Viện phụ Samson đã cho xây dựng không biết bao nhiêu công trình hữu ích và sùng kính: từ nhà cửa của dân gian, nhà thờ, tháp chuông cho đến các nhà kho. Tất cả nay đều đã sụp đổ và biến mất, nhưng chúng từng vô cùng hữu ích trong thời gian tồn tại. Ông cho dựng và ban quỹ cho "Bệnh viện Babwell," xây cất "những ngôi nhà khang trang cho các trường học ở St. Edmundsbury." Biết bao mái nhà xưa vốn "lợp bằng sậy" nay đã được ông "cho thay bằng ngói," hoặc nếu là nhà thờ thì có lẽ "lợp bằng chì." Bởi vì mọi công trình hoang phế, dở dang, dù là nhà cửa hay vật dụng khác, đều là gai trong mắt con người ấy. Chúng ta từng thấy "tháp lớn của thánh Edmund," hay ít nhất là những thanh gỗ mái của nó, nằm phơi mình đã được đẽo gọt và đóng dấu trong Rừng Elmset. Việc thay thế những mái sậy dễ cháy mục bằng ngói hoặc chì, và hơn thế nữa, biến những đống đổ nát về vật chất lẫn đạo đức thành trật tự kín gió che mưa, quả là một niềm an ủi lớn lao đối với Samson!
Một trong những việc ông buộc phải tái thiết bằng mọi giá chính là bàn thờ lớn, nơi đặt chiếc Hòm thánh linh thiêng ở vị trí trang nghiêm bên trên; bàn thờ lớn từng bị hỏa hoạn tàn phá do sự bất cẩn trong việc dọn dẹp rác và sơ suất với ngọn nến của hai tu sĩ buồn ngủ vào một đêm nọ—trong khi Hòm thánh may mắn thoát nạn tựa như một phép màu! Viện phụ Samson đã quở trách các tu sĩ của mình một trận nghiêm khắc: "Một người trong chúng ta đã mơ thấy thánh Edmund ở trần và trong cảnh ngộ đáng thương. Các ngươi có hiểu ý nghĩa của giấc mơ đó không? Thánh Edmund tự nhận mình khùng khoả ở trần, bởi vì các ngươi tước đoạt quần áo cũ của những người nghèo khổ bất hạnh, và miễn cưỡng ban phát 'những gì các ngươi có bổn phận phải cho họ về mặt thực phẩm và thức uống: hơn nữa, sự lười biếng và cẩu thả của viên Giám khố cùng thuộc hạ đã phơi bày quá rõ qua tai nạn hỏa hoạn vừa rồi. Thật dễ hiểu vì sao Thánh tử đạo của chúng ta lại có vẻ bị ném ra khỏi Hòm thánh, và rên rỉ than thở rằng ngài đã bị lột bỏ xiêm y, bị tàn phá bởi đói khát!'"
Đây là lời giải mã của Viện phụ Samson về giấc mơ ấy—hoàn toàn trái ngược với lời giải thích do chính các tu sĩ đưa ra, những kẻ không ngần ngại thì thầm với nhau rằng: "Chính chúng ta mới là những phần cơ thể trần trụi và đói khát của Thánh tử đạo; chính chúng ta là những kẻ bị Viện phụ cắt giảm mọi đặc quyền, lại còn đặt thuộc hạ của lão đến để kiểm soát cả vị Quan quản hầm rượu của chúng ta!" Viện phụ Samson bổ sung rằng phán quyết bằng lửa này giáng xuống đầu họ chính là vì tội lầm bầm phàn nàn về thức ăn và thức uống.
Tuy nhiên, rõ ràng là bàn thờ ấy, dù việc nó bị cháy mang ý nghĩa hay điềm báo gì đi nữa, vẫn phải được tái thiết. Viện phụ Samson cho xây dựng lại hoàn toàn bằng cẩm thạch đánh bóng; với đỉnh cao của nghệ thuật và sự xa hoa, ông tôn tạo lại chiếc Hòm thánh mà bàn thờ đó làm bệ đỡ. Hơn thế nữa, đúng như những lời nguyện cầu hằng ngày của mình, ông—một kẻ tội đồ—đã được chiêm ngưỡng tận mắt Thi hài huy hoàng của vị Thánh tử đạo trong quá trình ấy; vì ông đã long trọng mở Loculus, tức chiếc rương hay quan tài linh thiêng, nhằm mục đích đó. Đó là khoảnh khắc đỉnh cao trong cuộc đời Viện phụ Samson. Bản thân Bozzy Jocelin cũng dâng trào một thứ cảm xúc trang nghiêm tựa như người hát thánh thi trong dịp này; ngay cả tu sĩ lười biếng nhất cũng phải "rơi những giọt nước mắt ấm nóng" khi khúc Te Deum được cất lên.
