Ngài trao người lời lẽ để truyền ra.

KEBLE.

Những buổi tối Chủ nhật của Aurelia bên ngài Belamour vẫn diễn ra như thường lệ, song ngài luôn tôn trọng sự e dè của nàng trước những tác phẩm thế tục vào ngày này, mà khích lệ nàng ngâm đọc các đoạn Kinh Thánh. Dần dà, ngài bắt đầu cảm nhận được nét đẹp trong từng tiết tấu trang nghiêm ngân nga từ giọng nói dịu dàng, khoan thai của nàng. Cứ thế, nàng đọc đến Bài giảng trên núi, và thấy mình đang cất lên những lời giải nghĩa về Điều răn thứ sáu, khép lại bằng câu: “Kẻo ngươi phải bị tống vào ngục. Quả thật, ta bảo cùng ngươi, ngươi chẳng thoát khỏi nơi đó được đâu, cho đến khi trả hết đồng bạc cuối cùng.”

Một tiếng rên rỉ bất chợt khiến nàng giật thót. Liền sau đó, đoạn văn cùng quá khứ bi thảm của người đàn ông bất hạnh như một nhát dao xé toạc tâm trí nàng. Nỗi kinh hoàng chốn tối tăm bủa vây lấy nàng. Nàng ngỡ như ngài đang chịu giam cầm trong ngục tối, còn chính nàng là kẻ buông lời trách cứ, bèn hoảng hốt kêu lên: “Ôi thưa ngài, xin thứ lỗi cho cháu. Cháu quên khuấy mất; cháu đâu có cố ý nói vậy.”

“Không đâu, đứa con bé bỏng của ta, chính Mary đã mượn giọng con mà cất lời đấy thôi. Phải rồi, Mary ơi, ta sẽ chẳng bao giờ bước ra được nữa. Nợ nần ấy muôn đời chẳng thể trả xong.”

Nàng run rẩy vì sợ hãi khi Jumbo chạm vào người, khẽ giục: “Cô nương, đi thôi; ông chủ chịu hết nổi rồi.” Thế nhưng, lúc toan dợm bước rời đi, một thôi thúc ngọt ngào đã khiến nàng dừng lại và bảo: “Nợ đã trả rồi mà ngài, chính Người đã trả thay. Ngài biết Người là ai rồi đấy—bằng chính Máu Người.”

Jumbo gần như phải kéo nàng ra ngoài. Vừa ra khỏi cửa, gã đã thốt lên: “Cô nương đừng bao giờ nói tới máu me hay giết chóc với ông chủ nữa—ông chịu không nổi đâu. Đầu óc lại đảo điên lên—lại thấy ma quỷ tệ hại như xưa cho xem.”

Tội nghiệp cô bé, nàng òa khóc nức nở, tự trách mình sao quá tàn nhẫn, vô tâm và ngạo mạn. Suốt mấy ngày sau đó, Jumbo nhìn nàng bằng ánh mắt trừng trừng khi báo tin ông chủ lâm bệnh nặng; dẫu vậy, đến ngày thứ ba, gã vẫn sang đón nàng như thường lệ. Nàng cảm thấy giọng ngài Belamour trầm lắng và ưu sầu khác lạ, nhưng ngài chẳng hề nhắc gì đến chuyện hôm Chủ nhật, và nàng cũng lấy làm mừng rỡ khi được đắm chìm trở lại vào hội đồng các vị thần trên đỉnh Olympus.

Một hai ngày sau, bà Wheatfield sai chồng mang lời mời khẩn thiết tới cô Amoret cùng các chị em và người chị họ đến dự lễ mừng mùa của gia đình bà. Bà Aylward lộ vẻ khinh khi ra mặt, song vẫn chuẩn thuận cho họ đi cùng Molly, bằng chiếc xe ngựa nhỏ vốn dùng để chở đồ quanh vườn. Aurelia mừng rỡ khôn xiết kể lại cho ngài Belamour nghe. Ngài vốn luôn khuyến khích nàng thuật lại từng mẩu chuyện phiêu lưu vụn vặt, và cũng là bậc thông thái gỡ rối mọi thắc mắc hóc búa mà sự khôn ngoan trẻ con của Fidelia hay khơi ra.

