Khi gửi đến độc giả bản dịch về hình thức đầy đủ và kịch tính nhất của thiên sử thi vĩ đại phương Bắc này, chúng tôi không dám tự nhận có sự sáng suốt phê bình đặc biệt nào, cũng không muốn sa đà vào những vấn đề gây tranh cãi. Thay vào đó, chúng tôi hài lòng với việc tuân theo các tài liệu hiện có, cố gắng hết sức để bản dịch vừa sát nghĩa, chính xác, mà đồng thời, nếu có thể, vẫn không quá khô khan. Chúng tôi mong muốn những người yêu thơ ca và thiên nhiên, chứ không chỉ riêng giới nghiên cứu, sẽ cảm thấy hứng thú và kinh ngạc trước tác phẩm vĩ đại này—điều thật lạ lùng là mãi đến nay mới lần đầu được dịch sang tiếng Anh. Đây cũng là lý do chúng tôi xin được giải bày đôi điều, ngắn gọn nhất có thể, về những vấn đề mà giới nghiên cứu có lẽ thấy quá quen thuộc, nhưng có thể giúp ích phần nào cho độc giả phổ thông khi tiếp cận cuốn sách của chúng tôi.

Phần văn xuôi của "Volsunga Saga" có lẽ được biên soạn vào khoảng thế kỷ thứ mười hai, chắc chắn là từ những truyền thuyết dân gian; từ những khúc ca nay đã thất truyền nhưng thời đó ít nhất vẫn được biết đến qua các mảnh rời; và cuối cùng là từ những khúc ca đã được ghi chép lại vào khoảng thời gian đó và hiện vẫn còn tồn tại. Độc giả sẽ thấy phần lớn những khúc ca sau này trong cuốn sách này, một số được người kể chuyện nguyên thủy chèn vào văn xuôi, một số khác do chính các dịch giả chúng tôi bổ sung, phần còn lại nằm ở cuối sách, được sắp xếp gần đúng với trình tự của câu chuyện và tạo thành một phiên bản thơ cho phần lớn nội dung tác phẩm.

Giờ đây, chúng tôi xin tóm lược sự so sánh giữa những Khúc ca từ Elder Edda này với phần văn xuôi của Câu chuyện Volsung, với tiền đề rằng đây là những nguồn thơ ca duy nhất còn sót lại trong số những tư liệu mà người kể chuyện Saga đã dùng để dệt nên câu chuyện của mình.

Ngoại trừ đoạn ngắn ở trang 24 (1) trong bản dịch của chúng tôi, không còn sót lại gì khác cho đến khi chúng ta đi tới chương về Helgi Hundings-bane, người anh em cùng cha khác mẹ của Sigurd; có hai khúc ca còn sót lại liên quan đến nhân vật này, từ đó phần văn xuôi đã được chắp vá lại; ở một mức độ nào đó chúng bao quát cùng một nội dung; tuy nhiên, nửa sau của khúc ca thứ hai đã được người kể chuyện Saga bỏ qua – một quyết định mà chúng tôi cho là rất khôn ngoan – vì sự hấp dẫn của riêng nó quá lớn, dễ làm cản trở tiến trình của câu chuyện chính. Dẫu vậy, vì vẻ đẹp tuyệt vời của nó, chúng tôi không thể không chuyển ngữ và độc giả sẽ tìm thấy nó đầu tiên trong số các bản dịch thơ tạo nên phần thứ hai của cuốn sách này.

Về phần tiếp theo của Saga, cái chết của Sinfjotli và Sigmund, cùng hành trình của Nữ hoàng Hjordis đến triều đình Vua Alf, không còn dấu vết nào của bất kỳ nguồn gốc thơ ca nào; nhưng chúng ta lại bắt gặp Edda một lần nữa ở đoạn Regin kể câu chuyện về dòng tộc mình cho Sigurd nghe, và đoạn Sigurd đánh bại cũng như giết chết các con trai của Hunding: khúc ca này được biết đến là "Khúc ca về Regin".

Chương xvi ngắn gọn được tóm tắt từ một bài thơ dài có tên là "Lời tiên tri của Gripir" (nhân vật Grifir trong Saga), nơi toàn bộ câu chuyện tương lai được kể lại với vài chi tiết, và chắc chắn rằng, nếu được đưa vào phần văn xuôi một cách đầy đủ, nó sẽ làm mất đi sự lôi cuốn của câu chuyện chính.

Trong đoạn giết Rồng, Saga bám sát theo "Khúc ca về Fafnir"; riêng việc chèn thêm khúc ca của loài chim cho Sigurd là do các dịch giả hiện tại đảm trách.

Tiếp đó là cảnh đánh thức Brynhild, cùng những lời khuyên thông thái của nàng dành cho Sigurd, được trích từ Khúc ca về Sigrdrifa; người kể chuyện Saga đã chèn phần lớn nội dung này dưới dạng thơ vào văn xuôi của mình; nhưng khổ thơ liên quan đến cảnh đánh thức Brynhild đã được chúng tôi chèn vào văn bản; phần sau, vốn bị lược bỏ trong văn xuôi, đã được chúng tôi dịch cho phần thứ hai của cuốn sách.

