Gần cuối mùa đông, có một tờ báo gửi đến cho cô Irene Lapham; đó là một tờ báo ở Texas, trong đó có bài viết tán dương trang trại của Hạ nghị sĩ Loring G. Stanton mà phóng viên tờ báo này vừa đến thăm.
“Cắc là bạn của nó rồi,” bà Lapham nói với cô con gái khi cô mang tờ báo đến cho bà, “người mà nó đang ở cùng ấy.”
Cô gái không nói gì, lặng lẽ cầm tờ báo về phòng. Ở đó, cô chăm chú soi từng dòng từng chữ để tìm một cái tên khác. Không thấy, nhưng cô đã cắt bài báo đó ra và giắt vào cạnh chiếc gương soi. Nhờ vậy, mỗi buổi sáng khi chải tóc hay lúc đêm muộn soi mình trong gương trước khi tắt đèn ga, cô đều có thể đọc lại. Chị gái cô thường đứng phía sau, đọc to bài báo ấy với những giọng điệu diễn cảm đầy mỉa mai.
“Mới nghe lần đầu có kiểu thư tình viết dưới dạng bài tâng hoa trang trại nuôi súc vật đấy. Nhưng biết đâu trên Khu Đồi người ta lại thích phong cách đó.”
Bà Lapham kể cho chồng nghe về tờ báo mới tới, gán cho sự việc này một tầm quan trọng mà ông nhất quyết không chịu thừa nhận.
“Sao bà biết là cậu ta gửi?” ông vặn hỏi.
“Ồ, tôi biết chắc là cậu ấy gửi mà.”
“Tôi chẳng hiểu sao nếu có ý gì thật thì cậu ta lại không viết thư thẳng cho con 'Rene.”
“Chắc đấy không phải là kiểu của giới họ,” bà Lapham đáp, dù bà chẳng hề biết “kiểu của giới họ” là thế nào.
Khi mùa xuân gõ cửa, Đại tá Lapham cho thấy ông hoàn toàn nghiêm túc với ý định xây nhà trên Vùng Đất Mới. Ý tưởng của ông về một ngôi nhà là mặt tiền bằng đá nâu, cao bốn tầng, mái kiểu Pháp có tầng tum thông khí bên trên. Bên trong, tầng trệt phía mặt phố là phòng tiếp khách, phía sau là phòng ăn. Các phòng khách chính đặt ở tầng hai, hoàn thiện bằng gỗ óc chó đen hoặc sơn nhiều màu. Các phòng ngủ nằm ở ba tầng phía trên, chia ra trước sau, kèm theo các phòng phụ nằm ngay trên cửa chính. Gỗ óc chó đen được dùng ở khắp mọi nơi trừ tầng tum, nơi chỉ sơn và tạo vân giả gỗ óc chó. Toàn bộ căn nhà phải có trần thật cao, trang trí gờ tường trần thạch cao sang trọng và các hoạ tiết trung tâm cầu kỳ, trừ tầng tum ra.
Những ý tưởng này được ông đúc kết sau khi đi tham quan hàng loạt công trình mới dựng mà ông vốn có niềm đam mê mãnh liệt thích vào ngắm nghía. Nhận định của ông càng thêm vững chắc khi được một chủ thầu xây dựng—người từng cất vô số nhà ở Back Bay để đầu cơ—khẳng định rằng nếu muốn có một căn nhà đúng mốt thời thượng thì nhất định phải làm như thế.
Quá trình Lapham thoát khỏi tay nhà thầu xây dựng đó để rồi rơi vào tay một kiến trúc sư diễn ra mơ hồ đến mức khó lòng manh mối lại được. Nhưng mọi chuyện đã xảy ra đúng như vậy, và Lapham nhanh chóng đưa ra những ý tưởng của mình về việc hoàn thiện bằng gỗ óc chó đen, trần nhà cao cùng các gờ tường trang trí. Chàng kiến trúc sư khéo léo giấu đi rùng mình mà những ý tưởng đó hẳn đã gây ra cho anh. Giống như hầu hết các kiến trúc sư khác, anh rất thạo bấm đúng vào những "phím đàn" tâm lý của con người. Anh bắt đầu tác động vào Đại tá Lapham.