Thật kỳ lạ làm sao—biết bao cách biệt với chúng ta trong thời đại vô tín ngưỡng này! Nhà ái quốc Hampden, con người được tôn sùng nhất của chúng ta, từng nằm yên bình trong nấm mồ hôi hợt của ông suốt khoảng hai thế kỷ, thì một số vị chức sắc của chúng ta, 'cùng mười hai kẻ đào huyệt mang theo ròng rọc,' cũng đã đánh thức ông dậy dưới lớp màn đêm, cắt đứt cánh tay ông bằng dao dọc giấy, lột da đầu ông ra—và tôn thờ Vị thánh Anh hùng của chúng ta theo một cách thức đầy kinh ngạc nhất![24] Hãy để ánh mắt hiện đại ngắm nhìn thật chăm chú vào giờ phút nửa đêm xưa cũ ấy trong Nhà thờ St. Edmundsbury, đến nay vẫn đang tỏa sáng rực rỡ sắc đỏ xuyên qua chiều sâu của bảy trăm năm; và hãy ngẫm nghĩ trong niềm tiếc nuối rằng sự tôn thờ Anh hùng của chúng ta thuở trước từng ra sao, và giờ đây nó ra sao! Chúng tôi xin dịch lại với tất cả sự trung thực có thể:
'Lễ hội kính thánh Edmund nay đã cận kề, những khối cẩm thạch được đánh bóng, và mọi thứ đã sẵn sàng để nâng Hòm thánh lên vị trí mới. Toàn thể người dân cử hành ba ngày ăn chay, nguyên nhân và ý nghĩa của việc này đã được công khai giải thích cho họ. Viện phụ thông báo cho tu viện rằng tất cả phải chuẩn bị tinh thần cho công cuộc di dời Hòm thánh, đồng thời ấn định thời gian và phương thức tiến hành công việc. Do đó, khi đến tham dự giờ kinh sáng đêm hôm đó, chúng tôi thấy chiếc Hòm thánh lớn (feretrum magnum) đã được đặt cao trên bàn thờ nhưng hãy còn trống rỗng; toàn thân được bọc kín bằng da hươu đẻ trắng, đinh bạc cố định vào gỗ; nhưng có một mặt ván của Hòm thánh được để ở phía dưới, tựa sát vào đó, bên cạnh cột cũ của nhà thờ, chiếc Loculus chứa Thánh thể vẫn nằm yên ở vị trí cũ. Sau khi những lời ngợi ca được cất lên, tất cả chúng tôi tiến hành thực hiện các kỷ luật tu trì (ad disciplinas suscipiendas). Khi những nghi thức ấy hoàn tất, Viện phụ cùng một số người mặc áo lễ trắng; và với vẻ cung kính tiến lại gần, bắt đầu mở lớp vỏ bọc chiếc Loculus. Bên ngoài cùng là một tấm vải lanh bao bọc toàn bộ Loculus; chúng tôi thấy tấm vải này được buộc chặt ở phía trên bằng những dải dây của chính nó: bên trong là một lớp vải lụa, rồi đến một lớp vải lanh nữa, tiếp đến là lớp thứ ba; và cứ thế cuối cùng chiếc Loculus cũng được hé lộ, nằm tựa trên một chiếc khay gỗ nhỏ để phần đáy không bị tổn hại bởi đá. Ngay phía trên lồng ngực của Thánh tử đạo, được gắn chặt vào bề mặt Loculus, là một bức tượng Thiên thần bằng vàng dài khoảng một bàn chân người; một tay cầm gươm vàng, tay kia cầm cờ hiệu: phía dưới bức tượng có một lỗ thủng trên nắp Loculus, nơi những người hầu cận thuở xưa của Thánh tử đạo từng đặt tay lên để chạm vào Thánh thể. Và phía trên hình tượng Thiên thần có khắc câu thơ sau:
Martiris ecce zoma servat Michaelis agalma.[25]
Ở phần đầu và chân của Loculus có các vòng sắt để có thể nhúng nhắc nó lên.
