Bây giờ là thời đại nào rồi, mà tư tưởng của một số người vẫn dừng lại ở chỗ đồ nước ngoài (đặc biệt là nhấn mạnh vào Mỹ) nhất định tốt hơn đồ trong nước, thế mà vẫn có người tin vào điều đó.

Tề Đồng thổi phồng thương hiệu thức ăn cho chó của Mỹ mà trước đây Trương Tử An chưa từng thấy này lên tận mây xanh, mở miệng ra là nhắc đến tiêu chuẩn Mỹ, nói rằng nó được đánh giá rất cao trên thị trường Mỹ, doanh số tăng trưởng cực nhanh. Thế nhưng khi hỏi đến chi tiết kỹ thuật, cô ta lại ấp a ấp úng, nói quanh co rồi lại tiếp tục thao thao bất tuyệt về tiêu chuẩn Mỹ. Hơn nữa, để làm phép so sánh, cô ta đầy phẫn nộ "diss" vấn đề an toàn thực phẩm trong nước, liệt kê những sự kiện lớn về an toàn thực phẩm trong nước những năm gần đây. Ý ngoài lời chẳng qua chỉ là: đồ ăn trong nước không an toàn, dù là đồ người ăn hay đồ cho chó ăn.

Vấn đề an toàn thực phẩm trong nước đúng là không thể bào chữa được. Suy cho cùng đất nước quá lớn, dân số lại đông, áp lực cuộc sống cũng lớn, ai cũng vắt óc tìm cách kiếm tiền, nên có một số kẻ đã nảy sinh ý đồ xấu.

Nhưng xét cụ thể đến vấn đề thức ăn cho chó, thì cả Trung Quốc lẫn Mỹ đều chẳng hơn gì nhau, vì tiêu chuẩn an toàn thực phẩm cho thú cưng không nghiêm ngặt như tiêu chuẩn an toàn thực phẩm cho con người. Mặc dù nhiều loại thức ăn cho chó của Mỹ sẽ ghi chú tuyên bố của AAFCO trên bao bì, kể cả loại thức ăn mà Tề Đồng đang quảng cáo cũng có.

AAFCO là chứng nhận của Hiệp hội Kiểm soát Thức ăn Chăn nuôi Hoa Kỳ, cho thấy thành phần dinh dưỡng trong loại thức ăn này đã đạt chuẩn, nhưng cũng chỉ giới hạn ở thành phần dinh dưỡng mà thôi, chứ họ không hề đảm bảo cho độ an toàn của thức ăn.

Hơn nữa, AAFCO là một tổ chức dân sự chứ không phải tổ chức chính phủ, giống như việc một số loại kem đánh răng luôn miệng nhắc đến chứng nhận của "Ủy ban Phòng chống Sâu răng Toàn quốc" vậy. Thành viên của ủy ban AAFCO còn bao gồm đại diện đến từ các nhà sản xuất thức ăn chăn nuôi và nhà cung cấp nguyên liệu, chẳng phải đó chính là cái gọi là "vừa đá bóng vừa thổi còi" sao?

Trên lý thuyết, an toàn thức ăn chăn nuôi do FDA Mỹ phụ trách, tức là Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ. Nhưng đến an toàn thực phẩm cho người mà FDA còn lo không xuể, thì làm gì có thời gian mà quản lý an toàn thực phẩm cho thú cưng.

Thức ăn chăn nuôi ở Mỹ xảy ra vấn đề không phải là chuyện một hai lần, mà hầu như năm nào cũng có. Vì Mỹ có chế độ thu hồi, nên một khi phát hiện vấn đề sẽ thu hồi lô hàng bị lỗi, nhìn có vẻ như rất có trách nhiệm, nhưng chính vì có vấn đề mới thu hồi. Thậm chí còn có những trường hợp phát hiện cả kim loại và nhựa trong các loại thức ăn cho chó thương hiệu lớn, nếu đây là thức ăn nội địa, thì chắc chắn đã bị "ném đá" tơi tả rồi.

Ngoài vấn đề an toàn thực phẩm ra, rất nhiều thương hiệu thức ăn cho chó, dù là của Trung Quốc hay Mỹ, thành phần dinh dưỡng được ghi trên bao bì chưa chắc đã đạt chuẩn. Nói cách khác, đó chỉ là viết bậy bạ mà thôi.

Có người thắc mắc đã thông qua chứng nhận AAFCO rồi, tại sao thành phần dinh dưỡng vẫn không đạt chuẩn? Đó là vì vấn đề lô hàng. Ngành công nghiệp thực phẩm chế biến là vậy, có thể lô hàng đầu tiên nguyên liệu tốt nên sản phẩm đạt chuẩn, sau đó để giảm chi phí nên thay đổi nguyên liệu hoặc nguồn gốc nguyên liệu, có thể sẽ không đạt chuẩn nữa. AAFCO chỉ có thể chứng nhận cho lô sản phẩm đầu tiên được gửi đi kiểm định, không thể chứng nhận lại từng lô sản phẩm một, nhân lực và vật lực đều không cho phép.

Những điều này, Trương Tử An - với tư cách là người trong ngành thú cưng và cũng từng đến Mỹ - đều hiểu rõ và cũng có thể thông cảm. Dù sao ngay cả an toàn thực phẩm cho người còn chưa chắc đã đáng tin 100%, sao có thể đòi hỏi an toàn thực phẩm cho thú cưng đạt 100% cơ chứ? Là con người thì sẽ mắc sai lầm, nhà sản xuất cũng vậy thôi.

Thế nhưng, bảng thành phần của loại thức ăn cho chó này lại có chút mập mờ, phạm vi bao hàm của "by-products" này quá rộng.

