– Phố Tám mươi mốt – xin mời khách xuống xe! – người canh tàu mặc đồng phục xanh hét lớn.

Một bầy cừu là những người thành phố chen chúc bước xuống và một bầy cừu khác lại chen chúc leo lên. Leng keng! Những toa xe chở khách của tuyến đường sắt trên cao Manhattan lắc lư lăn bánh rời đi, và John Perkins cùng dòng người vừa được thả xuống lững thững bước ra khỏi cầu thang nhà ga.

John chậm rãi đi về phía căn hộ của mình. Đi chậm, bởi vì trong từ vựng của cuộc sống thường ngày anh không hề có từ “có lẽ”. Chẳng có điều bất ngờ nào chờ đợi một người đàn ông đã kết hôn được hai năm và sống trong một căn hộ tập thể. Vừa đi, John Perkins vừa ảm đạm và đầy vẻ cam chịu chán chường nhủ thầm về những kết cục đã được định sẵn của một ngày dài đơn điệu.

Katy sẽ đón anh ở cửa bằng một nụ hôn thoảng mùi kem lạnh và kẹo bơ cứng. Anh sẽ cởi áo khoác, ngồi lên chiếc ghế dài bọc đệm cứng ngắc và đọc trên tờ báo chiều tin tức về người Nga và người Nhật bị tàn sát bởi những cỗ máy xếp chữ chết tiệt. Bữa tối sẽ có thịt bò hầm, một món salad trộn thứ nước sốt được cam kết là không làm nứt hay hỏng đồ da, món đại hoàng hầm và lọ mứt dâu đang đỏ mặt vì tấm giấy chứng nhận độ tinh khiết hóa học dán trên nhãn. Sau bữa tối, Katy sẽ khoe với anh miếng vá mới trên tấm chăn patchwork của cô mà người giao nước đá đã cắt cho cô từ đầu dải cà vạt bản nhỏ của anh ta. Đúng bảy giờ rưỡi, họ sẽ trải báo lên đồ đạc để hứng những mảnh vữa rơi xuống khi người đàn ông béo ở căn hộ tầng trên bắt đầu tập thể dục dưỡng sinh. Đúng tám giờ, bộ đôi diễn viên hài kịch tạp kỹ (chưa có sô diễn) Hickey & Mooney ở căn hộ đối diện hành lanh sẽ khuất phục trước ảnh hưởng nhẹ nhàng của chứng sảng rượu run rẩy và bắt đầu lật đổ các loại ghế với ảo tưởng rằng Hammerstein đang truy đuổi họ bằng một bản hợp đồng trị giá năm trăm đô-la một tuần. Sau đó, anh chàng ở bên cửa sổ bên kia giếng trời sẽ lôi cây sáo ra; bóng đêm rò rỉ khí đốt hàng đêm sẽ len lỏi ra ngoài để vui đùa trên các ngả đường; chiếc thang máy tải thức ăn sẽ trượt khỏi ròng rọc; người gác cổng sẽ lùa năm đứa con của bà Zanowitski vượt sông Áp Lục một lần nữa; người phụ nữ đi giày màu sâm-panh và dắt chó sục Skye sẽ lúi húi bước xuống cầu thang dán tấm biển ghi tên thứ Năm của mình lên chuông cửa và hộp thư – và chuỗi sinh hoạt thường ngày buổi tối của khu nhà Frogmore lại bắt đầu diễn ra.

John Perkins thừa biết những điều đó sẽ xảy ra. Và anh cũng biết rằng cứ đến tám giờ kém mười lăm là anh sẽ lấy hết can đảm với tới chiếc mũ của mình, và vợ anh sẽ cất lên câu nói này với giọng điệu hờn dỗi:

– Giờ này anh định đi đâu cơ chứ, John Perkins?

– Anh tính ghé qua quán McCloskey một lát, – anh sẽ đáp, – làm một ván bida với mấy anh em.