'Do đó, khi nhấc Loculus cùng Thánh thể lên, họ khiêng nó đến bàn thờ; và bản thân tôi cũng đưa bàn tay tội lỗi của mình ra phụ giúp khiêng, mặc dù Viện phụ đã ra lệnh không ai được đến gần nếu không được gọi. Và Loculus được đặt vào trong Hòm thánh; tấm ván mà nó từng tựa lên được lắp trở lại vị trí cũ, và Hòm thánh tạm thời được khép lại. Tất cả chúng tôi đều đinh ninh rằng Viện phụ sẽ cho quần chúng chiêm ngưỡng Loculus và một lần nữa đưa Thánh thể ra vào một thời điểm nhất định trong dịp lễ hội. Nhưng chúng tôi đã lầm to trong chuyện này, như đoạn kết sau đây sẽ cho thấy.
'Bởi vì vào ngày lễ thứ tư của chuỗi lễ hội, khi toàn bộ tu viện đang cùng nhau xướng kinh chiều Completorium, Đức Viện phụ đã thì thầm bàn riêng với Giám khổ và danh y Walter, rồi hạ lệnh cắt cử mười hai vị huynh đệ vào lúc nửa đêm, những người có sức khỏe vạm vỡ để khiêng những tấm ván của Hòm thánh, đồng thời khéo léo trong việc tháo gỡ và lắp ráp lại chúng. Viện phụ sau đó cho biết một trong những tâm nguyện của ngài là được một lần chiêm ngưỡng Thánh thể của vị Bổn sư; và ngài muốn Giám khổ cùng danh y Walter đi cùng mình. Mười hai huynh đệ được chỉ định gồm có: Hai vị tuyên úy của Viện phụ, hai người canh giữ Hòm thánh, hai vị quản lý phòng thánh; và sáu người nữa, cụ thể là Giám khổ Hugo, danh y Walter, Augustin, William xứ Dice, Robert và Richard. Than ôi, tôi lại không có tên trong số đó.
'Do đó, khi toàn tu viện đã chìm vào giấc ngủ, mười hai con người ấy khoác trên mình những chiếc áo lễ trắng, cùng với Viện phụ, tụ họp tại bàn thờ; và mở một tấm ván của Hòm thánh, họ lấy chiếc Loculus ra; đặt nó lên một chiếc bàn gần nơi đặt Hòm thánh trước đây; và chuẩn bị tháo nắp, thứ được gắn và cố định vào Loculus bằng mười sáu chiếc đinh rất dài. Khi họ khó nhọc làm xong việc đó, tất cả ngoại trừ hai vị cộng sự kể trên đều được lệnh lùi ra xa. Chỉ có Viện phụ và hai người họ mới có đặc quyền nhìn vào bên trong. Chiếc Loculus đầy ắp Thánh thể đến mức bạn khó có thể nhét lọt một cây kim giữa phần đầu với thớ gỗ, hay giữa phần chân với thớ gỗ; phần đầu nằm liền khối với thân mình, được nâng lên đôi chút bởi một chiếc gối nhỏ. Nhưng khi Viện phụ chăm chú quan sát, ngài nhận ra một tấm lụa mỏng phủ kín toàn bộ Thánh thể, tiếp đến là một lớp vải lanh trắng đến kỳ lạ; và trải trên phần đầu là một tấm vải lanh nhỏ, rồi đến một tấm lụa mỏng khác vô cùng tinh tế, tựa như chiếc khăn voan của một nữ tu. Sau khi những lớp phủ ấy được nhấc ra, họ thấy toàn bộ Thánh thể được quấn trong vải lanh; và cuối cùng những đường nét của ngài dần hiện rõ. Nhưng đến đây thì Viện phụ dừng lại; ngài nói rằng mình không dám tiến xa hơn hay nhìn vào phần thịt thánh trần trụi. Đưa đôi tay ôm lấy phần đầu, ngài vừa rên rỉ vừa cất lời: "Hỡi Thánh tử đạo vinh quang, thánh Edmund thánh thiện, chúc phúc thay giờ phút ngươi cất tiếng khóc chào đời. Hỡi Thánh tử đạo vinh quang, xin chớ coi đây là tội đọa đày mà ta dám cả gan chạm vào ngươi, một kẻ khốn khổ và tội lỗi; ngươi thấu hiểu lòng sùng kính và tâm tư của ta." Tiếp đó, ngài chạm vào đôi mắt; rồi chiếc mũi rất to và cao (valde grossum et valde eminentem); rồi ngài chạm vào ngực và tay; nhấc cánh tay trái lên để chạm vào các ngón tay, và đặt những ngón tay của chính mình vào giữa những ngón tay thánh thiện. Tiến xa hơn nữa, ngài thấy đôi bàn chân vẫn cứng đờ, giống như chân của một người vừa qua đời ngày hôm qua; và ngài chạm vào các ngón chân rồi đếm chúng (tangendo numeravit).