“Ồ, dĩ nhiên rồi, các phòng khách chính thì trần phải cao chứ. Nhưng chắc ngài từng thấy những căn nhà quê cổ kính rất đẹp, nơi tầng lối vào có trần rất thấp rồi đúng không?” “Có,” Lapham gật đầu đồng ý.
“Vậy ngài có nghĩ thiết kế kiểu đó sẽ tạo ra hiệu ứng rất tuyệt không? Tầng lối vào trần thấp thôi, còn các phòng khách ở tầng trên ngài muốn làm cao bao nhiêu tùy thích. Đặt phòng tiếp khách nhỏ ở đây ngay cạnh cửa, và dành toàn bộ chiều rộng mặt tiền làm một đại sảnh hình vuông, với cầu thang bậc thấp dễ đi chạy dọc ba cạnh sảnh. Tôi chắc chắn bà Lapham sẽ thấy dễ chịu hơn nhiều.” Chàng kiến trúc sư vơ lấy một mảnh giấy vụn trên bàn làm việc của họ và phác thảo ý tưởng. “Sau đó phòng ăn sẽ đặt phía sau đại sảnh, nhìn thẳng ra mặt nước.”
Anh liếc nhìn bà Lapham. Bà đáp ngay: “Dĩ nhiên rồi,” và vị kiến trúc sư tiếp lời—
“Thiết kế này sẽ giúp ngài bỏ được chiếc cầu thang dài, thẳng tắp và xấu xí kia,”—cho đến tận giây phút đó Lapham vẫn nghĩ một chiếc cầu thang dài và thẳng là điểm trang trí trung tâm của một căn nhà,—“đồng thời tạo ra cảm giác rộng rãi, thoáng đãng.”
“Đúng thế đấy!” bà Lapham thốt lên. Chồng bà chỉ ậm ừ trong cổ họng.
“Vậy ngài có định làm các phòng khách thông nhau bằng cửa xếp không?” vị kiến trúc sư lịch sự hỏi.
“Có chứ, dĩ nhiên rồi,” Lapham đáp. “Người ta toàn làm thế cả đúng không?”
“Vâng, hầu như là vậy,” chàng kiến trúc sư nói. “Tôi đang nghĩ sẽ thế nào nếu ta làm một phòng vuông lớn ở phía trước, chiếm trọn chiều rộng căn nhà, và với khoảng sảnh ở giữa, ta sẽ có một phòng âm nhạc phía sau dành cho các cô tiểu thư?”
Lapham cầu cứu nhìn vợ, người vốn nhạy bén hơn đã dõi theo từng nét bút của kiến trúc sư với sự đồng điệu tức thì. “Tệt vời!” bà reo lên.
Ngài Đại tá đành nhượng bộ. “Tôi đoán thế cũng được. Nghe có vẻ hơi lạ nhỉ?”
“Ồ, tôi không nghĩ vậy,” vị kiến trúc sư đáp. “Tôi hy vọng nó không kỳ lạ như kiểu thiết kế kia sau vài năm nữa.” Anh tiếp tục lên kế hoạch cho phần còn lại của ngôi nhà, tỏ ra là một bậc thầy về các chi tiết thực tế đến mức bà Lapham bắt đầu dành cho người thanh niên này một tình cảm xót thương như mẹ con, còn chồng bà trong lòng cũng không thể phủ nhận rằng cậu ta rất thạo nghề. Ông ngừng đi đi lại lại trong phòng—việc ông đã làm khi vợ và kiến trúc sư bắt đầu bàn sâu vào chi tiết tủ đồ, hệ thống thoát nước, bếp nướng và đủ thứ linh tinh—rồi quay lại bàn. “Tôi đoán,” ông nói, “cậu sẽ hoàn thiện phòng khách chính bằng gỗ óc chó đen chứ?”
