Sấm sét nổi lên. Từ hai phía đối diện, Casca tay cầm gươm tuốt trần cùng Cicero bước vào.
Cic. Chào Casca: ông vừa hộ tống Cæsar về nhà sao?
Sao trông ông thở không ra hơi? Và sao lại trố mắt nhìn dữ vậy?
Casca. Há ông chẳng rúng động, khi toàn cõi càn khôn này
Đang rung chuyển như một vật chẳng hề vững chãi? Hỡi Cicero,
Tôi từng thấy cuồng phong, khi những luồng gió gầm réo
Xé toạc cả những cây sồi gân guốc; và tôi từng thấy
Đại dương đầy tham vọng cuộn trào, thịnh nộ và sủi bọt trắng xóa,
Như muốn dâng cao sánh cùng mây trời đe dọa;
Nhưng chưa bao giờ cho tới đêm nay, chưa bao giờ cho tới lúc này,
Tôi phải kinh qua một cơn giông bão trút xuống toàn lửa đỏ.
Hoặc là chốn thiên đình đang xảy ra nội loạn,
Hoặc giả nhân gian quá đỗi ngạo mạn hỗn hào trước thần linh
Khiến chư thần nổi trận lôi đình mà giáng xuống họa diệt vong.
Cic. Sao, ông còn thấy điều gì kỳ lạ hơn thế nữa ư?
Casca. Một tên nô lệ tầm thường—mặt mũi hẳn ông quen biết—
Giơ bàn tay trái lên, bốc cháy ngùn ngụt
Tựa hồ hai mươi ngọn đuốc chụm lại, vậy mà bàn tay hắn
Chẳng hề thấy đau đớn, vẹn nguyên không một vết cháy sém.
Chưa hết—từ lúc ấy gươm tôi vẫn chưa hề tra vào vỏ—
Ngay trước điện Capitol, tôi chạm trán một con sư tử,
Nó trừng mắt nhìn tôi rồi lầm lũi bước qua
Chẳng hề xâm phạm đến tôi; lại thấy túm tụm
Thành một đám cả trăm người đàn bà mặt mày xám ngoét,
Hồn xiêu phách lạc vì kinh hãi, họ thề thốt rằng đã thấy
Những người toàn thân bốc cháy đi lại rầm rập khắp phố phường.
Rồi hôm qua, giống chim ăn đêm lại ngang nhiên đậu
Ngay giữa ban trưa tại chốn công trường chợ búa,
Rúc lên những tiếng ai oán kinh hoàng. Khi những điềm gở dị thường ấy
Cùng lúc rủ nhau xuất hiện, xin người đời chớ bảo rằng:
'Tất cả đều có nguyên do; đó là chuyện tự nhiên thôi:'
Bởi tôi tin chắc, chúng là những điềm báo hãi hùng
Giáng xuống mảnh đất mà chúng nhắm tới.
Cic. Quả thực, thời thế đang xoay vần một cách quái lạ:
Nhưng lòng người thường diễn giải sự vật theo ý riêng mình,
Khác xa với dụng ý thực sự của chính những sự vật đó.
Ngày mai Cæsar có đến điện Capitol không?
Casca. Có chứ; ngài đã dặn Antonius
Nhắn lại với ông rằng ngày mai ngài sẽ tới đó.
Cic. Thế thì chúc ngủ ngon, Casca: bầu trời giông bão này
Chẳng phải là lúc để dạo bước ngoài đường.
Casca. Từ biệt ông, Cicero. [Cicero lui ra.
Cassius bước vào.
Cas. Ai đó?
Casca. Một người La Mã.
Cas. Nghe giọng thì là Casca.
Casca. Tai ông thính lắm. Cassius, đêm nay mới khủng khiếp làm sao!
Cas. Một đêm thật tuyệt vời đối với những bậc trượng phu chính trực.
Casca. Có ai từng thấy trời cao giận dữ đe dọa dường này bao giờ?
Cas. Chỉ những ai từng thấy trần gian này ngập ngụa lỗi lầm.
Phần tôi, tôi vẫn dạo bước khắp các nẻo đường,
Phó mặc thân mình cho đêm đen đầy hiểm họa,
Và phanh ngực áo ra thế này, Casca, như ông thấy đấy,
Tôi để ngực trần thách thức lưỡi tầm sét;
Rồi khi lằn chớp xanh chéo xé toạc
Bầu ngực của trời cao, tôi đã đứng sững
Ngay tầm nhắm và đúng luồng chớp lóe của nó.
