Vì quán rượu đã được các vị tu sĩ ban phước, và những ly cocktail mở đầu cho các bữa tối của tầng lớp thượng lưu, thiết tưởng ta cũng có thể nói đôi điều về quán rượu. Những người theo chủ nghĩa kiêng rượu hoàn toàn có thể không cần lắng nghe; dẫu sao thì vẫn luôn có nhà hàng tự phục vụ, nơi chỉ cần thả một đồng xu vào khe đựng món nước dùng lạnh là sẽ nhận được một ly Dry Martini.
Con Lantry làm việc ở phía bên kia quầy, nơi không cồn của quán cà phê Kenealy. Bạn và tôi thường đứng một chân như loài ngỗng ở phía bên kia, tự nguyện tiêu tán dần tiền lương cả tuần của mình. Đối diện chúng tôi là Con, một thanh niên sạch sẽ, điềm đạm, tỉnh táo, lịch sự, mặc áo khoác trắng, đúng giờ, đáng tin cậy, trẻ tuổi, trách nhiệm, và là người gom lấy tiền của chúng tôi.
Quán rượu (dù được ban phước hay nguyền rủa) tọa lạc trong một trong những khu "chung cư" nhỏ có hình bình hành thay vì hình phố, nơi sinh sống của các tiệm giặt là, những gia đình dòng dõi Knickerbocker sa sút và những nghệ sĩ bohemian chẳng dính dáng gì đến cả hai bên.
Phía trên quán cà phê là nơi ở của Kenealy và gia đình ông. Con gái ông, Katherine, sở hữu đôi mắt đậm chất Ireland — nhưng cớ gì tôi phải kể cho bạn nghe nhỉ? Cứ thỏa mãn với nàng Geraldine hay Eliza Ann của bạn đi. Bởi vì Con hằng mơ về nàng; và mỗi khi nàng cất tiếng gọi dịu dàng dưới chân cầu thang sau để lấy bình bia cho bữa tối, tim anh lại phập phồng lên xuống như một ly sữa lắc trong chiếc bình pha chế. Quy tắc của sự Lãng mạn thật ngăn nắp và vừa vặn; và nếu bạn ném đồng shilling cuối cùng của gia tài lên quầy bar để mua rượu whiskey, người bartender sẽ nhận lấy nó, cưới con gái ông chủ, và những điều tốt đẹp sẽ đơm hoa kết trái.
Nhưng Con thì không như thế. Bởi vì trước mặt phụ nữ, anh trở nên ngọng nghịu và đỏ bừng mặt. Một kẻ vốn có thể dập tắt bằng ánh mắt thứ tuổi trẻ ồn ào bị men rượu vang làm cho ba hoa, hay đập nát chiếc đồ vắt chanh để trị kẻ ngoan cố, hoặc tống cổ kẻ sinh sự ra tận rãnh thoát nước mà chiếc nơ cổ áo bằng vải lanh trắng không hề vướng một nếp nhăn, thế mà khi đứng trước phụ nữ, anh lại hóa thành kẻ câm lặng, lủng củng, lắp bắp, vùi lấp dưới trận lở tuyết nóng bỏng của sự rụt rè và khốn khổ. Vậy thì trước mặt Katherine, anh là gì? Một kẻ run rẩy chẳng thốt nổi nên lời, một hòn đá không biết nói lời đường mật, kẻ si tình ngốc nghếch nhất từng lải nhải chuyện thời tiết trước mặt nữ thần của mình.
Có hai người đàn ông rám nắng xuất hiện tại quán Kenealy, tên là Riley và McQuirk. Họ hội ý với Kenealy; rồi họ chiếm lấy căn phòng phía sau, chất đầy trong đó những chai lọ, bình xí-phông, bình đựng nước và cốc đong của dược sĩ. Mọi dụng cụ và chất lỏng của một quán rượu đều có đủ ở đó, nhưng họ không hề bán thứ đồ uống nào. Suốt cả ngày, hai con người ấy đổ mồ hôi hột bên trong, rót và pha chế những thứ nước cốt cùng hỗn hợp kỳ lạ từ số rượu có sẵn trong kho. Riley là người có học thức, anh ta tính toán trên những trang giấy cuộn, quy đổi từ gallon ra ounce và từ quart sang dram chất lỏng. McQuirk, một kẻ lầm lì với con mắt đỏ ngầu, vứt phăng từng mẻ pha chế không thành công xuống cống thải kèm theo những lời nguyền rủa nhẹ nhàng, khàn đợt và sâu thẳm. Họ lao động vất vả và không mệt mỏi để đạt được một dung dịch bí ẩn nào đó chẳng khác nào hai nhà giả kim đang cố chắt lọc vàng từ các nguyên tố.
