Cửa hàng trên cầu London của Tiến sĩ Mountchance – một tay bào chế thuốc, chiêm tinh gia, buôn bán đồ cổ và thỉnh thoảng còn cho vay nặng lãi – trông có vẻ nên thơ và cổ kính theo cách riêng của nó, nhưng với hầu hết mọi người thì khó lòng có thể gọi là hấp dẫn. Đủ mọi loại chai lọ với muôn hình vạn trạng chất đầy trên các kệ, chen chúc cùng những chiếc hũ, vạc đến từ Trung Hoa, đồ gốm Delft từ Hà Lan, và cả đĩa chén từ nước Pháp mà Tiến sĩ Mountchance luôn thề rằng đó là tác phẩm của Palissy, nghệ sĩ kiêm thợ gốm lừng danh. Mọi thứ đều phủ một lớp bụi dày đặc. Xác khô của các loài chim, thú và những loài bò sát gớm ghiếc treo lủng lẳng trên tường lẫn trần nhà; một đôi đầu lâu nhăn nhở cười nhạo phía trên ô cửa dẫn vào căn phòng nhỏ ở phía sau, khiến người ta phải rất chật vật mới dò dẫm được lối đi giữa đống đồ đạc cũ kỹ, những chiếc rương nẹp sắt và muôn vàn món tạp vật đang chật cứng cả tiệm.
Ở căn phòng phía sau, một bộ dụng cụ hóa học với cấu trúc kỳ lạ nằm trên chiếc bàn này; những gói thảo mộc đặt ở chiếc bàn khác; một cuốn sách dày cộp mở toang nằm ngay trên sàn, và sách vở chất đống trên cả ghế ngồi. Căn phòng là sự pha trộn giữa một phòng thí nghiệm và nhà kho chứa đồ phế thải. Một lò luyện than nằm ở góc phòng, còn ống nghiệm, bình cầu, chén nung, một chiếc cối chày khổng lồ cùng các loại hũ lọ thì bày la liệt trên chiếc bàn dài sát bên.
Căn phòng được thắp sáng bởi một ô cửa sổ nhô ra hướng sông Thames, nơi tiếng gầm rú của dòng nước lao qua những vòm cầu hẹp, xoáy tròn rồi đập mạnh vào chân kè đá cứ vang lên không ngớt, dẫu cường độ có khi mạnh khi nhẹ tùy theo gió và thủy triều. Căn nhà vốn là một phần của nhà nguyện St. Thomas cổ kính, nơi từ lâu đã chuyển đổi công năng từ chốn hành lễ tôn giáo sang các mục đích thương mại.
Tiến sĩ Mountchance, vào khoảnh khắc này đang đứng bên chiếc bàn ở giữa phòng để săm soi một chiếc bình bạc và lẩm bẩm vài lời bình phẩm về nó, là một lão già thấp gầy chừng bảy mươi tuổi, với chiếc đầu to quá cỡ, thân hình quắt queo cùng đôi chân ngắn ngủn. Khuôn mặt lão nhăn nheo tựa một mảnh lụa ẩm bị nhàu nát, còn làn da thì mang sắc vàng của tấm da cừu thuộc. Đôi mắt cực kỳ nhỏ và sâu hoắm nằm ẩn bên dưới cặp lông mày rậm rạp – trước kia từng có màu đen nay đã ngả sang màu xám thép. Miệng lão rộng quá khổ với đôi môi mỏng dính thẳng đuột, cùng chiếc mũi dài, hẹp và nhọn hoắt. Lão đội một bộ tóc giả bẩn thỉu lúc nào cũng lệch lạc, khoác chiếc áo bành tô màu dâu tằm đã phai màu, và mặc chiếc áo lê-gì nhung tua rua dài rũ xuống đến tận giữa đùi. Đôi tất bẩn thỉu nhăn nhúm đùn lại quanh mắt cá chân, còn đôi chân thì xỏ trong chiếc giàymũmmĩm bằng da màu vàng đã rách nát quá nửa.
Thính lực của Tiến sĩ Mountchance rất tinh tường. Một tiếng bước chân trong cửa hàng, dẫu có nhẹ nhàng đến đâu, cũng khiến lão ngẩng đầu lên. Lão nhìn thấy một bóng người mảnh dẻ như thiếu nữ, chiếc áo choàng kéo kín ôm sát lấy thân, và đôi mắt rực rỡ đang ló ngó nhìn ra từ dưới vàm mũ trùm.
