“Marilla, con có thể sang nhà Diana một lát được không ạ?” Anne vừa thở hổn hển vừa chạy từ căn gác xép phía đông xuống vào một buổi tối tháng Hai, vừa hỏi.
Marilla cộc lốc đáp: “Ta không hiểu con cứ muốn lúp xúp chạy đi đâu sau khi trời tối thế. Con và Diana đã đi bộ từ trường về cùng nhau, rồi lại đứng ngoài tuyết ở đằng kia thêm nửa tiếng nữa, cái miệng thì nhảu như tép nhảy suốt cả quãng thời gian phước đức ấy. Cho nên ta nghĩ con chẳng có lý do gì mà phải xoắn xuýt đi gặp nó lần nữa đâu.”
“Nhưng bạn ấy muốn gặp con mà,” Anne nài nỉ. “Bạn ấy có chuyện rất quan trọng muốn nói với con.”
“Sao con biết nó có chuyện quan trọng?”
“Bởi vì bạn ấy vừa ra hiệu cho con từ cửa sổ. Bọn con đã nghĩ ra cách ra hiệu bằng nến và bìa cứng. Bọn con đặt cây nến lên bệ cửa sổ rồi dùng tấm bìa hơ qua hơ lại để tạo ra những tia chớp sáng. Bấy nhiêu tia chớp sẽ mang một ý nghĩa nhất định. Đó là ý tưởng của con đấy, Marilla ạ.”
Marilla quả quyết nói: “Ta cá là thế rồi. Và việc tiếp theo là con sẽ châm lửa đốt rèm cửa với cái trò ra hiệu ngớ ngẩn đó cho mà xem.”
“Ôi, bọn con cẩn thận lắm mà, Marilla. Với lại nó thú vị lắm cơ. Hai tia chớp nghĩa là ‘Cậu có đấy không?’, ba tia nghĩa là ‘Có’ và bốn tia là ‘Không’. Năm tia nghĩa là ‘Sang đây ngay lập tức nhé, vì tớ có chuyện quan trọng muốn tiết lộ’. Diana vừa ra hiệu năm tia chớp, và con đang vô cùng sốt ruột muốn biết đó là chuyện gì đây.”
Marilla mỉa mai nói: “Ừ, vậy con khỏi cần sốt ruột nữa. Con có thể đi, nhưng nhớ là phải có mặt ở nhà trong vòng đúng mười phút đấy, nhớ lấy.”
Anne quả thực có nhớ điều đó và đã về đúng thời hạn đã định, mặc dù có lẽ chẳng phàm nhân nào trên đời có thể thấu hiểu việc phải kìm nén cuộc trò chuyện về thông báo quan trọng của Diana trong vỏn vẹn mười phút đã khiến cô bé phải chịu đựng những gì. Nhưng ít ra thì cô bé cũng đã tận dụng chúng rất triệt để.
“Ôi, Marilla, mẹ đoán xem nào? Mẹ biết ngày mai là sinh nhật của Diana mà đúng không? Chà, mẹ của cậu ấy đã bảo rằng cậu ấy có thể mời con đi học về cùng rẽ ghé nhà và ngủ lại qua đêm đấy. Rồi các họ hàng của cậu ấy ở Newbridge sẽ đánh xe trượt tuyết lớn tới để đi dự buổi hòa nhạc của Câu lạc bộ Tranh luận ở hội trường vào tối mai. Và họ định đưa Diana và con đi xem hòa nhạc—với điều kiện là mẹ cho phép con đi đấy nhé. Mẹ cho đi nhé, chịu không, Marilla? Ôi, con cảm thấy phấn khích quá đi mất.”
“Thế thì con cứ bình tĩnh lại đi, vì con không được đi đâu cả. Con ở nhà nằm trên giường của mình vẫn tốt hơn, còn cái vụ hòa nhạc của Câu lạc bộ ấy hả, toàn là chuyện nhảm nhí, và mấy đứa con gái nhỏ thì không nên được phép la cà tới những nơi như thế làm gì.”
Anne nài nỉ: “Con chắc chắn là Câu lạc bộ Tranh luận là một nơi rất đỗi đàng hoàng mà.”
“Ta không bảo là nó không đàng hoàng. Nhưng con không được phép bắt đầu cái thói la cà đến các buổi hòa nhạc rồi thức khuya hốc hại suốt đêm đâu. Trẻ con mà bày đặt ra cái điều hay ho gì. Ta lấy làm ngạc nhiên khi bà Barry lại để cho Diana đi đấy.”
