Khi hai người bước qua bước lại trước cửa nhà hát, Lavinia kể cho nam diễn viên nghe toàn bộ câu chuyện. Spiller mỉm cười độ lượng trước khúc đoạn lãng mạn trong câu chuyện của nàng, nhưng tỏ ra vô cùng ấn tượng trước thử thách mà Lavinia vừa trải qua tại biệt thự của Pope cũng như niềm tin của Gay vào tương lai của nàng.
Theo quan điểm của Spiller, chẳng có lý do gì mà Lavinia lại không thể thành công với tư cách là một nữ diễn viên hài kịch. Sự thiếu kinh nghiệm của nàng chẳng thấm vào đâu. Sự hoạt bát và trí thông minh bẩm sinh mới là tất cả. Kinh nghiệm rồi sẽ nhanh chóng đến thôi. Nữ diễn viên nào thời đó trở nên nổi tiếng mà lại từng trải qua nhiều đào tạo trước khi bước lên sân khấu cơ chứ? Cơ hội ấy nằm ở đâu khi Luân Đôn chỉ có bốn nhà hát và một trong số đó lại dành riêng cho nhạc kịch?
Vẫn còn những người đang sống có thể nhớ về Kynaston, thiếu niên tuấn tú từng là gương mặt độc quyền đảm nhận các vai nữ trước khi các nữ diễn viên xuất hiện trên sân khấu. Nell Gwynne bước ra từ cống rãnh, còn Nance Oldfield đến từ một quán rượu ở chợ St. James. Bà Barry có lẽ từng qua một vài lớp đào tạo dưới sự hướng dẫn của Davenant – người đã giúp bà có được một hợp đồng, và thoạt đầu bà đã thất bại. Bà vốn được định sẵn cho dòng kịch bi thương, mà những nữ diễn viên kịch bi thì không thể một sớm một chiều mà thành tài được, trong khi kịch hài lại chẳng đòi hỏi gì hơn ngoài sự lanh lợi bẩm sinh và tinh thần phơi phới. Lavinia có cả hai điều đó, và nàng lại còn biết hát.
Spiller, dẫu là một diễn viên hài, lại sở hữu cái mà ngày nay chúng ta gọi là tâm hồn nghệ sĩ. Ông không thỏa mãn với những điệu bộ quen thuộc chỉ chực chờ khóc cười và chẳng bao giờ thay đổi – nét đặc trưng của rất nhiều diễn viên hài thích được nhận diện và vỗ tay ngay khi đặt chân lên sân khấu. Spiller bỏ ra biết bao công sức cho lớp hóa trang của mình, hòa mình vào nhân vật ông đang thể hiện đến mức hoàn toàn đánh mất đi cá tính của bản thân, khiến khán giả phải ngẩn ngơ tự hỏi liệu người họ đang vỗ tay có thực sự là thần tượng của họ hay không. Nghệ thuật diễn xuất đã nằm lòng trong từng đầu ngón tay của ông.
– Này cô bé, – ông nói khi Lavinia đã kể xong, – ông Gay và tiến sĩ Pepusch đã không nhìn nhầm đâu. Cô chỉ cần quan sát và rèn luyện, rồi sẽ có ngày cô trở thành đề tài bàn tán của cả cái thị thành này.
– Anh nói thật chứ, thưa anh Spiller?
Giọng cô gái rung lên vì sung sướng. Lời khen của Spiller có giá trị lớn hơn nhiều so với của Gay. Ông là một diễn viên và ông rành nghề.
– Tôi sẽ chẳng nói thế nếu không thật lòng. Tôi không thể để mất hút cô được. Thật tiếc là cô lại sắp ở tận Hampstead. Tôi rất muốn dẫn cô đến gặp ông Rich. Cô cần ở gần đây mới phải.