“À, vâng,” vị kiến trúc sư đáp, “nếu ngài thích. Nhưng một loại gỗ ít tốn kém hơn khi sơn lên cũng có thể tạo hiệu ứng tốt tương tự. Dĩ nhiên ngài cũng có thể sơn lên gỗ óc chó đen.”
“Sơn nó ư?” Ngài Đại tá há hốc miệng.
“Vâng,” vị kiến trúc sư điềm tĩnh nói. “Sơn màu trắng, hoặc trắng hơi ngà một chút.”
Lapham đánh rơi bản thiết kế vừa cầm lên khỏi bàn. Vợ ông khẽ nhích lại gần ông như thể để an ủi hoặc làm chỗ dựa.
“Tất nhiên,” vị kiến trúc sư tiếp tục, “tôi biết gần đây người ta đang phát cuồng vì gỗ óc chó đen. Nhưng đó là một loại gỗ sẫm màu và thô; còn đối với phòng khách thì thật sự không gì bằng sơn trắng. Chúng ta nên điểm xuyết một chút sắc vàng ở vài chỗ. Có lẽ ta có thể chạy một dải hoa văn sơn bên dưới gờ tường—những vòng hoa hồng trên nền mạ vàng; nó sẽ nổi bật một cách kinh ngạc trong một căn phòng màu trắng.”
Ngài Đại tá quay lại "chiến trường" với thái độ bớt tự tin hơn. “Tôi đoán cậu sẽ muốn dùng kệ lò sưởi và gạch ốp kiểu Eastlake chứ?” Ông có ý dùng câu này để mỉa mai một nhược điểm đang phổ biến trong giới kiến trúc.
“Ồ không,” vị kiến trúc sư nhẹ nhàng đáp. “Tôi đang nghĩ một chiếc bệ lò sưởi bằng đá cẩm thạch trắng, chế tác theo phong cách Đế chế tinh tế, mới là lựa chọn hoàn hảo cho căn phòng đó.”
“Đá cẩm thạch trắng!” Ngài Đại tá thốt lên. “Tôi tưởng lỗi mốt từ lâu rồi chứ.”
“Những gì thực sự đẹp thì không thể lỗi mốt. Chúng có thể tạm thời biến mất một thời gian, nhưng chắc chắn sẽ quay trở lại. Chỉ có những thứ xấu xí mới bị đào thải vĩnh viễn sau khi hết thời.”
Lapham chỉ đành rón rén đề xuất vô cùng khiêm tốn: “Sàn gỗ cứng thì sao?”
“Trong phòng âm nhạc thì dĩ nhiên rồi,” vị kiến trúc sư đồng ý.
“Còn ở phòng khách?”
“Trải thảm. Thảm Moquette thì tuyệt nhất. Nhưng về khoản đó tôi muốn tham khảo ý kiến thẩm mỹ của bà Lapham hơn.”
“Còn các phòng khác?”
“Ồ, dĩ nhiên là trải thảm rồi.”
“Thế còn cầu thang?”
“Trải thảm luôn. Còn tay vịn và con tiện thì nên làm màu trắng—con tiện tiện tròn hoặc xoắn ốc.”
Ngài Đại tá thầm chửi trong miệng, “Mẹ kiếp!” nhưng không hề tỏ thái độ kinh ngạc trước mặt kiến trúc sư. Khi anh ta rời đi—buổi làm việc kéo dài tới tận mười một giờ đêm—Lapham mới lên tiếng: “Này Pert, tôi đoán cậu ta một là lạc hậu năm mươi năm, hai là đi trước mười năm. Chẳng biết cái phong cách 'Ongpeer' kia là cái quái gì nhỉ?”