Dạo gần đây John Perkins vẫn hay làm như vậy. Đến mười giờ hoặc mười một giờ anh mới về. Có khi Katy đã ngủ; có khi vẫn thức đợi, sẵn sàng nung chảy trong cái lò luyện sự bực bội của cô thêm một lớp mạ vàng từ những xiềng xích bằng thép rèn của hôn nhân. Về những chuyện này, Thần Tình Yêu sẽ phải trả lời khi ngài đứng trước vành móng ngựa cùng với các nạn nhân của mình đến từ khu chung cư Frogmore.

Đêm nay, John Perkins đã gặp phải một cuộc đảo lộn kinh hoàng của sự tầm thường khi bước về đến cửa. Không có Katy nào đứng đó với nụ hôn ngọt ngào, trìu mến. Ba căn phòng dường như đang trong tình trạng bừa bộn đến mức bất ổn. Đồ đạc của cô vứt lộn xộn khắp nơi. Giày dép giữa nhà, kẹp uốn tóc, nơ cài tóc, áo kimono, hộp phấn, vứt lộn xộn trên bàn trang điểm và ghế ngồi – đây hoàn hảo không phải là phong cách của Katy. Với một nỗi buồn trĩu nặng trong tim, John nhìn thấy chiếc lược dính một nhúm tóc nâu xoăn tít vướng giữa các kẽ răng lược. Chắc hẳn cô đã vội vã và cuống cuồng lắm, vì cô vẫn luôn cẩn thận đặt những lọn tóc rụng này vào chiếc bình xanh nhỏ trên bệ lò sưởi để hôm nào đó vo lại thành món “độn tóc” nữ tính mà cô hằng ao ước.

Treo lủng lẳng một cách dễ thấy vào vòi khí đốt bằng một sợi dây là một tờ giấy được gập đôi. John vồ lấy nó. Đó là một mẩu giấy nhắn từ vợ anh với nội dung thế này:

“John yêu quý: Em vừa nhận được điện tín nói rằng mẹ đang rất ốm. Em phải đi chuyến tàu 4 giờ 30. Anh Hai Sam sẽ ra ga đón em ở trạm đó. Trong tủ lạnh có thịt cừu nguội. Em hy vọng bệnh viêm amidan của bà không tái phát. Hãy trả cho người giao sữa 50 xu. Mùa xuân ngoái bà bị nặng lắm đấy. Đừng quên viết thư cho công ty về cái đồng hồ đo khí đốt nhé, và những đôi tất đẹp của em ở trong ngăn kéo trên cùng. Ngày mai em sẽ viết thư tiếp.

Vội vàng,

KATY.”

Chưa bao giờ trong suốt hai năm chung sống anh và Katy phải rời xa nhau dù chỉ một đêm. John đọc đi đọc lại tờ giấy nhắn trong vẻ sững sờ. Đây là một vết nứt trong một guồng quay vốn chưa từng thay đổi, và nó khiến anh ngẩn người.

Kia, trên lưng chiếc ghế tựa là chiếc áo choàng màu đỏ chấm đen mà cô vẫn thường mặc khi nấu ăn, trông thật thảm hại, trống rỗng và vô hồn. Quần áo mặc ngày thường của cô bị vứt tung tóe khắp nơi do sự vội vã. Một túi giấy nhỏ đựng loại kẹo bơ cứng yêu thích của cô vẫn nằm đó với sợi dây chưa được tháo ra. Tờ báo hằng ngày nằm bẹp dí trên sàn, thủ một lỗ hình chữ nhật chỗ tấm lịch trình tàu hỏa vừa bị cắt mất. Mọi thứ trong phòng đều lên tiếng về một sự mất mát, về một bản chất đã tiêu tan, về phần hồn và sự sống đã rời bỏ. John Perkins đứng giữa những tàn tích chết chóc với một cảm giác hoang vắng kỳ lạ dâng ngập trong tim.

