“Có chuyện gì mà mắt con cứ trợn ngược lên thế kia?” Marilla hỏi khi thấy Anne vừa chạy từ bưu điện về. “Con lại tìm thấy một tâm hồn đồng điệu nữa đấy à?”
Sự phấn khích bao bọc lấy Anne như một lớp áo khoác, rạng rỡ trong mắt và bừng lên trên từng nét mặt. Cô bé vừa nhún nhảy đi lên ngõ nhỏ như một nàng tiên được gió cuốn đi, băng qua ánh nắng êm dịu và những khoảng bóng râm lười biếng của buổi chiều tháng Tám.
“Không phải đâu Marilla, nhưng ôi, bác đoán xem chuyện gì đã xảy ra nào? Chiều mai con được mời đến nhà mục sư dùng trà đấy! Bác gái Allan đã gửi thư cho con ở bưu điện. Bác nhìn này Marilla. ‘Gửi cô Anne Shirley, Chái Nhà Xanh.’ Đây là lần đầu tiên trong đời con được gọi là ‘Cô’ đấy. Cảm giác rạo rực làm sao! Con sẽ trân trọng lưu giữ nó mãi mãi như một trong những báu vật tuyệt vời nhất của mình.”
“Bác Allan có nói với bác là bác ấy định lần lượt mời tất cả học sinh trong lớp Trường Chủ Nhật đến dùng trà mà,” Marilla thản nhiên đón nhận sự kiện trọng đại ấy. “Con việc gì phải sốt sắng lên như thế. Phải học cách đón nhận mọi thứ một cách bình thản đi chứ, con gái.”
Yêu cầu Anne bình thản chẳng khác nào bắt cô bé thay đổi bản chất của mình. Đốn ngộ trọn vẹn trong mình “tinh hoa, ngọn lửa và sương sa”, mọi niềm vui lẫn nỗi đau trên đời đến với cô bé đều nhân lên gấp ba lần cường độ. Marilla cảm nhận được điều đó và mơ hồ lo lắng, bà nhận ra những thăng trầm của cuộc sống có lẽ sẽ đè nặng lên tâm hồn bồng bột này, mà không hiểu trọn vẹn rằng khả năng đón nhận niềm vui lớn lao tương đương cũng đủ để bù đắp. Vì vậy, Marilla tự cho rằng trách nhiệm của mình là phải rèn luyện Anne thành một cô bé điềm tĩnh, nguyên tắc — một điều tưởng như vô vọng và xa lạ với Anne tựa như bắt một tia nắng đang nhảy mót trên ghềnh suối nông phải đứng yên. Như bà cay đắng thừa nhận với bản thân, nỗ lực ấy chẳng tiến triển được bao nhiêu. Một ước mơ hay kế hoạch sụp đổ sẽ đẩy Anne xuống “đáy sâu bi thương”. Sự thành công của nó lại nâng cô bé bay lên những “vùng trời sung sướng đến chóng mặt”. Marilla gần như đã tuyệt vọng trong việc uốn nắn đứa trẻ lang bạt này thành mẫu con gái ngoan ngoãn, thùy mị và chuẩn mực theo ý bà. Nhưng chính bà cũng không ngờ rằng, bản thân lại yêu mến một Anne thật thà, sống đúng bản ngã hơn nhiều.
Đêm đó, Anne đi ngủ trong nỗi khổ sở không nói nên lời chỉ vì bác Matthew bảo gió đang chuyển sang hướng đông bắc và lo rằng ngày mai trời sẽ mưa. Tiếng lá bạch đàn xào xạc quanh nhà khiến cô bé lo âu, nghe sao giống hệt tiếng mưa rơi lộp bộp; còn tiếng sóng biển ầm ầm từ xa vọng lại — vốn là âm thanh cô bé vẫn thích thú lắng nghe vì nhịp điệu lạ kỳ, vang rền và đầy ám ảnh — giờ đây lại giống như điềm báo về một trận bão tố tai hại đối với một cô bé đang tha thiết mong chờ một ngày nắng đẹp. Anne thấy đêm dài đằng đẵng như thể buổi sáng sẽ chẳng bao giờ đến nữa.