– Nhưng tôi không muốn đến Hampstead chút nào. Tôi căm ghét cái ý nghĩ đó lắm, – Lavinia thở dốc thốt lên. – Phải chi tôi tìm được một chỗ trọ ở trong trung tâm thành phố!
– Chuyện đó có lẽ lo được. Vẫn còn phòng cho thuê ở ngôi nhà trên phố Little Queen nơi bà Egleton đang ở. Nhưng cô có mang theo tiền không?
– Đủ để tôi sống qua một tuần. Biết đâu ông Rich sẽ tìm việc gì đó cho tôi làm. Tôi ca hay mà nhảy cũng giỏi.
– Tôi dám cá là thế, nhưng tự tay John Rich làm hết mọi phần khiêu vũ rồi, còn về khoản ca hát – ông ta chẳng đánh giá cao đâu. Dù sao thì chúng ta cứ chờ xem. Người bạn nữ công tước của cô không giúp gì được sao?
– Tôi không biết nữa. Tôi sợ rằng mình đã mất đi sự sủng ái của ngài ấy rồi, – Lavinia buồn bã đáp. – Hơn nữa, ngài ấy lại muốn tống cổ tôi về Quảng trường Queen cho mà xem. Chúa ơi, tôi không tài nào chịu nổi cảnh đó đâu. Dù sao thì cô Pinwell cũng chẳng thèm nhận tôi lại, – nàng nói thêm với giọng điệu nhẹ nhõm.
– Ta dám cá là ả ta sẽ chẳng đời nào nhận, – Spiller khô khan đáp. – Ả ta sẽ sợ chết khiếp viễn cảnh toàn bộ mấy cô tiểu thư dưới tay mình học theo gương cô mà bỏ trốn theo mấy gã trai ăn chơi lạng lách trong thành phố đấy. Thôi được, chúng ta hãy xem có thể làm gì cho cô nào, Polly, dẫu ta e rằng mình sắp vớ phải một rắc rối to đầu đây.
– Ồ, xin anh đừng nói thế, thưa anh Spiller. Chuyện xảy ra đâu phải do ý muốn của tôi.
– Dĩ nhiên là thế rồi. Nhưng giờ chúng ta hãy đến phố Little Queen đi. Nếu bà Egleton đang có hứng, biết đâu bà ấy sẽ giúp được gì cho cô. Mà nhớ cẩn thận đừng có làm phật ý bà ta đấy. Chắc cô từng nghe danh bà ta rồi chứ?
– Ồ, có chứ. Tôi từng thấy bà ấy một lần ở sân khấu Drury Lane. Bà ấy biết hát phải không thưa anh?
– Phải, thế nên hãy nhớ đừng có hát lấn lướt bà ta đấy nhé.
Họ đi dọc theo phía tây của cánh đồng Lincoln's Inn Fields để đến phố Little Queen, nơi những ngôi nhà khá bề thế, dẫu không hề uy nghi bằng những dinh thự ở phố Great Queen – nơi sinh sống của nhiều nhà quý tộc và người giàu có.
Spiller vốn là gương mặt quen thuộc với chủ nhà nơi bà Egleton trọ, và ông được tiếp đón vô cùng nồng nhiệt. Bà Egleton vẫn chưa thức dậy, đúng như Spiller đã dự tính, và phải qua trưa bà mới dậy. Nhưng điều đó chẳng hề gì. Bà chủ nhà vẫn còn trống một phòng áp mái ở mặt tiền sẵn sàng cho ai được ông Spiller giới thiệu thuê với mức giá rất khiêm tốn, và Lavinia đã dọn vào đó.
– Hãy nghỉ ngơi đi, Polly, và ăn chút gì đó, – Spiller nói. – Tôi sẽ quay lại đón cô vào khoảng mười một giờ. Tôi muốn trông cô ở trạng thái rạng rỡ nhất. Chúng ta sẽ đi gặp ông Rich. Cầu trời cho chúng ta gặp được lúc ông ta đang vui vẻ.