Anne suýt khóc, buồn bã thưa: “Nhưng đây là một dịp vô cùng đặc biệt cơ mà. Diana một năm chỉ có một ngày sinh nhật thôi. Đâu phải sinh nhật là chuyện ngày nào cũng có đâu, Marilla. Chị Prissy Andrews sẽ ngâm bài thơ ‘Giờ giới nghiêm quyết không chuông đổ tối nay’. Đó là một tác phẩm mang tính giáo dục rất cao, Marilla ạ, con chắc chắn là nghe nó sẽ có ích cho con rất nhiều. Rồi dàn hợp xát sẽ hát bốn bài hát trữ tình vô cùng hay ho gần như thánh ca vậy. Và ôi, Marilla, vị mục sư cũng sẽ đến tham gia nữa; vâng, thật đấy ạ; bác ấy sẽ có một bài phát biểu. Việc đó cũng gần như là nghe một bài giảng đạo vậy thôi. Xin mẹ cho con đi đi, Marilla?”
“Anne, con nghe thấy ta nói gì rồi chứ? Cởi bót ra rồi lên giường đi ngủ đi. Hơn tám giờ rồi đấy.”
Anne dùng điệu bộ của người tung ra phát súng cuối cùng trong kho đạn, nói: “Còn một chuyện nữa thôi, Marilla ạ. Bà Barry đã bảo với Diana rằng bọn con có thể được ngủ ở chiếc giường trong phòng dành cho khách đấy. Hãy nghĩ đến vinh dự khi bé Anne của mẹ được xếp cho ngủ ở chiếc giường phòng khách đi chứ ạ.”
“Đó là cái vinh dự mà con sẽ phải sống thiếu nó đấy. Đi ngủ đi, Anne, và đừng để ta phải nghe thêm một lời nào từ con nữa.”
Khi Anne buồn bã bước lên lầu với những giọt nước mắt lăn dài trên má, Matthew—người nãy giờ vẫn nằm ngủ say như chết trên chiếc ghế dài suốt cả cuộc đối thoại—bèn mở mắt ra và quả quyết nói:
“Này nhé, Marilla, anh nghĩ em nên để con bé Anne đi.”
Marilla liền vặn lại: “Thế á, tôi lại không nghĩ thế đấy. Rốt cuộc ai mới là người nuôi nấng đứa trẻ này, Matthew, anh hay tôi?”
Matthew đành thừa nhận: “Thì là em chứ ai.”
“Vậy thì đừng có chõ mũi vào.”
“Thì anh có chõ mũi vào đâu nào. Có quan điểm riêng của mình thì đâu phải là chõ mũi vào. Và quan điểm của anh là em nên để con bé Anne đi.”
Marilla dịu giọng đáp lại: “Chắc anh nghĩ tôi nên để Anne lên cung Hằng nếu nó nổi hứng lên mất, khỏi cần bàn cãi nhỉ. Nếu chỉ có chuyện cho phép nó ngủ lại qua đêm với Diana thì tôi đã cho phép rồi. Nhưng tôi không ủng hộ cái kế hoạch hòa nhạc này chút nào. Nó đi rồi thế nào cũng cảm lạnh cho mà xem, lại còn bị nhồi nhét bao nhiêu thứ nhảm nhí và phấn khích vào đầu nữa chứ. Nó sẽ khiến con bé mất tinh thần nguyên cả tuần đấy. Tôi hiểu rõ tính khí của con bé đó và cái gì tốt cho nó hơn anh đấy, Matthew ạ.”
Matthew kiên quyết lặp lại: “Anh nghĩ em nên để Anne đi.” Lập luận không phải là điểm mạnh của ông, nhưng giữ vững lập trường thì chắc chắn là có. Marilla há hốc mồm bất lực và đành chọn cách im lặng. Sáng hôm sau, khi Anne đang rửa bát đĩa bữa sáng trong phòng đựng thức ăn, Matthew liền dừng bước trên đường ra chuồng ngựa để nói lại với Marilla:
“Anh nghĩ em nên để Anne đi đấy, Marilla.”
Trong khoảnh khắc, Marilla trông có vẻ muốn thốt lên những lời không hay ho gì. Rồi cô đành chịu thua trước sự việc đã rồi và cộc cằn nói:
“Thôi được rồi, nó muốn đi thế nào thì đi, vì chẳng có cách nào khác làm anh vừa lòng cả.”
Anne liền bay vút khỏi phòng đựng thức ăn, tay vẫn cầm chiếc giẻ rửa bát còn nhỏ nước tong tong.
“Ôi, Marilla, Marilla, xin mẹ hãy nhắc lại những lời phước đức ấy một lần nữa đi ạ.”
