Một buổi tối nọ, khi Andy Donovan đến ăn tối tại khu nhà trọ trên Đại lộ số Hai, bà Scott đã giới thiệu anh với một khách trọ mới, một thiếu nữ tên là tiểu thư Conway. Tiểu thư Conway có dáng người nhỏ nhắn và khiêm nhường. Cô mặc một bộ đồ màu nâu xám giản dị, vẻ mặt có vẻ dửng dưng và chỉ tập trung vào đĩa ăn của mình. Cô khẽ nâng hàng mi rụt rè, liếc ông Donovan một cái sắc sảo và đầy dò xét, lí nhí gọi tên anh, rồi lại cắm cúi ăn món thịt cừu của mình. Ông Donovan cúi chào với vẻ duyên dáng cùng nụ cười rạng rỡ – thứ đang nhanh chóng mang lại cho anh sự thăng tiến trong xã hội, công việc lẫn chính trị – và gạt ngay cô nàng mặc đồ nâu xám ấy ra khỏi tâm trí.
Hai tuần sau, Andy đang ngồi trên bậc thềm trước nhà tận hưởng điếu xì gà. Phía sau và bên trên anh vang lên một tiếng sột soạt nhẹ, Andy quay đầu lại – và thế là đầu anh bị hút hồn luôn.
Người vừa bước qua cửa chính là tiểu thư Conway. Cô mặc một chiếc váy đen tuyền làm bằng vải crêpe de – crêpe de – ồ, loại vải đen mỏng tang ấy mà. Chiếc mũ của cô cũng màu đen, buông rủ và phất phơ một tấm mạng màu đen tuyền, mỏng manh như mạng nhện. Cô đứng trên bậc thềm cao nhất và xỏ vào đôi găng tay lụa màu đen. Trên người cô hoàn toàn không có lấy một đốm trắng hay một chút màu sắc nào. Mái tóc vàng óng của cô được chải gọn gàng, suôn mượt, búi thành một cục sáng bóng thấp ở gáy. Gương mặt cô trông bình dị hơn là xinh đẹp, nhưng giờ đây lại bừng sáng và trở nên gần như kiều diễm nhờ đôi mắt xám to tròn đang ngước nhìn qua những ngôi nhà đối diện lên bầu trời với một vẻ buồn bã và u sầu đến nao lòng.
Các cô gái ạ, hãy nắm bắt bí quyết này nhé – toàn thân một màu đen, với ưu tiên hàng đầu là vải crêpe de – ồ, crêpe de Chine – đúng rồi đấy. Toàn một màu đen, kèm theo ánh nhìn u buồn, xa xăm đó, cùng mái tóc óng ả ẩn dưới lớp khăn voan đen (tất nhiên là các cô phải là tóc vàng rồi), và hãy cố tỏ ra rằng, dẫu cuộc đời xuân trẻ của các cô vừa mới chớm bước qua ngưỡng cửa cuộc đời thì đã bị tàn phá phũ phàng, nhưng một buổi dạo chơi trong công viên có lẽ sẽ giúp các cô khá hơn; hãy chắc chắn là xuất hiện ngoài cửa đúng khoảnh khắc, và – ôi, chiêu này lúc nào cũng ăn khách cả. Nhưng mà nghĩ lại thì tôi mới thật cay đắng làm sao, phải không nhỉ? – khi lại đem chuyện trang phục tang lễ ra bàn tán thế này.
Ông Donovan lập tức ghi tên tiểu thư Conway trở lại vào danh sách những điều cần quan tâm của mình. Anh vứt phần xì gà còn lại độ một inch rưỡi vốn còn có thể hút thêm được tám phút nữa, và nhanh chóng chuyển trọng tâm cơ thể sang đôi giày da bóng mũi thấp của mình.
– Hôm nay là một buổi tối đẹp trời và quang đãng đấy chứ, thưa tiểu thư Conway, – anh nói; và nếu Cục Khí tượng mà nghe được giọng điệu đầy tự tin của anh thì chắc chắn họ đã treo cờ hiệu hình vuông màu trắng lên rồi cắm chặt vào đỉnh cột.
– Với những ai có tâm trạng để thưởng thức nó thì đúng là vậy, thưa anh Donovan, – tiểu thư Conway đáp kèm theo một tiếng thở dài.