– Ý anh là sáng nay á? – Lavinia hoảng hốt kêu lên.
– Ờ, chứ tôi có ý bảo tối nay đâu. Cô sợ đấy à?
– Không, tôi nghĩ là mình không sợ, nhưng... nhưng tôi ước gì mình có chiếc váy và áo choàng mới. Anh nhìn xem chúng tả tơi thảm hại thế này cơ mà.
– Chúa ơi, ông Rich đâu có bận tâm xem cô ăn mặc thế nào đâu. Bà Sanders sẽ cho cô mượn kim chỉ và giúp cô vá víu lại đấy.
Laviniaan toan phản đối nhưng Spiller bật cười gạt đi mọi lời than phiền của nàng, rồi quay gót kèm theo lời dặn dò cuối cùng là hãy chuẩn bị sẵn sàng khi ông đến gọi.
Khi chỉ còn lại một mình, cô gái tò mò đưa mắt quan sát chốn nương thân mới. Căn phòng khá nhỏ; mái nhà chéo thấp hẳn xuống ở một đầu – nơi kê chiếc giường – khiến nàng phải cẩn thận kẻo đụng đầu vào trần nhà mỗi khi ngồi dậy. Đồ đạc thưa thớt và giản dị nhưng nơi đây rất sạch sẽ. Lần đầu tiên trong đời, nàng hoàn toàn làm chủ cuộc đời mình. Nàng thả người xuống chiếc ghế bành rộng rãi, mãn nguyện ngắm nhìn lãnh địa riêng của mình; rồi nàng khép hờ đôi mắt và thả hồn vào một giấc mơ ban ngày.
Mọi chuyện đều diễn ra theo chiều hướng tốt đẹp đến kỳ lạ. Nàng từng vô cùng sợ hãi viễn cảnh bị đày ốc đảo đến Hampstead. Nơi đó đe dọa sẽ ngáng đường bằng những trở ngại không tài nào vượt qua nổi cho cả tình yêu lẫn hoài bão của nàng. Nàng từng cảm thấy như mình đang bước vào chốn lưu đày. Nhưng giờ đây mọi thứ đã xuôi chèo mát mái. Những mối bận tâm về việc giữ lời hứa với Vane bỗng tan biến sạch. Chỉ cần chuyến ghé thăm ông Rich sắp tới thành công rực rỡ, hạnh phúc của nàng sẽ được trọn vẹn.
Thời gian trôi vùn vụt trong những mộng tưởng hồng tươi của nàng. Nàng đã nghỉ ngơi theo lời khuyên của Spiller, rồi vùng dậy, hừng hực khí thế tân trang lại bộ xiêm y rách rưới. Khi Spiller quay lại gọi, nàng trông tươi tắn và tràn đầy sinh khí đến mức tay danh hài phải bật cười cất lời khen ngợi.
– Chúa tôi, – hắn thốt lên, – cô ả ranh mãnh thật đấy! Thật may là kế hoạch của chúng ta đã thay đổi. Nếu ông Rich không những trao cho cô một vai diễn mà còn gạ tình nữa thì mọi chuyện đã hỏng bét rồi. Lão ta có một người vợ dữ như sư tử cái. Bà ta sẵn sàng cào rách mặt cô chẳng chút nghĩ ngợi. Nhưng tạ ơn Chúa là cô đã được an toàn.
– An toàn á? Tôi không hiểu ý anh lắm, – Lavinia hơi bối rối kêu lên. – Vậy hóa ra tôi không được gặp ông Rich nữa sao?
– Chưa phải lúc này. Tôi vừa bảo kế hoạch thay đổi rồi cơ mà? Nhà hát The Duke đang náo loạn cả lên. Rich đã cho Huddy và gánh hát rong của hắn thuê nhà hát – ít nhất thì Huddy khẳng định là thế – nhưng giờ lão lại nuốt lời và đuổi cổ Huddy đi. Rich chẳng có vở kịch nào sẵn sàng cả, thế nên dẫn cô đến gặp lão lúc này cũng chẳng ích gì.