“Cháu bảo đến trang trại nhà Wheatfield ư? Nơi đó thuộc Sedhurst. Từ đấy sang nhà thờ chỉ cách có ba mảnh ruộng.”

Lát sau ngài nói thêm: “Ta muốn mạn phép nhờ con một ân huệ lớn, dẫu chẳng rõ con có làm nổi chăng.”

“Dạ thưa ngài, cháu nhất định sẽ cố hết sức mình.”

“Ở nghĩa trang nhà thờ Sedhurst có hai nấm mồ, xưa nay ta chưa từng dám dò hỏi tông tích. Liệu có quá lời chăng nếu ta khẩn cầu người bạn nhỏ dịu dàng viếng thăm nơi ấy, rồi về kể lại cho ta nghe?”

“Cháu sẽ đi, cháu sẽ đi, thưa ngài, bằng cả tấm lòng.”

Đến tám giờ tối hôm sau, nàng đã lại có mặt bên ngài, miệng ríu rít xin lỗi vì tới muộn.

“Ta khó mà ngờ tối nay lại có được niềm vui này. Những cuộc hội hè đồng nội thường kéo dài lắm kia mà.”

“Ôi thưa ngài, cháu mừng thầm vì đã trốn thoát được và dắt lũ trẻ rời khỏi đó. Mọi người bắt đầu trở nên thô lỗ, huyên náo đến độ làm cháu phát sợ. Nếu biết trước nông nỗi này, chẳng đời nào cháu bước chân đến; chứ ở quê cháu, bà con thích mời chúng cháu đi ăn cỗ mừng mùa lắm, và hễ có mặt chúng cháu là ai nấy đều giữ gìn lễ độ.”

“Hẳn là vì họ hết mực kính trọng cha con.”

“Dạ vâng,” Aurelia đáp, bụng không nỡ kể cho ngài nghe nàng đã kinh sợ và phật lòng đến dường nào, dẫu người ta hoàn toàn chẳng có bụng ác. Bà Wheatfield bụng dạ chỉ muốn đãi đằng khách khứa; song trong mắt bà, “cô nương” này cũng chỉ là một ả gia sư nghèo túng, lại còn dạy dỗ lũ trẻ nhà Wayland—vốn chỉ là kẻ ngoại cuộc xâm lấn trong mắt những tá điền của dòng họ Belamour. Thế nên người đàn bà chất phác ấy chẳng hề nghĩ lối ve vãn suồng sã của đám thanh niên nông dân là điều khiếm nhã, bà chỉ coi đó là sự tán thưởng tự nhiên trước nhan sắc của khách, rồi lầm tưởng sự tức giận thực lòng chỉ là thói e thẹn làm duyên. Mãi đến khi nhận ra nàng phản ứng gay gắt thật sự, người ta mới bực bội ra mặt trước “thói làm bộ làm tịch của cô ả trẻ ranh, dẫu sao cũng chỉ là đứa bà con nghèo của Phu nhân mà thôi!” Lại thêm chuyện nàng lên tiếng can ngăn khi thấy người ta thết đãi các cô bé dưới quyền mình những món bánh khó tiêu cùng thứ đồ uống kỳ lạ, đặc biệt là với Amoret, điều đó cũng khiến gia chủ phật ý không kém. Nàng đành mượn cớ lũ trẻ phải ngủ sớm để chuồn về, bỏ Molly lại phía sau, đúng lúc một khúc ca nhảm nhí bắt đầu cất lên với những câu Jack hôn Bet, Joe hôn Sue, Tom hôn Nan, v.v., cho đến tận ả Dorothy Lếch Thếch tội nghiệp bị bỏ rơi chơ vơ. Lời chào tiễn biệt cũng đầy vẻ hậm hực: “Chào cô nhé; tiếc là bữa tiệc của chúng tôi không vừa khẩu vị của cô.” Nàng cảm thấy vừa có lỗi vừa khổ sở trước lời buộc tội kiêu ngạo ấy, và nàng chẳng thể hiểu nổi sao bà Aylward lại để nàng đi mà không hề cảnh báo trước một lời; kỳ thực, bà Aylward vốn khinh thường sở thích của nàng, nhưng lại cứ đinh ninh nàng đã quá rành rẽ tiệc mừng mùa là như thế nào.