Casca. Nhưng cớ sao ông lại thách thức trời xanh đến vậy?
Bổn phận của con người là phải kính sợ và run rẩy
Khi các đấng thần linh tối cao gửi điềm báo
Bằng những sứ giả hãi hùng đến làm chúng ta kinh hoàng bạt vía.
Cas. Ông thật đần độn, Casca ạ, và những tia lửa sinh khí
Đáng lẽ phải có ở một người La Mã thì ông lại thiếu,
Bằng không thì ông cũng chẳng chịu dùng tới. Mặt ông tái mét và trố mắt nhìn,
Khoác lên mình nỗi sợ hãi rồi chìm đắm trong kinh ngạc,
Trước sự thịnh nộ khác thường của cõi trời cao:
Nhưng nếu ông chịu suy xét nguyên nhân đích thực
Vì sao lại có bao luồng lửa này, vì sao bao bóng ma lướt đi,
Vì sao chim muông muông thú đổi thay bản tính tự nhiên,
Vì sao người già hóa dại khờ còn con trẻ lại nói lời tiên tri,
Vì sao muôn loài lại trệch khỏi trật tự vốn có,
Thay đổi bản tính cùng năng lực bẩm sinh của chúng
Thành ra quái đản dị thường, thì này, ông sẽ thấy
Rằng trời cao đã thổi vào chúng những vong linh ấy
Để biến chúng thành công cụ răn đe và cảnh báo
Về một chế độ bạo tàn quái gở.
Giờ đây, hỡi Casca, ta có thể chỉ đích danh cho ngươi một kẻ
Giống hệt như đêm đen khủng khiếp này,
Kẻ cũng gầm sấm, lóe chớp, mở tung mồ mả, và rống lên
Tựa như con sư tử trong điện Capitol,
Một kẻ xét về sức vóc hành vi chẳng hơn gì ngươi hay ta,
Thế nhưng đã bành trướng thành một mối nguy khổng lồ
Và đáng sợ, hệt như những tai ương kỳ quái này.
Casca. Có phải ông muốn ám chỉ Cæsar; đúng không, Cassius?
Cas. Cứ coi như là ai cũng được: bởi người La Mã ngày nay
Tuy vẫn mang gân cốt cơ bắp như tổ tiên xưa;
Nhưng than ôi! chí khí của tiền nhân đã chết,
Và chúng ta đang bị sai khiến bởi tâm tính đàn bà của mẹ ta;
Cảnh gông xiềng và sự cam chịu đã vạch trần thói nhu nhược của chúng ta.
Casca. Quả thật người ta đồn rằng ngày mai các viện nghị viên
Định tôn phong Cæsar lên làm vua;
Và ngài sẽ đội vương miện trên khắp cõi đất liền cùng biển cả,
Ở mọi nơi ngoại trừ xứ Italy này.
Cas. Vậy thì ta biết sẽ phải cắm lưỡi dao găm này vào đâu rồi:
Cassius sẽ giải thoát chính Cassius khỏi cảnh nô lệ.
Chính ở điểm ấy, hỡi các vị thần, các ngài đã biến kẻ yếu hèn thành kẻ mạnh nhất;
Chính ở điểm ấy, hỡi các vị thần, các ngài đã đánh bại quân bạo chúa:
Chẳng tháp đá, chẳng tường đồng đúc kiên cố,
Chẳng ngục tối ngột ngạt, cũng chẳng xiềng xích sắt nguội bền chặt nào
Có thể giam hãm được sức mạnh của một tâm hồn;
Mà sự sống, một khi đã chán ngán những rào cản cõi trần gian này,
Thì chẳng bao giờ thiếu quyền năng để tự giải phóng cho mình.
Nếu ta đã thấu suốt điều đó, thì cả thế gian này cũng hãy hay rằng,
Phần ách bạo tàn mà ta đang phải gánh chịu,
Ta có thể rũ bỏ bất cứ lúc nào ta muốn. [Sấm vẫn rền vang.
Casca. Tôi cũng vậy:
Mỗi kẻ nô lệ đều nắm giữ trong tay mình
Quyền năng tự xóa bỏ xiềng xích gông cùm.
Cas. Vậy thì cớ sao Cæsar lại có thể trở thành bạo chúa?
Tội nghiệp thay! Ta biết ngài chẳng thể là chó sói
Nếu ngài không thấy người La Mã chỉ tuyền một lũ cừu non:
Ngài chẳng thể làm sư tử nếu người La Mã chẳng phải loài hươu nai yếu ớt.
