Anne Tóc Đỏ Dưới Chái Nhà Xanh

Lượt đọc: 165 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 2
Nỗi Kinh Ngạc Của Matthew Cuthbert

❊ ❊ ❊

Matthew Cuthbert cùng con ngựa cái lông hồng thong thả rảo bước qua quãng đường tám dặm để tới Bright River. Đó là một nẻo đường xinh xắn, uốn lượn giữa những trang trại ấm cúng, chốc chốc lại băng qua một rặng linh sam ngát hương nhựa thơm hay một trũng đất nơi mận dại trổ hoa trắng mỏng manh như sương khói. Không khí ngọt ngào hơi thở từ vô vàn vườn táo, còn những đồng cỏ thoai thoải trải dài về phía chân trời mờ ảo sắc ngọc trai pha sắc tím tía; trong khi đó

“Bầy chim non cất tiếng hót say sưa

Như thể cả năm chỉ có một ngày hè.”

Matthew tận hưởng chuyến đi theo cách riêng của mình, trừ những lúc gặp cánh phụ nữ và phải gật đầu chào họ — bởi lẽ ở Đảo Hoàng tử Edward, người ta ngầm quy ước rằng phải gật đầu chào tất thảy mọi người gặp trên đường, bất kể quen hay lạ.

Matthew sợ tất cả đàn bà con gái, chỉ trừ Marilla và bà Rachel; ông luôn có cảm giác bồn chồn rằng những sinh vật đầy bí hiểm ấy đang thầm giễu cợt mình. Có lẽ ông nghĩ chẳng sai chút nào, bởi tướng mạo ông nom quả có phần kỳ dị: vóc dáng thô kệch, mái tóc dài hoa râm rủ chạm đôi vai còng, cùng chòm râu quai nón màu nâu rậm rạp và mềm mại mà ông để từ năm hai mươi tuổi. Thật ra, hồi hai mươi trông ông cũng chẳng khác mấy so với tuổi sáu mươi bây giờ, chỉ có điều khi ấy tóc chưa ngả màu sương điểm.

Tới Bright River, sân ga vắng tanh không một bóng xe lửa; ngỡ mình đến quá sớm, ông bèn buộc ngựa vào sân của một lữ quán nhỏ rồi rảo bước sang phía nhà ga. Sân ga dài gần như không bóng người; sinh vật sống duy nhất lọt vào tầm mắt là một bé gái đang ngồi trên đống ván lợp ở tít tận cuối góc sân ga. Matthew chỉ vừa kịp nhận ra đó là một đứa con gái liền vội lách qua thật nhanh, tuyệt nhiên chẳng dám ngó nhìn. Giả như có nhìn, ắt hẳn ông sẽ nhận ra ngay dáng vẻ cùng nét mặt căng thẳng, cứng đờ vì ngóng trông của con bé. Đứa trẻ ngồi đó đợi chờ một điều gì hay một ai đó, và bởi lúc này chẳng còn việc gì khác ngoài ngồi đợi, nên con bé dồn hết tâm trí và sức lực để mà ngồi đợi.

Bắt gặp viên trưởng ga đang khóa cửa phòng vé để chuẩn bị về nhà dùng bữa tối, Matthew cất tiếng hỏi liệu chuyến tàu năm giờ ba mươi có sắp tới hay không.

“Chuyến năm giờ ba mươi đã đến rồi đi cách đây nửa tiếng rồi,” viên chức hoạt bát ấy đáp lời. “Nhưng có một hành khách xuống tàu đợi ông đấy — một đứa bé gái. Nó đang ngồi đằng kia trên đống ván lợp. Tôi bảo nó vào phòng đợi dành cho nữ giới, nhưng nó nghiêm trang thông báo là thích ngồi ngoài này hơn. Nó bảo: ‘Ở ngoài này có nhiều không gian cho trí tưởng tượng bay bổng hơn.’ Đúng là một con bé kỳ cục, tôi phải nói thế.”

“Tôi đâu có đợi đứa con gái nào,” Matthew ngơ ngác nói. “Đứa bé tôi đến đón là con trai kia mà. Lẽ ra nó phải ở đây rồi chứ. Bà Alexander Spencer đã nhận đưa nó từ Nova Scotia về cho tôi.”

Viên trưởng ga huýt sáo một tiếng.

“Thế thì nhầm lẫn ở đâu rồi,” ông ta bảo. “Bà Spencer bước xuống tàu cùng con bé đó rồi giao nó cho tôi trông chừng. Bà ấy bảo ông và em gái ông nhận nuôi nó từ trại mồ côi, và lát nữa ông sẽ đến đón. Tôi chỉ biết có chừng đó thôi — và quanh đây tôi cũng chẳng giấu đứa trẻ mồ côi nào khác đâu.”

“Tôi chẳng hiểu ra làm sao cả,” Matthew lúng túng đáp, chỉ ước sao có Marilla ở đây để quán xuyến tình huống này.

“Thôi thì ông cứ lại mà hỏi con bé ấy,” viên trưởng ga hờ hững nói. “Tôi dám cá là nó giải thích được đấy — miệng lưỡi nó sắc sảo lắm, chắc chắn thế. Biết đâu người ta hết sạch loại con trai mà ông muốn rồi cũng nên.”

Đang đói bụng, người trưởng ga liền rảo bước rời đi đầy khoan khoái, bỏ lại Matthew tội nghiệp với một việc còn khó khăn hơn cả việc vuốt râu hùm — bước lại gần một bé gái — một đứa con gái xa lạ — một đứa trẻ mồ côi — và gặng hỏi vì sao nó không phải là một thằng con trai. Matthew rên rỉ trong bụng khi quay người lại và lê từng bước ngập ngừng dọc theo sân ga về phía con bé.

