Lavinia ngủ rất say và chỉ tỉnh giấc khi Betty đang đập cửa phòng mình thình thịch.
— Dậy đi cô Lavvy, dậy đi cô. Có một vị quý ông lịch lãm đang đợi gặp cô đấy ạ. Chính là người cháu thấy đi cùng cô từ buổi hòa nhạc tối qua về.
— Anh Gay, Lavinia thầm nhủ. Rồi cô cất tiếng gọi vọng ra: — Tôi xong ngay đây. Mấy giờ rồi thế, Betty?
— Sắp sửa giữa trưa rồi ạ. Cháu không đánh thức cô sớm vì biết cô mệt. Ông ấy là một quý ông rất đon đả, dễ mến. Cháu đã định giục bà ra khỏi phòng nhưng ông ấy nhất quyết không chịu. Cháu để mặc họ ngồi nói chuyện về kịch nghệ với nhau. Một khi đã khơi múng mẹ cháu về đề tài đó thì cụ cứ nói hoài không dứt.
Lavinia bật dậy khỏi giường và vội vã sửa soạn. Cô xuất hiện trước mặt khách với đôi má ửng hồng và vẻ mặt có phần bối rối. Gay đón cô bằng một nụ cười rạng rỡ và vui mừng nhận thấy sự sống động ở nàng. Anh trải ra một loạt bản nhạc viết tay. Giấy có bề mặt thô ráp, còn các nốt nhạc được khắc chứ không in như thời nay thì chật chội và nguệch ngoạc.
— Có thể Polly biết trước vài giai điệu trong số này; những bài chưa biết thì em sẽ học nhanh thôi. Anh sẽ nói chuyện với ông Palmer về việc để em hát hai ba bài thử xem khán giả đón nhận thế nào. Lời ca sẽ dùng theo bản cũ chứ chưa dùng thơ mới của anh đâu. Em chưa phải bận tâm về phần lời của anh lúc này đâu nhé.
Gay điểm qua tên của những khúc ca cổ — bản "What shall I do to show how much I love her?" của Purcell, "Grim King of the Ghosts", "Thomas I cannot", "Now ponder well ye parents dear", "Pretty parrot say", "Over the hills and far away", "Gin thou wert my ain thing", "Cease your funning", và "All in the Downs".
— Đó là những bài hát chính, Gay tiếp lời.
— Vâng, em biết một vài bài, nhưng những bài kia thì chưa nghe bao giờ, Lavinia kêu lên với vẻ hơi hoang mang. — Làm sao em học được các giai điệu ấy ạ?
— Em phải đến phòng trọ của anh ở trong làng, anh sẽ thổi sáo cho em nghe từng bài. Bạn anh, bác sĩ Arbuthnot, sẽ rất vui khi được nghe em hát đấy. Việc đó sẽ có ích cho ông ấy — biết đâu lại xua tan được chứng gout. Bác sĩ cũng biết em đấy.
— Thưa ông, thật vậy sao? Em không nhớ đã gặp ông ấy.
— Ông ấy có mặt ở biệt thự của ông Pope vào ngày em đến hát cho chúng tôi nghe. Anh sẽ phải kiếm một cây harpsichord và chúng ta phải nhờ bác sĩ Pepusch cho biết ý kiến của ông ấy nữa.
Lavinia nghe tất cả những điều này với niềm vui sướng khôn tả. Cô cảm thấy mình thực sự không chỉ đang bước lên những bậc thang danh vọng mà còn leo lên một cách vững chắc.
Sau đó, Gay chuyển sang chuyện khác, và nhân tiện nhắc đến việc John Rich đã trở về từ Bath sau đợt chữa trị bằng suối khoáng, đồng thời cho biết họ phải thuyết phục cho bằng được ông ta nhận Lavinia vào đoàn chính thức khi mùa diễn mới khởi tranh vào tháng Mười.