"By-products", phụ phẩm, nguyên liệu thừa, ở đây đều có nghĩa gần giống nhau.

Nguyên liệu thừa là gì?

Làm thế nào để định nghĩa nguyên liệu thừa?

Một cây xúc xích gà dành cho người ăn, hai thành phần đầu trong bảng thành phần là thịt gà và tinh bột, điều này không có vấn đề gì. Nhưng trong thịt gà đó có bao gồm phao câu, chân gà, nội tạng, bột xương nghiền từ đầu gà, da gà, các mô bạch huyết ở vùng cổ hay không?

Những thứ kể trên được tính là thịt gà hay là nguyên liệu thừa?

Từ bụng gà trở ra sau, cụ thể bắt đầu từ vị trí nào thì được tính là "phao câu"?

Thực phẩm chế biến cho người ăn, nếu tìm kỹ trên trang web, có thể sẽ thấy các ghi chú kiểu như "làm từ miếng thịt bò nguyên khối", "làm từ ức gà nguyên chất" trên trang chi tiết sản phẩm. Nếu không phải nói dối, thì điều đó thường có nghĩa là chất lượng sản phẩm này khá tốt. Đương nhiên giá cả cũng sẽ đắt hơn những sản phẩm không có ghi chú tương tự, hơn nữa còn đắt hơn rất nhiều.

Nhưng thức ăn thú cưng thì về cơ bản không tìm thấy các ghi chú tương tự, dù có thì giá cũng "trên trời". Không phải ai cũng nỡ bỏ ra số tiền cao như vậy để mua thức ăn cho mèo, thức ăn cho chó, các nhà sản xuất cũng sẽ không coi loại thức ăn này là sản phẩm bán chạy chủ lực, vì đại chúng không đủ khả năng chi trả.

Dù là vậy, từ "by-products" vẫn quá mơ hồ. Trong trường hợp cực đoan, điều này có thể có nghĩa là thành phần của thức ăn có thể bao gồm cả các loại thịt nằm ngoài năm nguồn thịt chính là bò, cừu, heo, cá và gà.

Không chỉ Trung Quốc có xưởng làm ăn bất lương, Mỹ cũng có. Các nhà máy bất lương ở Mỹ từng bị phanh phui vụ bê bối sử dụng xác chó mèo hoang để sản xuất thức ăn cho thú cưng.

Tình trạng thức ăn thú cưng ở châu Âu khá hơn một chút, nhưng cũng chỉ là khá hơn một chút mà thôi. Dù sao thì bệnh bò điên năm xưa cũng bắt nguồn từ châu Âu mà lan rộng. Nguyên nhân lây lan là do các nhà máy chế biến thức ăn chăn nuôi đã nghiền nội tạng và xương bò thành bột làm thức ăn rồi lại cho bò ăn, nhằm mục đích bổ sung canxi cho bò, nhưng trong đó lại bao gồm cả nội tạng và xương của những con bò bị bệnh chết.

Bây giờ mọi người đều biết, bệnh bò điên có thể lây từ bò sang người, nên không ai dám làm như vậy nữa. Vì bò là nguồn thực phẩm truyền thống của con người, người ta ăn thịt bò, nếu vì tham chút lợi nhỏ mà khiến con người nhiễm bệnh bò điên, sẽ phải đối mặt với mức phạt đền bù "trên trời" và án tù.

Thế nhưng, những nhà máy bất lương ở Mỹ bị phanh phui kia vẫn đang sử dụng xác chó mèo hoang đã chết để chế biến thành thức ăn cho mèo và chó. Lợi ích thì vô kể: có thể cắt giảm mạnh chi phí, có thể tăng cường hàm lượng canxi và dinh dưỡng.

Đúng như lời Marx đã nói, tư bản khi đến với thế gian, từ đầu đến chân, mỗi lỗ chân lông đều rỉ máu và những thứ bẩn thỉu. Nếu có 10% lợi nhuận, nó bảo đảm sẽ được sử dụng ở khắp nơi; có 20% lợi nhuận, nó sẽ hoạt động tích cực; có 50% lợi nhuận, nó sẽ mạo hiểm; vì 100% lợi nhuận, nó dám chà đạp lên mọi luật lệ của nhân gian; có 300% lợi nhuận, nó dám phạm bất cứ tội ác nào, thậm chí cả nguy cơ bị treo cổ.

Các nhà máy bất lương ở Mỹ ỷ lại và cho rằng, chó và mèo không phải là thực phẩm truyền thống của con người, người ta sẽ không ăn thịt chó mèo, nên dù có xảy ra vấn đề, cùng lắm cũng chỉ ảnh hưởng đến tuổi thọ của chó mèo chứ không ảnh hưởng đến con người, thậm chí chẳng có nguy cơ bị treo cổ.

Cái sự khôn lỏi này cũng không hẳn là sai, lý thuyết này hoàn toàn áp dụng được ở các nước phương Tây phát triển.

Nhưng... quốc tình mỗi nơi mỗi khác.

Trương Tử An bỗng nhiên nhớ đến mấy kẻ đột nhiên mắc bệnh lạ ở trạm thu mua phế liệu. Đêm hôm đó, dựa vào giọng điệu, hành động của họ, cũng như nồi niêu và gia vị được chuẩn bị chu đáo, có vẻ như đây không phải lần đầu họ mưu đồ giết chó hoang để ăn thịt. Dù sao thì chó hoang cũng lang thang không cố định, dù có lén lút mất vài con cũng chẳng ai quan tâm, hoặc người ta còn cảm thấy việc giảm bớt số lượng chó hoang là một điều tốt, an toàn hơn cho con người nhiều.

Căn bệnh lạ và món thịt chó mà họ ăn... Liệu trong chuyện này có mối liên hệ nào không?