Trong thâm tâm, ông Donovan nguyền rủa thời tiết đẹp. Thật là một thứ thời tiết vô tâm! Trời phải mưa đá, nổi gió và tuyết rơi thì mới hợp với tâm trạng của tiểu thư Conway chứ.
– Tôi hy vọng là không có họ hàng nào của cô – tôi hy vọng là cô không phải chịu tổn thất gì chứ? – ông Donovan rụt rè hỏi.
– Thần Chết đã cướp đi, – tiểu thư Conway ngập ngừng đáp, – không phải một người họ hàng, nhưng là một người mà... thôi, tôi sẽ không mang nỗi buồn của mình ra làm phiền anh đâu, anh Donovan.
– Làm phiền ư? – ông Donovan phản đối. – Ồ, không đâu tiểu thư Conway, tôi sẽ rất lấy làm vinh hạnh, à không, ý tôi là tôi rất tiếc – ý tôi là tôi chắc chắn không ai có thể đồng cảm với cô chân thành hơn tôi đâu.
Tiểu thư Conway mỉm cười một nụ cười nhạt. Và ôi chao, nụ cười ấy còn buồn hơn cả vẻ mặt lúc thản nhiên của cô.
– “Hãy cười, và cả thế giới sẽ cười cùng bạn; hãy khóc, và bạn chỉ nhận được những tiếng cười trừ,” – cô trích dẫn. – Tôi đã thấm thía điều đó, anh Donovan ạ. Tôi không có bạn bè hay người quen nào ở thành phố này cả. Nhưng anh đã đối xử tốt với tôi. Tôi vô cùng trân trọng điều đó.
Anh đã chuyền lọ tiêu cho cô hai lần trong bữa ăn.
– Sống một mình ở New York quả là gian nan – điều đó thì chắc chắn rồi, – ông Donovan nói. – Nhưng mà này – bất cứ khi nào cái thị trấn già cỗi này chịu cởi mở và trở nên thân thiện thì nó chơi tới bến luôn đấy. Này, hay là cô thử đi dạo một chút trong công viên đi, tiểu thư Conway – cô không nghĩ là nó có thể xua đi ít nhiều nỗi buồn chán của cô sao? Và nếu cô cho phép tôi...
– Cảm ơn anh, anh Donovan. Tôi rất sẵn lòng nhận sự hộ tống của anh, nếu anh nghĩ rằng bầu bạn với một kẻ có trái tim ngập tràn u tối có thể mang lại chút niềm vui cho anh.
Họ dạo bước qua những cánh cổng rộng mở của công viên cũ kỹ ở khu hạ Manhattan có hàng rào sắt bao quanh, nơi những bậc quyền quý từng ra hóng mát ngày trước, và tìm được một chiếc ghế đá yên tĩnh.
Nỗi buồn của tuổi trẻ và tuổi già khác nhau ở điểm này: gánh nặng của tuổi trẻ sẽ nhẹ đi bao nhiêu khi có người khác cùng chia sẻ; còn tuổi già dẫu có cho đi bao nhiêu thì nỗi đau vẫn nguyên vẹn bấy nhiêu.
– Anh ấy là vị hôn của tôi, – tiểu thư Conway thổ lộ sau một tiếng đồng hồ. – Chúng tôi dự định sẽ kết hôn vào mùa xuân tới. Tôi không muốn anh nghĩ rằng tôi đang bịp bợm mình đâu, anh Donovan, nhưng anh ấy thực sự là một vị Bá tước. Anh ấy có một điền trang và một lâu đài ở Ý. Tên anh ấy là Bá tước Fernando Mazzini. Tôi chưa từng thấy ai lịch lãm bằng anh ấy. Tất nhiên là tía tôi phản đối, và có lần chúng tôi đã cùng nhau trốn đi, nhưng tía đã đuổi theo kịp và bắt chúng tôi về. Tôi cứ đinh ninh là tía và Fernando sẽ đấu súng với nhau cơ. Tía tôi kinh doanh dịch vụ xe ngựa – ở P’kipsee ấy, chắc anh biết.
