hắn hay mở đầu thế, nhưng rồi sẽ nói tiếp bằng câu mặc dù như vậy ngay bây giờ đấy.”

- Mặc dù như vậy, tôi vẫn phải trình bày những gì đã diễn ra tối hôm mười hai và sáng hôm mười ba tháng Hai.

Ông ta quay sang phía bị cáo nói: “Ông Cartwright dã xuất hiện trên chương trình truyền hình cùng Ralph Elliot, một nhân vật nổi tiếng và đáng kính của cộng đồng ta, có lễ quan trọng hơn nữa, đó là người sắp được đảng Cộng hòa đưa ra tranh cử và rất có thể sẽ là thống đốc bang yêu quý của chúng ta. Ông Elliot đang ở đỉnh cao sự nghiệp, được các cử tri quý trọng vì đã nhiều năm phục vụ hết mình cho cộng đồng. Vậy mà ông đã được ban thưởng gì? Được ban thưởng bằng cái chết do đối thủ gây ra.”

- Thảm kịch vô lý này đã diễn ra như thế nào? Người ta hỏi ông Cartwright có phải vợ ông là người nhập cư trái phép không - chẳng qua đó chỉ là câu hỏi chính trị nhỏ nhặt - nhưng ông ta không trả lời. Tại sao thế? Nhưng tôi biết đó là sự thật, điều mà ông ta đã im lặng hơn hai chục năm. Sau khi từ chối trả lời câu hỏi ấy, ông Cartwright đã làm gì? Ông ta không thể đổ tội cho Ralph Elliot được. Lúc chương trình truyền hình kết thúc, ông ta văng tục, chửi ông Elliot là đồ khốn kiếp, và buộc tội Elliot đã dàn dựng câu chuyện trên đây. Tệ hại hơn nữa, ông ta còn nói ‘tao sẽ giết mày’. - Ebden quay sang nhìn đoàn bồi thẩm, nhắc lại câu ‘tao sẽ giết mày.'

- Xin quý vị không nên chỉ dựa vào lời tôi nói mà buộc tội ông Cartwright. Rồi quý vị sẽ thấy không chỉ có lời đồn, hoặc do tôi tưởng tượng. Toàn bộ câu chuyện giữa hai đối thủ đã được đài truyền hình ghi lại cho thiên hạ xét. Thưa ngài chánh án, đây là chuyện không bình thường. Tôi đề nghị cho chiếu lại đoạn băng truyền hình để đoàn bồi thẩm xem. - Ebden quay lại ra hiệu cho người của ông ta bấm nút mở băng.

Suốt mười hai phút, Nat nhìn lên màn hình trước mặt đoàn bồi thẩm. Anh tự trách sao lúc đó mình lại nổi giận thế được. Đoạn băng chiếu xong, Ebden tiếp tục nói.

- Tuy nhiên, trách nhiệm của chính quyền là phải thấy tất cả những gì diễn ra sau khi ông ta nổi giận ở trường quay. - Ebden hạ giọng. “Về đến nhà, ông ta phát hiện đứa con trai duy nhất của mình đã tự sát. Chúng ta có thể hiểu thảm kịch ấy đã tác động đến người cha như thế nào. Thưa các vị trong đoàn bồi thẩm, cái chết bi thảm của đứa con đã dẫn đến việc ông Cartwright nhẫn tâm giết Ralph Elliot. Ông ta dặn vợ rằng vào bệnh viện xong ông sẽ quay về ngay. Nhưng ông ta không về ngay mà giữa đường đã rẽ vào nhà ông bà Elliot. Lý do gì mà ông ta đến đó vào hai giờ sáng? Chỉ có một mục đích, đó là ông ta nhất định phải gạt bỏ Ralph Elliot khỏi cuộc đua trong bầu cử. Thật đáng buồn cho gia đình ông ta và cho cả bang ta, vì ông Cartwright đã thành công trong việc đó.

- Ông ta đã đánh xe đến nhà gia đình Elliot vào lúc hai giờ sáng. Ông Elliot đang ở phòng làm việc chuẩn bị bài diễn văn ứng cử. Ông Elliot ra mở cửa thì lập tức ông Carwright xông vào đấm ông Elliot chấy máu mũi. Ông Elliot lảo đảo chạy vào phòng trong. Đối thủ chạy theo. Ông Elliot chỉ kịp lấy khẩu súng trong ngăn kéo. Vừa quay ra ông Cartwright đã nhảy đến đá văng khẩu súng, khiến ông Elliot không còn cách nào tự vệ. Ông Cartwright nhặt khẩu súng, dẫm chân lên người nạn nhân và bắn luôn vào ngực ông Elliot. Sau đó ông ta còn bắn một phát lên trần để mọi người tưởng có cuộc vật lộn. Rồi ông ta vứt súng lại, bỏ chạy ra ngoài, lên xe phóng về nhà. Ông ta không hề biết lúc đó có một người đã thấy hết sự việc từ đầu đến cuối, đó là bà Rebecca Elliot, vợ của nạn nhân. Nghe tiếng súng, bà Elliot trong phòng ngủ chạy ra. Từ trên gác, bà lại nghe một tiếng súng nữa. Vừa lúc đó bà cũng hoảng sợ nhìn thấy Cartwright chạy ra cửa ngoài. Camera tại gia đình cũng đã ghi lại những chi tiết đêm hôm đó, và bà Elliot cũng mô tả đúng như vậy.