Con bé đã dõi theo ông từ lúc ông đi ngang qua và lúc này đôi mắt vẫn dán chặt vào ông. Matthew không nhìn con bé, và dù có nhìn thì ông cũng chẳng thể nhận ra diện mạo nó thực sự ra sao, nhưng một người quan sát bình thường sẽ thấy những nét thế này:

Một đứa trẻ trạc mười một tuổi, bận một bộ váy bằng vải len pha sợi thô ráp màu xám ngả vàng vừa ngắn cũn, vừa chật chội lại vừa xấu xí đến tồi tệ. Đầu nó đội một chiếc mũ thủy thủ màu nâu sờn cũ, và dưới vành mũ, buông dài xuống lưng là hai bím tóc dày cộp, đỏ hoe một màu rõ rệt. Gương mặt nó nhỏ nhắn, xanh xao gầy guộc lại lấm tấm tàn nhang; chiếc miệng rộng và đôi mắt cũng to, khi thì ánh lên sắc xanh lục, lúc lại ngả sang màu xám tùy theo ánh sáng và tâm trạng.

Đó là cái nhìn của một người quan sát bình thường; còn một người quan sát tinh tế ắt sẽ nhận thấy chiếc cằm rất nhọn và rõ nét; đôi mắt to tròn tràn ngập vẻ thông minh lanh lợi; đôi môi duyên dáng đầy biểu cảm; vầng trán rộng và thanh tú; tóm lại, người quan sát tinh tường hẳn sẽ kết luận rằng một tâm hồn phi phàm đang ẩn giấu bên trong thân hình của đứa bé gái bơ vơ mà người đàn ông nhút nhát Matthew Cuthbert lại đang khiếp sợ một cách nực cười.

Thế nhưng, Matthew đã thoát khỏi nỗi trớ trêu phải mở lời trước, bởi ngay khi đoán biết ông đang tiến về phía mình, con bé liền đứng dậy, một bàn tay gầy gò ngăm đen nắm chặt chiếc quai của một chiếc túi thảm lỗi thời, tồi tàn; tay kia chìa ra về phía ông.

“Cháu đoán bác là bác Matthew Cuthbert ở Chái Nhà Xanh phải không ạ?” con bé cất giọng trong trẻo, ngọt ngào đến lạ kỳ. “Cháu mừng quá khi được gặp bác. Cháu đã bắt đầu sợ là bác sẽ không đến đón cháu, rồi cứ mường tượng ra bao nhiêu chuyện có thể xảy ra ngăn cản bác. Cháu đã quyết chí là nếu tối nay bác không đến, cháu sẽ đi dọc theo đường ray tới chỗ cây anh đào dại lớn ở khúc quanh kia rồi trèo lên ngủ cả đêm trên cây. Cháu chẳng sợ chút nào đâu, và được ngủ trên một cây anh đào dại nở hoa trắng muốt dưới ánh trăng thì tuyệt lắm, bác có nghĩ thế không? Bác có thể tha hồ tưởng tượng mình đang sống trong những lâu đài nguy nga tráng lệ, đúng không ạ? Và cháu tin chắc thế nào sáng mai bác cũng tới đón cháu, nếu tối nay bác chưa đến.”

Matthew vụng về đón lấy bàn tay khẳng khiu nhỏ bé của con bé; và ngay khoảnh khắc ấy, ông đã quyết định phải làm gì. Ông không thể nhẫn tâm nói với đứa trẻ có đôi mắt sáng ngời này rằng đã có sự nhầm lẫn; ông sẽ đưa nó về nhà để mặc Marilla giải quyết chuyện đó. Dù có lầm lẫn thế nào đi nữa thì cũng không thể bỏ mặc con bé ở Bright River được, vậy nên mọi căn vặn và giải thích cứ tạm gác lại cho đến khi về tới Chái Nhà Xanh an toàn đã.

“Bác xin lỗi vì đã đến muộn,” ông bẽn lẽn nói. “Đi nào. Ngựa bác buộc bên kia sân. Đưa túi cho bác xách.”

“Ồ, cháu tự xách được mà bác,” đứa trẻ vui vẻ đáp. “Nó không nặng đâu ạ. Toàn bộ gia tài của cháu ở trong này cả đấy, nhưng nhẹ tênh à. Mà nếu không xách đúng góc là tuột quai ngay — nên tốt nhất cứ để cháu giữ vì cháu biết mẹo xách nó rồi. Đây là cái túi thảm cũ rích rồi bác ạ. Ôi, cháu mừng ghê gớm vì bác đã đến, dù cho được ngủ trên cây anh đào dại thì cũng hay ho lắm. Mình phải đi một đoạn đường dài lắm phải không bác? Bác Spencer bảo những tám dặm lận. Cháu thích lắm vì cháu mê đi xe ngựa cực kỳ. Ôi, thật là kỳ diệu biết bao khi cháu sắp được sống cùng bác và thuộc về bác. Cháu chưa từng thực sự thuộc về ai cả. Nhưng ở trại mồ côi là tệ nhất. Cháu mới ở đó bốn tháng thôi, nhưng thế là quá đủ rồi. Cháu chắc bác chưa bao giờ là một đứa trẻ mồ côi trong trại, nên bác chẳng thể nào hiểu nổi nó ra sao đâu. Mọi chuyện còn tệ hơn bất cứ điều gì bác có thể tưởng tượng. Bác Spencer bảo cháu nói thế là hư đốn, nhưng cháu đâu có cố ý hư đốn đâu. Vô tình hư đốn mà chẳng hề hay biết thì dễ lắm, đúng không bác? Mọi người ở trại tốt bụng lắm, bác biết đấy. Nhưng ở trại mồ côi chẳng có mấy khoảng trống cho trí tưởng tượng bay bổng — họa chăng chỉ có nơi những đứa trẻ mồ côi khác thôi. Tưởng tượng ra những chuyện về chúng nó cũng thú vị lắm — như tưởng tượng đứa con gái ngồi cạnh cháu thực chất là con của một bá tước danh giá, bị một bà vú tàn nhẫn bắt cóc từ khi còn đỏ hỏn, rồi bà ta chết trước khi kịp thú tội. Đêm đêm cháu cứ nằm thao thức rồi tưởng tượng ra những điều như thế, vì ban ngày cháu đâu có thời gian. Cháu đoán đấy là lý do vì sao cháu gầy nhom thế này — cháu gầy trơ xương ra ấy nhỉ? Chẳng có một mẩu thịt nào dính trên xương cả. Cháu thì chỉ thích tưởng tượng mình mũm mĩm đáng yêu, khuỷu tay có cả lúm đồng tiền cơ.”

