Hôm sau, sau bữa trưa, tôi từ biệt để lái xe quay lại Hastings nhằm kịp chuyến tàu đi Black Hawk. Ántonia cùng các con quây quần bên chiếc xe ngựa của tôi trước lúc khởi hành, và ngay cả những đứa nhỏ cũng ngước nhìn tôi bằng ánh mắt thân thiện. Leo và Ambrosch chạy lên trước để mở cổng ngõ. Khi xuống đến chân đồi, tôi ngoái lại nhìn. Cả nhóm vẫn đứng đó cạnh chiếc cối xay gió. Ántonia đang vẫy chiếc tạp dề của mình.
Tại cổng, Ambrosch nán lại bên xe ngựa của tôi, tì tay lên vành bánh xe. Leo lách qua hàng rào rồi chạy biến ra bãi cỏ.
'Nó hay vậy lắm,' anh trai cậu nhún vai nói. 'Thằng bé khùng thật đấy. Có thể nó buồn vì anh đi, mà cũng có thể nó ghen tị. Nó ghen với bất cứ ai được má cưng chiều, kể cả cha xứ.'
Tôi nhận ra mình không đành lòng rời xa cậu thiếu niên này, với giọng nói dễ mến cùng mái đầu và đôi mắt đẹp. Trông cậu thật ra dáng đàn ông khi đứng đó không đội mũ, gió thổi tà áo sơ mi lất phất quanh phần cổ và đôi vai rám nắng.
'Đừng quên là em và Rudolph sắp đi săn với anh ở vùng Niobrara vào mùa hè tới nhé,' tôi nói. 'Cha em đã đồng ý cho hai đứa đi sau mùa gặt rồi đấy.'
Cậu mỉm cười. 'Chắc em chẳng quên được đâu. Trước giờ em chưa từng được ai đề nghị cho một điều tuyệt vời đến thế. Em chẳng biết tại sao anh lại tốt với tụi em thế nữa,' cậu đỏ mặt nói thêm.
'Ồ, sao lại không chứ!' tôi nói, vừa thu dây cương lại.
Cậu không đáp lời, chỉ mỉm cười nhìn tôi với niềm vui sướng và sự trìu mến hiện rõ trên khuôn mặt không một chút giấu giếm trong lúc tôi thúc xe rời đi.
Ngày hôm đó ở Black Hawk mang lại cho tôi nhiều hụt hẫng. Hầu hết những người bạn cũ của tôi đều đã qua đời hoặc chuyển đi nơi khác. Những đứa trẻ xa lạ, chẳng có chút ý nghĩa gì với tôi, đang nô đùa trong khoảng sân rộng lớn của nhà Harlings khi tôi đi ngang qua; cây thanh lương trà đã bị đốn hạ, và chỉ còn lại một gốc cây đang đâm chồi từ thân cây dương Lombardy cao lớn từng đứng canh gác bên cổng. Tôi vội vã bước tiếp. Phần thời gian còn lại của buổi sáng, tôi dành để ngồi với Anton Jelinek dưới bóng râm của một cây dương lá rung trong khoảng sân phía sau quán rượu của anh. Khi đang ăn bữa trưa tại khách sạn, tôi gặp lại một vị luật sư lớn tuổi vẫn hành nghề, ông liền đưa tôi lên văn phòng và cùng tôi bàn luận về vụ kiện của Cutter. Sau đó, tôi hầu như chẳng biết phải giết thời gian bằng cách nào cho đến giờ tàu tốc hành chạy ban đêm.