“Tôi chịu. Tôi cũng ngại không dám hỏi. Nhưng trông cậu ấy có vẻ rất am hiểu những gì mình nói. Tôi thề là cậu ấy còn hiểu phụ nữ muốn gì ở một căn nhà hơn cả chính họ đấy.”
“Và đàn ông thì chẳng là cái đinh gì khi so sánh,” Lapham bực bội nói. Tuy nhiên ông vẫn nể phục một kẻ có thể đánh bại mình ở mọi điểm và luôn sẵn sàng lý lẽ như anh kiến trúc sư này; và khi đã nguôi bớt sự bàng hoàng do mọi khái niệm vốn có bị đảo lộn hoàn toàn, ông trở thành người sùng bái vị kiến trúc sư tột độ. Ông cảm thấy như chính mình đã phát hiện ra cậu ta (ông luôn gọi anh như vậy) và sở hữu cậu ta, còn người thanh niên kia cũng chẳng làm gì để phá vỡ ấn tượng đó. Anh bước vào mối quan hệ thân thiết ngắn ngủi nhưng sâu sắc với gia đình Lapham—thứ tình cảm mà một kiến trúc sư thấu hiểu luôn dành cho khách hàng của mình. Anh nắm rõ mọi bất đồng ý kiến và mọi tranh cãi của họ về ngôi nhà. Anh biết chính xác chỗ nào cần bảo vệ ý kiến của mình, chỗ nào nên nhượng bộ. Dù thực tế đang đảm nhận vài công trình khác, anh vẫn khiến nhà Lapham có cảm giác anh đang dồn toàn lực cho duy nhất ngôi nhà của họ.
Công trình chỉ được khởi công khi băng tuyết trong lòng đất đã tan hoàn toàn, năm đó là vào khoảng cuối tháng Tư. Ngay cả khi ấy, tiến độ vẫn diễn ra khá chậm chạp. Lapham bảo cứ thong thả mà làm; chỉ cần dựng xong tường và lợp kín mái trước khi tuyết rơi là có thể làm nội thất suốt cả mùa đông. Người ta thấy cần phải đào sâu để làm gian bếp; ở vị trí đó, lớp đầm lầy muối nguyên thủy nằm sát mặt đất, nên trước khi đóng cọc làm móng, họ đã phải bơm nước ra ngoài. Cả khu vực bốc mùi chẳng khác nào khoang một chiếc tàu biển sau chuyến hải trình kéo dài ba năm. Những người đã gửi gắm vận mệnh vào Vùng Đất Mới đi qua đều vờ như không ngửi thấy; còn những kẻ vẫn “bám trụ trên Khu Đồi” thì bịt mũi bằng khăn tay, nhắc lại cho nhau nghe những câu chuyện đáng sợ ngày trước về các loại vật liệu dùng để lấp đầm lầy Back Bay.
Trong toàn bộ quá trình xây dựng ngôi nhà, không điều gì mang lại cho Lapham sự mãn nguyện bằng việc đóng cọc móng. Khi công đoạn này bắt đầu vào đầu mùa hè, ngày nào ông cũng chở bà Lapham trên chiếc xe ngựa kéo đi một vòng qua xem; ông cho ngựa dừng lại trước lô đất, chăm chú theo dõi thao tác đóng cọc với niềm thích thú còn mãnh liệt hơn cả đám trẻ con Ireland lang thang đang tụ tập đứng xem. Ông thích thú nghe tiếng chiếc máy hơi nước di động phập phồng nhả ra hàng trăm luồng hơi mỏng để kéo quả tạ sắt lớn lên đỉnh khung giàn phía trên cọc, rồi như ngập ngừng, ho hắng một hai tiếng trước khi ép quả tạ vào cơ chế nhả. Có một khoảnh khắc quả tạ như khựng lại lơ lửng trên không trước khi rơi xuống; rồi nó sụp xuống với một tiếng "chát" nổ trời lên đầu cọc bọc sắt, đóng sâu cọc xuống đất cả thước.