Nói đến đây người bạn đồng hành của Matthew mới chịu ngừng lời, một phần vì hụt hơi và một phần vì hai người đã tới chỗ chiếc xe độc mã. Con bé chẳng nói thêm lời nào cho tới khi họ rời khỏi ngôi làng và dong xe xuống một con dốc ngắn cheo leo, nơi mặt đường bị khoét sâu vào nền đất mềm đến nỗi những bờ đất hai bên, viền đầy những rặng anh đào dại nở hoa cùng những thân bạch dương trắng mảnh mai, cao vượt quá đầu họ vài thước.

Đứa trẻ chìa tay bẻ một cành mận dại quệt vào thành xe.

“Cành này đẹp quá phải không bác? Bác có thấy cái cây vươn ra từ bờ đất, trắng muốt và thanh thoát như ren kia, gợi cho bác nhớ đến điều gì không?” con bé hỏi.

“Chà, bác cũng chẳng biết nữa,” Matthew nói.

“Sao lại không, một cô dâu chứ còn gì nữa ạ — một cô dâu bận toàn đồ trắng với chiếc khăn voan mờ ảo tuyệt đẹp. Cháu chưa thấy cô dâu bao giờ, nhưng cháu có thể mường tượng ra trông cô ấy sẽ như thế nào. Cháu thì chẳng dám mơ sau này mình sẽ trở thành cô dâu đâu. Cháu xấu xí thế này thì ai mà thèm cưới — họa chăng chỉ có một ông mục sư truyền giáo nơi xứ người thôi. Cháu cho là mục sư truyền giáo xứ người thì chắc không kén chọn lắm đâu. Nhưng cháu tha thiết mong một ngày nào đó sẽ có một chiếc váy trắng. Đó là niềm hạnh phúc trần gian tột bực của cháu đấy. Cháu mê quần áo đẹp lắm. Mà từ bé đến giờ cháu nhớ là mình chưa từng có một bộ váy đẹp nào — nhưng dĩ nhiên thế thì mình lại càng có nhiều thứ để mong chờ hơn, đúng không bác? Rồi cháu có thể tưởng tượng mình đang diện những bộ cánh lộng lẫy. Sáng nay lúc rời trại mồ côi, cháu thấy xấu hổ vô cùng vì phải mặc cái bộ váy bằng vải len thô ráp gớm ghiếc này. Tất cả trẻ mồ côi đều phải mặc chúng, bác biết đấy. Mùa đông năm ngoái, một thương nhân ở Hopeton đã quyên tặng cho trại ba trăm thước vải len này. Có người bảo tại ông ta không bán được, nhưng cháu thích tin rằng đó là do tấm lòng nhân hậu của ông ta hơn, bác có nghĩ thế không? Lúc bước lên tàu hỏa, cháu cứ có cảm giác như mọi người đang nhìn mình chằm chằm và thương hại mình vậy. Thế là cháu bèn bắt tay vào tưởng tượng mình đang mặc một chiếc váy lụa màu xanh lơ tuyệt mỹ — bởi vì đã mất công tưởng tượng thì tội gì không tưởng tượng cái gì cho đáng giá — lại còn một chiếc mũ to đùng cài đầy hoa và lông vũ đung đưa, một chiếc đồng hồ vàng, găng tay da dê cùng đôi ủng da nữa chứ. Tự dưng cháu thấy phấn chấn hẳn lên và tận hưởng chuyến đi tới Đảo bằng tất cả niềm say mê. Lúc đi phà sang đây cháu chẳng bị say sóng tí nào. Bác Spencer cũng không say, dù bình thường bác ấy hay say sóng lắm. Bác ấy bảo không còn hơi sức đâu mà say nữa, vì mải canh chừng không để cháu lộn nhào xuống biển. Bác ấy bảo chưa từng thấy đứa nào lăng xăng sục sạo khắp nơi như cháu. Nhưng nếu việc đó giúp bác ấy không bị say sóng thì chuyện cháu lăng xăng cũng là một phước lành đấy chứ, đúng không bác? Vả lại cháu muốn ngắm nhìn tất thảy những gì có thể thấy trên con phà đó, bởi biết đâu cháu chẳng bao giờ có cơ hội thứ hai. Ôi, đằng kia lại có bao nhiêu là cây anh đào đang nở rộ kìa! Hòn đảo này đúng là xứ sở ngập tràn sắc hoa. Mới thế này thôi mà cháu đã yêu nơi đây mất rồi, cháu mừng quá vì sắp được sống ở đây. Cháu vẫn thường nghe người ta bảo Đảo Hoàng tử Edward là nơi đẹp nhất thế gian, và cháu từng mường tượng mình đang sống ở đây rồi, nhưng chưa từng dám nghĩ điều đó thành hiện thực. Thật là thích thú biết bao khi những điều mình tưởng tượng lại hóa thành sự thật, đúng không bác? Nhưng những con đường màu đỏ này ngộ nghĩnh quá cơ. Khi mình lên tàu ở Charlottetown và những con đường đỏ bắt đầu vun vút trôi qua, cháu hỏi bác Spencer sao đường lại có màu đỏ thì bác ấy bảo bác ấy không biết và xin cháu làm ơn đừng hỏi thêm câu nào nữa. Bác ấy bảo chắc cháu đã hỏi bác ấy cả nghìn câu rồi. Cháu nghĩ chắc cũng đến chừng ấy thật, nhưng nếu không đặt câu hỏi thì làm sao mà hiểu biết về mọi sự được hả bác? Thế rốt cuộc cái gì làm cho đường có màu đỏ vậy bác?”