– Ồ, xui xẻo thật đấy! Rốt cuộc tôi chẳng còn chút cơ hội nào nữa sao.
Tội nghiệp Lavinia suýt thì sụp đổ. Lâu đài xây trên cát của nàng vừa sụp đổ khiến nàng chẳng tài nào chịu đựng nổi.
– Không gặp Rich lúc này thì gặp lúc khác. Đừng có tuyệt vọng thế chứ. Huddy đã đưa gánh hát của hắn sang Nhà hát Mới rồi, và có mà quỷ mới ngăn được tôi thuyết phục hắn nhét cô vào một vai diễn. Biết đâu lại là cái rủi mang lại cái may. Gặp Rich thì cô chỉ nhận được một lời hứa suông, trong khi Huddy lại rất cần người. Hắn đang sốt sắng muốn mở cửa nhà hát lắm. Chúng ta sẽ đến thẳng Haymarket ngay bây giờ.
Lavinia hơi thất vọng nhưng không hề nản lòng. Suy cho cùng, việc được đặt chân ngay lập tức vào thế giới sân khấu kỳ diệu mới là điều quan trọng nhất. Nàng phải bắt đầu từ một nơi nào đó, và việc được diễn ở Nhà hát Mới dẫu sao vẫn hơn khối cảnh tấu hài ở sân quán trọ hay trong lều diễn hội chợ.
Họ đến cửa sau của Nhà hát Mới – về sau được gọi là Nhà hát Nhỏ ở Haymarket, nơi mà nhân tiện xin nói thêm là không nằm hoàn toàn trên vị trí của nhà hát Haymarket ngày nay. Lối vào nhỏ hẹp, lối đi bên trong tối tăm và họ phải dò dẫm tìm đường lên sân khấu – nơi chỉ được thắp sáng lèo tèo bằng nửa tá ngọn nến trông vô cùng ảm đạm. Ánh ban ngày len lỏi vào khu vực khán giả qua vài khung cửa sổ nhỏ nằm phía trên ban công. Một buổi tập đang diễn ra, và một gã đàn ông mặt đỏ gay với giọng khàn đặc đang giậm chân thình thịch quát tháo đám diễn viên. Khi nhìn thấy Spiller, hắn khựng lại và tiến về phía tay danh hài. So với Huddy, Spiller đúng là một nhân vật lớn.
Spiller trình bày mục đích chuyến đi và giới thiệu Lavinia. Người quản lý trân trân nhìn nàng, đẩy chiếc tóc giả lệch đi, gãi đầu rồi lẩm bẩm vài câu đại ý rằng hắn không đời nào kham nổi tiền trả công cho một gương mặt mới tinh xuất hiện lần đầu.
– Nhìn đây này, anh Spiller. Đây là buổi diễn lấy tiền thù lao cho riêng tôi và gánh hát của tôi chẳng mong mỏi lấy một xu. Hiểu chưa! Tôi đã bị đối xử một cách khốn nạn bởi cái tên đểu cá Rich đó, và tôi buộc phải kiếm dăm ba đồng guineas trước khi có thể khởi nghiệp ở vùng tỉnh lẻ.
Spiller hiểu rõ tình thế liền lên tiếng rằng nữ diễn viên trẻ tuổi đây – ông cẩn thận nhấn mạnh rằng nàng là một "thục nữ" – hoàn toàn sẵn sàng xuất hiện với những điều kiện đó, và thế là mọi chuyện ngã ngũ.
– Con bé sẽ không có vai diễn lớn gì đâu. Chúng tôi đang diễn vở 'The Orphan' và tất cả những gì tôi có thể giao cho nó là vai Serina. Tôi đành phải xoay sở tạm bợ bằng con nhỏ chuyên mang trống và quản lý trang phục vậy. Chắc là tiểu thư đây cũng làm tốt chẳng kém gì ả đó, một đứa lười biếng vô tích sự chẳng biết cách nhả chữ cho ra hồn.