– Cuối cùng thì tía cũng xuôi chiều, và đồng ý cho chúng tôi kết hôn vào mùa xuân tới. Fernando đã cho tía xem các giấy tờ chứng minh tước hiệu và sự giàu có của mình, rồi sau đó sang Ý để sửa sang lại lâu đài cho chúng tôi. Tía tôi rất kiêu hãnh, và khi Fernando muốn cho tôi vài ngàn đô-la để sắm đồ cưới, tía đã mắng cho anh ấy một trận tơi bời. Tía thậm chí còn không cho phép tôi nhận lấy một chiếc nhẫn hay bất kỳ món quà nào từ anh ấy. Và khi Fernando nhổ neo lên đường sang Ý, tôi đã đến thành phố này và nhận làm thu ngân cho một cửa hàng bánh kẹo.
– Ba ngày trước, tôi nhận được một bức thư từ Ý, được chuyển tiếp từ P’kipsee, báo tin rằng Fernando đã tử nạn trong một vụ tai nạn thuyền gondola.
– Đó là lý do vì sao tôi mặc tang phục. Trái tim tôi, anh Donovan ạ, sẽ mãi mãi ở lại bên nấm mồ của anh ấy. Tôi đoán mình là một bạn đồng hành tẻ nhạt, anh Donovan, nhưng tôi chẳng thể hứng thú với bất kỳ ai. Tôi không muốn làm ảnh hưởng đến niềm vui và những người bạn có thể mỉm cười và mang lại tiếng cười cho anh. Có lẽ anh thích đi bộ về nhà hơn?
Này các cô gái, nếu các cô muốn thấy một chàng trai hăng hái đi tìm cuốc xẻng đến nhường nào, hãy cứ nói với anh ta rằng trái tim các cô đang gửi gắm ở nấm mồ của một kẻ khác. Bản chất đàn ông vốn là những kẻ đào mồ mả. Cứ hỏi bất kỳ bà góa nào thì biết. Phải làm gì đó để trả lại trái tim đã mất ấy cho những thiên thần đang khóc trong trang phục crêpe de Chine chứ. Người chết lúc nào cũng là kẻ chịu thiệt thòi đủ đường.
– Tôi vô cùng tiếc vì chuyện đó, – ông Donovan dịu dàng nói. – Không, chúng ta chưa về nhà vội đâu. Và đừng nói là cô không có người bạn nào ở thành phố này nhé, tiểu thư Conway. Tôi thực sự rất buồn, và tôi muốn cô tin rằng tôi là bạn của cô, và tôi vô cùng tiếc thương cho cô.
– Tôi có giữ bức ảnh của anh ấy ở đây, trong chiếc mặt dây chuyền này, – tiểu thư Conway nói sau khi dùng khăn tay lau mắt. – Tôi chưa từng cho ai xem bao giờ; nhưng tôi sẽ cho anh xem, anh Donovan, bởi vì tôi tin anh là một người bạn chân chính.
Ông Donovan đăm đăm ngắm nhìn bức ảnh trong chiếc mặt dây chuyền mà tiểu thư Conway mở ra cho anh xem với đầy vẻ hứng thú. Gương mặt của Bá tước Mazzini là một gương mặt thu hút sự chú ý. Đó là một gương mặt nhẵn nhụi, thông minh, rạng rỡ và gần như rất khôi ngô – gương mặt của một người đàn ông mạnh mẽ, vui vẻ, hoàn toàn có thể trở thành một thủ lĩnh giữa những người xung quanh.
– Tôi còn một bức ảnh lớn hơn, có lộng khung, ở trong phòng mình, – tiểu thư Conway nói. – Khi chúng ta về, tôi sẽ cho anh xem bức đó. Chúng là tất cả những gì tôi có để gợi nhắc về Fernando. Nhưng anh ấy sẽ mãi hiện hữu trong trái tim tôi, điều đó là chắc chắn.
Một nhiệm vụ tinh tế đang đặt ra trước mắt ông Donovan – đó là chiếm lấy chỗ đứng của vị Bá tước bất hạnh trong trái tim tiểu thư Conway. Sự ngưỡng mộ dành cho cô đã thôi thúc anh phải làm điều đó. Nhưng tầm vóc to lớn của công việc dường như chẳng hề đè nặng lên tâm trí anh. Một người bạn đồng cảm nhưng vui vẻ chính là vai diễn mà anh nhắm tới; và anh đã diễn thành công đến mức nửa giờ sau, họ đã có thể ngồi nhâm nhi hai đĩa kem và trò chuyện đầy vẻ trầm tư, dẫu cho trong đôi mắt xám to lớn của tiểu thư Conway vẫn chưa hề vơi bớt đi chút u sầu nào.