“Chà, bác cũng chẳng biết nữa,” Matthew nói.

“Thôi thì, đấy là một trong những điều cần phải tìm hiểu vào lúc khác vậy. Nghĩ đến tất cả những điều cần tìm tòi khám phá trên đời này, bác có thấy tuyệt vời không? Nó khiến cháu thấy mừng rỡ vì được sống — thế giới này thật là thú vị xiết bao. Nếu ta biết hết về mọi thứ thì thế giới này đâu còn hấp dẫn bằng một nửa thế này nữa, đúng không bác? Khi ấy đâu còn chỗ nào cho trí tưởng tượng bay bổng nữa đâu? Cơ mà cháu có nói nhiều quá không bác? Mọi người toàn bảo cháu nói nhiều. Bác có muốn cháu im lặng không ạ? Bác mà bảo thì cháu sẽ nín ngay. Một khi đã quyết tâm thì cháu nín được, dù là khó khăn lắm.”

Matthew, trước sự ngạc nhiên của chính mình, lại đang cảm thấy rất vui vẻ. Giống như hầu hết những người trầm tính, ông thích những kẻ ba hoa miễn là họ chịu tự mình huyên thuyên và không đòi hỏi ông phải tiếp lời. Nhưng ông chưa từng nghĩ mình lại có thể tìm thấy niềm vui khi ở bên một đứa bé gái. Đàn bà đã đủ khiến người ta e ngại lắm rồi, nhưng những đứa con gái nhỏ còn tệ hơn. Ông ghét cay ghét đắng cái lối chúng cứ rụt rè lách qua ông với những cái liếc xéo len lén, như thể chúng nơm nớp sợ ông sẽ nuốt chửng chúng chỉ sau một miếng nếu chúng dám hé răng nói nửa lời. Đó là kiểu con gái con nhà gia giáo ở Avonlea. Nhưng con bé phù thủy lấm tấm tàn nhang này thì lại khác hẳn, và dẫu cho trí óc chậm chạp của ông hơi vất vả mới theo kịp những luồng suy nghĩ nhanh nhảu của nó, ông thấy mình “dường như thích những lời huyên thuyên của nó.” Thế là ông cất lời, vẫn bẽn lẽn như mọi khi:

“Ồ, cháu cứ nói thỏa thích đi. Bác không phiền đâu.”

“Ôi, cháu mừng quá. Cháu biết là bác cháu mình sẽ hòa thuận với nhau lắm mà. Thật nhẹ cả người khi được nói chuyện lúc mình muốn mà không bị bảo là trẻ con thì chỉ nên để người ta nhìn thấy chứ đừng để nghe thấy tiếng. Người ta nói với cháu câu đấy đến cả triệu lần rồi ấy chứ chẳng ít đâu. Rồi người ta lại cười nhạo vì cháu dùng những từ đao to búa lớn. Nhưng nếu bác có những ý nghĩ vĩ đại thì bác phải dùng những từ ngữ to tát để diễn đạt chứ, đúng không bác?”

“Chà, nghe cũng có lý đấy,” Matthew nói.

“Bác Spencer bảo lưỡi của cháu chắc đung đưa ở đoạn giữa. Nhưng đâu có phải — nó dính chặt vào một đầu đấy chứ. Bác Spencer bảo trang trại nhà bác tên là Chái Nhà Xanh. Cháu đã hỏi bác ấy cặn kẽ mọi chuyện. Và bác ấy bảo quanh nhà có nhiều cây cối lắm. Cháu lại càng mừng hơn nữa. Cháu yêu cây cối vô cùng. Thế mà quanh trại mồ côi chẳng có lấy một cái cây nào, chỉ có vài cái cây còi cọc bé tí teo ngoài sân trước, quanh thân bị quây lại bằng mấy cái rào quét vôi trắng nom như cái lồng. Mấy cái cây ấy trông hệt như những đứa trẻ mồ côi vậy. Cứ nhìn chúng là cháu lại muốn khóc. Cháu thường bảo với chúng: ‘Ôi, mấy đứa tội nghiệp này! Giá mà các bạn được ở ngoài một khu rừng thênh thang với những cây cối khác vây quanh, dưới gốc có rêu mềm và hoa chuông tháng Sáu mọc đầy, gần đó có dòng suối róc rách và chim chóc hót líu lo trên cành, thì các bạn đã lớn phổng phao rồi phải không? Nhưng ở chỗ này thì các bạn chịu chết. Mình hiểu hết nỗi lòng của các bạn mà, những cái cây bé nhỏ ơi.’ Sáng nay phải bỏ chúng lại cháu thấy thương lắm. Người ta dễ nảy sinh tình cảm gắn bó với những thứ như thế lắm, đúng không bác? Ở gần Chái Nhà Xanh có con suối nào không bác? Cháu quên bẵng không hỏi bác Spencer câu đó.”