Tôi đi bộ một quãng dài về phía bắc thị trấn, ra tận những đồng cỏ nơi địa hình gồ ghề đến mức chưa từng được cày xới, và thứ cỏ đỏ dài từ thuở sơ khai vẫn mọc um tùm trên những hõm đất và gò nương. Ở chốn ấy, tôi lại tìm thấy cảm giác thân thuộc. Phía trên đầu, bầu trời mang sắc xanh không tả xiết của mùa thu; sáng rực và không một bóng mây, cứng cáp như men sứ. Về phía nam, tôi có thể nhìn thấy những vách đá ven sông có màu nâu xám từng trông thật lớn lao trong ký ức, và xung quanh là những cánh đồng ngô đang khô dần, mang sắc vàng nhạt mà tôi nhớ mãi không quên. Cỏ dại Nga đang bay cuồn cuộn qua các vùng cao nguyên và chất đống bên những hàng rào dây thép như những chiến lũy. Dọc theo những lối mòn gia súc, những chùm hoa cúc vàng đã bắt đầu phai màu thành tấm nhung ấm áp dưới ánh mặt trời, điểm xuyết những sợi tơ vàng óng. Tôi đã rũ bỏ được nỗi u sầu kỳ lạ vẫn thường bao trùm những thị trấn nhỏ, và tâm trí tôi ngập tràn những điều tốt đẹp; những chuyến đi mà tôi dự định thực hiện cùng lũ trẻ nhà Cuzak, đến vùng Bad Lands và dọc theo dòng Stinking Water. Vẫn còn đủ số anh em nhà Cuzak để tôi vui đùa trong một thời gian dài nữa. Ngay cả khi lũ trẻ lớn lên, vẫn sẽ luôn có bản thân Cuzak ở đó! Tôi tự nhủ sẽ đi dạo vài dặm đường trên những con phố rực rỡ ánh đèn cùng Cuzak.
Khi lang thang qua những khoảng đồng cỏ gồ ghề ấy, tôi vô tình bắt gặp một đoạn của con đường đầu tiên nối liền Black Hawk với vùng đất phía bắc; dẫn đến trang trại của ông ngoại tôi, rồi tiếp tục đến nhà gia đình Shimerdas và khu định cư của người Na Uy. Ở mọi nơi khác, con đường ấy đã bị cày vùi lấp khi người ta đo đạc làm đường cao tốc; đoạn dài chừng nửa dặm nằm bên trong hàng rào đồng cỏ này là tất cả những gì còn sót lại của con đường xưa từng chạy băng băng như một sinh vật hoang dã qua vùng đồng cỏ lộng gió, bám lấy những vùng đất cao rồi uốn lượn, ngoằn ngoèo như một chú thỏ trốn bầy chó săn.
Trên những vùng đất bằng phẳng, các vết bánh xe hầu như đã biến mất—chỉ còn lại những vệt mờ trên thảm cỏ, và một người lạ sẽ chẳng thể nhận ra chúng. Thế nhưng, bất cứ nơi nào con đường cắt ngang qua một khe nước, việc tìm kiếm lại vô cùng dễ dàng. Những trận mưa đã biến các rãnh bánh xe thành những dòng chảy và bào mòn chúng sâu đến mức lớp cỏ thảm chưa bao giờ liền sẹo trở lại. Trông chúng chẳng khác nào những vết rách do móng vuốt của một con gấu xám cào xé, trên những sườn dốc nơi những chiếc xe ngựa nông trại từng chòng chành vượt qua các hố sâu với sức kéo làm nổi những thớ cơ cuồn cuộn trên phần hông mượt mà của bấy chú ngựa. Tôi ngồi xuống và ngắm nhìn những đống cỏ khô chuyển sang màu hồng phấn dưới ánh chiều tà xiên khoai.
Đây chính là con đường mà Ántonia và tôi đã đi qua vào đêm hôm đó, khi chúng tôi xuống tàu ở Black Hawk và được xếp nằm trên đống rơm, những đứa trẻ ngơ ngác, được đưa đi mà chẳng biết về đâu. Tôi chỉ cần nhắm mắt lại là có thể nghe thấy tiếng xe ngựa kẽo kẹt trong bóng tối, và lại bị nhấn chìm bởi cảm giác xa lạ đến mức xóa nhòa tất cả ấy. Những cảm xúc của đêm hôm đó gần đến mức tôi có thể đưa tay ra và chạm vào chúng. Tôi có cảm giác như được trở về với chính mình, và nhận ra trải nghiệm của con người mới nhỏ bé làm sao trong một vòng tròn hạn hẹp. Đối với Ántonia và đối với tôi, đây chính là con đường của Định mệnh; đã đưa chúng tôi đến với những biến cố tình cờ thuở ban đầu, thứ đã định sẵn cho tất cả những gì chúng tôi có thể trở thành trong suốt cuộc đời. Giờ đây, tôi hiểu rằng chính con đường ấy rồi sẽ lại đưa chúng tôi đến với nhau. Dù chúng ta đã bỏ lỡ những gì, chúng ta vẫn cùng nhau sở hữu quá khứ trân quý và không thể diễn tả bằng lời.