Nhưng cuộc vui nào rồi cũng đến lúc bắt đầu, và đêm dài rồi cũng qua đi trước ngày cô bé được mời đến nhà mục sư dùng trà. Bất chấp những dự đoán của bác Matthew, buổi sáng hôm ấy trời trong mây tạnh, và tâm trạng Anne lại bay cao đến đỉnh điểm.
“Ôi, Marilla ơi, hôm nay trong lòng con có một niềm vui kỳ lạ khiến con yêu mến tất cả những ai con nhìn thấy,” cô bé thốt lên khi đang rửa bát đĩa sau bữa sáng. “Bác không biết con thấy tuyệt vời đến thế nào đâu! Giá mà cảm giác này kéo dài mãi thì thích biết mấy nhỉ? Con tin rằng mình có thể trở thành một đứa trẻ mẫu mực nếu ngày nào cũng được mời đi dùng trà. Nhưng ôi Marilla, đây cũng là một dịp vô cùng trang trọng. Con thấy lo lắng quá. Nhỡ con cư xử không đúng mực thì sao? Bác biết đấy, con chưa bao giờ đến nhà mục sư dùng trà cả, và con không chắc mình đã nắm rõ mọi quy tắc ứng xử chưa, mặc dù từ hồi đến đây con đã chăm chỉ nghiên cứu các quy tắc trong mục Ứng Xử của báo Family Herald rồi. Con chỉ sợ mình sẽ làm điều gì đó ngớ ngẩn hoặc quên mất việc nên làm. Nếu con rất thích một món nào đó và muốn ăn thêm phần thứ hai thì có bị coi là bất lịch sự không bác?”
“Vấn đề của con đấy Anne, là con đang suy nghĩ quá nhiều về bản thân mình. Con chỉ cần nghĩ đến bác Allan và điều gì sẽ khiến bác ấy thoải mái, dễ chịu nhất,” Marilla nói, đưa ra một lời khuyên cực kỳ sáng suốt và súc tích — điều hiếm hoi trong đời bà. Anne lập tức nhận ra ngay.
“Bác nói đúng lắm, Marilla. Con sẽ cố gắng không nghĩ gì về bản thân mình nữa.”
Rõ ràng là chuyến viếng thăm của Anne đã diễn ra suôn sẻ mà không gặp phải vi phạm nghiêm trọng nào về “quy tắc ứng xử”. Khi hoàng hôn buông xuống, dưới bầu trời bao la rực rỡ những dải mây màu nghệ tây và hồng phấn, cô bé trở về nhà trong trạng thái thanh thản ngập tràn niềm hạnh phúc. Đặt cái đầu xoăn tít mệt mỏi lên vạt áo caro của Marilla, cô bé ngồi trên bậc đá hoa cương đỏ bệ vệ trước cửa bếp và hân hoan kể cho bà nghe toàn bộ câu chuyện.
Làn gió mát lành từ những rặng đồi phía tây phủ đầy thông reo thổi qua những cánh đồng thu hoạch bao la, vi vu qua những hàng bạch đàn. Một ngôi sao sáng rực treo lơ lửng trên vườn cây ăn quả, và những con đom đóm đang chập chờn bay lượn nơi Ngõ Tình Nhân, ẩn hiện giữa những bụi dương xỉ và cành lá xào xạc. Anne vừa trò chuyện vừa ngắm nhìn chúng, và bằng cách nào đó, cô bé cảm thấy gió, sao cùng đom đóm như hòa quyện vào nhau thành một điều gì đó ngọt ngào và mê hoặc đến không lời nào tả xiết.