“Chà, có chứ, có một con suối chảy ngay dưới chân đồi sau nhà.”

“Tuyệt quá đi mất! Sống gần một con suối luôn là một trong những giấc mơ của cháu đấy. Dù cháu chưa từng dám nghĩ giấc mơ ấy lại thành sự thật. Ước mơ hiếm khi thành hiện thực lắm, đúng không bác? Giá mà chúng thành hiện thực thì thích biết bao! Nhưng ngay lúc này đây cháu thấy mình gần như hạnh phúc trọn vẹn rồi. Cháu không thể thấy hoàn toàn trọn vẹn được là vì — chà, theo bác thì màu này gọi là màu gì?”

Con bé vắt một bím tóc dài óng ả qua bờ vai gầy guộc rồi giơ lên trước mắt Matthew. Matthew vốn chẳng quen thẩm định sắc màu mái tóc của phái đẹp, nhưng trong trường hợp này thì chẳng có gì phải hoài nghi nữa.

“Màu đỏ, phải không?” ông đáp.

Đứa trẻ buông bím tóc xuống với một tiếng thở dài dường như cất lên từ tận gót chân và phả ra tất cả nỗi sầu muộn của muôn thuở.

“Vâng, màu đỏ đấy ạ,” con bé nói bằng giọng cam chịu. “Giờ thì bác hiểu vì sao cháu không thể hạnh phúc trọn vẹn rồi chứ. Ai mà có mái tóc đỏ thì chẳng đời nào hạnh phúc trọn vẹn nổi đâu. Cháu chẳng bận lòng mấy về những thứ khác đâu — tàn nhang này, mắt màu xanh lục này, rồi cả cái thân hình gầy còm này nữa. Cháu có thể tưởng tượng xóa phăng chúng đi. Cháu có thể tưởng tượng mình có làn da đẹp mịn màng như cánh hoa hồng và đôi mắt màu hoa cà lấp lánh như những vì sao. Nhưng cháu không tài nào tưởng tượng xóa đi mái tóc đỏ này được. Cháu đã cố hết sức rồi. Cháu tự nhủ thầm: ‘Giờ tóc mình đen tuyền óng ả, đen như cánh quạ.’ Nhưng trong lòng cháu lúc nào cũng biết tỏng nó đỏ lòm rành rành ra đấy, và điều đó làm cháu tan nát cõi lòng. Đó sẽ là nỗi sầu vĩnh viễn suốt đời cháu. Cháu từng đọc trong một cuốn tiểu thuyết về một cô gái mang nỗi sầu vĩnh viễn suốt đời, nhưng không phải vì tóc đỏ đâu. Tóc cô ấy vàng óng như tơ, lượn sóng buông lơi quanh vầng trán bằng thạch cao tuyết hoa. Vầng trán bằng thạch cao tuyết hoa là cái gì hả bác? Cháu chưa bao giờ tìm hiểu ra được. Bác có bảo cho cháu biết được không?”

“Chà, bác e là bác chịu thôi,” Matthew đáp, đầu óc ông bắt đầu váng vất. Ông cảm thấy y hệt như hồi còn bồng bột thời trẻ, khi bị một thằng bạn rủ rê trèo lên cái vòng quay ngựa gỗ ở một buổi dã ngoại.

“Thôi thì, dù nó là cái gì đi nữa thì chắc hẳn cũng phải đẹp lắm, bởi vì cô ấy đẹp tựa thiên thần mà. Đã bao giờ bác tưởng tượng xem cảm giác đẹp tựa thiên thần nó ra làm sao chưa?”

“Chà, chưa, bác chưa từng,” Matthew thành thật thú nhận.

“Cháu thì tưởng tượng suốt. Nếu được chọn thì bác muốn trở thành người như thế nào hơn — đẹp tựa thiên thần, thông minh xuất chúng, hay ngoan ngoãn thánh thiện?”

“Chà, bác — bác cũng không biết đích xác nữa.”

“Cháu cũng thế. Cháu chẳng bao giờ quyết định nổi. Nhưng mà thực ra cũng chẳng quan trọng lắm, vì cháu đâu có cơ may trở thành bất cứ điều nào trong số đó. Chắc chắn là cháu không bao giờ ngoan ngoãn thánh thiện nổi rồi. Bác Spencer bảo — ôi, bác Cuthbert! Ôi, bác Cuthbert!! Ôi, bác Cuthbert!!!”

Đó không phải là điều bà Spencer đã nói; con bé cũng chẳng hề ngã nhào khỏi xe ngựa, mà Matthew cũng không làm điều gì đáng kinh ngạc. Họ chỉ đơn giản là vừa vòng qua một khúc quanh trên đường và nhận ra mình đang bước vào “Đại Lộ”.

“Đại Lộ”, theo cách gọi của dân làng Newbridge, là một đoạn đường dài chừng bốn hay năm trăm thước, được che phủ hoàn toàn bởi những vòm táo khổng lồ, cành lá sum suê đan cài vào nhau do một lão nông lập dị trồng từ nhiều năm trước. Phía trên đầu là cả một mái vòm thênh thang ngập tràn sắc hoa trắng muốt ngát hương thơm. Dưới những tán cành, không gian ngập tràn ánh hoàng hôn tím biếc, và tít đằng xa, một mảng trời ráng chiều le lói hiện ra rực rỡ như ô cửa kính hoa hồng vĩ đại nơi gian cuối của một giáo đường.