'Và lúc bấy giờ, mọi người đồng ý rằng các huynh đệ khác nên được gọi tiến lên để chứng kiến những điều kỳ diệu; và theo đó mười người kia liền bước tới, cùng với sáu người khác đã lén lút lẻn vào mà không có sự đồng thuận của Viện phụ, đó là Walter xứ St. Alban, Hugh tu sĩ y vụ, Gilbert em trai của Viện phụ, Richard xứ Henham, Jocellus quan quản hầm rượu của chúng ta, và Turstan Bé nhỏ; tất cả bọn họ đều nhìn thấy Thánh thể, nhưng chỉ có một mình Turstan là đưa tay ra chạm vào đầu gối và bàn chân của vị Thánh. Và để có thật nhiều nhân chứng, một trong các huynh đệ của chúng ta, John xứ Dice, ngồi trên mái nhà thờ cùng với những người hầu phòng thánh, qua khe hở nhìn xuống, đã nhìn thấy rõ mười mươi mọi việc.'
Thật là một cảnh tượng; tỏa sáng rực rỡ huy hoàng, tựa như những ngọn đèn của thánh Edmund trong đêm tối; John xứ Dice cùng các nhân viên phòng thánh trèo lên mái nhà để nhìn qua khe hở; tu viện đều chìm trong giấc ngủ, và cả mặt đất đều chìm trong giấc ngủ—và kể từ đó đến nay, bảy thế kỷ thời gian phần lớn cũng đã chìm vào giấc ngủ! Vâng, ở đó, chắc chắn rồi, chính là Thi hài chịu khổ hình của Edmund, vị chủ đất vùng Đông Anglia, kẻ đã hiên ngang làm theo ý mình với những tài sản thuộc về ông, bị sát hại từ ba trăm năm trước; và một sự kính sợ cao cả bao quanh ký ức về ông, biểu tượng và nguồn thúc đẩy cho biết bao điều đúng đắn cao cả khác.
Nhưng chẳng phải giờ đây chúng ta đã tiến đến những giai đoạn mới kỳ lạ của sự sùng bái Anh hùng, ngay trong nhà thờ nhỏ ở Hampden, với những con dao dọc giấy lăm lăm trên tay và mười hai kẻ đào huyệt cùng ròng rọc đó sao? Phương thức sùng bái Anh hùng của con người, quả thực đó là sự thật sâu kín nhất trong sự tồn tại của họ và quyết định mọi thứ còn lại—tại các buổi vận động công cộng, trong phòng khách riêng tư, trong nhà thờ, ngoài chợ, và bất cứ nơi nào khác. Nếu có lòng thành kính đích thực, và điều không thể tách rời khỏi nó là tôn kính đúng người, thì mọi sự tốt đẹp; còn nếu có lòng thành kính giả tạo, và hệ quả tất yếu là chào đón sai người, thì mọi sự đều tồi tệ và chẳng có gì tốt đẹp cả. Than ôi, nếu sự sùng bái Anh hùng biến thành thói tài tử hời hợt, và mọi thứ ngoại trừ sự tôn sùng Thần Tiền chỉ còn là một thứ mặt nạ vô vị, thì trên Trái Đất đầy nghiêm tur này, biết bao nhiêu thứ đã và đang lụi tàn bi thảm, nằm phơi mình trong cảnh đổ nát lười biếng tĩnh lặng mà chẳng ai mảy may hoài tới! Cho đến cuối cùng, khi không còn một chủ nghĩa thần thánh nào giáng xuống chúng ta nữa, những chủ nghĩa từ cõi khác buộc phải ngoi lên. Bởi vì Trái Đất này, tôi phải nói thế, là một nơi chốn nghiêm túc; Cuộc đời không phải là một màn kịch hề, mà là một sự thật vô cùng nghiêm trọng. Và cứ thế, dưới lớp vỏ tài tử hời hợt phổ quát khi bị lột trần trụi, không chỉ tâm hồn con người, mà ngay cả thể xác và cái tủ đựng bánh mì của họ cũng bị lột trần và cuộc sống không còn cách nào tồn tại được nữa—tất cả bị đẩy đến đường cùng, đến quy luật sắt đá của Sự cần thiết và Thực tại trần trụi một lần nữa; và để chế ngự thói tài tử, khiến nó kinh ngạc và thiêu rụi nó bằng thứ lửa địa ngục, chủ nghĩa Hiến chương, chủ nghĩa trần trụi, cái gọi là chủ nghĩa sans-culottism đã trỗi dậy! Nguyện xin các vị thần, và những vị anh hùng chưa được tôn sùng vẫn còn sót lại giữa chúng ta, hãy ngăn chặn điềm gở ấy!—
