Trong số tất cả các vị thần trên đỉnh Olympus, không ai chiếm vị trí nổi bật hơn các nàng Muse, chín người con gái kiều diễm của thần Zeus và nữ thần Mnemosyne.

Ban đầu, các nàng chỉ cai quản âm nhạc, ca hát và vũ đạo; nhưng theo đà tiến bộ của nền văn minh, các loại hình nghệ thuật và khoa học đã đòi hỏi những vị thần bảo trợ riêng cho mình. Nhờ đó, vào thời kỳ sau, ta thấy những nữ thần yểu điệu này cùng nhau đảm nhiệm nhiều chức năng khác nhau như thơ ca, thiên văn học, vân vân.

Các nàng Muse được cả người phàm lẫn thần linh tôn kính như nhau. Trên đỉnh Olympus, nơi thần Apollo giữ vai trò trưởng nhóm, không một bữa tiệc hay lễ hội nào được xem là trọn vẹn nếu thiếu đi sự hiện diện mang lại niềm vui của họ; còn ở hạ giới, không buổi tụ họp xã giao nào diễn ra mà không có lễ rót rượu tế dâng các nàng, và cũng chẳng có công việc nào đòi hỏi trí tuệ lại được khởi xướng mà không có lời khẩn cầu thiết tha xin họ giúp đỡ. Các nàng ban cho những người được chọn kiến thức, sự khôn ngoan và sự thông hiểu; ban cho nhà hùng biện quà tặng về sự hùng hồn, truyền cảm hứng cho nhà thơ với những tư tưởng cao cả nhất, và cho nhạc sĩ với những âm điệu ngọt ngào nhất.

Tuy nhiên, giống như nhiều vị thần Hy Lạp khác, hình tượng thanh cao của các nàng Muse phần nào bị lu ố bởi sự cay nghiệt mà họ dùng để trừng phạt bất kỳ nỗ lực nào của người phàm nhằm tranh tài với quyền năng thần thánh của họ. Một ví dụ điển hình là trường hợp của Thamyris, một thi sĩ người Thrace, kẻ đã cả gan thách thức các nàng thi tài âm nhạc. Sau khi đánh bại ông, các nàng không chỉ giáng họa làm ông mù lòa mà còn tước đoạt luôn cả khả năng ca hát.

Một ví dụ khác về cách các vị thần trừng phạt sự ngạo mạn và thói kiêu căng được thể hiện qua câu chuyện về những người con gái của vua Pierus. Tự hào về sự hoàn mỹ trong kỹ năng âm nhạc của mình, họ đã cả gan thách thức chính các nàng Muse trong loại hình nghệ thuật mà các vị thần đặc biệt bảo trợ. Cuộc thi diễn ra trên đỉnh Helicon, và người ta kể rằng khi các thiếu nữ phàm trần cất tiếng hát, bầu trời bỗng trở nên tối sầm và mờ ảo; trái lại, khi các nàng Muse cất lên những giọng ca thiên phú, vạn vật dường như đều hoan hỉ, và bản thân ngọn núi Helicon cũng rung chuyển vì phấn khích. Các tiểu thư nhà Pierus đã thất bại thảm hại, và bị các nàng Muse biến thành những loài chim ca hót như một hình phạt cho sự dám cả gan đem ra so sánh với các bậc thần linh.

Không chùn bước trước tấm gương tày vin kể trên, các nàng Sirens cũng dấn thân vào một cuộc thi tương tự. Tiếng hát của các nàng Muse luôn trung thực và chân chính, trong khi tiếng hát của các nàng Sirens lại là thứ âm điệu giả dối, phỉnh gạt từng dụ dỗ biết bao thủy thủ xấu số đi đến cái chết. Các nàng Sirens đã bị các nàng Muse đánh bại, và như một dấu hiệu của sự nhục nhã, họ bị tước đi những chiếc lông vũ vốn dùng để làm đẹp cho thân thể mình.

Nơi thờ cúng các nàng Muse cổ xưa nhất là vùng Pieria ở Thrace, nơi người ta cho rằng các nàng đã lần đầu chào đời. Pieria là một vùng đất nằm trên một trong những sườn dốc của ngọn núi Olympus, nơi có vô số dòng suối nhỏ chảy xuôi về các vùng đồng bằng bên dưới, tạo ra những âm thanh ngọt ngào, dịu êm – điều có lẽ đã gợi ý chọn nơi này làm quê hương thích hợp cho các nữ thần bảo trợ âm nhạc.

Các nàng cư ngụ trên đỉnh của các ngọn núi Helicon, Parnassus và Pindus, đồng thời rất thích lui tới các con suối và mạch nước phun trào giữa những chốn cao sơn hiểm trở ấy – tất cả đều là chốn linh thiêng dành riêng cho các nàng và cho nguồn cảm hứng thi ca. Các suối Aganippe và Hippocrene trên núi Helicon, cùng với suối Castalian trên núi Parnassus, đều là những nơi linh thiêng của các nàng Muse. Suối Castalian chảy giữa hai vách đá cao vút phía trên thành phố Delphi, và thời cổ đại, dòng nước của nó được dẫn vào một cái bể bằng đá hình vuông, được giữ lại ở đó để phục vụ cho nhà tiên tri Pythia và các tư tế của thần Apollo.

Calliope.

Lễ vật dâng lên các vị nữ thần này bao gồm nước, sữa và mật ong, nhưng tuyệt nhiên không có rượu vang.

Tên gọi và chức năng của các nàng như sau:

CALLIOPE, vị nữ thần được tôn kính nhất trong các nàng Muse, cai quản khúc ca anh hùng và thơ sử thi, được miêu tả với một cây bút chì trong tay và một tấm bảng trên đầu gối.

CLIO, nữ thần Lịch sử, cầm trên tay một cuộn giấy da và đội vòng nguyệt quế.

MELPOMENE, nữ thần Bi kịch, mang một chiếc mặt nạ bi kịch.

THALIA, nữ thần Hài kịch, tay phải cầm gậy của người chăn cừu, bên cạnh có đặt một chiếc mặt nạ hài kịch.

POLYHYMNIA, nữ thần Thánh thi, được đội vòng nguyệt quế. Nàng luôn được miêu tả trong tư thế trầm ngâm và khoác trên mình những lớp áo choàng lộng lẫy.

TERPSICHORE, nữ thần Vũ đạo và Khúc ca vòng tròn, được miêu tả trong khoảnh khắc đang chơi cây đàn lyre bảy dây.

URANIA, nữ thần Thiên văn học, đứng thẳng và tay trái nâng một quả địa cầu thiên thể.

EUTERPE, nữ thần Hòa điệu, được miêu tả đang cầm một nhạc cụ, thường là cây sáo.

ERATO, nữ thần Tình yêu và những khúc ca hôn lễ, đội vòng nguyệt quế và đang gảy những phím đàn lyre.

Erato.

Euterpe.

Terpsichore.

Clio.

Về nguồn gốc của các nàng Muse, người ta kể rằng các nàng được tạo ra bởi thần Zeus để đáp lại thỉnh cầu từ các vị thần chiến thắng sau cuộc chiến với các Titan, rằng cần phải có một số vị thần đặc biệt ra đời nhằm tưởng nhớ qua âm ca những chiến công hiển hách của các vị thần trên đỉnh Olympus.

Polyhymnia.

Thalia.

Melpomene.

Urania.