Vẻ đẹp ấy dường như hớp hồn đứa trẻ, khiến nó lặng câm không thốt nên lời. Con bé tựa lưng vào thành xe, hai bàn tay gầy gò đan chặt trước ngực, gương mặt ngửa lên đầy say mê ngắm nhìn vẻ lộng lẫy trắng tinh khôi phía trên cao. Ngay cả khi họ đã đi qua đoạn đường ấy và đang dong xe xuống con dốc dài dẫn tới Newbridge, con bé vẫn không hề nhúc nhích hay mở miệng nói một lời. Với gương mặt đắm say, nó vẫn đăm đăm nhìn về phương tây nơi ráng chiều buông xuống, đôi mắt dường như đang thấy những ảo ảnh lộng lẫy diễu qua trên nền trời rực sáng. Họ đi qua Newbridge, một ngôi làng nhỏ nhộn nhịp nơi lũ chó sủa váng lên đuổi theo họ, lũ trẻ ranh hò hét và những khuôn mặt tò mò ngó nghiêng ra từ các ô cửa sổ, nhưng hai người vẫn giữ sự im lặng tuyệt đối. Mãi cho đến khi vượt qua thêm ba dặm đường nữa, đứa trẻ vẫn chưa hề cất tiếng. Rõ ràng là con bé có thể nín lặng một cách mãnh liệt chẳng kém gì cái cách nó ba hoa.

“Bác đoán chắc cháu thấy mệt và đói bụng lắm rồi,” cuối cùng Matthew mạo muội lên tiếng, giải thích cơn câm lặng kéo dài của con bé bằng lý do duy nhất mà ông có thể nghĩ ra. “Nhưng mình sắp về đến nơi rồi — chỉ còn một dặm nữa thôi.”

Con bé bừng tỉnh khỏi cơn mơ màng với một tiếng thở dài sâu lắng rồi nhìn ông bằng ánh mắt mộng mị của một linh hồn vừa rong ruổi phương xa dưới sự dẫn lối của những vì sao.

“Ôi, bác Cuthbert,” con bé thì thào, “cái nơi mình vừa đi qua ấy — cái nơi trắng muốt ấy — là chỗ nào thế bác?”

“Chà, chắc cháu muốn nói tới Đại Lộ,” Matthew đáp sau vài khoảnh khắc ngẫm nghĩ lung lắm. “Chỗ đó nom cũng đẹp mắt.”

“Đẹp mắt thôi ạ? Ôi, từ ‘đẹp mắt’ dường như chẳng xứng chút nào. Mà ‘tuyệt mỹ’ cũng không đủ. Mấy từ đó chưa diễn tả xiết đâu bác. Ôi, nơi ấy thật kỳ diệu — kỳ diệu vô cùng. Đó là cảnh tượng đầu tiên cháu từng thấy mà trí tưởng tượng không tài nào tô điểm cho đẹp hơn được nữa. Nó khiến cháu thỏa nguyện tận đáy lòng” — con bé đặt một tay lên ngực — “nó tạo nên một nỗi nhức nhối kỳ lạ, buồn cười lắm, nhưng lại là một nỗi nhức nhối vô cùng dễ chịu. Bác đã bao giờ thấy nhức nhối như thế chưa, bác Cuthbert?”

“Chà, bác chẳng nhớ là mình từng bị như thế bao giờ chưa nữa.”

“Cháu bị nhiều lần lắm — cứ mỗi khi nhìn thấy thứ gì đẹp đẽ lộng lẫy đến mức vương giả. Nhưng người ta không nên gọi cái nơi đáng yêu ấy là Đại Lộ đâu. Cái tên như thế chẳng có chút ý nghĩa nào cả. Họ phải gọi nó là — để cháu xem nào — Con Đường Trắng của Niềm Hoan Lạc. Đó chẳng phải là một cái tên giàu tưởng tượng và hay ho lắm sao bác? Cứ khi nào không thích tên của một nơi chốn hay một người nào đó là cháu lại tự tưởng tượng ra một cái tên mới và luôn nghĩ về họ theo cái tên ấy. Ở trại mồ côi có một đứa con gái tên là Hepzibah Jenkins, nhưng cháu toàn tưởng tượng nó tên là Rosalia DeVere thôi. Người khác có thể gọi nơi đó là Đại Lộ, nhưng cháu sẽ mãi mãi gọi nó là Con Đường Trắng của Niềm Hoan Lạc. Mình chỉ còn đúng một dặm nữa là về tới nhà thật ư bác? Cháu vừa mừng lại vừa tiếc. Cháu tiếc vì chuyến đi này thú vị quá, mà cháu thì lúc nào cũng thấy tiếc khi những điều thú vị khép lại. Có thể sau đó sẽ có điều còn thích thú hơn, nhưng ai mà dám chắc được chứ. Mà thường thì chẳng có gì thích hơn được nữa đâu. Trải nghiệm của cháu từ trước đến nay toàn thế cả. Nhưng nghĩ đến việc sắp về nhà cháu lại thấy mừng. Bác thấy đấy, từ khi biết nhận thức đến giờ cháu chưa từng có một mái ấm thực sự. Nghĩ đến chuyện sắp được bước chân vào một mái ấm đích thực là cháu lại thấy cái nỗi nhức nhối dễ chịu ấy dâng lên rồi. Ôi, đằng kia đẹp quá chừng!”