Ebden lại quay ra nhìn Fletcher. “Lát nữa, luật sư của bị cáo, với vẻ hấp dẫn và tài biện luận nổi tiếng, sẽ còn làm các vị phải khóc khi mô tả lại sự việc đã diễn ra như thế nào. Tuy nhiên, có một điều mà ông sẽ không giải thích được, đó là nạn nhân vô tội đã bị đối thủ chính trị hạ sát một cách tàn nhẫn. Điều ông sẽ không giải thích được còn là câu ông Cartwright nói ‘tao sẽ giết mày’ như chúng ta đã thấy trên băng truyền hình. Điều ông sẽ không giải thích được là vụ giết người này có nhân chứng hẳn hoi, đó là bà Rebecca, vợ góa của ông Elliot.”

Ebden liếc sang phía Nat. “Tôi rất hiểu tình cảm của luật sư bào chữa đối với con người này, nhưng sau khi đã nghe trình bày đủ chứng cớ, tôi tin rằng ông sẽ khẳng định ông Cartwright là thủ phạm, và ông sẽ không còn cách nào khác hơn là thực hiện nhiệm vụ đối với chính quyền, đó là dứt khoát tuyên bố ông Cartwright có tội.”

Richard Ebden về chỗ. Phòng xử án im lặng đến ghê sợ. Nhiều chiếc đầu gật gù, kể cả một vài người trong đoàn bồi thẩm. Chánh án Kravats ghi vài chữ vào tập giấy trước mặt, rồi nhìn xuống bàn bị cáo.

- Ông muốn trả lời ngay bây giờ không, luật sư bào chữa? - chánh án hỏi, giọng hơi có vẻ châm biếm.

Fletcher đứng dậy nhìn chánh án nói: “Thưa ngài không, lúc này tôi chưa muốn phát biểu gì hết.”

Fletcher và Nat im lặng nhìn thẳng phía trước. Mọi người trong phòng xôn xao. Chánh án phải gõ búa mãi suời lấy lại được trật tự. Fletcher nhìn sang bên kia bàn thấy Richard Ebden và cả tố công tố cúi gầm mặt. Chánh án nhìn xuống mỉm cưới thấy phe bị cáo vừa có một nước đi rất khôn ngoan, làm cho tổ công tố phải lúng túng khó xử.

- Ông Ebden, có lẽ ông muốn gọi nhân chứng? - chánh án hỏi.

Ebden đứng dậy. Ông ta không hiểu thái độ vừa rồi của Fletcher là có ý gì. “Thưa ngài, trong hoàn cảnh này tôi xin tạm hoãn gọi nhân chứng.”

- Thưa ngài, tôi phản đối, - Fletcher bỗng đứng dậy nói: “Chính quyền đã mất nhiều tháng chuẩn bị cho vụ xử này, vậy có lý nào lại không có nhân chứng được?”

Ông Ebden, - chánh án hỏi. “Ông không thể gọi nhân chứng đến đây được sao?”

- Đúng thế, thưa ngài. Chúng tôi có nhân chứng đầu tiên là cảnh sát trưởng Don Culver, nhưng chúng tôi không muốn ông ta phải bỏ nhiệm vụ quan trọng để đến đây lúc này nếu như không thật cần thiết.

Fletcher lại đứng dậy. “Rất cần thiết, thưa ngài. Ông Culver là cảnh sát trưởng, mà đây là phiên tòa xử một vụ giết người. Nếu không có chứng cớ gì của bên cảnh sát, tôi đề nghị nên hủy bỏ vụ xử này.”

Ông Davenport nói thế cũng phải, - chánh án nói. “Nhưng tôi thấy chưa được. Ông Ebden, tôi đồng ý cho tạm hoãn. Sau giờ nghỉ ăn trưa, tôi triệu tập lại phiên tòa. Nếu lúc đó không có cảnh sát trưởng, tôi sẽ quyết định không thừa nhận chứng cớ nào nữa.” Ebden gật đầu. Ông ta cố tránh vẻ lúng túng.

- Mời mọi người đứng dậy, - viên lục sự tòa hô to. Chánh án Kravats liếc nhìn đồng hồ rồi bước ra ngoài.

*

- Như thế có lẽ xong hiệp đầu, - Tom nói. Anh nhìn tổ công tố lúc ấy cũng đang vội vã kéo nhau ra ngoài.

- Tạm vậy thôi, - Fletcher nói. “Nhưng chúng ta cần có nhiều thắng lợi hơn nữa trước khi trận đấu kết thúc.”

Nat không muốn lang thang ở ngoài. Chưa hết giờ nghỉ ăn trưa anh đã quay về ngồi chỗ cũ. Nhìn sang bên, anh thấy Richard Ebden cũng đã vào ngồi. Anh nghĩ bụng hắn sẽ không mắc sai lầm nữa. Nhưng liệu hắn có hiểu tại sao Fletcher dám nói mạnh thế không? Lúc tạm nghỉ, Fletcher đã giải thích cho Nat rằng hy vọng duy nhất để giành thắng lợi trong vụ xử này là đánh ngay vào Rebecca Elliot, không cho bà ta xoay xở được. Sau khi nghe chánh án nói, Ebden còn để mụ ta chờ ngoài hành lang, chưa biết chừng còn phải chờ đến hết ngày.

