Nếu chỉ là hai người phụ nữ trung niên hay lớn tuổi đang ngồi lê đôi mách, Trương Tử An cũng chẳng buồn lắng tai nghe, phải rảnh rỗi đến mức nào mới đi nghe mấy chuyện tầm phào "đông gia dài, tây gia ngắn" ấy chứ? Thế nhưng người phụ nữ trung niên mới vào sau này lại nhắc đến CDC, điều này khiến anh phải chú ý.
"CDC... là ở đâu vậy?"
Bà lão nói tiếng Quảng Đông rất sành sỏi lộ vẻ ngơ ngác. Có lẽ bà thuộc kiểu người nhập cư đã dành phần lớn cuộc đời ở trong nước, sau khi con cái định cư tại Mỹ mới đón bà sang đoàn tụ. Với những người nhập cư lớn tuổi như vậy, hầu như không thể nào thay đổi lối sống đã ăn sâu vào mấy chục năm, cũng không mấy khả năng học một ngôn ngữ mới.
Thế nhưng thực ra cũng chẳng sao, dù không biết lấy một chữ cái tiếng Anh nào, ở Chinatown vẫn có thể đáp ứng hoàn toàn mọi nhu cầu cuộc sống. Dù là ăn uống, đồ dùng, quần áo, hợp pháp hay không hợp pháp, ở đây đều có thể tìm thấy. Nơi này gần như là một quốc gia trong lòng quốc gia, chỉ cần không có nhu cầu lái xe, thì hoàn toàn "OK".
Giống như bà lão này, sau khi di cư sang Mỹ, lối sống chẳng khác gì lúc còn ở trong nước: đi chợ nấu cơm, tản bộ, thăm hỏi, đánh mạt chược, xem các chương trình truyền hình của người Hoa. 99% thời gian bà đều quanh quẩn trong Chinatown, xem thế giới tiếng Anh bên ngoài như không tồn tại, càng không quan tâm đến tin tức thế giới bên ngoài. Chỉ cần không xảy ra chiến tranh toàn cầu, cuộc sống thường nhật bình lặng này sẽ cứ tiếp diễn cho đến tận lúc bà nhắm mắt xuôi tay.
Bà nghe thấy từ CDC nhưng hoàn toàn không hiểu đó là thứ gì.
"Bà ơi, bà vẫn chưa biết ạ? CDC chính là Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh của Mỹ. Hồi trước có một vị tiến sĩ nào đó trả lời phỏng vấn trên tivi, bảo rằng hiện nay đang có một loại bệnh lây lan trên loài hươu ở Bắc Mỹ, hơn nữa căn bệnh này còn có thể lây sang người! Họ bảo nếu ăn thịt hươu thì tốt nhất nên ăn loại thịt đã qua kiểm dịch theo kênh chính quy." Người phụ nữ trung niên kiên nhẫn giải thích.
"Ái chà, ghê gớm vậy sao? Có phải giống cái thứ... cúm gia cầm ấy không?" Bà lão nửa tin nửa ngờ, nhìn người phụ nữ trung niên, rồi lại quay đầu nhìn chỗ thịt hươu, vẫn còn chút luyến tiếc.
Người phụ nữ trung niên nói tiếng Phổ thông, bà lão cũng thuận theo mà nói tiếng Phổ thông giọng Quảng Đông.
"Vị... chị đây, lúc nãy tôi vô tình nghe thấy hai người đang nói hươu mắc bệnh gì đó ạ?"
Trương Tử An mặt dày xen vào.
Người phụ nữ trung niên đánh giá anh một cái, thấy anh không giống nhân vật khả nghi bị Bộ An ninh Nội địa truy nã, cũng chẳng giống nhân viên cửa hàng, lại cùng là người Hoa nên thấy thân thiết, bèn đáp: "Tên cụ thể tôi nhớ không rõ, anh cứ lên mạng tra là thấy, gọi là bệnh gầy mòn hay bệnh tiêu khát gì đó."
"Ồ, cảm ơn chị." Anh nói lời cảm ơn rồi lùi lại vài bước đi về phía góc, tỏ ý không còn nghe lén cuộc trò chuyện của hai người nữa.
Người phụ nữ trung niên tiếp tục khuyên bà lão đừng mua thịt hươu.
Bệnh tiêu khát chắc chắn không đúng, anh lấy điện thoại ra tìm kiếm từ khóa "bệnh gầy mòn + hươu".
Không xem không biết, xem rồi mới thấy giật mình.
Từ bao giờ mà lục địa Bắc Mỹ lại âm thầm bắt đầu lan tràn loại dịch bệnh này rồi?
Khoảng thời gian trước anh rất bận rộn, dù là chuyến đi Ai Cập hay thảm họa côn trùng, hoặc là chuyện chó hoang nhặt rác phía sau đó, anh đều không có thời gian và nhàn rỗi để quan tâm đến tin tức bên kia đại dương. Dẫu sao một ngày cũng chỉ có 24 tiếng, còn dư sức quan tâm đến tin tức ở nội địa Binh Hải và trong nước là tốt lắm rồi.
Anh tìm ra các bài báo liên quan, đọc lướt qua một lượt, không xem quá chi tiết, dù sao đây cũng là cửa hàng thịt người qua kẻ lại tấp nập. Thế nhưng sau khi xem xong, lòng anh lập tức bừng tỉnh, rất nhiều bí ẩn quẩn quanh trong lòng cuối cùng cũng hé lộ một góc đáp án.