Trước khi họ chia tay ở hành lang tối hôm đó, cô chạy lên lầu rồi mang xuống bức ảnh có lộng khung được bọc cẩn thận trong một chiếc khăn choàng lụa trắng. Ông Donovan ngắm nhìn nó bằng đôi mắt không thể đoán định.
– Anh ấy đã tặng tôi cái này vào đêm anh ấy lên đường sang Ý, – tiểu thư Conway nói. – Còn bức trong mặt dây chuyền là tôi phóng ra từ bức này đấy.
– Quả là một người đàn ông khôi ngô, – ông Donovan chân thành nhận xét. – Thế nào tiểu thư Conway, cô có thấy phiền không nếu chiều chủ nhật tới tôi được mời cô đi chơi Coney Island?
Một tháng sau, họ thông báo lễ đính hôn của mình cho bà Scott và những vị khách trọ khác. Tiểu thư Conway vẫn tiếp tục mặc đồ đen.
Một tuần sau khi thông báo, cả hai ngồi trên chính chiếc ghế đá trong công viên khu hạ Manhattan, trong khi những chiếc lá cây đang rung rinh tạo nên những hình ảnh mập mờ như cuốn phim động chiếu trên người họ dưới ánh trăng. Nhưng suốt cả ngày hôm đó, Donovan mang một vẻ mặt đăm chiêu u ám. Tối nay anh trầm tính đến mức đôi môi của tình yêu không tài nào nén lại được những câu hỏi mà trái tim đang thổn thức.
– Có chuyện gì thế Andy, sao tối nay anh cứ đăm chiêu và cau có thế?
– Có gì đâu, Maggie.
– Em biết thừa đi. Em lại không nhận ra chắc? Chưa bao giờ anh cư xử thế này cả. Rốt cuộc là chuyện gì chứ?
– Không có gì to tát đâu, Maggie.
– Có chứ, sao lại không; và em muốn biết. Em cá là anh đang nghĩ đến cô nào khác rồi. Được thôi. Sao anh không đi tìm cô ta luôn đi nếu anh thích? Xin vui lòng bỏ tay anh ra khỏi người em xem nào.
– Vậy thì anh sẽ nói cho em biết, – Andy khôn ngoan đáp, – nhưng anh đoán là em sẽ không hiểu hết được đâu. Em đã nghe nói về Mike Sullivan bao giờ chưa? Mọi người vẫn gọi ông ấy là “Big Mike” Sullivan đấy.
– Chưa, em chưa nghe bao giờ, – Maggie đáp. – Và cũng chẳng muốn biết, nếu như ông ta khiến anh phải cư xử thế này. Ông ta là ai chứ?
– Ông ấy là nhân vật có thế lực nhất ở New York đấy, – Andy nói với giọng gần như cung kính. – Ông ấy có thể làm bất cứ điều gì mình muốn với Tammany hay bất kỳ thế lực chính trị cũ rích nào khác. Ông ấy cao cả dặm và rộng ngang sông East River đấy em. Em mà dám nói điều gì chống lại Big Mike xem, chỉ trong vòng hai giây là có cả triệu người lao vào bẻ cổ em ngay. Hồi trước ông ấy có sang thăm "lực lượng bên kia đại dương", thế là mấy vị vua chốn ấy phải chui rúc vào hang như thỏ đế hết.
– Mà này, Big Mike là bạn của anh đấy. Ở cái xứ này thì tầm ảnh hưởng của anh chẳng bõ bèn gì, nhưng Mike đối xử với một kẻ tiểu tốt hay một người nghèo khó cũng tốt y như với một nhân vật lớn vậy. Hôm nay anh gặp ông ấy ở đường Bowery, và em đoán xem ông ấy làm gì nào? Ông ấy bước tới và bắt tay anh. “Andy,” ông ấy nói, “tao vẫn luôn để mắt tới mày đấy nhé. Mày đã lập được không ít chiến công bên phía khu vực của mày, và tao rất tự hào về mày. Mày uống gì nào?” Ông ấy hút xì gà, còn anh uống highball. Anh bảo với ông ấy rằng hai tuần nữa anh sẽ lấy vợ. “Andy,” ông ấy nói, “nhớ gửi thiệp mời cho tao để tao còn nhớ mà đến dự đám cưới nhé.” Big Mike đã nói với anh như thế đấy; và ông ấy luôn nói là làm.