Fletcher vào ngồi bên cạnh Nat vài phút trước khi chánh án triệu tập lại phiên tòa. “Viên cảnh sát trưởng đang đi lại ngoài kia. Hắn có vẻ bực dọc, còn mụ Elliot thì ngồi cắn móng tay ở góc phòng. Tôi muốn để mụ ta ngồi thật lâu ngoài đó.” Viên lục sự tòa hô to: “Mời mọi người đứng dậy, Chánh án Kravats ra chủ tọa.”

- Xin chào tất cả, - chánh án nói, rồi ông quay sang luật sư công tố: “Ông Ebden, đã có nhân chứng chưa?”

- Có rồi, thưa ngài. Xin cho gọi Cảnh sát trưởng Don Culver.”

Nat nhin Don Culver bước vào ngồi ở ghế tuyên thệ.

Hình như ông ta có gì đó không ổn. Anh thấy Culver ngó ngoáy mấy ngón tay, hóa ra lúc này trong tay ông ta không có điều xì gà.

- Đề nghị ông Culver cho đoàn bồi thẩm biết cấp bậc hiện nay.

- Tôi là cảnh sát trưởng thành phố Hartford.

- Ông đã ở cương vị này bao lâu?

- Hơn mười bốn năm.

- Ông đã làm trong ngành hành pháp được bao lâu?

- Ba mươi sáu năm.

- Như vậy phải chăng ông đã có nhiều kinh nghiệm về những vụ án giết người?

- Có lẽ như vậy, - cảnh sát trưởng đáp.

- Ông đã có khi nào xúc tiếp với bị cáo chưa?

- Có, nhiều lần.

Fletcher quay sang Nat khẽ nói: “Hắn đã tranh hỏi trước những câu tôi định hỏi. Không hiểu hắn có ý gì đây.”

- Ông có ý kiến gì về bị cáo?

- Có. Ông ta là một công dân rất tôn trọng pháp luật, chỉ đến khi xảy ra vụ giết người...

- Tôi phản đối, thưa ngài, - Fletcher đứng dậy nói: “Chỉ đoàn bồi thẩm mới có quyền quyết định ai là người giết ông Elliot, không phải cảnh sát trưởng. Chúng ta không sống trong một nhà nước cảnh sát.”

- Chấp nhận, - chánh án nói.

- Tôi chỉ biết là tôi sẽ bỏ phiếu cho ông ta, nhưng đó là trước khi xảy ra chuyện này, - cảnh sát trưởng nói. Cả phòng vang lên tiếng cười.

Fletcher rỉ tai Nat: “Sau đây có lẽ hắn không bỏ phiếu cho tôi đâu.”

- Như vậy là ông đã nghi ngờ rằng một công dân thẳng thắn như thế vẫn có thể phạm tội giết người?

- Không đâu, ông Ebden, - cảnh sát trưởng đáp. “Một công dân bình thường không thể giết người như thế được.”

- Xin ông cảnh sát trưởng giải thích rõ hơn câu đó.

- Vâng, - Culver đáp. “Chuyện giết người thường xảy ra trong nội bộ gia đình, do một người nào đó chưa hề phạm tội và sau này cũng không phạm tội. Sau khi bị tống giam, những người như thế thường dễ xử lý hơn mấy anh trộm vặt.”

- Ông có cho rằng ông Cartwright thuộc loại này không?

- Tôi phản đối, - Fletcher lên tiếng. “Làm sao ông cảnh sát trưởng trả lời câu này được?”

- Ba mươi sáu năm qua tôi đã xử lý nhiều vụ giết người rồi, - Don Culver đáp.

- Xóa bỏ chỗ đó trong biên bản, - chánh án nói. “Có kinh nghiệm là tốt, nhưng trong vụ này đoàn bồi thẩm chỉ xét sự việc cụ thể.”

- Vậy xin chuyển sang câu hỏi về sự việc cụ thể, - luật sư công tố nói. “Ông cảnh sát trưởng Culver, vụ này liên quan đến ông như thế nào?”

- Bà Elliot gọi điện đến nhà tôi sáng sớm ngày mười hai.

- Bà ấy gọi đến nhà ông? Bà ấy quen ông?

- Không, nhưng mọi ứng cử viên đều có thể gọi trực tiếp cho tôi. Họ thường là đối tượng bị đe dọa, dù thật hay giả. Từ khi tuyên bố ra ứng cử thống đốc, ông Elliot đã nhiều lần bị đe dọa.

- Khi bà Elliot gọi đến, ông biết đúng là tiếng nói của bà ấy chứ?

- Làm sao không biết? - cảnh sát trưởng nói. “Bà ấy hét như điên. Tôi nhớ lúc đó còn phải để xa ống nghe, và vợ tôi cũng bị đánh thức nữa kia.” Trong phòng lại vang lên một loạt tiếng cười. Lát sau, Culver nói tiếp: “Tôi đã ghi những gì bà ấy nói vào giấy để bên điện thoại.” Ông ta giở sổ tay.

- Fletcher đứng dậy: “Điều này có thể chấp nhận được không?”

- Thưa ngài, điều này đã được thỏa thuận trong danh sách tài liệu công tố,” Ebden nói. “Chắc ông Davenport đã biết cả rồi, vì từ nhiều tuần nay ông đã xem xét tính xác thực, chưa nói đến tầm quan trọng của tài liệu.”

- Chánh án gật đầu bảo cảnh sát trưởng. “Ông tiếp tục đi.”