Vào một buổi tối nọ, khi ca trực đã kết thúc, Con tản bước vào căn phòng phía sau này. Sự tò mò nghề nghiệp của anh đã bị khơi gợi bởi những gã bartender huyền bí này — những kẻ mà ở quầy bar của họ chẳng ai uống gì, và ngày ngày rút kho rượu của Kenealy để theo đuổi những thí nghiệm tốn kém mà vô quả.
Từ cầu thang sau bước xuống là Katherine với nụ cười rạng rỡ như ánh bình minh trên vịnh Gweebarra.
“Chào buổi tối, anh Lantry,” nàng cất lời. “Hôm nay có tin tức gì vui không, thưa anh?”
“Trông có vẻ sắp m-mưa,” anh chàng nhút nhát lắp bắp, lùi lại sát tường.
“Thế thì còn gì bằng,” Katherine đáp. “Em nghĩ chẳng có thứ gì là không tốt lên nhờ một chút nước cả.” Trong căn phòng phía sau, Riley và McQuirk đang làm việc cật lực như những mụ phù thủy râu rậm bên các hợp chất kỳ lạ của họ. Từ năm mươi cái chai, họ rút ra những chất lỏng được đong đếm cẩn thận theo các con số của Riley, rồi lắc đều tất cả vào trong một chiếc bình thủy tinh lớn. Sau đó, McQuirk sẽ hắt bỏ nó đi trong sự bực dọc đầy u ám, và rồi họ lại bắt đầu lại từ đầu.
“Ngồi xuống đi,” Riley bảo Con, “rồi tôi sẽ kể cho anh nghe.”
“Mùa hè năm ngoái, tôi và Tim kết luận rằng một quán bar kiểu Mỹ ở đất nước Nicaragua này chắc chắn sẽ kiếm ra tiền. Ở đó có một thị trấn ven biển chẳng có gì để ăn ngoài ký-ninh và chẳng có gì để uống ngoài rượu rum. Người bản xứ lẫn người nước ngoài cứ nằm xuống là lên cơn lạnh run rồi chợp mắt với những trận sốt; và một ly đồ uống pha trộn ngon chính là phương thuốc tự nhiên cho mọi sự bất tiện mang tính nhiệt đới ấy.
“Thế là chúng tôi sắm một kho hàng cừ khôi gồm các loại đồ uống có cồn ở New York, cùng với các thiết bị quầy bar và đồ thủy tinh, rồi nhổ neo đi đến thị trấn Santa Palma đó trên một chiếc tàu chở chanh. Trên đường đi, tôi và Tim ngắm cá chuồn, đánh bài với thuyền trưởng và tiếp viên, và đã bắt đầu cảm thấy mình giống như những vị vua thức uống cao cấp của vùng nhiệt đới Capricorn.
“Khi chúng tôi chỉ còn cách vùng đất mà mình sắp giới thiệu những món đồ uống dài ngày và dịch vụ thối tiền lẻ chừng năm tiếng đồng hồ, viên thuyền trưởng gọi chúng tôi ra phía binnacle mạn phải và sực nhớ ra vài chuyện.
‘Tôi quên không nói với các chàng trai rằng,’ ông ta bảo, ‘tháng trước Nicaragua vừa quất một mức thuế nhập khẩu 48 phần trăm ad valorem lên tất cả các mặt hàng đóng chai. Ngài Tổng thống đã uống nhầm một chai thuốc mọc tóc Cincinnati tưởng là sốT ớt Tabasco, và ngài ấy đang tính sổ lại đấy. Còn hàng đựng trong thùng phuy thì được miễn thuế.’