Lòng tự trọng và sự ý tứ khiến Aurelia giấu nhẹm mọi nỗi niềm ấy. Nàng chỉ tả lại cảnh cỗ xe bò cuối cùng chở đầy ắp lúa tiến vào sân, những chú ngựa được điểm tô hoa tươi cùng dải ruy băng, còn cô con gái út của bác nông dân thì ngồi chễm chệ trên đỉnh những bó lúa, tay giương cao hình nhân mùa gặt. Đó là một bó lúa nhỏ xíu, được bện kết tài tình bằng những sợi rơm tết và ruy băng. Khi xe vào tới sân, bác nông dân đứng lên bục cưỡi ngựa, giơ cao hình nhân qua đầu toàn thể thợ gặt, rồi tất thảy đồng thanh cất vang điệp khúc:

“Khéo thay, khéo thay, khéo tay mười phần,

Cắt khéo, bó khéo chẳng ngần,

Dựng khéo, gặt sạch ngoài trần ngoài nương,

Hô nào! Hô nào! Rộn ràng muôn phương!”

Sau đó, hình nhân mùa gặt mới được thay thế cho hình nhân năm ngoái treo bên trên lò sưởi, nơi nó sẽ nằm yên cho đến tận mùa sau.

Aurelia hào hứng kể hết những điều ấy, đem phong tục nơi đây so sánh với quê nhà nàng, trong khi trái tim nàng đập thình thịch vì chẳng biết phải mở lời thế nào để báo cáo về nhiệm vụ được giao. Cuối cùng, ngài Belamour lên tiếng:

“Giữa một chốn vui vầy như thế, ắt hẳn chẳng còn chỗ cho những hồi ức đau buồn.”

“Ôi thưa ngài, ngài đừng nghĩ là cháu lại lãng quên.”

“Ta cứ ngỡ mình đã đòi hỏi điều quá sức đối với con.”

“Đó là khoảng thời gian duy nhất trong ngày mà cháu thấy thanh thản. Cháu dắt theo bé Fay, vì dường như chẳng ai đoái hoài đến con bé, trong khi Amy thì làm bà hoàng giữa đám người nhà Wheatfield, còn Letty cũng vui vẻ bên người mẹ nuôi. Cháu nhìn thấy ngọn tháp chuông nhà thờ nên chẳng cần phải hỏi đường, hai chị em băng qua những cánh đồng trơ gốc rạ, giữa lúc ánh hoàng hôn rọi xiên tuyệt đẹp qua rặng du cao vút bao quanh nghĩa địa, để lại một ô cửa kính lấp lánh giữa những thân cây tựa như viên kim cương khổng lồ. Cảnh tượng trông yên bình biết bao sau tất cả những ồn ào náo loạn mà chúng cháu vừa bỏ lại sau lưng, đến cả bé Fay cũng cảm nhận được, con bé bảo nó thích dạo bước thanh tịnh dọc theo những dải đất cỏ hoang. Nghĩa địa có hàng rào gỗ với bậc thang bắc qua ở cả hai bên, và ngay sát bức tường nhà thờ là một ngôi mộ, một khối đá vuông vức, đơn sơ, trên đỉnh đặt một chiếc bình tro.”

“Phải rồi, hãy kể cho ta nghe đi,” giọng ngài vang lên, nôn nóng dẫu bị nghẹn lại.

“Cháu nghĩ có lẽ đó chính là nơi ngài muốn cháu tìm đến, nên đã bước lại gần để đọc tên.”

“Đừng giấu giếm điều chi. Đừng sợ. Hãy đọc cho ta nghe từng chữ một.”

“Trên một mặt của khối đá có khắc tên—

‘WILLIAM SEDHURST,

HƯỞNG THỌ 27 TUỔI,

TỪ TRẦN NGÀY 13 THÁNG 5 NĂM 1729.’

Mặt bên kia là dòng chữ này:—

‘MARY,

CON GÁI DUY NHẤT CỦA QUÝ ÔNG GEORGE SEDHURST,

HƯỞNG DƯƠNG 19 TUỔI,

TỪ TRẦN NGÀY 1 THÁNG 8 NĂM 1729.

Tình yêu mạnh mẽ như Sự chết.

Chớ đau buồn như những kẻ không có Niềm hy vọng.’