— Vẫn chưa đến lúc được hát ngay đâu Polly ạ, thế nên em đừng thất vọng nếu vẫn phải tiếp tục đóng vai quần chúng ra rồi lại vào sân khấu nhé. Anh nghe nói vở "Harlequin" của ông ta vẫn đang ăn khách nên ông ấy sẽ mở màn bằng vở đó và diễn cho tới khi vở opera của anh sẵn sàng. Anh đang nóng lòng muốn thấy em xuất hiện trong vở của anh lắm rồi.
Rồi vỗ nhẹ lên má Lavinia và cằm cô, Gay cáo biệt ra về.
Thật khó để Lavinia có thể miêu tả ngày hôm đó trôi qua thế nào. Cô đi dạo trên cánh đồng hoang không vì mục đích gì khác ngoài việc đắm mình trong ánh nắng và bầu không khí trong lành, như cô tự nhủ. Trong lòng cô nhen nhóm một niềm hy vọng thầm kín rằng mình có thể chạm trán Lancelot Vane, nhưng đi kèm với hy vọng ấy lại là nỗi ngượng ngùng. Trực giác mách bảo cô rằng tốt hơn là không nên gặp, thế nhưng sau nửa giờ đi dạo mà chẳng thấy bóng dáng anh đâu, cô vẫn không khỏi thất vọng, để rồi xua đi những suy nghĩ vẩn vơ ấy và đi thẳng tới phòng hòa nhạc để dò hỏi xem tối nay có cần mình biểu diễn không.
— Có chứ, sao lại không, Palmer đáp. — Cô đang là tâm điểm bàn tán đấy. Tôi vừa gặp anh Gay, và anh ấy bảo đã đưa cho cô mấy bài hát muốn cô thể hiện. Hay là cô dượt thử trước cho tôi nghe vài bài xem nào?
Trong phòng có sẵn một cây harpsichord, và Palmer bảo cô cứ hát bài nào tùy thích, ông sẽ cố gắng đệm đàn theo cách tốt nhất có thể vì cô không mang theo bản nhạc. Cô chọn bài "Now ponder well ye parents dear", khúc điệu đỗi dịu dàng và đầy xót xa ấy vẫn luôn chạm đến sâu thẳm trái tim cô, và bài "Thomas I cannot", một khúc ca vui tươi mà từ kinh nghiệm từng làm ca sĩ đường phố ngày trước cô biết chắc chắn sẽ làm hài lòng người nghe. Palmer tỏ ra vô cùng thích thú với cả hai bài. Ông bảo bài đầu làm mắt ông ngấn lệ, còn bài thứ hai mang lại cho ông tâm trạng phấn chấn.
— Em yêu ạ, em không thể có lựa chọn nào tốt hơn thế đâu. Tôi đoán phòng hòa nhạc sẽ chật ních người và em sẽ chinh phục tất cả bọn họ cho mà xem.
Và quả thực cô đã làm được điều đó. Chẳng còn sự lạnh nhạt — chẳng còn sự thờ ơ nào nữa. Mọi người đều sục sôi sự kỳ vọng, mọi người đều hoan hỉ. Khải hoàn của Lavinia đã trọn vẹn. Đêm này qua đêm khác, mọi chuyện đều diễn ra như vậy. Palmer chưa bao giờ có một mùa diễn nào thành công rực rỡ đến thế. Ông bỏ túi rất nhiều tiền và trả thù lao cho ngôi sao mới của mình một cách sòng phẳng.
Mỗi tuần hai hoặc ba lần, kéo dài suốt hơn một tháng, Lavinia đều đặn đến phòng trọ của Gay để tập lại những bài hát cô chưa biết và cả những khúc ca cô đã nằm lòng. Phần lời mà Gay đưa cho cô hát không phải là những câu từ quen thuộc trước đây, và sự thay đổi ấy khiến cô thấy bối rối. Hơn nữa, qua mỗi buổi tập, lại có vài chỗ được sửa đổi, lúc thì do chính Gay, lúc thì theo gợi ý của bác sĩ Arbuthnot. Thế nhưng cô chưa từng mệt mỏi, và mọi nỗ lực của cô đều được đền đáp xứng đáng mỗi khi được Gay dành cho một lời khen ngợi.
Còn Lancelot Vane thì sao?