- Fletcher ngồi xuống.

- Cảnh sát trưởng xem sổ tay đọc: “Chồng tôi bị bắn ở phòng làm việc, xin ông đến ngay cho.”

- Ông đã trả lời thế nào?

- Tôi bảo bà ta đừng mó tay vào bất cứ gì, tôi sẽ đến ngay.

- Lúc đó là mấy giờ?

- Hai giờ hai mươi sáu phút, - cảnh sát trưởng lại xem sổ đáp.

- Ông đến nhà Elliot vào mấy giờ?

- Tôi tới nơi vào ba giờ mười chín phút. Trước đó tôi gọi ra đồn bảo cử ngay một thám tử giỏi đến nhà Elliot. Hai sĩ quan cảnh sát chạy vội đến chỗ tôi lúc tôi đang mặc quần áo, tôi bảo họ cùng đi luôn, không cần mặc quần áo. - Phòng xử án lại vang tiếng cười.

- Trước đoàn bồi thẩm, ông hãy tả cho đúng. Khi đến nơi, ông đã thấy những gì?

- Cửa trước để mở, bà Elliot đang ngồi giữa lối đi, đầu cúi gằm. Tôi cho bà ta biết tôi đã đến, sau đó cùng thám tử Petrowski vào phòng trong của ông Elliot. Ông Petrowski là một trong số thám tử đáng kính của lực lượng cảnh sát và có nhiều kinh nghiệm về các vụ giết người. Trong khi ông ta điều tra, tôi quay lại chỗ bà Elliot.

- Ông có hỏi gì bà ta không?

- Tôi có hỏi, - cảnh sát trưởng đáp.

- Nhưng thám tử Petrowski đã hỏi bà ta rồi?

- Vâng, nhưng sẽ càng có ích nếu có cả hai lời khai để so sánh những chỗ khác nhau.

Fletcher chen vào: “Thưa ngài, những lời khai đó chỉ là nghe đồn.”

- Đúng thế không? - Ebden vội hỏi.

- Không, không phải nghe đồn.

- Tôi phản đối, - Fletcher nói.

- Bác bỏ. Ông Davenport, vừa rồi nói rõ là những tài liệu ấy đã được ông xem từ nhiều tuần trước.

- Cảm ơn ngài, - Ebden nói. “Đề nghị ông cảnh sát trưởng nói tiếp, sau đó ông làm gì?”

- Tôi bảo bà Elliot ra ngồi phòng khách cho dễ nói chuyện hơn. Tôi đề nghị bà ta kể lại những gì đã xảy ra tối hôm đó. Tôi không giục, vì nhân chứng thường không muốn trả lời nhiều lần một câu hỏi. Uống cà-phê xong, bà Elliot nói bà đang nằm trên giường bỗng nghe thấy tiếng súng. Bả bật đèn, khoác áo chạy ra cầu thang lại nghe một tiếng súng nữa, rồi trông thấy ông Cartwright chạy ra cửa. Ông ta quay lại nhưng không nhìn thấy gì vì bà đứng trong bóng tối, còn bà Elliot thì nhận ra ông ta. Bà ta chạy vào phòng trong thấy chồng nằm trên vũng máu, đã lập tức gọi điện đến nhà tôi.”

- Ông không tiếp tục hỏi bà ấy nữa?

- Không, tôi để một nữ cảnh sát ngồi lại, rồi ra trao đổi với thám tử Petrowski. Sau đó tôi cùng hai sĩ quan đến nhà ông Cartwright, bắt giam bị cáo về tội giết Ralph Elliot.

- Lúc ấy ông ta đã ngủ chưa?

- Chưa, ông ta vẫn mặc quần áo bình thường như vừa xem xong chương trình ti-vi đêm.

- Thưa ngài, tôi không hỏi gì thêm nữa, - Ebden nói.

- Ông Davenport, đến lượt ông hỏi nhân chứng.

Fletcher bước đến, mỉm cươi: “Chào ông cảnh sát trưởng. Tôi sẽ không hỏi nhiều, vì biết ông đang rất bận. Nhưng tôi có ba hoặc bốn câu hỏi mong được ông trả lời.” Cảnh sát trưởng không đáp lại cái cười của Fletcher. “Trước hết, tôi muốn biết quãng thời gian giữa lúc ông nhận điện của bà Elliot gọi về nhà, và lúc ông đến bắt ông Cartwright.”

Cảnh sát trưởng cong cong ngón tay nghĩ ngợi. “Khoảng hai giờ, nhiều nhất là hai giờ rưỡi,” Culver đáp.

- Khi đến nhà ông Cartwright, ông thấy ông ta mặc đồ gì?

- Tôi vừa nói là ông ta mặc nguyên quần áo như đang ngồi xem ti-vi.

- Vậy là ông ta không mặc quần áo ngủ như vừa ở giường chạy ra mở cửa cho ông?

- Không, ông ta không mặc quần áo ngủ, - cảnh sát trưởng đáp, vẻ mặt như ngớ ngẩn.

- Ông không nghĩ rằng một người vừa phạm tội giết người lại không cởi quần áo nhảy vào giường lúc hai giờ sáng, để nếu cảnh sát có bất ngờ hỏi đến thì ít ra cũng còn vẻ ngái ngủ hay sao?

Cảnh sát trưởng nhăn mặt. “Ông ta còn phải tìm cách an ủi vợ chứ.”