“Ta đoán nói một lần là đủ rồi đấy. Đây là do Matthew gây ra và ta xin rửa tay gác kiếm không can dán gì nữa. Nếu con có bị viêm phổi do ngủ ở một chiếc giường lạ hay do từ cái hội trường nóng nực bước ra giữa đêm hôm khuya khoắt thì đừng có trách ta, hãy trách Matthew ấy. Anne Shirley, con đang làm rớt nước dính mỡ lê láng khắp sàn nhà kìa. Ta chưa từng thấy đứa trẻ nào bất cẩn như con.”
Anne hối hận nói: “Ôi, con biết mình là một nỗi phiền toái lớn cho mẹ mà, Marilla. Con gây ra bao nhiêu là lỗi lầm. Nhưng bù lại, mẹ hãy nghĩ đến tất cả những lỗi lầm mà con suýt gây ra nhưng lại thôi xem. Con sẽ đi lấy ít cát để cọ sạch mấy vết bẩn này trước khi đến trường nhé. Ôi, Marilla, lòng con cứ nôn nao muốn được đi dự buổi hòa nhạc đó làm sao. Con chưa từng được đi xem hòa nhạc lần nào trong đời, và mỗi khi mấy đứa con gái khác nói chuyện về chúng ở trường, con cứ có cảm giác như mình bị bỏ rơi vậy. Mẹ không biết chính xác con cảm thấy thế nào về chuyện đó đâu, nhưng mẹ thấy đấy, Matthew thì có. Matthew hiểu con, và thật là tuyệt vời khi được thấu hiểu biết bao, Marilla ạ.”
Sáng hôm đó ở trường, Anne quá phấn khích nên không thể tập trung làm tốt bài vở của mình được. Gilbert Blythe đã đánh vần vượt mặt cô bé trong lớp và bỏ xa cô bé ở môn toán nhẩm. Tuy nhiên, sự bẽ mặt của Anne sau đó cũng đỡ đi phần nào nhờ nghĩ tới buổi hòa nhạc và chiếc giường trong phòng khách. Cô bé và Diana cứ nói mãi về chuyện đó suốt cả ngày, khiến cho nếu thầy Phillips là một giáo viên nghiêm khắc hơn thì chắc chắn hai đứa đã phải chịu đựng những hình phạt nặng nề rồi.
Anne cảm thấy cô bé sẽ không thể chịu nổi nếu mình không được đi dự buổi hòa nhạc, bởi vì chẳng có chủ đề nào khác được bàn tán ở trường ngày hôm đó cả. Câu lạc bộ Tranh luận Avonlea, vốn họp hai tuần một lần suốt cả mùa đông, đã tổ chức một số buổi giải trí nhỏ miễn phí; nhưng lần này sẽ là một sự kiện lớn, vé vào cửa mười xu, nhằm gây quỹ cho thư viện. Giới trẻ Avonlea đã tập luyện trong nhiều tuần, và tất cả học sinh đều đặc biệt quan tâm đến sự kiện này nhờ có các anh chị lớn tham gia biểu diễn. Mọi học sinh trên chín tuổi ở trường đều mong đợi được đi, ngoại trừ Carrie Sloane—người có bố có chung quan điểm với Marilla về việc bọn con gái nhỏ đi chơi các buổi hòa nhạc ban đêm. Carrie Sloane đã khóc ướt cả quyển sách ngữ pháp suốt cả buổi chiều và cảm thấy cuộc đời này chẳng còn đáng sống nữa.
Đối với Anne, sự phấn khích thực sự bắt đầu ngay khi tan trường và từ đó dâng trào theo nhịp điệu lớn dần cho đến khi vỡ òa thành một cảm giác ngất ngây tột độ tại chính buổi hòa nhạc. Hai đứa đã có một “bữa trà tuyệt đỉnh”; và sau đó là khoảng thời gian thú vị khôn tả khi được mặc quần áo diện trên căn phòng nhỏ ở gác xép của Diana. Diana uốn tóc mái cho Anne theo kiểu bồng bềnh mới mẻ, còn Anne thì thắt những chiếc nơ của Diana bằng sự khéo léo đặc biệt mà cô bé vốn có; và hai đứa đã thử ít nhất nửa tá cách chải tóc phía sau khác nhau. Cuối cùng thì cả hai cũng sẵn sàng, má đỏ hây hây và mắt ánh lên vì phấn khích.
Quả thực, Anne không khỏi nhói đau một chút khi so sánh chiếc mũ nồi đen giản dị và chiếc áo khoác vải xám may ở nhà, tay áo thụng vô định hình của mình với chiếc mũ lông nghịch ngợm và chiếc áo khoác ngắn sành điệu của Diana. Nhưng cô bé đã kịp nhớ ra rằng mình có trí tưởng tượng và có thể sử dụng nó.
