Có thể tôi sẽ dành hẳn một chương trong cuốn cẩm nang đốt nhà các văn hào New England để tả về cái cảm giác khi bạn nhìn thấy mẹ mình đang đứng trên con đường bên ngoài căn hộ của bà để nói chuyện với vợ bạn, người mà hàng bao nhiêu năm nay vẫn đinh ninh rằng bà đã khuất, khuất dưới đất đen và không thể kể cho nàng nghe những gì bà biết về bạn, về chồng bà, những điều bạn vĩnh viễn không muốn cho nàng biết.
Thật là một cảm giác tồi tệ. Không dễ chịu chút nào. Nhìn hai người bọn họ đứng với nhau mà tôi như nghẹt thở, đến mức phải dừng xe lại cách chỗ họ một lô nhà chỉ để lấy lại hơi thở. Mẹ tôi với Anne Marie đứng cạnh xe của mẹ tôi và hai người đang chào tạm biệt nhau, điều này đã quá rõ ràng: trong một phút họ ôm nhau tới vài lần. Anne Marie đưa cả hai tay nắm lấy bàn tay bà, nói một câu gì đó, rồi thêm một câu nữa, và cả hai đều cười đến nghiêng ngả. Khi cười xong họ lại ôm ghì lấy nhau. Tôi đếm từ một đến mười mà họ vẫn chưa chịu rời nhau. Trời đang có mưa tuyết và bầu không khí âm u đến mức đèn đường được bật hết lên dù đồng hồ mới chớm ba giờ chiều. Phố xá chưa được cào tuyết, và nếu xét theo tiêu chí của một đống tuyết chưa được cào thì đống tuyết quanh tôi đúng là hoàn hảo. Đây là cái kiểu đống tuyết khiến bạn chỉ muốn có ngay một bộ xe trượt kiểu cổ với rãnh trượt băng kim loại, và nó cũng khiến bạn quên rằng mình là loại người sẽ chẳng chịu giữ gìn cái rãnh trượt cẩn thận và sẽ để nó hoen gỉ và chẳng mấy chốc bộ xe trượt sẽ hỏng, hay nói cách khác, đây chính là cái kiểu đống tuyết sẽ lừa phỉnh bạn rằng mọi thứ đang rất tốt đẹp trong khi đó lại không phải là thực tế. Bởi chỉ một tích tắc sau mẹ tôi với Anne Marie đã rời nhau ra và bà nhìn thấy xe của tôi. Tôi vẫy tay chào bà qua lánh chắn gió. Bà lắc đầu, nói với Anne Marie điều gì đó, rồi nhảy lên xe và lái đi mất. Anne Marie quay lại, nàng nhìn thấy xe tôi và bước về phía tôi. Tôi xuống xe và tiến về phía nàng, trên người vẫn mặc áo của Peter Le Clair từ hôm trước; Anne Marie bận một chiếc áo gilê lông cừu, loại siêu mềm mại và không thấm nước, một loại áo mặc thoải mái đến mức khiến cho nửa thân trên của ta thấy buồn ngủ, còn hai cánh tay thì phát ghen lên với nửa thân trên, tỉnh như sáo và đầy tức tối, và điều này giải thích tại sao khi vừa tới gần, Anne Marie đã dang tay đấm cho tôi một cú như tôi đã đấm Thomas vài giờ đồng hồ trước. Nhưng vì nàng đeo găng, lại chăng có kinh nghiệm đánh đấm, nên cú đấm chẳng có nhiều lực và chẳng làm tôi đau mấy, nhưng tôi vẫn ngã xuống đất, bởi chỗ đó vốn là dành cho tôi.
“Bị thương bao giờ cũng hơn là đả thương người khác,” tôi bảo nàng.
“Chứ còn quái gì nữa’’ nàng đáp. “Đứng dậy đi.”
Tôi làm theo. Tôi đã mặc áo của Peter gần một ngày trời, và đống đồ của tôi thì còn ở trên người tôi lâu hơn thế: người tôi bốc mùi khói gỗ, khói thuốc, quán bia, mồ hôi, nỗi sợ hãi và mấy lớp áo ướt đẫm đã giữ rịt lấy cái mùi này.
“Bố tôi nói anh đã hôn một người đàn bà ở New Hampshire,” Anne Marie nói, giọng đều đều. Có khi nào là nàng đã tập dượt cái câu ấy trước gương? “Đúng thế không?”