Cái gọi là bệnh gầy mòn ở hươu, viết tắt là CWD, là một loại bệnh rất giống với bệnh bò điên. Vì hiện nay chủ yếu lây lan trên cơ thể hươu nên một số người gọi là bệnh hươu điên. Vì giai đoạn cuối của hươu mắc bệnh sẽ giống như mắc bệnh dại, trở nên rất hung hăng, hơn nữa hành động và thần thái của hươu bệnh lại giống như thây ma trong phim điện ảnh, nên đại chúng gọi là hươu thây ma.
Thủ phạm gây ra bệnh hươu điên không phải là virus hay vi khuẩn thông thường, mà là một loại protein prion. Chỉ cần tiếp xúc với protein bình thường trong cơ thể sinh vật, nó có thể khiến protein bình thường bị biến đổi cấu trúc, chuyển hóa thành protein prion.
Điều đau đầu nhất chính là loại protein prion này cực kỳ ngoan cường, giống như loài gián không thể đánh chết vậy, nhiệt độ cao 100 độ C cũng không thể tiêu diệt nó. Đồng thời nó còn chịu được bức xạ, chịu được tia tử ngoại, và có khả năng kháng cực mạnh với các chất khử trùng thông thường.
Một khi đã bị loại protein prion này lây nhiễm, hiện tại không có bất kỳ loại thuốc nào có thể đảo ngược tình trạng bệnh.
Tính đến tháng 1 năm 2019, 24 bang trên lãnh thổ Mỹ cùng hai tỉnh của Canada đã báo cáo phát hiện bệnh hươu điên — phải biết rằng lãnh thổ Mỹ chỉ có tổng cộng 48 bang, tức là một nửa giang sơn nước Mỹ đã bị bệnh hươu điên thất thủ.
Không chỉ vậy, bệnh hươu điên còn lan ra ngoài Bắc Mỹ, các ca bệnh cũng đã được phát hiện trên loài tuần lộc và nai sừng tấm ở Na Uy và Phần Lan, thậm chí cả Hàn Quốc – nơi nhập khẩu lượng lớn nhung hươu – cũng bị ảnh hưởng. Cũng may diện tích ba quốc gia này có hạn, không như nước Mỹ có hàng triệu cây số vuông đất đai để mặc sức mà hành.
Một số loài hươu có tập tính di cư đường dài, ví dụ như hàng ngàn con tuần lộc hoang dã ở khu vực Nunavut của Canada sẽ thực hiện những đợt di cư lớn theo chu kỳ dưới sự theo đuôi của đàn sói, khiến việc kiểm soát bệnh hươu điên trở nên vô cùng nan giải.
Nước Mỹ có quá nhiều công viên rừng thích hợp cho đàn hươu sinh sống và sinh sôi, hơn nữa khoảng cách giữa các công viên rừng thường rất gần, thậm chí là nối liền nhau, đàn hươu có thể âm thầm di cư từ công viên này sang công viên khác mà không ai hay biết.
Điều đau đầu hơn nữa là, bệnh bò điên và bệnh hươu điên chỉ là hai trong số rất nhiều "kiệt tác" của protein prion. Ngoài ra còn có bệnh run ngứa ở cừu, bệnh não truyền nhiễm ở chồn sương, và bệnh não xốp ở mèo. Những loại bệnh động vật này được gọi chung là — bệnh não xốp truyền nhiễm.
Trong quần thể nhân loại cũng từng phát hiện vài loại bệnh tương tự, bao gồm cả bệnh bò điên lây từ bò bệnh sang người. Đã có những nghiên cứu liên quan chỉ ra rằng, bệnh hươu điên với tính chất tương tự có thể lây nhiễm cho động vật linh trưởng, ví dụ như khỉ, về lý thuyết thì con người cũng có thể bị lây nhiễm, nhưng hiện tại vẫn chưa phát hiện ca bệnh hươu điên nào lây sang người.
Sức sống siêu cường của protein prion khiến nó có thể chống chịu được các phương pháp khử trùng thông thường như nấu chín bằng nhiệt độ cao. Nhiệt độ khi nấu cơm hầm canh trong gia đình tuyệt đối không thể tiêu diệt được protein prion.
Năm xưa bệnh bò điên bùng phát chính là do các nhà sản xuất thức ăn chăn nuôi đã lấy thịt, não, nội tạng của bò bệnh làm thức ăn cho bò khỏe mạnh, các phương pháp khử trùng trong quy trình chế biến thức ăn chăn nuôi cũng không thể tiêu diệt được protein prion.
Những nghi vấn trong lòng anh cuối cùng cũng dần dần liên kết lại với nhau. Loại bột thịt có thành phần không rõ nguồn gốc trong thức ăn cho chó Le Shi kia... liệu có phải chính là làm từ thịt hươu hay không?
Thịt hươu đắt tiền thì không thể, cần phải cắt giảm chi phí, vậy thì rất có khả năng là loại bột xay từ não hươu, nội tạng và xương có chứa tủy sống đầy rủi ro kia.
Còn về việc tại sao nhà sản xuất dám làm như vậy... chỉ có thể đoán rằng, là vì giới khoa học hiện nay vẫn chưa phát hiện bệnh não xốp truyền nhiễm ở chó, nên nhà sản xuất cho rằng dùng thịt hươu làm thức ăn cho chó là không vấn đề gì.
Thế nhưng những thứ chưa được phát hiện, liệu có chắc là không tồn tại không?
Nếu cừu, bò, mèo, chồn sương, khỉ, con người, những loài động vật chẳng liên quan gì đến nhau này đều có thể bị lây nhiễm, thì chó và sói đồng cỏ, những động vật thuộc họ chó, liệu chắc chắn có thể đứng ngoài cuộc được sao?