Lão già bật ra một tiếng càu nhàu đầy bất mãn. Rất nhiều khách hàng của lão là phụ nữ, nhưng lão chẳng mảy mai ưa họ hơn chút nào chỉ vì giới tính của họ. Họ thường đến để bán chứ hiếm khi để mua, và hầu hết đều rất sành sỏi trong việc kì kèo ép giá. Lão lê bước ra cửa hàng với vẻ mặt gầm ghì cau có hằn trên làn da vàng vọt.
– Cô muốn gì? – Lão gầm gừ hỏi.
Hầu hết các thiếu nữ đều sẽ cảm thấy sợ sệt trước một màn đón tiếp như vậy. Nhưng cô gái này thì không.
– Tôi muốn bán chiếc trâm cài này. Ông trả tôi bao nhiêu? – Cô cất lời, giọng điệu đầy gan lì.
– Không mua. Đi chỗ khác đi.
– Tôi không đi đâu. Rách việc lắm. Hơn nữa, thể nào ông cũng sẽ mua nó thôi, Tiến sĩ Mountchance kính mến ạ.
Ánh mắt khẩn khoản, giọng nói van nài đầy vẻ ngọt ngào và du dương, cùng tác phong vừa nhã nhặn vừa tự tin ấy đã đánh gục hoàn toàn lão già. Hoàn toàn không hay biết về định mệnh đang chờ đón mình ở phía trước, Lavinia khi ấy đang dùng chính ánh nhìn đong đầy vẻ dịu dàng, chính chất giọng bi thương đầy sức mê hoặc ấy, hệt như hai năm sau khi cô – trong vai Polly Peachum – cất tiếng hát bài "Oh ponder well" và chiếm trọn trái tim của Công tước xứ Bolton.
– Hừm, hừm, – Mountchance càu nhàu, – cô phù thủy xinh đẹp này. Ta buộc phải chiều ý cô sao?
– Dĩ nhiên là ông phải chiều rồi. Ông tốt bụng thế cơ mà, lại luôn sẵn lòng giúp đỡ người khác.
Lão bác sĩ nhe hàm răng vàng khè trong một nụ cười nhăn nhở ghê rợn, khiến khuôn mặt hốc hác của lão càng trông giống như một chiếc đầu lâu.
– Thôi cái giọng lưỡi ngọt xớt ấy đi, đồ ranh con. Món trang sức này... cô bảo bằng vàng đấy chứ?
– Cứ thử đi thì biết, ông rành hơn tôi cơ mà.
Tiến sĩ Mountchance cầm chiếc trâm bước vào căn phòng phía trong, đem cân lên, thử tuổi kim loại rồi quay trở lại cửa hàng.
– Ta chỉ có thể trả cô đúng giá trị thực của số vàng này thôi. Nó không phải vàng nguyên chất đâu... một đồng mão là vừa vặn cho cô rồi.
– Chà, thế thì chưa đủ đâu. Ông tưởng tôi là kẻ móc túi chắc? Tôi không phải loại người đó nhé.
– Ta biết đâu được? Cô toàn dùng tiếng lóng của tụi trộm cắp. Cô vớ được nó ở đâu thế?
Lavinia bật lên một tràng cười giòn tan.
– Đó là chuyện của tôi chứ không phải việc của ông. Tôi bảo đảm đây là đồ kiếm được một cách lương thiện, và tôi muốn một đồng gine cho nó. Ông thừa biết nó đáng giá năm đồng hoặc thậm chí hơn thế. Người đã tặng nó cho tôi – tôi chẳng màng gì đến ổng đâu, nói cho ông biết thế – không phải kẻ keo kiệt. Ổng sẵn sàng vung cả gia tài vì tôi nếu tôi muốn, nhưng tôi thì chẳng thèm. – Cô hất đầu đầy vẻ kiêu kỳ.
– Ồ, hóa ra là quà từ người tình của cô à. Phải rồi, đàn ông thật dễ bị lừa phỉnh bởi những đôi mắt đẹp. Thôi được... được rồi...
Câu chuyện ngây ngô của Lavinia đã phát huy tác dụng. Không ít nữ khách hàng của Tiến sĩ Mountchance thích tiền mặt hơn là đồ trang sức, và lão đã kiếm được những mối hời lớn khi mua lại các món quà biếu đó theo cái giá do chính lão áp đặt. Vài kẻ trong số những ả tiểu thư phù phiếm ấy thì kiêu kỳ trịch thượng, số khác lại sỗ sàng trơ tráo. Lão già vốn chẳng ưa gì cả hai kiểu người đó. Còn Lavinia lại không thuộc về vế nào trong hai kiểu ấy. Cô hoàn toàn tự nhiên, và sự hài hước ẩn giấu trong đôi mắt lấp lánh của cô chính là thứ vũ khí mà ít ai có thể chống cự lại nổi. Tiến sĩ Mountchance mở một chiếc túi da và rút ra một đồng gine.
