Thời vãn Thanh chính trị hủ bại, xã hội động chấn, đủ mọi chuyện kỳ lạ xuất hiện lớp lớp không ngừng. Thế thái "mưa gió sắp đến mây đầy lầu" này, báo hiệu sự thống trị của nhà Thanh sắp sửa diệt vong.
Vào năm Đồng Chị thứ chín, lại xảy ra một vụ án lớn Lưỡng Giang tổng đốc, phong cương đại lại Mã Tâm Nghi bị ám sát, thật là triều dã chấn động, cả nước dõi theo. Sự việc xảy ra vào buổi sáng ngày hai mươi sáu tháng bảy năm Đồng Chị thứ chín, Mã Tâm Nghi duyệt binh ở giáo trường xong, trên đường trở về đốc thự, đã bị thích khách Trương Văn Tường sát hại. Thích khách không hề trốn chạy, hô lớn: "Thích khách là ta Trương Văn Tường đây!" để đám vệ sĩ sợ chết bắt giữ. Sau khi vụ án này xảy ra, triều đình nhà Thanh vô cùng kinh hãi, biết rằng vụ án này liên quan đến nội mạc dâm ô khuất tất của đại thần phong cương, rất mất mặt mũi đối với triều đình. Cho nên, chỉ có thể che đậy mâu thuẫn, tô son trát phấn bề ngoài. Từ Hi Thái hậu vì để duy trì sự thống trị đang lung lay sắp đổ của mình, đã đích thân đứng ra xử lý vụ án này. Đang lúc điều chỉnh đại thần Tăng Quốc Phiên đang xử lý giáo án ở Thiên Tân tới để thẩm phán vụ án này. Lại vào trước đêm Tăng Quốc Phiên xuất phát, triệu kiến ông ta, mặt thụ cơ nghi, nói rằng "Mã Tâm Nghi làm việc rất tốt", đã định sẵn tông cho vụ án này. Vẫn chưa yên tâm, trong vòng một tuần, lại liên tiếp phái các đại thần tham gia thẩm án. Hình bộ thượng thư Trịnh Đôn Cẩn, cũng phụng chỉ cùng thẩm phán với Tăng Quốc Phiên. Trải qua một phen gấp rút chuẩn bị, cuối cùng cũng khép cho Trương Văn Tường tội danh "phản tặc lọt lưới" và "thông đồng với hải tặc", đem Trương Văn Tường xử trảm, mổ tim Trương Văn Tường để tế tế vị Mã Tâm Nghi này, lại ban ơn huất tuất hậu hĩnh. Tóm lại một câu, Mã Tâm Nghi là một vị quan tốt, Trương Văn Tường là một tên phản tặc.
Thế nhưng, chân tướng sự việc vốn dĩ rất khó che giấu, giấy không gói được lửa. Rất nhiều dã sử, bút ký, tiểu thuyết, tuồng kịch, lại bất chấp ngòi bút cong queo của sử gia chính thống, đem ngọn nguồn Mã Tâm Nghi bị ám sát phơi bày tất cả trước công chúng. Hóa ra, Mã Tâm Nghi sở dĩ quan vận hanh thông, dựa vào việc gian lận quân công, lại kết giao với quyền quý mới có được. Trong cái gọi là chiến đấu "tiễu phỉ", ông ta vốn dĩ là một kẻ bại trận. Sau khi bị bắt, lại không có cốt cách, kết nghĩa kim lan với "thủ lĩnh phỉ", trở thành huynh đệ kết nghĩa. Lại do huynh đệ kết nghĩa của ông ta đạo diễn một màn kịch Mã Tâm Nghi thu phục đất đai bị mất, lừa gạt triều đình, cho đến khi leo lên ngai vàng đại thần phong cương. Sau khi hiển hận vinh hoa, những người huynh đệ kết nghĩa đó vốn tưởng rằng có thể bấu víu vào ông ta, lặn lội ngàn dặm đến nương nhờ. Mã Tâm Nghi lại cưỡng chiếm thê thiếp của huynh đệ kết nghĩa, dụ giết huynh đệ kết nghĩa. Trương Văn Tường vì nguyên nhân ngẫu nhiên mà thoát khỏi ma chưởng của ông ta, mới gây ra vụ án lớn ám sát Mã này. Từ đó có thể thấy, các đại thần mà triều đình nhà Thanh dựa dẫm, ham sắc hại bạn, khác nào cầm thú. Phàm là những chuyện thế này, chính là hình ảnh thu nhỏ của quan trường hủ bại nhà Thanh, bảo sao Từ Hi Thái hậu phí tâm tốn sức, nhất định phải che giấu chân tướng đi.
Cuốn sách này thu thập hai loại tiểu thuyết liên quan đến vụ án này. Một là "Thích Mã tường tình" của Bình Giang Bất Tiêu Sinh, được tuyển từ danh tác "Giang hồ kỳ hiệp truyện" của ông. Theo Bình Giang Bất Tiêu Sinh nói, chi tiết cụ thể về vụ án này, là ông nghe được từ miệng con rể của Trịnh Đôn Cẩn. Mà con rể của Trịnh Đôn Cẩn, lúc Trịnh Đôn Cẩn thẩm vấn Trương Văn Tường, đã trộm nghe được ở phía sau bình phong. Mức độ chân thực ra sao, không được biết rõ, nhưng đọc lên vô cùng lôi cuốn, hợp tình hợp lý. Đọc giả không những có thể nhân đó mà biết được chi tiết vụ án thích Mã, còn có thể đồng thời biết được ngọn nguồn vụ Hỏa thiêu Hồng Liên tự, quả thật là một mũi tên trúng hai đích.
Loại khác là "Trương Văn Tường thích Mã" do khuyết danh sáng tác, nội dung thuật lại đại đồng tiểu dị với của Bình Giang Bất Tiêu Sinh, nay cũng xin gộp chung vào đây, để tăng thêm hứng thú đọc sách cho độc giả.