Rồi họ hàng nhà Diana—gia đình Murray từ Newbridge—tới nơi; tất cả chen chúc vào chiếc xe trượt tuyết lớn đầy rơm rạ và những tấm thảm lông thú. Anne đắm chìm trong cảm giác thích thú suốt chuyến đi đến hội trường, chiếc xe lướt êm ru trên những con đường láng mịn như sa tanh với lớp tuyết kêu lạo xạo dưới những thanh trượt. Khung cảnh hoàng hôn thật tráng lệ, những ngọn đồi tuyết phủ và làn nước xanh thẳm của vịnh St. Lawrence dường như viền lấy vẻ đẹp huy hoàng ấy tựa như một chiếc tô khổng lồ bằng ngọc trai và ngọc bích tràn ngập rượu và lửa. Tiếng chuông xe trượt lanh lảnh và những tiếng cười văng vẳng từ đằng xa nghe như tiếng vui đùa của những yêu tinh rừng xuất hiện từ mọi ngóc ngách.
“Ôi, Diana,” Anne thở dốc, bóp nhẹ bàn tay đeo găng của Diana dưới tấm thảm lông thú, “tất cả chẳng phải giống như một giấc mơ đẹp lắm sao? Trông tớ có thực sự giống mọi ngày không? Tớ cảm thấy khác biệt đến mức cứ ngỡ nó hiện ra cả ngoài vẻ ngoại hình cơ.”
Diana nói: “Cậu trông tuyệt lắm.” Vừa nhận được lời khen từ một người họ hàng, cô bé cảm thấy mình cũng nên truyền lại lời khen đó. “Cậu có màu má đẹp nhất đấy.”
Chương trình tối hôm đó là một loạt những cảm xúc “râm ran” đối với ít nhất là một thính giả trong khán phòng, và như Anne đã khẳng định với Diana, mỗi cảm giác tiếp theo lại càng râm ran hơn cảm giác trước. Khi chị Prissy Andrews—mặc chiếc áo lụa hồng mới với một chuỗi hạt ngọc trai quấn quanh chiếc cổ trắng ngần và cài những bông cẩm chướng thật trên tóc (lời đồn thì thầm rằng chính thầy giáo đã cất công mua chúng tận trong thị trấn gửi về cho chị)—“trèo lên chiếc thang trơn trượt, tối tăm không một tia sáng,” Anne đã rùng mình vì sự đồng cảm đầy xa hoa; khi dàn hợp xát hát bài “Tựa những đóa cúc dịu dàng bay cao,” Anne ngước nhìn lên trần nhà như thể nó được vẽ bích họa bởi các thiên thần; khi anh Sam Sloane bước lên để giải thích và minh họa câu chuyện “Cách Sockery ấp một ổ trứng gà,” Anne cười đến nỗi những người ngồi gần cô bé cũng phải cười theo, phần nhiều là vì đồng cảm với cô bé hơn là buồn cười trước một tiết mục vốn đã khá nhàm chàm ngay cả ở Avonlea; và khi thầy Phillips dâng lời ngâm tụng của Mark Antony bên thi thể của Caesar bằng những giọng điệu rung động lòng người nhất—nhìn về phía Prissy Andrews sau mỗi câu nói—Anne cảm thấy cô bé có thể đứng dậy nổi dậy ngay tại chỗ nếu chỉ cần có một công dân La Mã nào đó dẫn đường.
Chỉ có duy nhất một tiết mục trong chương trình không thể thu hút được sự chú ý của cô bé. Khi Gilbert Blythe đọc bài thơ “Bingen trên sông Rhine,” Anne liền cầm lấy cuốn sách thư viện của Rhoda Murray lên đọc cho đến khi cậu ta đọc xong, rồi cô bé ngồi cứng đờ và bất động trong khi Diana vỗ tay đến tê cả tay.
Đã mười một giờ khi họ về đến nhà, thỏa thuê sau những giờ phút giải trí tột độ, nhưng niềm vui ngọt ngào tột đỉnh là được cùng nhau bàn tán về nó thì vẫn còn nguyên phía trước. Mọi người có vẻ đã ngủ say và ngôi nhà chìm trong bóng tối và sự tĩnh lặng. Anne và Diana rón rén bước vào phòng khách, một căn phòng dài và hẹp thông với phòng dành cho khách. Căn phòng ấm áp một cách dễ chịu và được thắp sáng lờ mờ bởi những tàn than hồng trong lò sưởi.
Diana nói: “Chúng mình cởi đồ ở đây nhé. Ấm áp dễ chịu quá.”
Anne hào hứng thở dài: “Hôm nay quả là một khoảng thời gian tuyệt diệu phải không? Thật tuyệt vời làm sao khi được đứng trên đó và ngâm thơ. Cậu có nghĩ rằng có ngày nào đó chúng mình cũng sẽ được mời làm việc đó không, Diana?”