Về Sigurd tại Hlymdale, về giấc mơ của Gudrun, liều thuốc ma thuật của Grimhild, đám cưới của Sigurd là hệ quả từ liều thuốc đó; về việc cầu hôn Brynhild thay cho Gunnar, cuộc hôn nhân của nàng với chàng, về cuộc cãi vã giữa các Nữ hoàng, nỗi đau buồn và cơn thịnh nộ âm ỉ của Brynhild, và cuộc đối thoại của Sigurd với nàng—về tất cả những điều này, những phần kịch tính và được cân nhắc kỹ lưỡng nhất của câu chuyện, nay không còn lại gì giữ được hình thức thơ ca ngoài vài mảnh rời rạc được người kể chuyện Saga lưu giữ, mặc dù nhiều sự kiện trong đó cũng được nhắc đến trong các bài thơ khác.

Chương xxx tương ứng với bài thơ mang tên "Khúc ca ngắn về Sigurd", vốn có vẻ bị phân mảnh ở phần đầu, cung cấp cho chúng ta đôi điều về cơn thịnh nộ và lòng ghen tuông trỗi dậy của Brynhild, việc giết Sigurd, và cái chết của chính Brynhild; chúng tôi đã dịch trọn vẹn bài thơ này.

Những mảnh rời của "Khúc ca về Brynhild" là tất cả những gì còn lại của một bài thơ phần nào bao quát cùng nội dung với bài vừa nêu, nhưng lại đưa ra một cách kể khác về việc giết Sigurd; nó rất không hoàn chỉnh, mặc dù người kể chuyện Saga đã rút ra vài tình tiết từ đó; độc giả sẽ thấy bản dịch của nó trong phần thứ hai của chúng tôi.

Nhưng trước cái chết của nữ anh hùng, chúng tôi đã chèn trọn vẹn vào văn bản chương xxxi, "Khúc ca thứ nhất về Gudrun", bài thơ trữ tình nhất, hoàn thiện nhất và đẹp đẽ nhất trong tất cả các bài thơ Eddaic; một bài thơ mà bất kỳ thời đại hay ngôn ngữ nào cũng có thể coi là một trong những tài sản quý giá nhất của mình.

Từ điểm này cho đến cuối Saga, tác phẩm bám sát theo các Khúc ca của Edda; trong chương xxxii, người kể chuyện Saga đã chuyển "Khúc ca cổ về Gudrun" thành văn xuôi, ngoại trừ phần đầu vốn đưa ra một cách kể khác về cái chết của Sigurd: chúng tôi cũng đã dịch khúc ca này.

Bài thơ tráng lệ có tên "Chuyến đi xuống địa ngục của Brynhild" không được thể hiện trực tiếp qua bất kỳ phần nào trong văn xuôi, ngoại trừ việc người kể chuyện Saga đã dùng nó để bổ sung một hai mắt xích còn thiếu trong "Khúc ca về Sigrdrifa"; bài thơ này sẽ được tìm thấy trong phần dịch ở phần thứ hai của chúng tôi.

Sự phản bội và tàn sát dòng tộc Giuking hay Niblung, cùng kết cục khủng khiếp của Atli và các con trai, cũng như triều đình của ông, được kể lại trong hai khúc ca mang tên "Các khúc ca về Atli"; khúc ca dài nhất trong số đó, "Khúc ca Atli ở Greenland", được người kể chuyện Saga bám sát theo; khúc ca ngắn hơn đã được chúng tôi dịch lại.

Kết cục của Gudrun, của con gái nàng với Sigurd và các con trai của nàng với người chồng cuối cùng là Jonakr, được đề cập trong bốn chương cuối của Saga, đã được thể hiện rất hùng tráng và đầy chất thơ trong các khúc ca gọi là "Lời thúc giục của Gudrun" và "Khúc ca về Hamdir", vốn cũng nằm trong số các bản dịch của chúng tôi.

Đó là tất cả những khúc ca của Edda mà người kể chuyện Saga đã sử dụng; tuy nhiên, chúng tôi còn dịch thêm một khúc ca khác, "Lời than của Oddrun", vì giá trị tự thân của nó.

Về chất lượng văn học của tác phẩm này, chúng tôi không muốn nói nhiều, nhưng tin rằng mình có thể đặt niềm tin vào những độc giả có tư duy thơ ca, rằng họ sẽ vượt qua bất kỳ rào cản nào về phong tục xa lạ hay yếu tố chưa quen thuộc có thể khiến họ bối rối lúc ban đầu, để chạm đến bản chất và vẻ đẹp mà tác phẩm chứa đựng: chúng tôi không nghi ngờ gì rằng một độc giả như vậy sẽ vô cùng xúc động khi tìm thấy, giữa tất cả sự hoang dã và xa xôi đó, một chủ nghĩa hiện thực đầy sửng sốt, một sự tinh tế, một sự đồng cảm sâu sắc với tất cả những đam mê có thể lay động chính họ ngày nay.

Cuối cùng, chúng tôi phải nói lại một lần nữa rằng thật kỳ lạ làm sao khi Câu chuyện Volsung này, vốn thực chất là một bài thơ không vần, lại chưa bao giờ được dịch sang tiếng Anh trước đây. Bởi đây là Câu chuyện Vĩ đại của phương Bắc, lẽ ra phải là thứ mà đối với chủng tộc chúng ta cũng giống như Câu chuyện về thành Troy đối với người Hy Lạp vậy—trước hết là đối với chủng tộc chúng ta, và sau này, khi sự đổi thay của thế giới khiến chủng tộc chúng ta chỉ còn là cái tên của một điều đã qua—thì nó cũng nên là một câu chuyện đối với những thế hệ mai sau, không kém phần quan trọng như Câu chuyện về thành Troy đã là đối với chúng ta vậy.

WILLIAM MORRIS và EIRIKR MAGNUSSON.