“Thề có Chúa!” ông sẽ thốt lên, “trên ĐỜI này chẳng có cái gì LÀM ĂN ra trò như thế này đâu, Persis!”
Bà Lapham kiên nhẫn để ông thưởng thức cảnh tượng đó hai ba mươi lần trước khi lên tiếng: “Thôi nào, cho xe đi tiếp đi, Si.”
Đến khi phần móng xong xuôi và các bức tường gạch bắt đầu nhô cao, cư dân trong khu vực đã vắng bóng đến mức bà có thể thoải mái cùng chồng trèo qua những thanh dầm sàn và các khung cầu thang trần trụi mà không sợ ai nhìn ngó. Nhiều chủ nhà đã đóng đinh niêm phong cửa chính trước cả khi cây cối đơm chồi và nhân viên thuế xuất hiện vào đầu tháng Năm; những người khác cũng nối gót rời đi ngay sau đó; bà Lapham được an toàn khỏi những lời bàn ra tán vào chẳng khác nào đang ở chốn làng quê hẻo lánh. Thông thường, bà và các cô con gái sẽ rời thành phố vào đầu tháng Bảy để đến một khách sạn ở Nantasket, nơi tiện cho ngài Đại tá đi lại làm việc bằng tàu thủy. Nhưng mùa hè năm nay, tất cả họ đều nán lại thêm vài tuần, bị cuốn hút bởi sức hấp dẫn mới lạ của căn nhà mới—cách họ gọi nó như thể trên đời này không còn ngôi nhà nào khác.
Lapham chở vợ đến đó sau khi đã thả Bartley Hubbard xuống tòa soạn tờ Events, nhưng hôm nay có một sự việc xảy ra làm ảnh hưởng đến niềm vui trọn vẹn mà họ vẫn thường có mỗi khi đi thăm ngôi nhà. Sau khi giúp vợ xuống xe, ngài Đại tá quay lại thả cục sắt neo giữ đầu con ngựa thì bắt gặp một người đàn ông mà ông không thể không cất lời chào, dù người kia có vẻ cũng ngập ngừng và miễn cưỡng chẳng kém trước cuộc gặp gỡ đường đột này. Đó là một người đàn ông khá cao, gầy gò, khuôn mặt xám xịt như bụi bặm, mang dáng vẻ ủ thảm của giới giáo sĩ, vừa gợi lên sự yếu ớt lại vừa có nét lỳ lợm.
Bà Lapham đưa tay ra với ông ta.
“Ồ, ông Rogers!” bà thốt lên; rồi quay sang chồng, bà như muốn kết nối hai người đàn ông với nhau. Họ bắt tay, nhưng Lapham không nói một lời nào. “Tôi không biết là ông đang ở Boston đấy,” bà Lapham tiếp tục. “Bà Rogers có đi cùng ông không?”
“Không,” ông Rogers đáp, giọng nói vang lên khô khốc và cộc lốc như tiếng hai mảnh gỗ đập vào nhau. “Bà Rogers vẫn đang ở Chicago.”
Một khoảng lặng ngắn trôi qua, rồi bà Lapham lên tiếng—
“Tôi đoán ông bà đã an định ngoài đó rồi nhỉ.”
“Chưa; chúng tôi đã rời Chicago rồi. Bà Rogers chỉ ở lại để dọn dẹp nốt ít đồ đạc thôi.”
“Ồ, vậy sao! Ông bà định quay lại Boston à?”
“Tôi cũng chưa thể nói trước được. Thỉnh thoảng chúng tôi cũng tính đến chuyện đó.”
Lapham quay đi, ngước mắt nhìn lên công trình. Vợ ông khẽ kéo nhẹ chiếc găng tay, dáng vẻ lúng túng, thậm chí có phần đau đớn. Bà cố gắng đánh lạc hướng.
“Chúng tôi đang xây nhà,” bà nói cùng một tiếng cười vô nghĩa.