Anh đã không đến, mặc cho những lời khẩn khoản tha thiết mong cô gặp mặt. Ban đầu cô cảm thấy bị tổn thương, rồi sau đó dâng lên niềm phẫn uất. Cô nhớ lại anh từng bội bạc ra sao, và mọi cay đắng đối với anh cùng Sally Salisbury sống lại trong lòng. Rồi một sự xoay chuyển tâm lý lại diễn ra. Tại sao anh lại không thể đang ốm đau cơ chứ? Thậm chí, nhỡ anh đã qua đời thì sao. Hoặc có khi còn tồi tệ hơn thế. Lỡ anh đã thực hiện lời đe dọa trong cơn tuyệt vọng thì sao? Cô hình dung ra cảnh anh đang trôi dạt trên mặt nước một cái ao ở Hampstead và một cơn rợn ngáy chạy dọc sống lưng trước ý nghĩ rùng rợn đó. Cuối cùng, cô chìm vào sự buông xuôi nhẫn nhục và cố gắng không nghĩ về anh nữa.
Tháng Chín đã đến; cùng với thời tiết lạnh hơn là sự tàn lụi của mùa diễn ở Hampstead, khi giới thượng lưu quay trở lại London để chuẩn bị cho những buổi tiệc hóa trang, vũ hội ridotto, các rạp hát và nhà hát opera. Các buổi hòa nhạc tại Phòng Lớn thưa vắng hẳn người nghe, và suốt cả một tuần rưỡi Lavinia không phải hát đến hai buổi. Nhưng điều đó chẳng hề làm cô bận tâm. Cô đã nhận được thư của John Rich, và ông đã ký hợp đồng với cô mức thù lao cao hơn một chút so với trước đây.
Lavinia hát buổi cuối cùng ở Hampstead và rời khỏi Phòng Lớn không tránh khỏi những nỗi niềm nuối tiếc cùng sự hoài nghi. Liệu cô có đạt được thành công tương tự tại Nhà hát của Công tước? Liệu cô có nắm bắt được cơ hội của mình? Cô thừa hiểu những cuộc cạnh tranh ngầm mà một nữ diễn viên trẻ đang lên sẽ phải đối mặt. Nhưng điều làm cô bận tâm nhất là sự nhiệt thành của Gay dành cho vở opera của anh dường như không còn mãnh liệt như trước. Cô không dám gặng hỏi nguyên nhân nỗi buồn chán của anh. Cô chỉ có thể quan sát những tâm trạng thất thường của anh và hy vọng rằng sự u sầu ấy sẽ qua đi.
Trước đây Betty vẫn luôn đợi cô để đồng hành qua cánh đồng hoang, nhưng vào đêm cuối cùng này, cô bé không có mặt ở vị trí quen thuộc bên ngoài cửa. Lavinia không lấy làm ngạc nhiên vì Betty đang bị cảm lạnh nặng. Cô vội vã bước ra ngoài, nôn nóng muốn trở về nhà. Một bóng người cách lối ra vào chừng vài bước chân vội rụt vào bóng tối khi cô đi ngang qua, nhưng chưa đủ nhanh để không bị chú ý và nhận ra.
Tối hôm ấy, lòng Lavinia tràn ngập những rung cảm hào hiệp. Mọi chuyện với cô đều diễn ra thật suôn sẻ, và tương lai dẫu còn những hoài nghi vẫn ngập tràn ánh sáng.
— Anh Vane, cô kêu lên và bước một bước về phía anh. — Em làm anh sợ đến mức không muốn nhìn mặt em nữa cơ à?
— Không, cô nghe thấy anh đáp, nhưng rất chật vật bởi giọng anh quá đỗi thưa thớt, yếu ớt. — Anh không sợ, nhưng anh sợ những gì em có thể nói hoặc nghĩ về anh.
— Anh chẳng cho em cơ hội để nói hay nghĩ điều gì cả, cô vặn lại. — Anh chẳng giữ lời hẹn của chính mình gì cả. Thói hay quên với phụ nữ đã là một thói xấu, còn với đàn ông thì lại càng tệ hơn.