Tôi thú nhận và kể lại toàn bộ sự việc cho nàng nghe, không chừa một chi tiết quan trọng nào, kể cả việc sờ soạng. Rồi tôi tua về quá khứ và kể cho nàng nghe mọi thứ tôi giấu nàng về nhân thân của mình, tất cả những thứ nàng đã được biết, dù không phải do tôi nói. Tôi đã giấu đi quá nhiều chuyện trong một khoảng thời gian quá lâu. Biểu lộ trên khuôn mặt Anne Marie không hề thay đổi trong suốt quá trình tôi kể. Nàng không hề nhăn mặt, nheo mắt, hay bĩu môi, ngay cả khi tôi nói rằng tôi yêu nàng, rằng đấy là lần đầu tôi hôn cô kia và sẽ không bao giờ tái phạm. Đến cuối tôi chốt lại, “Chuyện là như vậy đó,” và nàng gật đầu. Chuyện là như vậy đó. Quả là một sự kết hợp hoàn hảo giữa ý chí và khả năng kìm nén: nàng đã nghe hết câu chuyện - cái câu chuyện đã được tôi che đậy trong suốt mười năm - và chỉ gật đầu chứ không làm gì khác. Nếu như lắng nghe, một cách khắc kỷ, những lời tự thú thốt lên từ miệng đức ông chồng lừa dối của mình là một môn thể thao Olympic, thì Anne Marie chắc hẳn đã đoạt huy chương vàng. Tôi chợt vỡ ra rằng mình chẳng xứng đáng với nàng - tôi chắc chắn nàng cũng đã nhận ra điều này - và Thomas cũng chẳng khá gì hơn tôi.
“Thomas bảo rằng cậu ta đã ngủ một đêm ở nhà mình,” tôi nói. “Có đúng không vậy?”
“Đúng,” Anne Marie nói. “Hơn một đêm chứ.”
“Trên tràng kỷ à?”
Anne Marie không trả lời mà thò tay vào áo lấy ra một bao thuốc, rồi rút từ trong bao ra một điếu thuốc và chiếc bật lửa, rồi châm điếu thuốc mà không cần bỏ găng ra. Tôi chợt nhận ra Anne Marie là một phụ nữ đầy năng lực, một điều từ trước đến nay tôi chưa từng nghĩ tới. Có quá nhiều câu hỏi tôi muốn hỏi nàng - chẳng hạn nàng và mẹ tôi đã nói với nhau những gì - nhưng tôi không hỏi, vì giờ thì tôi đã biết nàng là một phụ nữ đầy năng lực, mà những phụ nữ như vậy sẽ không bao giờ trả lời những câu được hỏi bởi những người không có quyền hỏi chúng. Điều này cũng sẽ được lưu lại trong cuốn cẩm nang của tôi.
“Mẹ anh vừa đi đâu thế?” cuối cùng tôi cũng hỏi, một câu hỏi vô thưởng vô phạt mà hẳn là Anne Marie sẽ chịu trả lời.
“Đi làm,” nàng đáp.
“Đi làm?” tôi hỏi. “Làm ở đâu cơ?”
Và một điều lạ lùng xảy ra: khói thuốc bay tràn ra khỏi miệng Anne Marie và nàng mỉm cười với tôi như một con rồng đa cảm. “Anh sẽ không bao giờ đoán được nổi là bà làm ở đâu đâu,” Anne Marie nói.
“Chắc vậy quá,” tôi thừa nhận.
“Bà làm ở quán Hoàng tử Sinh viên,” Anne Marie nói. Đây chính là cái quán Đức ở Springfield mà hai đứa tôi đã sống bên trên nó hồi mới cưới. Giờ thì tôi hiểu vì sao nàng lại mỉm cười với tôi: nàng đang hồi tưởng lại quãng thời gian hạnh phúc ấy, với đứa con đầu lòng, mái ấm đầu tiên, và giai đoạn non trẻ, đẹp đẽ nhất của mối tình chúng tôi. Nói vậy không có nghĩa là tình yêu sẽ tồn tại vĩnh viễn, mà là kỷ niệm về nó mới là thứ mãi không phai, ngay cả khi - hoặc đặc biệt là khi - ta chỉ muốn quên đi tất cả.
“Sao lại trùng hợp thế nhỉ,” tôi nói.
“Không phải trùng hợp đâu,” Anne Marie nói, và trước khi tôi kịp hỏi nàng nói vậy nghĩa là gì, nàng đã vứt điếu thuốc tàn xuống tuyết và nói. “Anh phải tự mình hỏi bà thôi.”
“Được rồi.”