Họ vừa dong xe qua đỉnh một ngọn đồi. Phía dưới chân họ là một cái ao, nom dài và uốn lượn hệt như một dòng sông. Một cây cầu bắc ngang qua đoạn giữa ao, và từ đó xuôi về phía hạ lưu, nơi một dải đồi cát màu hổ phách ngăn cách ao với vịnh biển xanh thẫm ngoài xa, mặt nước rực rỡ muôn vàn sắc thái biến ảo không ngừng — những gam màu thanh khiết nhất của sắc vàng nghệ tây, sắc hồng phấn và sắc xanh lục thoát tục, quyện cùng những sắc thái hư ảo khác mà chưa từng có ngôn từ nào gọi tên cho xiết. Phía trên cầu, cái ao ăn sâu vào rìa những rặng linh sam và phong hương, nằm trầm mặc trong bóng râm lung linh mờ ảo của chúng. Rải rác đây đó, vài cành mận dại nghiêng mình khỏi bờ đất nom như một thiếu nữ bận đồ trắng đang kiễng chân ngắm bóng hình mình soi dưới nước. Từ vùng đầm lầy nơi đầu nguồn cái ao vọng lại bản đồng ca trong trẻo mà buồn bã ngọt ngào của bầy ếch nhái. Có một ngôi nhà nhỏ màu xám lấp ló bên một vườn táo trổ hoa trắng xóa trên sườn dốc phía bên kia, và dù trời chưa tối hẳn, một đốm sáng đã hắt ra lung linh từ một khung cửa sổ của ngôi nhà.

“Đấy là ao nhà Barry,” Matthew nói.

“Ôi, cháu cũng chẳng thích cái tên ấy tí nào. Cháu sẽ gọi nó là — để cháu xem nào — Hồ Nước Lấp Lánh. Vâng, đó mới đúng là cái tên dành cho nó. Cháu biết chắc thế nhờ cái cảm giác rùng mình xúc động. Cứ khi nào cháu nghĩ ra một cái tên vừa vặn chuẩn xác là cháu lại thấy rùng mình xúc động. Đã bao giờ bác thấy rùng mình xúc động vì điều gì chưa?”

Matthew ngẫm nghĩ một hồi.

“Chà, có chứ. Bác lúc nào cũng thấy rùng mình ớn lạnh khi trông thấy mấy con sâu trắng gớm ghiếc xới được ở luống dưa chuột. Bác ghét cay ghét đắng cái giống ấy.”

“Ôi, cháu nghĩ cái cảm giác rùng mình đó đâu có giống cái này được. Bác có nghĩ thế không? Giữa sâu bọ gớm ghiếc với những hồ nước lấp lánh thì làm sao mà liên quan đến nhau được cơ chứ? Nhưng sao mọi người lại gọi nó là ao nhà Barry hả bác?”

“Bác đồ là vì ông Barry sống ở ngôi nhà trên kia. Trang trại của ông ấy tên là Sườn Vườn Cây. Nếu không vì cái bụi rậm to đùng đằng sau nhà thì từ đây cháu đã có thể nhìn thấy Chái Nhà Xanh rồi. Nhưng mình phải đi qua cầu rồi vòng theo đường cái, nên phải đi thêm gần nửa dặm nữa.”

“Bác Barry có đứa con gái nhỏ nào không bác? À, cũng chẳng nhỏ lắm đâu — tầm cỡ như cháu ấy.”

“Ông ấy có một đứa chừng mười một tuổi. Tên nó là Diana.”

“Ôi!” con bé hít vào một hơi thật dài. “Cái tên sao mà tuyệt trần đến thế!”

“Chà, bác cũng chẳng biết nữa. Trông nó có vẻ gì đó dị giáo quái đản ghê gớm, theo ý bác là vậy. Bác thà thích tên Jane hay Mary hay cái tên nào đó nghe đứng đắn cơ. Nhưng hồi Diana mới chào đời, có một ông thầy giáo trọ ở đấy, nhà họ để ông ấy đặt tên cho con bé, thế là ông ấy gọi nó là Diana.”

“Ước gì hồi cháu sinh ra cũng có một ông thầy giáo như thế ở gần đấy. Ôi, mình đến cây cầu rồi. Cháu phải nhắm nghiền mắt lại mới được. Cứ mỗi lần qua cầu là cháu lại sợ chết khiếp. Cháu không tài nào ngăn mình tưởng tượng ra cảnh ngộ nhỡ ngay lúc mình đi đến giữa cầu, nó sẽ gập đôi lại như một cái dao gấp rồi kẹp chặt lấy mình. Thế nên cháu phải nhắm mắt lại. Nhưng hễ cứ nghĩ là sắp đến giữa cầu rồi thì cháu lại phải mở mắt ra xem cho bằng được. Bởi vì bác thấy đấy, nếu cây cầu mà gập lại thật thì cháu cũng muốn tận mắt nhìn thấy nó gập lại ra sao. Tiếng bánh xe lăn ầm ầm nghe vui tai ghê bác nhỉ! Cháu lúc nào cũng thích cái đoạn ầm ầm ấy. Cuộc đời này có biết bao nhiêu điều để yêu thích, tuyệt vời quá phải không bác? Đấy, qua rồi nhé. Giờ cháu sẽ nhìn ngoái lại. Chúc ngủ ngon nhé, Hồ Nước Lấp Lánh yêu quý. Cháu luôn nói lời chúc ngủ ngon với những thứ mình yêu thương, hệt như với con người vậy. Cháu nghĩ chúng cũng thích thế. Mặt nước trông như thể đang mỉm cười với cháu kìa.”