“Có chứ, đương nhiên rồi, thế nào cũng có ngày đó thôi. Người ta vẫn luôn muốn những học sinh lớn tuổi ngâm thơ mà. Gilbert Blythe vẫn hay làm thế đấy dù cậu ta chỉ lớn hơn chúng mình có hai tuổi. Ôi, Anne, sao cậu có thể giả vờ như không thèm nghe cậu ta đọc thế cơ chứ? Lúc cậu ta đọc đến câu,
‘Còn một người nữa, chẳng phải chị em,’
cậu ta đã nhìn thẳng xuống cậu đấy.”
Anne ra điều nghiêm nghị nói: “Diana, cậu là bạn chí cốt của tớ, nhưng tớ không thể cho phép ngay cả cậu nói với tớ về con người đó đâu. Cậu sẵn sàng đi ngủ chưa? Chúng mình thi chạy xem ai lên giường trước nhé.”
Gợi ý đó rất hợp ý Diana. Hai bóng người nhỏ bé mặc đồ trắng bay vút qua căn phòng dài, qua cánh cửa phòng khách, và cùng lúc lao phịch lên giường. Và rồi—có cái gì đó—cựa quậy bên dưới họ, có tiếng thở hổn hển và một tiếng thét—và một giọng nói nghẹt lại vang lên:
“Lạy Chúa từ bi!”
Anne và Diana chưa bao giờ có thể kể lại chính xác cách mà họ đã rời khỏi chiếc giường đó và chạy ra khỏi căn phòng như thế nào. Họ chỉ biết rằng sau một cú lao điên cuồng, họ nhận ra mình đang rón rén bước lên gác trong cơn run lẩy bẩy.
Anne thì thầm, hàm răngập vì lạnh và sợ hãi: “Ôi, đó là ai thế—cái gì thế?”
Diana thở hổn hển vì cười, nói: “Đó là dì Josephine. Ôi, Anne, đó chính là dì Josephine, không hiểu sao dì ấy lại ở đó cơ chứ. Ôi, và tớ biết dì ấy sẽ tức lôi đình cho mà xem. Thật khủng khiếp—thật sự khủng khiếp—nhưng cậu đã bao giờ thấy chuyện gì buồn cười thế này chưa, Anne?”
“Dì Josephine của cậu là ai thế?”
“Đó là dì của bố tớ và dì ấy sống ở Charlottetown. Dì ấy già lắm rồi—dù sao thì cũng bảy mươi tuổi—và tớ không tin là dì ấy đã từng có lúc là một đứa trẻ con đâu. Bọn tớ đang mong dì ấy sang chơi, nhưng không ngờ lại sớm thế này. Dì ấy cực kỳ nguyên tắc và nghiêm túc, và tớ biết dì ấy sẽ mắng rần rần cho xem vụ này. Chà, chúng mình sẽ phải ngủ với Minnie May thôi—và cậu không thể tưởng tượng được con bé đó hay đạp thế nào đâu.”
Cô Josephine Barry đã không xuất hiện trong bữa sáng sớm sáng hôm sau. Mrs. Barry mỉm cười trìu mến nhìn hai cô bé.
“Tối qua các con đi chơi có vui không? Ta đã cố thức đợi các con về vì muốn báo tin rằng dì Josephine đã đến và các con sẽ phải lên gác ngủ, nhưng ta mệt quá nên ngủ thiếp đi mất. Ta hy vọng các con không làm phiền đến dì chứ, Diana.”
Diana giữ im lặng một cách thận trọng, nhưng cô bé và Anne đã trao nhau những nụ cười lén lút đầy vẻ vui thích tội lỗi qua bàn ăn. Anne vội vã chạy về nhà sau bữa sáng và nhờ thế mà vẫn chìm đắm trong sự vô tư sung sướng về vụ rắc rối vừa xảy ra trong gia đình nhà Barry cho đến tận chiều muộn, khi cô bé sang nhà Mrs. Lynde để làm một việc vặt theo lời dặn của Marilla.
Mrs. Lynde nói với vẻ nghiêm khắc nhưng ánh lên tia tinh nghịch trong mắt: “Thế là tối qua cháu và Diana suýt làm bà cụ Barry tội nghiệp sợ chết khiếp đấy nhỉ? Mrs. Lynde vừa ở đây lúc nãy trên đường đi Carmody. Bà ấy đang cảm thấy vô cùng lo lắng về chuyện đó. Sáng nay lúc thức dậy, cụ Barry đang trong cơn thịnh nộ khủng khiếp—và cái tính khí của Josephine Barry thì không phải dạng vừa đâu, ta nói cho cháu biết đấy. Cụ ấy nhất định không thèm nói chuyện với Diana nửa lời.”