‘Tiếc là ông không nhắc sớm hơn,’ chúng tôi đáp. Và thế là chúng tôi mua hai thùng dung tích bốn mươi hai gallon từ tay thuyền trưởng, mở tung mọi cái chai mình có rồi đổ hết thảy mọi thứ vào trong các thùng phuy đó. Mức thuế 48 phần trăm kia thừa sức đẩy chúng tôi đến bước đường cùng; thế nên thà liều mình pha chế ra ly cocktail trị giá 1.200 đô-la đó còn hơn là vứt xó đống đồ đạc ấy đi.
“Chà, khi cập bến, chúng tôi khui một trong mấy cái thùng ra. Hỗn hợp bên trong nghe thật não lòng. Nó có màu của một đĩa súp đậu vùng Bowery, và vị thì hệt như một trong những thứ cà phê giả thế mà bà dì hay bắt bạn uống vì cái tội bị bệnh tim do chuyên chọn nhầm mấy con ngựa thua cuộc. Chúng tôi cho một tên da đen uống bốn ngón tay dung tích thứ nước đó để thử nghiệm, thế là hắn nằm bẹp dưới gốc cây dừa suốt ba ngày giậm gót chân xuống cát và nhất quyết từ chối viết lời chứng thực.
“Nhưng còn thùng kia! Này anh bạn bartender, đã bao giờ cậu vừa đội một chiếc mũ rơm có viền vàng xung quanh vừa bay lên khinh khí cầu với một cô tiểu thư xinh đẹp trong tay có 8.000.000 đô-la cùng một lúc chưa? Đó chính là cảm giác mà ba mươi giọt của thứ đó mang lại cho cậu đấy. Chỉ cần chừng hai ngón tay thứ nước ấy trôi vào bụng, cậu sẽ muốn úp mặt vào hai tay mà khóc nức nở vì chẳng còn thứ gì đáng giá xung quanh để cho cậu đấm bách nhục nhã như tay đấm Jim Jeffries nhỏ bé nữa. Phải, thưa anh bạn, thứ chất lỏng trong cái thùng thứ hai ấy chính là tinh chất được chưng cất từ chiến tranh, tiền tài và lối sống xa hoa. Nó có màu vàng óng như vàng thỏi và trong vắt như thủy tinh, tỏa sáng trong đêm tối cứ như thể ánh mặt trời vẫn còn lưu lại bên trong. Một ngàn năm nữa chắc gì cậu đã tìm được một ly đồ uống nào như thế qua quầy bar.
“Thế là chúng tôi phất lên với dòng thức uống độc nhất vô nhị ấy, và bấy nhiêu đó là quá đủ. Mấy tay quý tộc lố bịch ở cái xứ đó bâu lấy nó như một tổ ong. Giá mà cái thùng ấy trụ được lâu hơn thì đất nước đó đã trở vĩ đại nhất thế giới rồi. Cứ mỗi sáng mở cửa là chúng tôi lại có một hàng dài các vị Tướng quân, Đại tá, cựu Tổng thống và mấy tay cách mạng đứng dài cả dãy nhà chờ được phục vụ. Chúng tôi khởi điểm với giá 50 xu bạc cho một ly. Mười gallon cuối cùng trôi vèo với giá 5 đô-la một ngụm. Nó quả là một thứ nước thần kỳ. Nó ban cho đàn ông lòng dũng cảm, hoài bão và sự gan dạ để làm bất cứ chuyện gì; đồng thời anh ta cũng chẳng bận tâm việc tiền của mình là tiền dơ bẩn hay là tiền sạch mới rút từ quỹ Ice Trust. Đến khi cái thùng ấy vơi đi một nửa thì nước Nicaragua đã tuyên bố xoá nợ công quốc gia, bãi bỏ thuế thuốc lá và đang chuẩn bị tuyên chiến với cả nước Mỹ lẫn nước Anh.