Anh bắt đầu dọn dẹp các phòng cho gọn gàng nhất có thể. Khi chạm vào quần áo của cô, một luồng điện tựa như sự kinh hoàng chạy dọc qua người anh. Anh chưa bao giờ nghĩ cuộc sống sẽ ra sao nếu không có Katy. Cô đã hòa quyện vào cuộc sống của anh một cách triệt để đến mức cô giống như không khí anh thở – vô cùng cần thiết nhưng hầu như chẳng mấy khi chú ý tới. Giờ đây, không một lời báo trước, cô đã rời đi, biến mất, hoàn toàn vắng bóng như thể cô chưa từng tồn tại trên đời. Dĩ nhiên việc đó chỉ kéo dài vài ngày, hoặc nhiều nhất là một tuần hay hai tuần, nhưng anh cảm thấy như chính bàn tay của thần chết đang chỉ ngón tay vào tổ ấm bình yên và phẳng lặng của mình.

John lôi đĩa thịt cừu nguội trong tủ lạnh ra, pha cà phê và ngồi xuống ăn một bữa cô độc đối mặt với tấm giấy chứng nhận độ tinh khiết không chút xấu hổ của lọ mứt dâu. Giờ đây, giữa những phúc lành đã vụt mất, hiện lên sáng ngời trong tâm trí anh là bóng hình của những món thịt bò hầm và món salad với thứ nước sốt đánh bóng đồ da màu nâu thẫm. Tổ ấm của anh đã tan hoang. Một người mẹ vợ bị viêm amidan đã hất tung các vị thần hộ mệnh trong nhà anh lên tận chín tầng mây. Sau bữa ăn cô độc, John ngồi thừ ra bên cửa sổ phía trước.

Anh chẳng thiết hút thuốc. Bên ngoài, thành phố gầm thét gọi anh hãy hòa mình vào vũ hội của sự dại khờ và hoan lạc. Đêm nay là của anh. Anh có thể bước ra ngoài mà không bị ai hỏi han, gảy những phím đàn vui thú tự do như bất kỳ gã độc thân vui tính nào ngoài kia. Anh có thể chè chén lang thang và tha hồ vui chơi đến tận bình minh nếu thích; và sẽ chẳng có bóng dáng một Katy giận dữ nào chờ đợi anh, mang theo chiếc chén chứa đựng cặn bã của niềm vui đời anh. Anh có thể chơi bida ở quán McCloskey với những người bạn rượu chè cho đến khi ánh đèn điện mờ dần vì rạng đông nếu anh chọn thế. Những sợi dây ràng buộc hôn nhân vốn luôn kiềm chế anh mỗi khi khu chung cư Frogmore làm anh chán ngán nay đã được nới lỏng. Katy đã đi vắng.

John Perkins vốn không quen phân tích cảm xúc của chính mình. Nhưng khi ngồi trong phòng khách rộng 10×12 foot vắng bóng Katy, anh đã chạm chính xác vào nốt trầm của sự khó chịu trong lòng. Giờ đây anh biết rằng Katy rất cần thiết cho hạnh phúc của mình. Tình cảm của anh dành cho cô, vốn bị ru ngủ bởi vòng quay tẻ nhạt của đời sống gia đình, nay đã bị khuấy động mạnh mẽ bởi sự vắng mặt của cô. Chẳng phải chúng ta đã được nhồi nhét vào đầu qua những câu tục ngữ, bài giảng và ngụ ngôn rằng ta chẳng bao giờ trân trọng âm thanh khúc nhạc cho đến khi chú chim có giọng hót ngọt ngào bay đi – hay qua những lời lẽ hoa mỹ và chân thực nào khác nữa sao?