- À ra thế, - Fletcher nói. “Kẻ giết người còn phải an ủi vợ. Vậy xin hỏi ông cảnh sát trưởng, khi ông đến bắt, ông Cartwright có khai gì không?”

- Không, - cảnh sát trưởng đáp. “Ông ta chỉ muốn nói với luật sư đã.”

- Nhưng ông ấy có nói gì để ông ghi vào sổ không?

- Có đấy, - cảnh sát trưởng giở vài trang sổ tay, rồi cười đáp: “Ông Cartwright có nói ‘lúc tôi bỏ đi, hắn vẫn còn sống.’”

- ‘Lúc tôi bỏ đi, hắn vẫn còn sống’, - Fletcher nhắc lại. “Không có lý nào một người muốn che giấu sự việc lại khai mình có mặt ở đó. Ông ta không cởi quần áo, không lên giường ngủ, sáng hôm sau còn công nhận tối hôm trước đã đến nhà Elliot.” Viên cảnh sát trưởng im lặng. “Khi về đồn cảnh sát, ông có lấy dấu tay ông ta không?”

- Có chứ.

- Ông có làm cuộc khám nghiệm nào khác không? Fletcher hỏi.

- Ông nghĩ sao? - cảnh sát trưởng hỏi lại.

- Xin ông đừng đùa, - Fletcher nói, giọng có vẻ gay gắt. “Ông có làm cuộc khám nghiệm nào khác nữa không?”

- Có, - cảnh sát trưởng đáp. “Chúng tôi kiểm tra dấu vân tay để xem có dấu hiệu gì là ông ta nổ súng không.”

- Vậy có dấu hiệu gì là ông Cartwright nổ súng không? - Fletcher hỏi bằng một giọng ôn tồn hơn.

Cảnh sát trưởng ngập ngừng. “Chúng tôi không thấy có dấu vết gì trên tay hoặc ở dấu tay.”

- Không có dấu vết gì trên tay hoặc ở dấu tay, - Fletcher quay sang nhìn đoàn bồi thẩm và nhắc lại câu đó.

- Nhưng ông ta vẫn có đủ thì giờ rửa tay và kỳ cọ móng tay.

- Tất nhiên rồi, ông cảnh sát trưởng. Ông ta còn có mấy tiếng đồng hồ để cởi quần áo, để lên giường nằm, để tắt hết đèn trong nhà, và còn có cơ sở để nói “lúc tôi bỏ đi, hắn vẫn còn sống”. Fletcher lại nhìn sang đoàn bồi thầm. Cảnh sát trưởng vẫn im lặng.

- Ông Culver, câu hỏi cuối cùng chính là điều tôi vẫn băn khoăn từ lúc nhận bào chữa cho vụ này, nhất là tôi nghĩ rằng ông đã có ba mươi sáu năm kinh nghiệm với mười bốn năm làm cảnh sát trưởng. - Anh nhìn thẳng vào Culver: “Có khi nào ông nghĩ rằng có thể có một người khác phạm tội giết người ấy không?”

- Không có dấu hiệu gì khác cho thấy đã có ai đó vào nhà, ngoại trừ ông Cartwright.

- Nhưng trong nhà vẫn còn một người khác.

- Cũng không có bất cứ chứng cớ nào cho thấy bà Elliot có thể liên can đến vụ này.

- Không có bất cứ chứng cớ nào? - Fletcher nhắc lại. “Tôi hy vọng ông cảnh sát trưởng có thể dành thì giờ xem tôi đối chất với bà Elliot, để đoàn bồi thẩm có thể xác định là không có bất cứ chứng cớ nào cho thấy bà ta không liên can đến vụ giết người này.” Cả phòng xử án bỗng xôn xao hẳn lên. Mọi người bàn tán.

Luật sư công tố bỗng đứng dậy: “Thưa ngài, tôi phản đối. Bà Elliot không phải là bị cáo.” Chánh án gõ búa lia lịa, nhưng ông ta không nghe thấy. Fletcher từ từ trở về chỗ.

Khi mọi người đã im lặng, Fletcher chỉ nói: “Thưa ngài, tôi không hỏi gì nữa.”

- Anh có chứng cớ gì không? - Nat khẽ hỏi Fletcher.

- Không nhiều lắm, - Fletcher nói. “Nhưng tôi tin rằng nếu bà Elliot giết chồng, thì từ giờ đến lúc ngồi ghế nhân chứng, bà ta sẽ không ngủ được. Còn Ebden thì vài hôm tới sẽ không hiểu ta nắm được những gì mà hắn không biết.” Fletcher mỉm cười nhìn cảnh sát trưởng về chỗ. Culver chỉ đáp lại bằng một cái nhìn lạnh nhạt.

Chánh án nhìn hai luật sư. “Các vị, hôm nay như thế là đủ. Mười giờ sáng mai tôi sẽ triệu tập lại để ông Ebden cho gọi nhân chứng thứ hai đến.”

- Mọi người đứng dậy, - lục sự tòa lại hô to.

47

Bb ga

phòng trong, sau khi xác nhận

ây.

- Rồi sau đó ông

Sáng hôm sau thấy ông chánh án đeo một chiếc nơ khác. Điều đó chứng tỏ ông đã về nhà thay đồ. Nat nghĩ bụng chắc ông ta phải thay vài ba chiếc nơ nữa mới giải quyết xong vụ này.