Khi họ dong xe lên ngọn đồi phía xa hơn và vòng qua một khúc quanh, Matthew cất tiếng:

“Sắp về tới nhà rồi đấy. Chái Nhà Xanh ở đằng—”

“Ôi, bác đừng nói vội!” con bé nín thở ngắt lời, vội nắm lấy cánh tay đang giơ lên lưng chừng của ông rồi nhắm tịt mắt lại để không nhìn thấy hướng tay ông chỉ. “Để cháu đoán xem nào. Cháu chắc chắn mình sẽ đoán trúng.”

Con bé mở mắt ra và nhìn ngắm xung quanh. Họ đang đứng trên đỉnh một ngọn đồi. Mặt trời đã lặn từ lâu, nhưng cảnh vật vẫn hiện lên rõ ràng trong ánh hoàng hôn êm dịu còn sót lại. Về phía tây, một tháp chuông nhà thờ màu sẫm vươn cao sừng sững trên nền trời nhuộm sắc hoa cúc vạn thọ. Phía dưới là một thung lũng nhỏ, và xa hơn nữa là một sườn dốc thoai thoải trải dài với những trang trại ấm cúng nằm rải rác. Đôi mắt đứa trẻ đảo nhanh từ nơi này sang nơi khác, đầy vẻ háo hức và khắc khoải mong chờ. Cuối cùng, ánh mắt nó dừng lại ở một ngôi nhà tít mãi bên trái, lùi sâu hẳn vào phía sau con đường cái, mờ ảo sắc trắng của những tán cây trổ hoa trong ánh chạng vạng của cánh rừng bao bọc chung quanh. Phía trên ngôi nhà, giữa bầu trời tây nam không một gợn mây, một vì sao lớn sáng trong như pha lê đang tỏa ánh lung linh tựa như ngọn đèn dẫn lối và hứa hẹn bao điều tốt lành.

“Là ngôi nhà kia phải không bác?” con bé vừa nói vừa chỉ tay.

Matthew hân hoan vỗ nhẹ dây cương lên lưng con ngựa hồng.

“Chà, cháu đoán trúng phóc rồi đấy! Nhưng bác đoán là bà Spencer đã tả trước để cháu nhận ra chứ gì.”

“Không, bác ấy không tả đâu ạ — thực sự là không hề. Tất cả những gì bác ấy nói cũng có thể là tả về hầu hết những ngôi nhà kia. Cháu chẳng hề hình dung nổi nó trông ra làm sao cả. Nhưng ngay giây phút nhìn thấy nó, cháu đã cảm nhận được đó chính là nhà mình rồi. Ôi, cháu cứ ngỡ như mình đang mơ vậy. Bác biết không, cánh tay cháu chắc tím bầm từ khuỷu tay trở lên rồi, vì hôm nay cháu đã tự véo mình không biết bao nhiêu lần. Cứ chốc chốc một cảm giác kinh hoàng đến phát ốm lại ùa về và cháu sợ thắt ruột rằng tất cả chỉ là một giấc mơ. Thế là cháu lại véo mình để xem có phải thật không — cho đến khi sực nhớ ra rằng dẫu đây chỉ là một giấc mơ đi chăng nữa, thì tốt hơn hết mình cứ việc mơ tiếp chừng nào còn có thể; thế nên cháu thôi không véo nữa. Nhưng đây là thật rồi, và chúng ta sắp về tới nhà rồi.”

Cất lên một tiếng thở dài ngây ngất, con bé lại chìm vào im lặng. Matthew khẽ cựa quậy đầy bồn chồn. Ông thấy nhẹ nhõm vì người phải nói cho đứa trẻ bơ vơ côi cút này biết rằng mái ấm mà nó hằng khao khát thực ra lại chẳng thuộc về nó sẽ là Marilla chứ không phải ông. Họ dong xe qua Trũng Lynde, nơi bóng tối đã buông xuống đặc quánh, nhưng chưa tối đến mức bà Rachel không thể dòm thấy họ từ vị trí thuận lợi bên cửa sổ nhà bà, rồi đi lên đồi và rẽ vào con ngõ dài dẫn tới Chái Nhà Xanh. Khi họ tới trước căn nhà, Matthew bỗng thấy chùn bước trước sự thật sắp sửa phơi bày với một sự dằn vặt mãnh liệt mà chính ông cũng chẳng tài nào hiểu nổi. Điều ông nghĩ tới không phải là Marilla hay chính bản thân ông, cũng chẳng phải những rắc rối mà sự nhầm lẫn này có thể gây ra cho họ, mà chính là nỗi thất vọng của đứa trẻ. Nghĩ tới cảnh luồng sáng say mê kia sắp sửa bị dập tắt trong đôi mắt con bé, ông có một cảm giác bứt rứt không yên như thể chính mình sắp sửa đồng lõa với một tội ác giết chóc — hệt như cái cảm giác từng xâm chiếm lấy ông mỗi khi buộc phải giết thịt một chú cừu non, một chú bê hay bất kỳ một sinh linh bé bỏng vô tội nào khác.

Khu sân tối om khi họ đánh xe rẽ vào, và những chiếc lá bạch dương đang xào xạc êm như nhung quanh khắp mảnh sân.

“Bác nghe cây cối đang nói mớ trong giấc ngủ kìa,” con bé thì thầm khi ông bế nó xuống đất. “Chắc chúng đang có những giấc mơ đẹp lắm!”

Rồi tay nắm chặt chiếc túi thảm chứa “toàn bộ gia tài của mình”, con bé bước theo ông vào trong nhà.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 15 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.