Chính bản thân ông Huddy cũng chẳng khá khẩm hơn là mấy, Lavinia thầm nghĩ. Nhưng điều đó chẳng sá gì. Chủ nhân của một gánh hát lưu động suy cho cùng cũng chỉ là một gã bầu show dốt nát.
– Khi nào anh tập vở 'The Orphan' vậy? – Spiller hỏi.
– Chúng tôi đang tập đây này. Sắp xong rồi, bằng không thì tiểu thư đây – anh vẫn chưa cho tôi biết tên cô ấy——
– Fenton – Lavinia Fenton.
– Ồ vâng. Tôi định nói là nếu chúng tôi chưa tập xong thì cô Fenton có thể ở lại để nắm bắt sơ lược về vở kịch. Hãy bảo cô ấy đến vào ngày mai – đúng mười rưỡi, nhớ cho chuẩn giờ đấy.
– Cô có nghe thấy gì không, Polly? – Spiller thì thầm.
– Tôi sẽ không đến muộn đâu, thưa anh, anh cứ yên tâm, – Lavinia vui mừng đáp lại.
Spiller quen biết một vài thành viên trong đoàn và ông giới thiệu Lavinia với nữ diễn viên chính, bà Haughton – người sẽ thủ vai Monimia sầu muộn đẫm lệ trong vở bi kịch ảm đạm của Otway. Nếu không có Spiller, nữ minh tinh đó có lẽ chẳng thèm đếm xỉa gì đến cô gái; nhờ có ông mà bà ta tiếp đón Lavinia với thái độ niềm nở nhưng vẫn đậm chất bề trên. Bà Haughton là một "ngôi sao" vốn chẳng màng giao du với đám diễn viên lang thang.
Lavinia rời nhà hát trong niềm hạnh phúc ngút ngàn tầng mây thứ bảy. Mọi điều nàng từng ao ước đang dần trở thành hiện thực. Nàng khao khát chờ đến tối. Nàng hình dung ra cảnh mình kể lại câu chuyện thần kỳ về vận may đỏ đính của mình cho Lancelot nghe. Nàng chắc chắn anh sẽ hết lòng đồng cảm và tự vẽ ra trong đầu nụ cười cùng ánh mắt nồng cháy của anh.
Spiller gợi ý họ nên đi dạo một vòng ở khu The Mall để ông có thể truyền đạt cho nàng vài mẹo mực thực tế. Huddy đã đưa cho Lavinia phần kịch bản chép tay của nàng, nhưng nó chẳng hé lộ được nhiều điều vì toàn bộ lời thoại của các nhân vật khác đều bị lược bỏ, chỉ chừa lại những câu bắt nhịp cho vai Serina.
– Cô chỉ phải học đúng mười sáu dòng. Chẳng làm khó cô mấy đâu. Tôi sẽ chỉ cho cô cách ngâm nga chúng thế nào. Đừng quên lắng nghe câu bắt nhịp và bước ra đúng thời điểm nhé.
Buổi hướng dẫn diễn ra không lâu. Lavinia nhanh chóng nắm bắt được tính cách nhân vật (Serina chỉ xuất hiện trong vở kịch như một nhân vật phụ làm nền và có rất ít đất diễn); cách phát âm của nàng rất rành mạch và nàng biết cách luyến láy giọng điệu vô cùng đáng yêu. Spiller bảo nàng sẽ làm rất tốt, rồi chúc nàng gặp nhiều may mắn, đoạn ông cáo từ và để nàng lại một mình ở công viên St. James's Park.