- Xin chào, - Chánh án Kravats ngồi vào ghế chủ tọa rồi nhìn xuống, y như thầy tu sắp giảng đạo cho con chiên. “Ông Ebden có thể cho gọi nhân chứng sau đến.”

- Cảm ơn ngài. Xin cho gọi thám tử Petrowski.

Fletcher ngắm kỹ viên thám tử lâu năm đến ngồi ở ghế nhân chứng và giơ tay tuyên thệ. Người ông ta ngắn ngủn, chẳng thích hợp với lực lượng cảnh sát tí nào. Bộ quần áo căng chật cho thấy cơ thể ông ta cũng khá lực lưỡng. Cằm vuông, mắt ti hí, môi cong sang hai phía, khiến người khác có cảm tưởng ông ta không biết cười. Fletcher nghe đồn ông ta sẽ thay thế khi nào Culver về nghỉ hưu. Ông ta nổi tiếng làm gì cũng đúng như trong sách, không thích giấy tờ, thích hoạt động tại hiện trường hơn là ngồi sau bàn giấy ở cơ quan cảnh sát.

- Chào ông đại uý, - luật sư công tố nói. Petrowski gật đầu đáp lại, miệng không cười. “Để ghi biên bản, xin ông nói tên và cấp bậc.”

- Frank Petrowski, đội trưởng thám tử, Cơ quan cảnh sát thành phố Hartford.

- Ông đã làm công việc thám tử được bao lâu?

- Mười bốn năm.

- Ông làm đội trưởng thám tử từ bao giờ?

- Đã ba năm.

- Biên bản ghi xong. Bây giờ xin được chuyển sang cái đêm xảy ra án mạng. Hồ sơ cảnh sát cho biết ông là người đầu tiên đến hiện trường.

- Vâng, đúng thế, - Petrowski nói. “Tôi là sĩ quan lâu năm thường trực đêm đó, nhận nhiệm vụ do cảnh sát trưởng giao cho vào lúc tám giờ.”

- Hai giờ ba mươi sáng hôm đó, lúc cảnh sát trưởng gọi điện thì ông đang ở đâu?

- Tôi đang đi tuần, sắp sửa điều tra vụ đột nhập vào một nhà kho ở phố Marsham thì có điện của thượng sĩ trực ở đồn nói cảnh sát trưởng cần tôi đến ngay nhà Ralph Elliot ở khu Tây Hartford để điều tra một vụ có thể là án mạng. Mới ra ngoài được vài phút, nên tôi giao lại nhiệm vụ cho tổ tuần tra khác tiếp tục công việc ở phố Marsham.

- Rồi ông đi thẳng đến nhà Elliot?

- Vâng, nhưng dọc đường tôi gọi về đồn nói cần có pháp y giúp đỡ và nhờ gọi cho một nhiếp ảnh giỏi có thể đến vào giờ đó.

- Đến nhà Elliot ông đã thấy những gì?

- Tôi ngạc nhiên thấy cửa trước vẫn mở, còn bả Elliot thì nằm bò trên sản ngoài hành lang. Bà ta nói trông thấy xác chồng ở phòng làm việc, rồi chỉ cho chúng tôi đến cuối hành lang. Bà nói cảnh sát trưởng đã dặn không được mó vào thứ gì, vì thế cửa trước vẫn để mở. Tôi vào thẳng phòng trong, sau khi xác nhận ông Elliot đã chết, tôi quay lại lấy lời khai của bà vợ, hiện tòa đã có những bản khai ấy.

- Rồi sau đó ông làm gì?

- Trong lời khai, bà Elliot nói bà đang ngủ thì nghe có hai tiếng súng ở dưới nhà, do đó tôi và hai sĩ quan quay lại phòng làm việc tìm các viên đạn.

- Ông có tìm thấy không?

- Có. Viên thứ nhất dễ tìm, vì nó xuyên qua ngực ông Elliot cắm vào bảng gỗ ở sau bàn giấy. Viên thứ hai tìm lâu hơn một chút, chúng tôi xác định nó nằm ở trần nhà, ngay phía trên bàn giấy của ông Elliot.

- Cả hai viên có thể do một người bắn không?

- Có thể, - Petrowski nói. “Nếu sát nhân muốn tạo cảm tưởng đã diễn ra cuộc vật lộn hoặc nạn nhân tự quay súng vào mình.”

- Trường hợp giết người như vậy có phổ biến không?

- Ai cũng biết tội phạm định để lại dấu vết thường làm như thế.

- Nhưng ông có thể chứng minh cả hai viên đạn do cùng một khẩu súng bắn ra không?

- Đường đạn đã được xác định ngay hôm sau.

- Có tìm thấy dấu tay ở khẩu súng không?

- Có, Petrowski đáp. “Vết bàn tay trên cân súng và vết ngón tay trỏ trên cò súng.”

- Sau đó ông có đối chiếu với mẫu không?

- Có, ông ta ngừng một lát rồi nói tiếp. “Cả hai đều là vết tay của ông Cartwright.”

Tiếng ồn ào bỗng dội lên từ các dây ghế công chúng ngồi sau lưng Fletcher. Anh vẫn bình tĩnh nhìn xem đoàn bồi thẩm phản ứng thế nào trước những thông tin vừa đưa ra, rồi ghi lại vài chữ. Chánh án gõ búa kêu gọi trật tự để Ebden tiếp tục hỏi.