Anne hối lỗi nói: “Đó không phải lỗi của Diana đâu ạ. Là lỗi của cháu. Cháu là người đề xuất thi xem ai leo lên giường trước mà.”
Mrs. Lynde nói với vẻ đắc thắng của một kẻ đoán đúng: “Ta biết ngay mà! Ta biết cái ý tưởng đó xuất phát từ cái đầu của cháu cơ mà. Chà, nó đã gây ra một mớ rắc rối kha khá rồi đấy, thế mới tài chứ. Cụ Barry đến thăm trong suốt một tháng, thế mà cụ tuyên bố sẽ không ở lại thêm một ngày nào nữa và ngày mai—dù mai là chủ nhật hay ngày gì đi nữa—sẽ quay thẳng về thị trấn luôn. Cụ ấy đã đi từ hôm nay rồi nếu như người ta có thể sắp xếp đưa cụ đi được. Cụ ấy đã hứa sẽ trả tiền học đàn trong một quý cho Diana, nhưng giờ thì cụ kiên quyết không thèm làm gì cho một đứa con gái nghịch ngợm như thế nữa. Ổi, ta đoán sáng nay ở trỏng chắc là náo loạn lắm đây. Nhà Barry chắc phải buồn lòng lắm. Cụ Barry rất giàu và họ rất muốn giữ quan hệ tốt với cụ. Dĩ nhiên là Mrs. Barry không nói thẳng với ta như thế, nhưng ta là một kẻ khá sành sỏi về bản chất con người đấy, thế mới hay chứ.”
Anne buồn bã than thở: “Cháu đúng là một đứa con gái vô phúc. Cháu luôn vướng vào những rắc rối và còn kéo cả những người bạn thân nhất của mình—những người mà cháu sẵn sàng hy sinh cả máu tim vì họ—vào rắc rối cùng. Cháu không hiểu tại sao lại như thế nữa, Mrs. Lynde?”
“Đó là vì cháu quá bất cẩn và xốc nổi, con bé ạ, thế mới khổ chứ. Cháu không bao giờ dừng lại để suy nghĩ—bất cứ điều gì hiện lên trong đầu muốn nói hay muốn làm là cháu cứ thế nói hoặc làm ngay mà chẳng thèm suy nghĩ lấy một phút.”
Anne phản đối: “Ôi, nhưng đó mới là điểm tuyệt nhất chứ ạ. Có cái gì đó chợt lóe lên trong đầu cháu, vô cùng hứng khởi, và cháu phải thốt lên bằng được. Nếu cháu dừng lại để suy nghĩ thì sẽ hỏng bét hết mọi thứ. Cháu chưa bao giờ cảm thấy điều đó chính bản thân mình sao, Mrs. Lynde?”
Không, Mrs. Lynde chưa từng như vậy. Bà khôn ngoan lắc đầu.
“Cháu phải học cách suy nghĩ một chút chứ, Anne, thế mới phải. Câu tục ngữ cháu cần phải nằm lòng là ‘Uốn lưỡi bảy lần trước khi nói’—nhất là trước khi nhảy lên giường của phòng khách.”
Mrs. Lynde cười sản khoái trước trò đùa ôn hòa của mình, nhưng Anne vẫn trầm ngâm. Cô bé chẳng thấy có gì đáng cười trong hoàn cảnh này cả, dưới con mắt của cô bé thì nó vô cùng nghiêm trọng. Khi rời khỏi nhà Mrs. Lynde, cô bé đi xuyên qua những cánh đồng đóng băng để đến Orchard Slope. Diana đón cô bé ngay cửa bếp.
Anne thì thầm: “Dì Josephine của cậu giận lắm về chuyện đó phải không, Diana?”
Diana đáp, cố nén tiếng khúc khích kèm theo cái liếc mắt đầy lo lắng qua vai về phía cánh cửa phòng khách đang đóng kín: “Ừ. Dì ấy giận đến mức nhảy dựng lên ấy chứ, Anne. Ôi, dì ấy mắng nhiếc ghê lắm. Dì ấy bảo tớ là đứa con gái cư xử tệ hại nhất mà dì từng thấy và bố mẹ tớ nên cảm thấy xấu hổ vì cách họ nuôi dạy tớ. Dì ấy nói sẽ không ở lại nữa và tớ thì chắc chắn là tớ chẳng thèm quan tâm đâu. Nhưng bố mẹ tớ thì có.”
Anne đòi hỏi: “Sao cậu không nói với họ rằng đó là lỗi của tớ?”