Phía dưới khắc những dòng chữ nhỏ hơn, ‘Bia ký này được khắc theo đúng di nguyện của nàng.’”

“Thưa ngài,” Aurelia nói tiếp, “thật là kỳ lạ. Đáng lẽ cháu đã chẳng chú ý đến những dòng chữ ấy, nếu không có một cánh bướm lớn tuyệt đẹp, với những đốm mắt ngũ sắc trên cánh, đậu sưởi nắng trên phiến đá cẩm thạch trắng, và Fay đã gọi cháu lại ngắm.”

“Lời nhắn của nàng! Ta có thể xin con lặp lại lần nữa được chăng?”

“Những câu Kinh Thánh ấy ư? ‘Tình yêu mạnh mẽ như sự chết. Chớ đau buồn như những kẻ không có niềm hy vọng.’”

“Con bảo đó là những câu Kinh Thánh sao?”

“Dạ thưa ngài; cháu biết câu sau nằm trong một bức Thư gửi tín hữu, còn câu trước cháu sẽ tìm xem.”

“Chẳng hệ gì. Nàng muốn gửi gắm những lời ấy cho ta, kẻ đang chìm đắm trong tăm tối mịt mùng và sự mê muội khốn cùng, xứng với tội danh kẻ đã hủy hoại đời nàng.”

“Không đâu, cuối cùng chúng cũng đã đến được với ngài rồi,” Aurelia dịu dàng nói. “Chẳng lẽ trước đây ngài thực sự chưa từng hay biết sao?”

“Chưa, ta nào dám hỏi, và cũng chẳng ai dám mở lời với ta. Người anh trai của ta, người duy nhất có thể làm điều đó, đã qua đời từ bao giờ ta cũng chẳng rõ; nhưng là trước cả khi ta ý thức lại được sự tồn tại khốn nạn của chính mình. Hãy nhắc lại những lời ấy một lần nữa đi, sứ giả dịu hiền của lòng từ bi.”

Nàng vâng lời, nhưng lần này ngài lại đau đớn lẩm bẩm: “Hy vọng ư! Còn hy vọng nào cho kẻ đã hủy hoại cả hai người họ?”

“Đó là lời của Chúa, cũng như lời của cô ấy,” cô gái đáp lại bằng sự tha thiết đầy e dè, nhưng đổi lại nàng chỉ nghe thấy những tiếng thở dốc nghẹn ngào, khiến nàng phải thốt lên: “Ngài không chịu nổi nữa rồi, thưa ngài. Để cháu gọi Jumbo vào, rồi xin phép chúc ngài ngủ ngon.”

Jumbo bước vào ngay khi tên mình vừa được xướng lên. Chẳng hiểu sao gã lại quá đỗi khác biệt với những người khác, và hết lòng tận tụy với chủ đến mức, việc nhận ra gã vẫn luôn đứng chầu chực ở đó chẳng bao giờ gây giật mình hơn việc thấy một chú chó trung thành bên cạnh.

Vài ngày sau, gã bảo với Aurelia rằng ông chủ không đủ khỏe để gặp nàng. Ngay khi trăng vừa lặn, ngài đã lên đường, cùng người đầy tớ trung thành đi bộ đến Sedhurst; tại đó, ngài đã lấy ngón tay lần theo từng nét chữ của toàn bộ văn bia, nán lại thật lâu đến mức mặt trời đã lên quá đường chân trời ngài mới về tới nhà; và ngài vẫn nằm vùi trên chiếc giường nơi ngài buông mình xuống lúc vừa về đến, từ bấy đến nay chẳng nói chẳng rằng, cũng không chịu ăn uống mảy may. Jumbo không khỏi càu nhàu rằng tốt hơn hết cứ để mặc ông chủ một mình.

Thế nhưng, khi Aurelia được gọi đến vào buổi tối thứ ba, trong giọng nói của ngài đã thấp thoáng nét tươi tỉnh. Âm điệu vẫn còn nhuốm màu u buồn, nhưng nỗi chán chường đã vơi bớt nhiều, và dẫu họ chỉ trò chuyện về Achilles cùng Patroclus, nàng vẫn tin chắc rằng sức nặng của gánh nặng đau thương và hối hận ngút ngàn đã được trút bỏ phần nào.