— Em nói đúng, nhưng trong trường hợp của anh thì đó không phải là quên. Anh đã chứng kiến em hát mọi lúc mọi nơi. Chưa bỏ sót một buổi nào.
— Và anh chưa từng thừa nhận sự hiện diện của em! Cảm ơn anh nhé.
— Chỗ này là lỗi của anh, có lẽ vậy. Anh đã giữ niềm hạnh phúc cho riêng mình. Lẽ ra anh nên cảm ơn em vì niềm vui khi được nhìn ngắm và lắng nghe em, nhưng anh lại cứ băn khoăn không biết mình có đang làm phiền em hay không.
— Sẽ chẳng có sự làm phiền nào cả, Lavinia đáp lời, giọng dịu đi.
— Vậy thì anh hy vọng sự ngưỡng mộ của mình không phải là một hành động xấc sược.
— Ồ, anh khiêm tốn quá đấy, anh Vane ạ. Anh chẳng có chút tự tin nào vào bản thân — ngoại trừ những lúc anh cần phải ra tay hành động.
— Anh không tự tin rằng mình được em đón nhận và... nhưng anh có thể đi cùng em qua cánh đồng hoang này được chứ? Anh thấy vệ sĩ quen thuộc của em vắng mặt tối nay rồi đấy.
— Ồ, anh tinh mắt nhận ra điều đó cơ à. Biết đâu người vệ sĩ ấy lại chính là thứ ngăn cản cái điều mà anh vừa gọi là sự làm phiền đấy.
— Điều đó chẳng có gì khác biệt cả. Dù em đi một mình, anh cũng sẽ đảm bảo em về nhà an toàn mà em chẳng hề hay biết là anh đang ở trong tầm gọi. Anh đi cùng được chứ?
Anh đã đưa cánh tay ra. Cô nhận lời. Lại gần anh thế này, cô có thể thấy anh đã khỏe mạnh lên trông thấy. Vẻ xanh xao bệnh tật đã biến mất, ánh mắt không còn đờ đẫn, bước chân vững chãi hơn và cơ thể cũng linh hoạt hơn.
Họ bắt đầu lên đường. Suốt mấy thước đầu, không một lời nào được thốt lên. Lavinia là người phá vỡ sự im lặng trước.
— Em hy vọng mấy cái ao ở Hampstead đã mất đi sức hút rồi chứ, cô hỏi một cách bâng quơ.
— Thật sự là vậy — nhờ có em đấy. Mẹ anh bảo đó là nhờ bầu không khí ở Hampstead, nhưng anh thừa biết sự thật không phải thế. Có thật là anh sắp không còn được uống thứ linh dược đang hồi phục sức khỏe và trí tuệ cho anh nữa không? Em rời Hampstead rồi sao?
— Vâng, em đang trở lại London. Ông Rich đã giao cho em một chân diễn.
— Anh chúc mừng em. Em thật may mắn, nhưng vận may ấy hoàn toàn xứng đáng với những gì em nỗ lực. Em sắp trở nên nổi tiếng rồi đấy. Anh chắc chắn là như vậy.
— Thế còn... còn anh thì sao? Chẳng mấy chốc nữa anh sẽ lại viết lách gì đó chứ?
— Anh nghĩ là không. Anh chẳng có tâm trạng nào để chuốc lấy thất bại lần thứ hai đâu. Cha anh đã xin cho anh một công việc tại cửa hàng vải ở Ludgate Hill. Anh vẫn sẽ phải giao du với những trang sách, nhưng chúng không còn thuộc loại từng khiến anh hứng thú nữa. Chúng liên quan đến những con số. Anh đã nhận lời làm kế toán.
— Em chúc anh thành công. Nhớ giữ sổ sách cho cẩn thận đấy nhé. Em vẫn còn hoài nghi về chuyện đó lắm, Lavinia bật cười khúc khích đáp lại. — Nhưng em không được phép làm nhụt chí của anh.
— Em sẽ chẳng bao giờ làm thế được đâu. Anh yêu cả những lời quở trách của em cơ.
— Nói nhảm.