Diana dùng vẻ khinh miệt đúng mực nói: “Tớ mà lại đi làm cái trò đó chắc? Tớ không phải là đứa chuyên đi mách lẻo đâu, Anne Shirley, với lại dù sao thì tớ cũng có lỗi nhiều như cậu thôi.”
Anne kiên quyết nói: “Thường thì tớ sẽ vào trong đó để tự thú nhận với dì ấy.”
Diana trợn tròn mắt.
“Anne Shirley, cậu mà dám á! Tại sao cơ chứ—dì ấy sẽ ăn tươi nuốt sống cậu mất!”
Anne nài nỉ: “Đừng làm tớ sợ thêm nữa. Tớ thà đi thẳng vào miệng đại bác còn hơn. Nhưng tớ phải làm thế, Diana ạ. Đó là lỗi của tớ và tớ phải thú nhận. May mắn là tớ đã có kinh nghiệm trong việc thú tội rồi.”
Diana nói: “Thôi được, dì ấy đang ở trong phòng đấy. Cậu muốn vào thì cứ vào. Tớ thì tớ không dám đâu. Và tớ không tin là cậu sẽ làm được tích sự gì đâu.”
Với sự khích lệ đó, Anne đã dám dũng cảm đối mặt với sư tử trong hang của nó—nói cách khác, cô bé đi thẳng đến cửa phòng khách và gõ cửa nhẹ nhàng. Tiếp theo là một tiếng “Vào đi” sắc lẹm.
Cô Josephine Barry, người gầy gò, nguyên tắc và cứng nhắc, đang đan lát rất hung hăng bên lò sưởi, cơn giận hoàn toàn chưa nguôi ngoai và đôi mắt chớp chớp sau cặp kính viền vàng. Bà quay ngoắt người trên ghế, cứ ngỡ là sẽ nhìn thấy Diana, nhưng lại bắt gặp một cô bé có khuôn mặt tái mét với đôi mắt to tròn tràn ngập sự pha trộn giữa lòng dũng cảm tuyệt vọng và nỗi sợ hãi chùn bước.
Cô Josephine Barry cộc lốc hỏi: “Cô là ai?”
Nữ du khách nhỏ tuổi run rẩy đáp, tay đan vào nhau với cử chỉ quen thuộc: “Cháu là Anne ở Green Gables ạ, và cháu đến để thú tội, nếu bác không phiền.”
“Thú tội cái gì?”
“Thú nhận rằng chuyện nhảy đè lên giường của bác tối qua hoàn toàn là lỗi của cháu. Cháu là người đề xuất đấy ạ. Chắc chắn là Diana sẽ không bao giờ nghĩ ra điều đó đâu. Diana là một cô bé rất mực thướt tha, thưa bác Barry. Cho nên bác phải thấy việcổn trách bạn ấy là bất công thế nào chứ ạ.”
“Ồ, thế ra ta phải thế đấy phỏng? Ta dám cá là ít nhất Diana cũng đã góp phần vào cái vụ nhảy nhót đó đấy. Lại còn bày đặt cái thói đú đởn trong một gia đình đàng hoàng như thế nữa chứ!”
Anne kiên quyết: “Nhưng bọn cháu chỉ đùa thôi mà ạ. Cháu nghĩ bác nên tha thứ cho bọn cháu, thưa bác Barry, bây giờ khi bọn cháu đã xin lỗi rồi. Và dù sao đi nữa, xin bác hãy tha thứ cho Diana và để bạn ấy được học đàn đi ạ. Diana rất tha thiết với mấy buổi học đàn đó, bác Barry ạ, và cháu hiểu quá rõ cảm giác tha thiết mong chờ một điều gì đó mà không đạt được nó là như thế nào. Nếu bác cứ muốn giận ai đó, thì hãy giận cháu đi ạ. Cháu đã quá quen với việc bị mọi người giận dữ từ hồi nhỏ rồi nên cháu có thể chịu đựng nó giỏi hơn Diana nhiều.”
Phần lớn sự sắc sảo trong đôi mắt vị phu nhân lớn tuổi lúc này đã biến mất và được thay thế bằng một tia sáng của sự thích thú đầy buồn cười. Nhưng bà vẫn nghiêm khắc nói:
“Ta không nghĩ việc các cô chỉ đùa vui lại là cái cớ cho các cô được đâu. Mấy đứa con gái nhỏ thời trẻ của ta chẳng bao giờ bày ra cái trò đùa giỡn kiểu đó cả. Các cô không biết cảm giác bị đánh thức khỏi một giấc ngủ say sau một hành trình dài và mệt mỏi bởi hai đứa con gái to tướng lao phịch xuống người mình là thế nào đâu.”