- Căn cứ viên đạn xuyên qua người và vết thương trên ngực, ông có thể xác định khoảng cách giữa sát nhân với nạn nhân được không?

- Được, - Petrowski đáp. “Pháp y ước tính sát nhân ở trước mặt nạn nhân khoảng ba bước, và từ góc độ viên đạn xuyên qua người có thể thấy lúc đó cả hai đều đang ở thế đứng.”

- Thưa ngài, tôi phản đối, - Fletcher đứng dậy nói. “Còn phải chứng minh xem có phải người kia đã bắn cả hai phát súng hay không chứ.”

- Chấp nhận.

- Sau khi đã thu thập đủ chứng cứ, - Ebden tiếp tục hỏi như không biết vừa bị ngắt lời, “chính ông đã quyết định bắt ông Cartwright chứ?”

- Không, lúc ấy cảnh sát trưởng đã có mặt, nhiệm vụ điều tra tuy là việc của tôi nhưng tôi hỏi ông có lấy lời khai của bà Elliot không, làm như vậy để chắc chắn trước sau bà ta vẫn khai như nhau.

- Vậy có khác nhau không?

- Không khác, về những điểm cốt yếu, lời khai y như nhau.

Fletcher gạch dưới chữ cốt yếu, vì cà Petrowski và cảnh sát trưởng đều dùng chữ này. Không hiểu hai người đã định trước với nhau hay chỉ là ngẫu nhiên?

- Đó là lúc ông quyết định bắt bị cáo?

- Vâng, tôi đề nghị, còn cảnh sát trưởng quyết định.

- Ông có biết rằng bắt một ứng cử viên trong khi đang có cuộc vận động bầu cử là một việc mạo hiểm không?

- Biết chứ, tôi có bàn vấn đề đó với cảnh sát trưởng. Chúng tôi cũng biết hai mười bốn giờ đầu là quan trọng nhất trong mọi cuộc điều tra, vì có một xác người, hai viên đạn và một nhân chứng. Nếu chỉ vì người tấn công có những bạn bè nhiều quyền thế mà không bắt thì như vậy là chúng tôi không hoàn thành nhiệm vụ.

- Thưa ngài, tôi phản đối, nói thế là đã có thành kiến, Fletcher nói.

- Chấp nhận, - chánh án nói. “Xóa chỗ đó trong biên bản.

Ông ta quay sang Petrowski: “Ông thám tử, hãy nói sự việc thôi. Tôi không quan tâm đến ý kiến riêng của ông.”

Petrowski gật.

Fletcher quay sang Nat khẽ nói: “Lời khai vừa rồi có vẻ như được viết sẵn ở sở tư pháp.” Anh nhìn xuống mặt giấy, những chữ anh đã ghi lại, “không hoàn thành”, “cốt yếu”, “người tấn công” đều nói ra như đã học thuộc lòng. “Đến lúc tôi chất vấn, Petrowski sẽ không còn cơ hội nhắc lại những câu trả lời như vừa rồi đâu.”

- Cảm ơn ông đại uý, - Ebden nói. “Thưa ngài, tôi không còn câu gì hỏi thám tử Petrowski nữa.”

- Ông có muốn hỏi nhân chứng này không? - chánh án nhìn Fletcher hỏi, đoán chừng anh còn mưu mô gì nữa chăng.

- Vâng, thưa ngài, tôi rất muốn hỏi. - Fletcher vẫn ngồi giở trang giấy vừa ghi. “Thám tử Petrowski, ông nói với tòa rằng khẩu súng có dấu ngón tay của thân chủ tôi.”

- Không chỉ có dấu ngón tay, mà cả dấu bàn tay trên báng súng như pháp y đã báo cáo.

- Ông cũng vừa nói với tòa rằng kinh nghiệm của ông cho thấy sát nhân thường để lại bằng chứng mâu thuẫn để đánh lừa cảnh sát?

Petrowski gật, nhưng không trả lời.

- Xin đại úy trả lời có hay không?

- Có, - Petrowski đáp.

- Ông mô tả ông Cartwright là một người điên chăng?

Petrowski ngần ngừ, không biết ý Fletcher định nói gì. “Không, tôi có thể nói ông ta là người rất thông minh.”

- Vậy ông mô tả việc sát nhân để lại dấu ngón tay và bàn tay trên vũ khí là hành động của một người rất thông minh ư? - Fletcher hỏi.

- Không, ông Cartwright không phải là một tội phạm lành nghề, và không thể nghĩ được như vậy. Những tay nghiệp dư thường hay hoảng hốt, vì thế họ phạm những sai lầm rất đơn giản.

- Thí dụ như vứt súng có dấu tay xuống sàn, rồi bỏ chạy khỏi nhà và vẫn để cửa mở?

- Vâng, trong tình huống đó thì tôi không lấy làm lạ.

- Đại úy, ông đã bỏ nhiều giờ hỏi ông Cartwright, ông có thấy ông ta thuộc kiểu người hoảng hốt bỏ chạy không?

- Thưa ngài, tôi phản đối, - Ebden đứng dậy nói. “Thám tử Petrowski sao có thể trả lời câu hỏi ấy được?”

- Thưa ngài, vừa rồi thám tử Petrowski đã tự nguyện nói lên ý kiến về tội phạm lành nghề và nghiệp dư, vì vậy ông ta có thể thoải mái trả lời câu hỏi của tôi được chứ ạ.

- Luật sư công tố, bác bỏ ý kiến của ông. Tiếp tục đi.