— Thật mà. Anh xin thề đấy.
Cuộc trò chuyện đang dần chuyển hướng sang chuyện cá nhân và Lavinia nhanh chóng đổi chủ đề. Quãng đường còn lại trôi qua trong những lời trò chuyện thân thiết. Lúc chia tay, Lancelot định hôn lên tay cô nhưng cô khéo léo né tránh cử chỉ tôn kính ấy. Không phải vì cô ghét bỏ, mà vì cô nghĩ thế mới là kín đáo, phải phép.
Đêm đó Lavinia đi ngủ với tâm trạng thỏa mãn với thế giới và với chính mình. Cô cảm thấy một niềm vui thầm kín vì dường như chính cô đã kéo Vane trở lại cuộc đời này dẫu cô chẳng thể giải thích nổi bằng cách nào mình lại làm được điều đó. Dù sao đi nữa, chẳng có phép màu nào ở đây cả. Đó chỉ là một chuyện hết sức bình thường — chẳng có sự lãng mạn nào — và chắc chắn chẳng có chút tình yêu nào ở đó. Ít ra thì cô cũng tự biện minh như vậy và kết luận rằng mình đã tự thuyết phục được bản thân.
Trở lại London, Lavinia dọn về căn phòng trọ cũ trên phố Little Queen Street, và nối lại mối quan hệ quen biết với bà Egleton. Bà đón tiếp cô với sự vồn vã quá mức, khiến Lavinia không khỏi thấy khó hiểu. Tuy nhiên, nguyên nhân đã sáng tỏ khi người phụ nữ nọ kể lại việc bà nghe được từ John Rich rằng khi "The Beggar's Opera" được đưa vào tập dượt, ông ấy sẽ giao cho cô vai Lucy.
— Còn cưng, cưng sẽ đóng vai Polly.
— Anh Gay bảo thế, nhưng em cũng chưa biết chắc chắn.
— Cưng đã đọc kịch bản chưa?
— Chưa ạ, em mới chỉ học các bài hát của mình thôi.
— Thế còn bài song ca với ta? — "I'm bubbled" ấy.
— Không. Em chẳng biết gì về bài đó cả.
— Nó khó kinh khủng đấy, nhưng chúng ta có thừa thời gian để học thuộc lòng. Dù vậy ta vẫn thấy lo sợ khủng khiếp. Chúng ta phải hát mà không có bất kỳ nhạc cụ nào đệm theo, thậm chí không có cả harpsichord. Tất cả các bài hát đều sẽ như thế cả.
— Ồ... Thế thì nghe sẽ nghèo nàn lắm phải không ạ?
— Đương nhiên là thế rồi. Cưng thấy đấy, cái lão keo kiệt Rich đó đời nào chịu bỏ tiền ra thuê cả một dàn nhạc. Ông ta có biết vở opera sẽ được khán giả đón nhận ra sao đâu. Rất có thể nó sẽ bị khán giả la ó đuổi cổ khỏi sân khấu ngay trong đêm đầu tiên ấy chứ. Ta chẳng buồn bận tâm đến chính trị — ta không dám nhận là mình hiểu mớ rác rưởi ấy có ý nghĩa gì — nhưng ta nghe nói trong vở opera có khá nhiều thứ có khả năng gây mích lòng người khác.
— Em không thể nghĩ rằng anh Gay lại viết ra điều gì có thể làm phật lòng bất cứ ai.
— Không thể sao? Chà, nếu Giáo hội mà còn dễ dàng bị chọc giận, thì một nhà viết kịch lại càng dễ làm điều đó hơn biết bao nhiêu. Này nhé, chẳng phải Giám mục xứ Rochester đã từng bị tống giam vào Tháp Luân Đôn chỉ vì những lời ông ta nói đó sao, và chẳng phải ngay giờ phút này ông ta vẫn đang phải trốn ở Paris và không dám thò cái mũi ra ở Anh đấy chứ? Ồ, thời buổi này đố ai dám tự chủ lấy linh hồn mình đấy. Chúng ta, những kẻ làm nghệ thuật nghèo khổ, chỉ có thể tạ ơn mấy vì sao may mắn vì mình chỉ phải thốt ra những lời đã được người ta viết sẵn chứ không phải lời của chính mình. Anh Gay — người viết chúng cho chúng ta — mới là kẻ phải gánh chịu nỗi lo âu, mà anh ấy cũng đang khốn khổ vì nó rồi đấy, nào là thói bủn xỉn chắt bóp của Rich, nào là việc ông ta cứ khăng khăng đòi lão Quin tham gia diễn xuất trong vở opera.