Nhưng dù thế nào đi nữa, chiếc Loculus của thánh Edmund, như chúng ta thấy, đã được phủ lại những lớp lụa và vải lanh một cách cung kính, nắp được siết chặt lại bằng mười seis chiếc đinh cổ xưa; được bọc trong một lớp vỏ lụa đắt tiền mới, món quà từ Hubert Tổng giám mục xứ Canterbury; và qua khung cửa sổ trời, John xứ Dice nhìn thấy nó được khiêng về vị trí cũ trong Hòm thánh, các tấm ván của chiếc hòm này được lắp ráp lại ngay ngắn, đồng thời những tài liệu bằng da cừu thích hợp cũng được đặt vào bên trong;—và giờ đây John cùng các nhân viên phòng thánh có thể trượt từ trên mái nhà xuống, bởi vì mọi chuyện đã kết thúc, và toàn tu viện hoàn toàn tỉnh giấc để bước vào giờ kinh sáng. 'Khi chúng tôi tụ họp để xướng kinh sáng,' Jocelin kể lại, 'và hiểu được những gì đã xảy ra, nỗi buồn bao trùm lấy tất cả những ai chưa được chứng kiến những điều đó, ai nấy tự lẩm bẩm với bản thân rằng: "Than ôi, tôi đã bị gạt qua một bên." Giờ kinh sáng vừa dứt, Viện phụ triệu tập tu viện đến trước bàn thờ lớn; và sơ lược thuật lại sự việc, viện dẫn rằng ngài không có quyền năng, cũng không được phép hay thích hợp để mời tất cả chúng ta đến chiêm ngưỡng những cảnh tượng ấy. Khi nghe thấy điều đó, tất cả chúng tôi đều khóc nức nở, và trong dòng nước mắt cất lên khúc Te Deum laudamus; đồng thời vội vã kéo chuông trong Dàn hợp xướng.'
Lũ đần độn ngốc nghếch, lại đi tôn kính Thi hài đã khuất của thánh Edmund theo cách này ư? Vâng, thưa người anh em;—nhưng xét cho cùng, ai mới là kẻ biết cách tôn kính Thi hài của một Con người? Đó là hiện tượng đáng kính trọng nhất dưới ánh Mặt Trời này. Bởi vì vị Thiên Chúa Tối Cao ngự trị một cách hữu hình trong Thực thể huyền bí khôn lường ấy, thứ tự gọi mình là "Ta" trên Trái Đất này. 'Cúi đầu trước con người,' Novalis từng nói, 'chính là sự tôn kính dành cho Sự mặc khải này trong Thể xác. Chúng ta chạm đến Thiên Đường khi đặt tay lên thân thể con người.' Và Thể xác của một Người đã khuất;—một ngôi đền nơi linh hồn Anh hùng từng ngự trị và giờ đây đã vắng bóng: Ồ, mọi sự huyền bí, mọi niềm thương cảm, mọi sự kinh ngạc và ngỡ ngàng lặng cấm; Chủ nghĩa siêu nhiên được đưa đến tận những tâm cõi u mê nhất; Cõi Vĩnh Hằng được phơi bày, và Bóng tối địa ngục cùng Vương quốc Ánh sáng phía trên, thực sự hội tụ tại nơi đó, hoặc chẳng tồn tại ở bất cứ đâu! Sauerteig từng nói với tôi, theo cách riêng của ông: "Một Vụ kiện tại Tòa án Phán quyết; công lý, hay đúng hơn là công lý chỉ bằng tiền bạc, bị từ chối đối với một con người, mặc cho mọi lời biện hộ của anh ta, cho đến khi hai mươi, bốn mươi năm cuộc đời anh ta trôi qua trong vô vọng để tìm kiếm nó: và một Đám tang kiểu Cockney, Cái chết được tôn kính bằng những tấm huy hiệu tang lễ, lông ngựa, đồng thau đánh bóng, cùng những kẻ bận rộn dửng dưng khiêng những cây sào dài và những chiếc túi lụa đen:—chẳng phải hai sự tôn kính này, sự tôn kính dành cho Cái chết và sự tôn kính dành cho Sự sống ấy, là một cặp đôi tôn kính đáng chú ý trong số các người, hỡi những kẻ người Anh?"