Anne hào hứng đáp: “Cháu không biết, nhưng cháu có thể tưởng tượng ra ạ. Cháu chắc chắn là nó rất phiền toái. Nhưng xét cho cùng, còn là góc độ của bọn cháu nữa chứ ạ. Bác có trí tưởng tượng không, thưa bác Barry? Nếu có, xin bác hãy đặt mình vào hoàn cảnh của chúng cháu đi ạ. Bọn cháu không hề biết có ai ở trên chiếc giường đó và bác suýt làm bọn cháu sợ chết khiếp. Cảm giác lúc đó thực sự khủng khiếp. Rồi sau đó bọn cháu lại không được ngủ trong phòng khách như đã hứa nữa. Cháu đoán là bác đã quen với việc ngủ ở các phòng khách rồi. Nhưng hãy thử tưởng tượng xem bác sẽ cảm thấy thế nào nếu bác là một cô bé mồ côi chưa bao giờ có được vinh dự đó cơ chứ.”
Lúc này thì mọi sự bực dọc đã bay biến sạch. Cụ Barry thực sự đã bật cười—một âm thanh khiến Diana, đang chờ đợi trong sự lo lắng đến nghẹt thở ngoài nhà bếp, phải thở phào nhẹ nhõm.
Bà nói: “Ta e là trí tưởng tượng của mình hơi bị rỉ sét rồi—vì lâu lắm rồi ta không dùng đến nó. Ta dám cá là lời kêu gọi sự đồng cảm của cháu cũng nặng ký chẳng kém gì của ta đâu. Tất cả tùy thuộc vào góc nhìn của chúng ta thôi. Ngồi xuống đây và kể cho ta nghe về cháu đi.”
Anne quả quyết nói: “Rất tiếc là cháu không thể được ạ. Cháu rất muốn, bởi vì bác trông có vẻ là một người thú vị, và bác thậm chí còn có thể là một tâm hồn đồng điệu mặc dù trông bác không giống lắm. Nhưng nhiệm vụ của cháu là phải về nhà với cô Marilla Cuthbert. Cô Marilla Cuthbert là một người phụ nữ rất tử tế đã nhận cháu về nuôi dạy đàng hoàng. Cô ấy đang cố gắng hết sức, nhưng đó là một công việc đầy nản lòng. Bác không được trách cô ấy vì chuyện cháu nhảy lên giường đâu nhé. Nhưng trước khi đi, cháu rất mong bác nói cho cháu biết là bác sẽ tha thứ cho Diana và ở lại Avonlea đúng như khoảng thời gian bác đã dự định chứ ạ.”
Cụ Barry nói: “Ta nghĩ có lẽ ta sẽ ở lại nếu cháu chịu khó qua đây nói chuyện với ta thỉnh thoảng đấy.”
Tối hôm đó, cụ Barry tặng cho Diana một chiếc vòng tay bằng bạc và thông báo với các thành viên lớn tuổi trong gia đình rằng cụ đã mở vali ra rồi.
Cụ thẳng thắn tuyên bố: “Ta quyết định ở lại chỉ vì muốn làm quen kỹ hơn với con bé Anne đó thôi. Nó làm ta thấy vui vẻ, và ở độ tuổi của ta thì một người mang lại niềm vui là một điều hiếm có đấy.”
Bình luận duy nhất của Marilla khi nghe câu chuyện là: “Tôi đã bảo anh rồi mà.” Câu này là để nói cho Matthew nghe.
Cụ Barry đã ở lại trọn vẹn một tháng và hơn thế nữa. Cụ là một vị khách dễ chịu hơn bình thường, bởi vì Anne luôn giữ cho cụ ở tâm trạng vui vẻ. Họ đã trở thành những người bạn thân thiết.
Khi cụ Barry ra về, cụ dặn dò:
“Hãy nhớ lấy đấy, con bé Anne kia, khi nào cháu ra thị trấn thì phải đến thăm ta và ta sẽ xếp cho cháu ngủ ở chiếc giường trong căn phòng khách trống trải nhất của ta nhé.”
Anne tâm sự với Marilla: “Rốt cuộc thì bác Barry cũng là một tâm hồn đồng điệu đấy chứ. Nhìn bề ngoài thì mẹ sẽ không nghĩ thế đâu, nhưng thực chất là vậy đấy. Mẹ sẽ không nhận ra ngay từ đầu đâu, giống như trường hợp của Matthew ấy, nhưng sau một thời gian thì mẹ sẽ thấy. Những tâm hồn đồng điệu hóa ra không hề khan hiếm như cháu từng nghĩ. Thật tuyệt vời khi phát hiện ra có rất nhiều người như thế trên thế giới này.”