– Cô có cái lưỡi khéo nịnh gớm ghiếc thật đấy, đồ ranh con. Giữ kín chuyện ta đã trả đúng số tiền cô đòi hỏi nhé, kẻo cái tiếng là một tay buôn bán sòng phẳng của ta sẽ tiêu đời mất.
– Ồ, ông cứ yên tâm là cái miệng của tôi sẽ được khóa chặt, – Lavinia đáp với vẻ nghiêm nghị giả vờ.
Cô nhún mình chào một cú thật sâu rồi quay người bước ra cửa. Cùng lúc đó, một người phụ nữ mặc áo choàng trùm đầu y hệt như cô bước vào. Hai người liếc nhìn nhau khi đi lướt qua đối phương.
Lavinia nhận ra ngay Sally Salisbury, dẫu cho người phụ nữ kia ăn diện lộng lẫy hơn rất nhiều so với lần họ chạm trán bên ngoài quán trọ Maidenhead ở St. Giles. Còn Sally thì không chắc chắn lắm về Lavinia. Cô thiếu nữ mảnh khảnh ngày nào nay đã trở thành một người phụ nữ. Cô đi đứng với một dáng vẻ đầy kiêu hãnh. Cô đã vứt bỏ những bộ cánh lếch thếch để khoác lên mình y phục theo mốt thời thượng mà cô biết cách diện sao cho đẹp nhất. Dù vậy, một ký ức nào đó trong tâm trí Sally đã được đánh thức, và cô bước vào cửa hàng với vẻ mặt đầy hoang mang.
Mountchance đon đả chào đón vị khách mới của mình. Lão từng kiếm được không ít tiền từ Sally; mụ chưa bao giờ đem đến cho lão thứ gì không có giá trị và đáng tiền cả. Thỉnh thoảng những báu vật của mụ là quà từ đám trai tơ ngưỡng mộ, có khi lại là chiến lợi phẩm từ những vụ cướp đường. Những món đồ sau thường mang lại khoản lợi nhuận lớn nhất. Đám người muốn bán chẳng dám kỳ kèo nửa lời. Họ chỉ chực chờ cho thật nhanh để tống khứ đi những món tài sản bất nghĩa đó mà thôi.
Lão già cung kính mời Sally Salisbury vào căn phòng bên trong. Lão thừa biết mục đích chuyến ghé thăm của mụ là thứ đòi hỏi sự kín đáo. Lão long trọng kéo ghế mời mụ ngồi rồi đứng chờ mụ lên tiếng.
Vị nữ khách hoàn toàn không vội vã. Mụ bắt gặp chiếc trâm vàng đang nằm trên bàn, liền cầm lên và săm soi. Ở mặt sau được khắc dòng chữ: "A.D. tặng Lavinia." Cặp lông mày đen uốn cong của Sally khẽ nhíu lại.
– Lavinia, – mụ thầm nghĩ. – Hóa ra là con nhãi ranh hayèo ọe đó. Ta căm ghét nó. Nó lúc nào cũng may mắn thoát nạn – hệt như lũ mèo vậy. Nếu không vì mấy chữ cái kia, ta đã chắc mẩm là nó đang bám càng đàn ông của ta rồi.
Sally đang hồi tưởng lại lần chạm trán với Lavinia bên ngoài quán trọ Maiden Head. Khi đó Lancelot Vane đang ngồi ở khung cửa sổ lồi của phòng cà phê. Quả thực lúc ấy hắn đang say khướt đến bất tỉnh nhân sự, nhưng điều đó cũng chẳng thay đổi được gì. Sally thầm phán đoán rằng Lavinia đang trên đà kiếm sống bằng con đường giống hệt như mụ – hôm nay là món đồ chơi của đám công tử bột thời thượng, ngày mai lại là bạn đồng hành của bọn cướp đường và đám du côn.
– Nếu không phải thế, thì con mụ trẻ tuổi xấc láo kia lấy đâu ra y phục sang trọng và cái dáng vẻ đài các ấy chứ? – Sally tự hỏi mình, và đó là một thắc mắc hoàn toàn hợp lý.
– Cô có mang cho tôi món gì đáng để mắt tới không hở bà Salisbury? – Lão già cắt ngang với vẻ sốt ruột. – Chắc chắn là cô không đến chỉ để mua món đồ trang sức rẻ tiền kia đâu nhỉ.