“Ồ, vậy sao,” ông Rogers nói, ngước nhìn lên ngôi nhà.
Rồi không ai nói thêm lời nào nữa, bà đành gượng gạo lên tiếng—
“Nếu ông bà về Boston, tôi hy vọng sẽ được gặp bà Rogers.”
“Nhà tôi sẽ rất vui được đón bà đến chơi,” ông Rogers đáp.
Ông ta chạm tay vào vành mũ, cúi đầu chào về phía trước chứ không hẳn là hướng về phía bà Lapham.
Bà bước lên những tấm gỗ dẫn vào bên trong những bức tường gạch trần, và chồng bà chậm rãi theo sau. Khi bà quay mặt lại phía ông, hai gò má bà đỏ bừng, và những giọt nước mắt nóng hổi chực trào trong mắt.
“Ông bỏ mặc hết cho tôi!” bà thốt lên. “Sao ông không nói lấy một lời?”
“Tôi chẳng có gì để nói với ông ta cả,” Lapham lầm lụi đáp.
Họ đứng đó một lúc, không nhìn vào công trình mà họ vốn đến để thưởng thức, cũng chẳng buồn nói với nhau câu nào.
“Tôi nghĩ chúng ta nên về thôi,” bà Lapham cuối cùng lên tiếng khi họ quay lại chiếc xe kéo. Ngài Đại tá lái xe phóng bạt mạng về phía Milldam. Vợ ông kéo sụp khăn che mặt, quay đi không nhìn ông. Một lúc sau, bà đưa khăn tay lên bên dưới lớp khăn che để lau mắt, còn ông thì nghiến chặt răng, bạnh hàm ra vẻ tức giận.
“Tôi không hiểu sao lần nào ông ta cũng xuất hiện đúng vào lúc tưởng như đã hoàn toàn biến mất khỏi cuộc đời chúng ta, rồi làm hỏng bét mọi chuyện thế không biết,” bà sụt sùi.
“Tôi cứ tưởng ông ta chết rồi cơ đấy,” Lapham nói.
“Ồ, đừng NÓI thế chứ! Nghe như thể ông mong ông ta chết không bằng.”
“Sao bà phải bận tâm? Việc gì bà phải để ông ta làm hỏng bét mọi chuyện?”
“Tôi không cưỡng lại được, và tôi nghĩ mình sẽ chẳng bao giờ cưỡng lại được. Tôi cũng chẳng biết liệu ông ta có chết đi thì có giải quyết được gì không. Lần nào gặp ông ta tôi cũng thấy cắn rứt đúng như lần đầu tiên.”
“Tôi nói cho bà biết,” Lapham gắt, “đó là một thương vụ hoàn toàn sòng phẳng. Và tôi muốn bà dứt dạt một lần, đừng có cằn nhằn về chuyện đó nữa. Lương tâm tôi hoàn toàn thanh thản đối với ông ta, và trước giờ vẫn luôn như thế.”
“Còn tôi thì không thể nhìn ông ta mà không cảm thấy như thể ông đã hủy hoại cuộc đời ông ta, Silas ạ.”
“Thế thì đừng nhìn ông ta nữa,” chồng bà cau có nói. “Trước hết tôi muốn bà nhớ cho rằng, Persis, tôi chưa bao giờ muốn có chung đối tác cả.”
“Nếu lúc đó ông ta không bỏ tiền vào, thì ông đã phá sản rồi.”
“Thì ông ta cũng đã rút tiền ra rồi, lại còn thêm một khoản hời nữa chứ,” ngài Đại tá chán nản đáp bằng giọng hậm hực.
“Ông ta đâu có muốn rút tiền ra.”
“Tôi đã cho ông ta lựa chọn: một là mua lại toàn bộ, hai là rút lui.”
“Ông thừa biết lúc đó ông ta làm gì có tiền mà mua lại. Thế mà gọi là lựa chọn à.”