– Em không hiểu được đâu, Maggie, nhưng anh sẵn sàng chặt đứt một bàn tay để có được sự hiện diện của Big Mike Sullivan trong đám cưới của chúng ta. Đó sẽ là ngày tự hào nhất trong cuộc đời anh. Khi ông ấy đến dự đám cưới của ai, điều đó có nghĩa là người đàn ông đó đã có một cuộc đời viên mãn rồi. Đó, chính vì thế mà tối nay trông mặt mày anh có vẻ khó đăm đăm là vậy.
– Thế sao anh không mời ông ta luôn đi, nếu như ông ta tuyệt vời đến thế? – Maggie thản nhiên hỏi.
– Anh có lý do không mời được chứ, – Andy buồn rầu đáp. – Có lý do khiến ông ấy không thể có mặt. Đừng hỏi anh lý do là gì, vì anh không thể nói được đâu.
– Ồ, em chẳng quan tâm đâu, – Maggie nói. – Chắc lại chuyện chính trị chứ gì. Nhưng đó không phải là lý do để anh không mỉm cười với em.
– Maggie này, – một lát sau, Andy lên tiếng, – em có còn coi trọng anh như đã từng coi trọng... như đã từng coi trọng Bá tước Mazzini không?
Anh đợi một hồi lâu, nhưng Maggie không đáp lời. Rồi đột nhiên, cô tựa đầu vào vai anh và bật khóc – khóc nức nở đến run rẩy cả người, tay ôm chặt lấy cánh tay anh và làm ướt đẫm tấm vải crêpe de Chine bằng những giọt nước mắt.
– Thôi nào, thôi nào! – Andy dỗ dành, tạm gác lại nỗi phiền muộn của riêng mình. – Thế rốt cuộc là sao nào?
– Andy ơi, – Maggie nức nở. – Em đã nói dối anh, và anh sẽ chẳng thèm cưới hay yêu em nữa đâu. Nhưng em cảm thấy mình buộc phải nói ra. Andy à, chẳng có vị bá tước nào dù chỉ là một mẩu ngón út cả. Chưa bao giờ em có lấy một người theo đuổi trong đời. Nhưng tất cả những cô gái khác đều có; và họ cứ bàn tán về chúng; điều đó có vẻ làm cho bọn con trai thích họ hơn. Và, Andy à, em trông rất lộng lẫy trong trang phục màu đen – anh biết rõ điều đó mà. Thế nên em đã ra cửa hàng ảnh mua bức hình đó, rồi phóng một tấm nhỏ để gắn vào mặt dây chuyền, và bịa ra toàn bộ câu chuyện về vị Bá tước cùng cái chết của anh ấy, chỉ để em được mặc đồ đen thôi. Sẽ chẳng ai có thể yêu một kẻ nói dối, anh sẽ đá em mất thôi, Andy ạ, và em sẽ chết vì nhục nhã mất. Ồ, chưa từng có ai mà em yêu mến ngoài anh hết – chỉ thế thôi.
Nhưng thay vì bị đẩy ra xa, cô lại cảm thấy cánh tay Andy siết chặt lấy mình hơn. Cô ngước lên và bắt gặp gương mặt anh đã giãn ra, rạng rỡ nụ cười.
– Anh có thể... anh có thể tha thứ cho em không, Andy?
– Chắc chắn rồi, – Andy đáp. – Chuyện đó ổn cả thôi. Cho cái lão Bá tước về nghĩa địa đi. Em đã làm sáng tỏ mọi chuyện rồi đấy, Maggie ạ. Anh vẫn hằng mong em sẽ thú nhận trước ngày cưới. Đúng là một cô bé ngốc nghếch mà!
– Andy này, – Maggie với một nụ cười có phần rụt rè cất lời sau khi đã được đảm bảo chắc chắn rằng mình đã được tha thứ, – thế anh có tin câu chuyện về vị Bá tước đó không?
– Ờ, cũng không hẳn là tin cho lắm, – Andy vừa nói vừa với lấy hộp xì gà, – bởi vì nhân vật trong bức ảnh ở cái mặt dây chuyền của em chính là Big Mike Sullivan cơ mà.