Ông không thể làm điều gì tốt hơn cho Lavinia lúc đó. Hồ nước Rosamond's Pond nằm ở góc tây nam của công viên, và cái tên Rosamond's Pond đang ngự trị trong tâm trí nàng. Nàng chợt nhớ ra là Lancelot chưa hề ấn định một địa điểm cụ thể nào làm nơi hò hẹn. Hồ nước đó khá rộng, trời lại tối và rất có thể xảy ra chuyện trong lúc anh đang đợi nàng ở bờ bên này thì nàng lại đứng ở bờ bên kia. Dù sao thì điều đó cũng khó xảy ra, vì cả hai đều sẽ tiếp cận hồ nước từ hướng đông.
Tuy nhiên, định hình trước phương hướng của hồ trong đầu chẳng có hại gì cả, thế nên nàng băng qua công viên, đi dọc theo con kênh trang trọng nay đã được cải tạo thành hồ nước cảnh quan, và đến được cái hồ nằm ở tận cuối đường Birdcage Walk gần dinh thự Buckingham – một phiên bản mở rộng của nó ngày nay được biết đến với cái tên Cung điện Buckingham.
Hồ nước nằm giữa khung cảnh đẹp như tranh vẽ. Nơi đây chẳng hề có vẻ ngăn nắp chỉn chu mà William III từng mang theo từ xứ Hà Lan sang. Những hàng cây được để mặc cho mọc tự nhiên, các bụi cây không hề được tỉa tót, và cỏ thì mọc um tùm không cắt gọt. Bờ hồ có đoạn dốc đứng, có đoạn thoai thoải. Lác đác đây đó là những vũng bùn do nước rút đi sau những trận mưa lớn. Nhưng nét hoang sơ và sự u tịch ấy lại mang sức hút riêng, và chẳng có gì lạ khi thần tình ái đã chọn Rosamond's Pond làm lãnh địa của riêng mình.
Có một lối đi dạo tựa như đường mòn nằm trên vùng đất cao hơn ở phía đông. Nơi đây khá khô ráo và Lavinia quyết định rằng đây rất có thể là điểm hẹn mà Lancelot sẽ chọn. Hơn nữa, một lối mòn xuất phát từ khu The Mall gần cung điện St. James's Palace dẫn thẳng đến hồ nước, và Vane chắc chắn sẽ đi theo lối này.
Tiết trời se lạnh mang lại cảm giác sảng khoái và hương thơm thoang thoảng từ những thảm cỏ non. Tiếng chim ríu rít gợi nhắc về những khúc ca tình ái. Ánh nắng ban trưa chiếu rọi xuống tu viện ở đằng xa khiến những ngọn tháp càng trở nên vô cùng lãng mạn dưới bầu trời xanh ngắt.
Tâm trạng Lavinia phấn chấn hẳn lên. Nàng cảm thấy vô cùng hạnh phúc. Cuộc đời thực sự của nàng đang bắt đầu. Tất cả những chuyện đã qua, vụ trốn chạy điên rồ cùng Dorrimore, sự đê tiện của người mẹ, màn tẩu thoát khỏi ngôi nhà ở phố Old Bailey, muôn vàn thử thách và truân chuyên đều chỉ là những chuyện vặt vãnh cần phải bị quên lãng càng sớm càng tốt. Nhưng những suy nghĩ về Lancelot Vane – ồ, chúng vô cùng nghiêm túc. Chẳng có chút giả dối nào trong đó cả. Và điều sẽ làm trọn vẹn chiếc chén hạnh phúc của nàng chính là lần đầu tiên xuất hiện trên sân khấu!
Trong chốc lát, điều này lu mờ tất cả. Đi đến một chiếc ghế dài, nàng ngồi xuống, rút bản thảo kịch bản ra đọc lại phần vai của mình và hồi tưởng mọi điều Spiller đã chỉ bảo về các điểm nhấn. Khi đứng dậy, nàng đã thuộc nằm lòng từng câu thoại và câu bắt nhịp. Lúc này nàng mới chợt nhận ra mình đang đói bụng và liền rảo bước quay về phòng trọ ở phố Little Queen.