“Đó là cơ hội kinh doanh.”
“Không; ông nên đối mặt với sự thật đi, Silas. Chẳng có cơ hội nào hết. Ông đã dồn ông ta vào thế bí. Một người đã từng cứu ông đấy! Không, tại ông tham lam quá, Silas ạ. Ông coi xưởng sơn của ông như thần thánh, và ông không chịu nổi khi phải chia sẻ lộc trời đó với bất kỳ ai khác.”
“Tôi nói cho bà biết ông ta là gánh nặng và là cái phanh hãm tài của tôi ngay từ đầu. Bà bảo ông ta cứu tôi. Chà, nếu tôi không tống cổ ông ta ra thì sớm muộn gì ông ta cũng làm tôi phá sản. Cho nên hòa cả làng, tính ra là như thế.”
“Không, không có hòa cả làng đâu, và ông biết rõ điều đó mà, Silas. Ôi, giá như tôi có thể làm cho ông chịu thừa nhận dù chỉ một lần rằng ông đã làm sai trong chuyện đó, thì tôi còn có chút hy vọng. Tôi không bảo ông cố tình làm ác, nhưng ông đã lợi dụng người ta. Đúng thế, ông đã thừa nước đục thả câu! Ông dồn ông ta vào thế không thể tự vệ được, rồi ông chẳng cho người ta lấy một chút lòng thương hại.”
“Tôi phát phát chán vì chuyện này rồi đấy,” Lapham nói. “Bà lo việc nhà đi, còn việc kinh doanh của tôi để tôi tự quản, không cần bà giúp.”
“Hồi xưa ông đã từng rất cần sự giúp đỡ của tôi đấy thôi.”
“Thì bây giờ tôi phát chán rồi. Đừng có xía vào.”
“Tôi CỨ xía vào đấy. Khi thấy ông cứ chai sạn đi trong cái sai, thì đã đến lúc tôi phải xía vào, như cách ông gọi đấy, và tôi sẽ xía vào tới cùng. Tôi chẳng bao giờ làm cho ông chịu nhận lỗi dù chỉ một chút về chuyện của Rogers, và tôi cảm thấy điều đó đang gặm nhấm con người ông từng ngày.”
“Tại sao bà lại muốn tôi phải nhận lỗi về một việc mà tôi không thấy mình sai chứ? Tôi nói cho bà biết Rogers chẳng có gì để phàn nàn cả, và đó là điều tôi đã nói với bà ngay từ đầu. Chuyện đó trong giới kinh doanh ngày nào chẳng xảy ra. Tôi bị đèo bòng một đối tác chẳng biết cái gì, chẳng làm được cái gì, nên tôi tống khứ đi; thế thôi.”
“Ông tống khứ ông ta đúng vào lúc ông biết thừa là xưởng sơn của ông sắp sửa có giá gấp đôi so với trước đây; và ông muốn cuỗm trọn mọi lợi lộc cho riêng mình.”
“Tôi có quyền làm thế. Chính tôi đã tạo nên thành công đó.”
“Đúng, ông tạo nên nó bằng tiền của Rogers; và khi làm được rồi thì ông cuỗm luôn phần của ông ta. Tôi đoán ông cũng nghĩ đến điều đó khi nhìn thấy ông ta, và đó là lý do ông không dám nhìn thẳng vào mặt người ta.”
Trước những lời lẽ đó, Lapham hoàn toàn mất nổi giận.
“Tôi đoán hôm nay bà không còn muốn đi xe với tôi nữa đâu nhỉ,” ông vừa nói vừa đột ngột ngoặt đầu con ngựa quay lại.
“Tôi cũng sẵn sàng quay về như ông thôi,” vợ ông đáp. “Và ông đừng có bảo tôi đến cái nhà đó với ông nữa. Ông muốn bán nó đi thì tùy. Tôi sẽ không sống trong đó đâu. Căn nhà đó dính máu rồi.”