– Sao ông biết? Tôi thấy nó hay ho phết đấy chứ. Ông vớ được nó ở đâu thế?
– Tôi mới có nó được đúng năm phút thôi. Cô vừa đi lướt qua đứa con gái đã bán nó cho tôi lúc bước vào đấy. Một con nhỏ xinh xắn khéo mồm khéo miệng. Nó đủ sức khiến đàn ông phải dốc sạch vàng dưới chân nếu nó muốn thử.
Môi Sally tái đi vì giận dữ và hai cánh mũi trắng bệch phập phồng.
– Đúng là một con đĩ ranh tiện nhân, – mụ tức giận tuôn ra một tràng. – Lẽ ra phải tống cổ nó vào nhà tù Bridewell và quất cho một trận nên thân. Mới chỉ hơn sáu tháng trước thôi, nó hãy còn là một con nhãi ăn mày van xin từng đồng xu lẻ quanh mấy quán rượu tồi tàn ở St. Giles và chợ Clare. Thế mà giờ đây... phỉ u! Thật làm tôi buồn nôn.
Sally ném mạnh chiếc trâm xuống bàn đến mức nó nảy tung lên cả gang tay.
– Khoan đã... khoan đã nào, cô Sally thân mến của tôi, – Mountchance can thiệp, – nếu cô muốn trút giận lên thứ gì thì hãy chọn tài sản của chính cô ấy, đừng nhắm vào đồ của tôi.
Thật đáng ngờ liệu mụ đàn bà đanh đá ấy có lọt tai lời đề nghị đó hay không. Mụ vốn chẳng có thói quen kiềm chế cơn giận, liền ngả người ra sau ghế, thân hình cứng đờ, gõ nhịp đôi giày cao gót xuống sàn và siết chặt hai nắm đấm đến mức các khớp xương trắng bệch cả ra.
Mountchance đã chứng kiến cảnh phụ nữ lên cơn cuồng loạn vô số lần nên chẳng hề hấn gì. Lão mở nắp một chiếc lọ nút mài rồi đưa phần miệng lọ lên sát mũi vị phu nhân. Khoảnh khắc được chọn thật chuẩn xác, Sally đang trong đợt hít một hơi thật sâu – có lẽ với ý định trút bỏ tâm sự bằng một tiếng thét thật to. Mùi am-mô-ni-ắc quá nồng khiến mụ hít phải trọn vẹn một liều nặng. Mụ há hốc miệng, ho sặc sụa, nước mắt nước mũi giàn giụa, và dòng suy nghĩ trong đầu lập tức chuyển hướng, mụ trút toàn bộ một tràng chửi thề chợ búa cay độc nhất lên đầu lão bác sĩ bình thản – kẻ vẫn đang bận rộn với mớ công việc khác cho đến khi Sally tự thấy nên lấy lại tinh thần.
Khoảnh khắc ấy cuối cùng cũng đến, sau một khoảng thời gian ngắn trưng ra vẻ mặt cau có sầm sì, đi kèm với những nhịp phập phồng dữ dội của lồng ngực cùng cái bặm môi, mụ rủ lòng ban ơn lôi ra chuỗi vòng ngọc trai – chiến lợi phẩm từ vụ cướp đường của Rofflash trên tuyến đường Bath.
Mountchance săm soi kỹ lưỡng từng hạt ngọc và khuôn mặt lão bỗng trở nên vô cùng nghiêm trọng.
– Trò cướp bóc dọc đường cái quan đây rồi, ta dám thề danh dự đấy, – lão thì thầm bằng giọng trầm thấp. – Một món chiến lợi phẩm thế này buộc phải đem tuồn ra nước ngoài. Ta không đời nào dám mạo hiểm tẩu tán nó ngay tại đây đâu.
– Đó là việc của ông. Còn việc của tôi là ông trả được bao nhiêu.
Tiến sĩ Mountchance đưa ra một con số thấp đến mức lố bịch theo suy nghĩ của Sally. Thế rồi một màn cò kè mặc cả kéo dài diễn ra, để rồi cuối cùng mọi chuyện cũng được định đoạt bằng một sự nhượng bộ từ cả hai phía, và Sally quay lưng ra về.
Trong lúc vội vã rảo bước trở về khu nhà trọ của mình ở Borough, Sally hoàn toàn không hề hay biết rằng Rofflash – đang cải trang thành một tên ăn mày với một miếng băng đen che mắt và chiếc khăn tay đỏ bẩn thỉu quấn quanh đầu thay cho tóc giả – đang lén lút bám theo sau lưng mụ.