Lúc này Lavinia mới hiểu tại sao Gay lại tỏ ra chán nản đến vậy. Nhưng lão Quin cộc cằn, kẻ chỉ chuyên đóng các vở bi kịch, thì dính dáng gì đến vở opera của Gay chứ? Cô liền đem câu hỏi đó ra hỏi bà Egleton.
— Chẳng dính dáng gì sất. Hắn ta còn chẳng có lấy một chút khái niệm nào về ca hát ngoài tiếng kêu của một con quạ già. Thật là nực cười, nhưng Rich thì cứ khăng khăng làm theo ý mình. Ta nói thẳng với cưng nhé Lavinia, nếu Quin mà đóng vai Đại úy Macheath thì hắn ta sẽ bị người ta cười vào mặt, và chúng ta cũng sẽ bị cười theo, rồi vở diễn sẽ tiêu đời cho mà xem.
Lavinia cũng nghĩ vậy. Cô từng có dịp đóng chung với Quin trong vai trò là bà Squeamish trong vở kịch của Wycherley nhân dịp buổi biểu diễn lấy thù lao của ông ta, và cô nhớ rất rõ cái phong cách cứng nhắc, điệu bộ khệnh khạng cùng thái độ hách dịch trịch thượng với tất cả mọi người của lão. Cô cảm thấy khá hoang mang nhưng cũng đành phó mặc cho số phận. Dù sao thì vẫn còn niềm an ủi là vở opera này chưa thể được đưa lên sân khấu ngay trong một sớm một chiều và mọi thứ có thể sẽ thay đổi. Ở trong nhà hát, bất kỳ sự thay đổi đột ngột nào cũng đều có thể xảy ra.
Suốt nhiều tuần lễ, thực chất là cho đến tận Giáng sinh, Lavinia vẫn tiếp tục đóng vai một trong những "thôn nữ" trong vở "The Rape of Proserpine", nhưng cô hoàn toàn cảm thấy mãn nguyện, bởi Lancelot Vane đã định cư hẳn ở London với công việc mới và họ thường xuyên quấn quýt bên nhau. Đêm nào anh cũng đứng đợi cô ở bên ngoài cửa ra vào của sân khấu và đưa cô băng qua các bãi đất trống để về phố Little Queen Street. Anh quả quyết rằng việc cô một mình đi qua vùng đất hoang vu tối tăm và ảm đạm ấy vào ban đêm là không hề an toàn, và anh đã nói đúng. Lincoln's Inn Fields vốn là một trong những nơi tồi tệ nhất ở London. Những vụ cướp bóc táo tợn ngay cả giữa ban ngày diễn ra như cơm bữa.
Bất chấp những ngày đông ngắn ngủi, họ vẫn cùng nhau thực hiện những chuyến đi dạo dài. Vào ngày "giữa thứ Bảy và thứ Hai", tựa như chàng trai và cô gái trong khúc ballad nổi tiếng của Carey đang làm mưa làm gió thời bấy giờ, đối với họ, Chủ nhật là ngày thiêng liêng nhất trong tuần. Thỉnh thoảng họ dạo bước đến những cánh đồng xinh đẹp ở Islington và Hornsey; đôi khi họ quay trở lại Hampstead, hoặc thỉnh thoảng đi qua phà Westminster và Lambeth để đến với những lùm cây xanh mát ở Camberwell và Rừng Dulwich. Họ chưa từng nói về chuyện tình yêu; họ cảm thấy thỏa mãn và hạnh phúc, có lẽ bởi cả hai đều ngầm hiểu rằng mình đã yêu.