Viện phụ Samson, tại thời điểm đỉnh cao này trong cuộc đời ông, có thể, và quả thực phải, bị bỏ lại để phai mờ cùng khung cảnh cuộc đời ông khỏi tầm mắt của con người hiện đại. Ông đã phải sang Pháp, để dàn xếp với Vua Richard về nghĩa vụ quân sự của các hiệp sĩ tu viện St. Edmundsbury tại đó; và với biết bao nhọc nhằn ông đã hoàn thành được. Ông phải phán quyết về các tu sĩ Coventry đang sa sút; và với vô vàn nỗi vất vả, cùng rất nhiều lời biện hộ và những chuyến đi dài, ông đã phục hồi địa vị cho họ; cùng ăn tối với tất cả bọn họ, và với 'các Bậc thầy của các Trường học ở Oxford'—chính cái đầu não thực thụ của Oxford đang ngồi đó dùng bữa, trong một khung cảnh mờ ảo nhưng không thể chối cãi, tại Thành phố của Peeping Tom! Ông đã phải, không chút nhọc nhằn, tranh luận với vị Giám mục xấc hỗn xứ Ely, với vị Viện phụ xấc hỗn xứ Cluny. Samson đại lượng, cuộc đời ông chỉ là một chuỗi nhọc nhằn và hành trình; một sự bận rộn và chen lấn, cho đến khi Đêm tĩnh lặng buông xuống. Ông lại được triệu hồi, vượt biển khơi, để cố vấn cho Vua Richard về một số tước tế nước Anh, những kẻ từng nhận Thập tự giá nhưng chưa bao giờ tuân theo nó để đến Palestine; những kẻ mà Giáo hoàng đang cho người dò la. Vị Viện phụ đại lượng chuẩn bị cho cuộc khởi hành; lên đường, và——Vấn đề tường thuật mang phong cách Boswell của Jocelin, đột ngột bị cắt ngang bởi chiếc kéo của Định mệnh, khép lại. Không còn lời nào nữa; chỉ có một vạch đen, và những trang giấy trắng tinh. Không thể cứu vãn: bàn thế lực kỳ diệu, thứ nâng đỡ toàn bộ cỗ máy kịch trường này, bất chợt buông tay; những Tấm màn Thời gian không thể xuyên thủng đổ sập xuống; trong tâm trí mọi thứ lại chìm vào bóng tối, hư không; với tiếng gầm rú inh ỏi bên tai tâm trí, cõi ảo ảnh thực tại St. Edmundsbury của chúng ta lại lao mình vào lòng Thế kỷ thứ mười hai một lần nữa và mọi thứ đã khép lại. Các tu sĩ, Viện phụ, sự sùng bái Anh hùng, Chính quyền, Sự vâng lời, Cœur-de-Lion và Hòm thánh của thánh Edmund, biến mất tựa như Giấc mơ của Mirza; và chẳng còn lại gì ngoài một Đống đổ nát đen đúa bị tàn phá giữa những khoảng không gian thực vật xanh tươi, cùng bò, cừu và những kẻ tài tử hời hợt đang gặm cỏ trên chính mảnh đất của họ.
[24] Sách Biên niên sử Thường niên (năm 1828, phần Biên niên sử, tr. 93), Tạp chí Gentleman's Magazine, v.v. v.v.
[25] 'Đây là Y phục của Thánh tử đạo, được Bức tượng của Michael gìn giữ.'