Những kẻ muốn nhanh chóng nhóm lên một ngọn lửa lớn
Phải bắt đầu từ những cọng rơm rác mỏng manh: thành Rome này là thứ rác rưởi gì,
Thứ phế phẩm và đồ cặn bã ra sao, khi nó lại làm
Chất dẫn hèn mạt để tỏa sáng
Cho một kẻ đê tiện như Cæsar! Nhưng hỡi nỗi đau xót bấy lâu,
Ngươi đã dẫn dắt ta đi tới đâu rồi? Biết đâu ta đang thốt ra những lời này
Trước một kẻ tự nguyện cam phận làm nô lệ; nếu vậy ta biết
Mình sẽ phải trả giá. Nhưng ta đã sẵn sàng gươm giáo,
Và với ta, hiểm nguy cũng chẳng mảy may đáng bận lòng.
Casca. Ông đang nói chuyện với Casca, và với một con người
Chẳng bao giờ là đứa mách lẻo trơ trẽn. Nắm lấy tay tôi đây:
Hãy lập phe cánh để rửa mối hận chung này đi,
Và bước chân này của tôi sẽ dấn sâu vào hiểm cảnh
Chẳng thua kém bất kỳ ai dám đi xa nhất.
Cas. Thế là giao kèo đã định.
Giờ đây ông hãy biết cho, hỡi Casca, ta đã vận động được
Một số bậc trượng phu cao quý nhất thành Rome
Cùng ta gánh vác một đại sự
Đầy vinh quang nhưng cũng ngập tràn hiểm họa;
Và ta biết, giờ này họ đang đợi ta
Dưới mái hiên rạp Pompey: bởi vào đêm hãi hùng này,
Chẳng có ai đi lại hay lảng vảng ngoài đường phố,
Và sắc diện của trời đất lúc này
Về tướng mạo cũng giống hệt như công việc chúng ta sắp làm,
Đầy máu me, rực lửa, và vô cùng khủng khiếp.
Cinna bước vào.
Casca. Hãy đứng nép lại một lát, có người đang vội vã đi tới.
Cas. Đó là Cinna; ta nhận ra hắn qua dáng đi;
Hắn là bạn ta. Cinna, ngươi vội vã đi đâu vậy?
Cin. Đi tìm các ông. Ai đằng kia thế? Metellus Cimber ư?
Cas. Không, là Casca; một người đã đồng tâm gia nhập
Đại sự của chúng ta. Mọi người đang đợi ta phải không, Cinna?
Cin. Tôi mừng vì điều đó. Thật là một đêm kinh hoàng!
Hai ba người trong chúng tôi vừa mục kích những cảnh tượng quái lạ.
Cas. Mọi người đang đợi ta phải không? Nói mau.
Cin. Vâng, đang đợi ông đấy.
Ôi Cassius, giá như ông có thể
Thuyết phục được Brutus cao quý về phe chúng ta—
Cas. Cứ yên tâm: Cinna hiền huynh, hãy cầm lấy mảnh giấy này,
Và nhớ đặt nó lên ghế của quan thẩm phán,
Nơi Brutus chắc chắn sẽ nhìn thấy, rồi ném mảnh này
Qua cửa sổ nhà ngài; còn mảnh này hãy dùng sáp gắn
Lên pho tượng của cụ tổ Brutus: xong xuôi mọi việc,
Hãy tới mái hiên rạp Pompey, nơi ngươi sẽ gặp bọn ta.
Decius Brutus và Trebonius đã có mặt ở đó chưa?
Cin. Đủ cả rồi, chỉ trừ Metellus Cimber; ông ấy đã đi
Tìm ông tại tư gia. Thôi, tôi phải rảo bước đây,
Để đem rải những mảnh giấy này theo đúng lời ông dặn.
Cas. Xong việc đó, hãy đến ngay nhà hát Pompey. [Cinna lui ra.
Nào, Casca, ông và ta trước khi trời sáng
Sẽ đến gặp Brutus tại tư dinh của ngài: ba phần con người ngài
Đã thuộc về chúng ta rồi, và trọn vẹn con người ấy
Sẽ ngả hẳn về phe ta ngay sau cuộc gặp tới đây.
Casca. Ôi, ngài ngự trị rất cao trong lòng toàn thể bần dân;
Và điều mà nơi chúng ta sẽ bị xem là tội lỗi tày đình,
Thì uy danh ngài, tựa như thuật giả kim kỳ diệu nhất,
Sẽ biến tất cả thành đức hạnh và nghĩa cử cao đẹp.