Fletcher cảm ơn, rồi đứng dậy ra chỗ nhân chứng. Anh dừng lại trước mặt thám tử. “Trên khẩu súng còn dấu ngón tay nào khác không?

- Con, - Petrowski không lúng túng nữa. “Có một phần dấu ngón tay của ông Elliot, nhưng điều đó giải thích được, vì ông Elliot lấy súng từ ngăn kéo ra để tự vệ.

- Nhưng trên súng có dấu tay chứ?

- Có.

- Ông có kiểm tra xem còn thuốc súng ở dưới móng tay không?

- Không, - Petrowski đáp.

- Tại sao không? - Fletcher hỏi.

- Vi phải có cánh tay rất dài mới bắn được ở khoảng cách ba bước. - Tiếng cười bỗng rộn lên khắp phòng xử án.

Fletcher chờ cho yên lặng rồi nói tiếp. “Nhưng ông ta vẫn có thể bắn thẳng phát đầu lên trần nhà chứ?”

- Có thể đó là phát thứ hai, - Petrowski cãi.

Fletcher quay ra bước về phía đoàn bồi thẩm. “Khi ông lấy lời khai của bà Elliot, thì lúc ấy bà ta mặc đồ gì?

- Mặc áo choàng, như bà ta đã giải thích là đang ngủ thì nghe thấy phát súng đầu tiên.

- À, tôi nhớ rồi, - Fletcher nói và quay về bàn. Anh nhấc một tờ giấy ra đọc. “Khi nghe đến phát súng thứ hai thì bà Elliot vùng ra khỏi buồng ngủ và chạy đến đầu cầu thang.” Petrowski gật đầu.

- Thám tử, xin ông trả lời có hay không?

- Tôi không nhớ rõ câu hỏi, - Petrowski nói, vẻ bối rối.

- Khi nghe đến phát súng thứ hai thì bà Elliot vùng ra khỏi buồng ngủ và chạy đến đầu cầu thang.

- Vâng, chính bà ấy đã nói thế.

- Và bà ấy đứng đó nhìn ông Cartwright chạy ra cửa trước. Cũng đúng thế chứ? - Fletcher hỏi và quay sang nhìn thẳng vào Petrowski.

- Đúng thế, - Petrowski nói, cố tỏ ra bình tĩnh.

- Thám tử, ông vừa nói với tòa rằng trong số những nhà chuyên môn được ông gọi đến giúp có một nhiếp ảnh của cảnh sát.

- Vâng, đó là điều bình thường trong trường hợp này, và mọi tấm ảnh chụp trong đêm đó đều đã nộp làm bằng chứng.

- Đúng thế, - Fletcher nói, rồi quay về bàn lấy tập ảnh. Anh chọn ra một tấm đi đến chỗ nhân chứng. “Đây có phải một trong những tấm ảnh đó không?” anh hỏi.

Petrowski xem kỹ, nhìn con dấu sau tấm ảnh rồi đáp: “Đúng.”

- Ông có thể nói lại cho đoàn bồi thẩm biết được không?

- Đây là tấm ảnh chụp cửa trước nhà Elliot, từ bên ngoài chụp vào.

- Tại sao tấm ảnh này lại được nộp làm bằng chứng?

- Vì nó chứng tỏ cửa trước vẫn được mở khi sát nhân bỏ trốn. Ảnh cũng cho thấy đường hành lang dài dẫn đến phòng làm việc của ông Elliot.

- Tất nhiên, tôi cũng thấy thế. - Fletcher nói. “Còn hình người nằm bò trong hành lang, có phải đó là bà Elliot không?

- Thám tử xem lại tấm ảnh. “Đúng đấy. Lúc đó hình như bà ta đã hoàn hồn nên chúng tôi không muốn làm phiền.”

- Một thái độ rất đáng quý, - Fletcher nói. “Vậy xin ông thám tử cho tôi hỏi câu cuối cùng. Ông vừa nói với luật sư công tố là ông không cho gọi xe cứu thương trước khi hoàn tất việc điều tra, phải thế không?”

- Đúng thế, đôi khi nhân viên cứu thương hay đảo lộn hiện trường xảy ra vụ án trước khi cảnh sát đến nơi, và họ rất hay làm loạn các bằng chứng.

- Vậy sao? - Fletcher nói. “Nhưng trong vụ này không có chuyện ấy, vì ông là người đầu tiên đến nơi sau khi bà Elliot gọi cho cảnh sát trưởng.”

- Vâng, đúng thế.

- Rất đáng khen ngợi, - Fletcher nói. “Ông có biết để đến nhà bà Elliot ở Tây Hartford phải mất bao nhiêu thời gian không?”

- Năm phút, có lẽ sáu phút.

- Chắc ông phải cho xe chạy quá tốc độ cho phép mới làm thế được nhỉ, - Fletcher cười nói.

- Tôi rú còi báo động, mà lúc đó là hai giờ sáng nên rất ít xe đi lại.

- Xin cảm ơn ông đã giải thích, - Fletcher nói. “Thưa ngài, tôi không hỏi gì nữa.”

Khi Fletcher đã về chỗ ngồi, Nat khẽ hỏi: “Những cái đó là thế nào?”

- À, may mà anh không hiểu ý đồ của tôi, - Fletcher nói. “Bây giờ chúng ta phải hy vọng luật sư công tổ cũng không hiểu được ý đồ đó.”