“Mẹ anh là một người phụ nữ tốt, Sam ạ,” nàng bảo tôi. “Bà xứng đáng có được một người chồng tốt hơn bố anh.”
“Anh biết.”
“Bà cũng xứng đáng có được một người con tốt hơn anh.”
“Anh biết,” tôi nói. Và lần đầu tiên trong cuộc đời, tôi nghĩ về những gì mình đã làm với bà, thay vì những gì tôi nghĩ bà đã làm với mình. Bà xứng đáng có được một đứa con trai tốt hơn tôi, một con người tốt hơn tôi. Khi ta nhận ra - dù đã quá, quá muộn - rằng ta không xứng với người phụ nữ, hoặc những người phụ nữ, đã tạo nên con người ta, ấy cũng là lúc ta biết mình đã trở thành một người đàn ông đích thực.
“Mẹ anh sợ là chính anh đã đốt nhà của những văn hào nọ,” Anne Marie nói, rồi kể tên chúng: Dinh thự Edward Bellamy và Dinh thự Mark Twain. Nàng không nhắc tới Tư gia Robert Frost. Chắc điều này có nghĩa là mẹ đã thôi không bám theo tôi sau khi bà thấy tôi hôn người phụ nữ kia trong quán bar, cũng tiếc thật: nếu bà đã theo tôi tới Tư gia Robert Frost thì bà đã biết rằng tôi không đốt nó, và đã thấy ai mới là thủ phạm thật. “Bà lo lắng cho anh.”
“Anh không đốt bất kỳ ngôi nhà nào cả,” tôi nói.
“Ngoại trừ cái ngôi nhà đó,” Anne Marie nói.
“Đó chỉ là một sự lỡ tay thôi,” tôi nói.
“Tôi không muốn nghe,” nàng đáp.
“Một phụ nữ đã phóng hỏa nhà của Bellamy và Twain,” tôi tiếp tục nói.
“Phụ nữ nào?”
“Anh chưa biết,” tôi nói. “Nhưng anh khá chắc chắn là Thomas có biết.”
“Sam à…” Anne Marie nói. Tôi cảm thấy rõ nét cáu kỉnh trong giọng nàng, thật đẹp và quen thuộc, nhưng cũng buồn bã như tiếng chuông nhà thờ ngân trước lễ tang của bạn vậy. Lẽ ra lúc đó tôi nên ngưng lại không nói nữa, nhưng tôi không kìm được, và những lời nói cứ tuôn ra như mưa tuyết, rơi, rơi bất chấp mặt đất đã phủ dày tuyết.
“Lại còn cái đám phân tích trái phiếu đã đốt Tư gia Robert Frost nữa chứ.”
“Đốt cái gì? Ai cơ?” Anne Marie hỏi, và trước khi tôi kịp trả lời, nàng nói luôn, “Thôi quên đi. Tôi không muốn nghe thêm về đám phân tích trái phiếu chết tiệt nữa. Tôi không muốn nghe thêm bất kỳ một điều gì nữa.”
“Nhưng Anne Marie,” tôi nói. “Đây là sự thật.”
“Ôi Sam,” nàng nói. “Sao anh không chịu gánh lấy trách nhiệm, dù chỉ là một lần?”
“Về việc đã đốt những ngôi nhà đó ư?”
“Về mọi thứ,” nàng nói, rồi quay người, đạp tuyết bước về chiếc Jeep của Thomas. Tôi không đuổi theo, không gọi theo, cũng không năn nỉ nàng quay lại. Lần nào mở miệng tôi cũng chỉ tự đào hố chôn mình. Biết đâu cách tốt nhất để khiến nàng quay lại là đứng giữa trời tuyết, ngậm miệng lại và chờ đợi nàng quay lại. Cũng hiệu quả đấy chứ. Nàng cua một vòng rồi lái về phía tôi. Hãy quay lại với anh đi, tôi nhủ thầm trong đầu. Hãy quay lại với anh đi. Và nàng nghe theo. Anne Marie phanh xe cạnh tôi, rướn người qua cái ghế bên cạnh, quay tay kéo cửa kính xuống và hỏi, “Anh định đi kiếm mẹ anh hả?”
Tôi thừa nhận là mình đang có ý đó.
“Thế thì anh nên về nhà thay quần áo đi,” nàng nói. “Tắm rửa nữa. Nhìn anh ghê quá Sam ạ. Bốc mùi nữa chứ.” Rồi nàng quay cửa sổ lên và lái đi mất hút.