“Ôi Marilla, con đã có một khoảng thời gian tuyệt vời nhất đời! Con cảm thấy mình sống không hề uổng phí, và con sẽ luôn cảm thấy như vậy ngay cả khi sau này không bao giờ được mời đến nhà mục sư dùng trà nữa. Khi con đến nơi, bác Allan đã ra đón con ngay ở cửa. Bác ấy mặc chiếc váy màu hồng phấn bằng vải organdy xinh xắn nhất, có hàng tá nếp nhún và tay áo lửng đến khuỷu, trông bác ấy giống hệt một thiên thần seraph. Con thực sự nghĩ sau này lớn lên mình muốn trở thành vợ của một mục sư, Marilla ạ. Một mục sư có lẽ sẽ không bận tâm đến mái tóc đỏ của con đâu, vì người sẽ không suy nghĩ về những điều trần tục như thế. Nhưng tất nhiên, muốn vậy thì bản thân người đó phải ngoan ngoãn từ trong bản chất, mà con thì chẳng bao giờ được như thế nên chắc nghĩ cũng hoài công. Bác biết đấy, có những người sinh ra đã tốt tính sẵn rồi, còn những người khác thì không. Con thuộc nhóm người còn lại. Bác Lynde bảo con chứa đầy tội nguyên thảo. Dù con có cố gắng ngoan ngoãn đến đâu đi nữa thì cũng chẳng bao giờ thành công được như những người vốn dĩ đã tốt tính. Con đoán nó cũng giống như môn hình học vậy. Nhưng bác có nghĩ rằng việc mình đã cố gắng hết sức cũng phải được ghi nhận chút gì đó chứ? Bác Allan là một trong những người tốt tính tự nhiên như vậy đấy. Con yêu bác ấy tha thiết. Bác biết đấy, có những người như bác Matthew và bác Allan mà mình có thể yêu mến ngay lập tức mà chẳng gặp chút khó khăn nào. Nhưng lại có những người như bác Lynde mà mình phải cố gắng lắm mới yêu thương nổi. Mình biết mình nên yêu thương họ vì họ hiểu biết rộng và là những người hoạt động rất tích cực trong nhà thờ, nhưng mình cứ phải tự nhắc nhở bản thân suốt, nếu không sẽ quên mất. Ở nhà mục sư hôm nay còn có một cô bé khác đến dùng trà nữa, đến từ Trường Chủ Nhật ở Cát Trắng. Tên bạn ấy là Lauretta Bradley, một cô bé rất đáng yêu. Không hẳn là một tâm hồn đồng điệu, bác biết đấy, nhưng vẫn rất tuyệt. Chúng con đã có một bữa trà thật sang trọng, và con nghĩ mình đã giữ đúng tất cả các quy tắc ứng xử khá tốt. Sau bữa trà, bác Allan đàn và hát, rồi bác ấy bảo Lauretta và con cùng hát nữa. Bác Allan khen con có giọng hát tốt và bảo sau này con phải tham gia dàn hợp xướng của Trường Chủ Nhật. Bác không thể tưởng tượng được con đã xúc động thế nào chỉ khi nghe thấy ý nghĩ đó đâu. Con đã khao khát được hát trong dàn hợp xướng Trường Chủ Nhật như Diana từ lâu lắm rồi, nhưng con e rằng đó là một vinh dự mà con chẳng bao giờ dám mơ tới. Lauretta phải về sớm vì tối nay có một buổi hòa nhạc lớn ở khách sạn Cát Trắng và chị gái bạn ấy sẽ ngâm thơ ở đó. Lauretta bảo những người Mỹ ở khách sạn cứ hai tuần lại tổ chức một buổi hòa nhạc để quyên góp cho bệnh viện Charlottetown, và họ mời rất nhiều người ở Cát Trắng đến ngâm thơ. Lauretta bảo bạn ấy hy vọng một ngày nào đó cũng sẽ được mời. Con chỉ biết nhìn bạn ấy với sự thán phục. Sau khi bạn ấy về, bác Allan và con đã có một cuộc trò chuyện chân tình. Con đã kể cho bác ấy nghe tất cả mọi chuyện — về bác Thomas, cặp song sinh, Katie Maurice, Violetta, chuyện con đến Chái Nhà Xanh và những khó khăn của con với môn hình học. Và bác có tin được không, Marilla? Bác Allan bảo ngày xưa bác ấy cũng dốt môn hình học lắm. Bác không biết điều đó đã làm con ấm lòng đến thế nào đâu. Ngay trước khi con về thì bác Lynde đến nhà mục sư, và bác đoán xem chuyện gì đã xảy ra nào Marilla? Ban quản trị trường đã thuê một giáo viên mới và đó là một cô giáo. Tên cô ấy là Muriel Stacy. Cái tên nghe lãng mạn làm sao đúng không bác? Bác Lynde bảo ở Avonlea chưa bao giờ có giáo viên nữ và bác ấy nghĩ đó là một sự đổi mới mạo hiểm. Nhưng con nghĩ sẽ thật tuyệt vời khi có một cô giáo, và con thực sự không biết làm sao mình có thể sống qua hai tuần nữa cho đến khi trường học bắt đầu, con đang nôn nóng muốn gặp cô ấy quá rồi.”