– Mình đúng là một thằng đần tột độ, – John Perkins thầm nghĩ, – cách mình đối xử với Katy lâu nay thật tệ hại. Đêm nào cũng đi chơi bida và la cà cùng đám bạn thay vì ở nhà với cô ấy. Tội nghiệp cô ấy ở nhà một mình chẳng có gì giải trí, thế mà mình lại cư xử kiểu đó! John Perkins, mày đúng là loại tồi tệ nhất trần đời. Tao sẽ bù đắp cho cô bé. Tao sẽ đưa cô ấy đi đây đi đó để khuây khỏa. Và tao sẽ cắt đứt hẳn với đám McCloskey ngay từ phút này.

Đúng thế, ngoài kia thành phố vẫn đang gầm thét gọi John Perkins đến khiêu vũ trong đoàn tùy tùng của Thần Tiệc Lạc Momus. Và tại quán McCloskey, lũ bạn đang thờ thợ khua những quả bóng lăn vào lỗ để chờ giờ chơi quen thuộc mỗi đêm. Nhưng chẳng có con đường hoa hồng hay cây cơ lách cách nào có thể quyến rũ được tâm hồn hối hận của gã Perkins cô đơn. Thứ thuộc về anh, từng bị anh xem nhẹ và nửa phần khinh miễn, nay đã bị tước đoạt mất, và anh khao khát nó biết bao. Kẻ đầy ân hận mang tên Perkins có thể ngược dòng thời gian tìm về tận cội nguồn của một người đàn ông tên là Adam, kẻ từng bị các vị thần hộ giá đuổi cổ khỏi khu vườn địa đàng.

Gần bên tay phải John Perkins là một chiếc ghế. Trên lưng ghế vắt vẻo chiếc áo sơ mi màu xanh của Katy. Nó vẫn còn giữ lại chút ít đường cong cơ thể cô. Ở giữa hai ống tay áo là những nếp nhăn nhỏ li ti, riêng biệt do chuyển động của đôi tay cô tạo ra khi làm việc để mang lại sự thoải mái và niềm vui cho anh. Một mùi hương thoang thoảng nhưng đầy quyến rũ của hoa chuông tỏa ra từ chiếc áo. John cầm lấy nó và thẫn thờ nhìn lâu vào chiếc áo vải grenadine vô tri. Katy chưa bao giờ là người vô cảm. Những giọt nước mắt: – vâng, những giọt nước mắt – đã trào ra trong mắt John Perkins. Khi cô quay về, mọi thứ sẽ khác đi. Anh sẽ bù đắp cho tất cả sự thờ ơ của mình. Cuộc sống này mà không có cô thì còn ý nghĩa gì nữa?

Cánh cửa mở ra. Katy bước vào tay xách một chiếc túi nhỏ. John ngây người trân trân nhìn cô.

– Ối giời! Em mừng quá vì đã về đến nhà, – Katy nói. – Mẹ có ốm đau gì cho cam. Anh Sam ra ga đón, và bảo là mẹ chỉ bị mệt một chút thoáng qua thôi, và khỏe lại ngay sau khi họ đánh điện tín. Thế là em bắt chuyến tàu tiếp theo về luôn. Em thèm một tách cà phê sắp chết đi được đây.

Chẳng ai nghe thấy tiếng lách cách và lộc cộc của nhữngh bánh răng khi cỗ máy ở tầng ba phía trước khu chung cư Frogmore tự động vận hành trở lại Trật Tự Vốn Có. Một chiếc băng chuyền trật khớp, một chiếc lò xo được chạm vào, các khớp nối được điều chỉnh và những bánh răng lại xoay tròn theo quỹ đạo cũ của chúng.

John Perkins nhìn lên đồng hồ. Đã 8 giờ 15 phút. Anh với lấy chiếc mũ và bước ra cửa.

– Giờ này anh định đi đâu cơ chứ, John Perkins? – Katy hỏi với giọng điệu hờn dỗi.

– Anh tính ghé qua quán McCloskey một lát, – John đáp, – làm một ván bida với mấy anh em.