“Chính nhờ tình cờ mà chúng tôi mới phát hiện ra vị vua của các loại đồ uống này, và cũng phải nhờ may mắn lắm mới mong tìm lại được nó. Mười tháng nay chúng tôi vẫn đang xoay sở tìm kiếm. Cứ pha từng mẻ nhỏ, chúng tôi đã trộn lẫn đủ mọi thành phần độc hại quen thuộc trong nghề pha chế. Anh có thể chất đầy mười quán bar với đống whiskey, brandy, cordial, bitter, gin và rượu vang mà tôi với Tim đã lãng phí. Một thức uống lừng lẫy như thế lại bị chối bỏ trước thế giới! Thật là một nỗi buồn và sự thiệt hại tiền bạc. Nước Mỹ với tư cách là một quốc gia hẳn sẽ hoan nghênh một loại thức uống như thế, và sẵn sàng trả tiền để thưởng thức nó.”
Trong suốt thời gian đó, McQuirk vẫn cẩn thận đong đếm và rót hòa vào nhau những lượng nhỏ các loại rượu mạnh khác nhau, đúng theo lời đọc của Riley từ công thức được ghi bằng bút chì mới nhất của anh ta. Hỗn hợp hoàn thành có một màu nâu sô-cô-la lốm đốm trông vô cùng gớm ghiếc. McQuirk nếm thử nó, rồi kèm theo những lời miêu tả thích hợp, ném thẳng thứ đó vào bồn rửa chén.
“Đúng là một câu chuyện lạ lùng, dẫu có là thật đi chăng nữa,” Con nói. “Bây giờ tôi phải đi ăn tối đây.”
“Làm một ly đi,” Riley mời. “Chúng tôi có đủ mọi loại, trừ thứ thức uống pha trộn đã mất tích kia.”
“Tôi không bao giờ uống,” Con đáp, “thứ gì nặng đô hơn nước cả. Tôi vừa mới gặp cô Katherine ở gần cầu thang xong. Con bé nói một câu rất chuẩn. ‘Chẳng có gì,’ con bé bảo, ‘là không tốt lên được nếu có thêm một chút nước.’”
Khi Con vừa rời đi, Riley suýt đánh gục McQuirk bằng một cú đấm vào lưng.
“Anh có nghe thấy thế không?” hắn hét lên. “Hai đứa mình đúng là hai thằng ngốc. Sáu tá chai nước khoáng ’pollinaris mà chúng ta mang theo trên tàu — chính tay anh đã khui chúng ra — anh đã đổ chúng vào cái thùng nào — cái thùng nào hả cái đồ đầu đất kia?”
“Tôi nhớ chứ,” McQuirk chậm rãi nói, “đó là cái thùng thứ hai chúng ta mở. Tôi còn nhớ miếng giấy màu xanh dán ở bên hông nó cơ mà.”
“Chúng ta tìm ra rồi,” Riley kêu lên. “Thứ chúng ta thiếu chính là cái đó. Nhờ có nước mà mọi chuyện mới thành công mỹ mãn. Mọi thứ khác chúng ta đều làm đúng cả. Nhanh lên, lấy ngay hai chai ’pollinaris từ quầy bar đi, để tôi dùng bút chì tính toán lại tỷ lệ.”
Một tiếng đồng hồ sau, Con thong thả bước đi trên vỉa hè hướng về phía quán cà phê Kenealy. Các nhân viên tận tụy thường có thói quen la cà quanh khu vực làm việc của họ trong những giờ nghỉ ngơi, bị thu hút bởi một sức hút huyền bí nào đó.
Một chiếc xe tuần tra của cảnh sát đang đỗ ở cửa hông. Ba viên cảnh sát lực lưỡng đang vừa dìu vừa đẩy Riley và McQuirk lên những bậc thềm phía sau xe. Đôi mắt và khuôn mặt của mỗi người đều hằn những vết bầm tím và vết cắt từ một cuộc ẩu đả đẫm máu và quyết liệt. Thế nhưng họ vẫn hò hét với niềm vui kỳ lạ, trút những tàn dư yếu ớt của cơn điên cuồng hiếu chiến lên đầu lực lượng cảnh sát.
“Lại gây sự đánh nhau trong phòng sau đấy,” Kenealy giải thích với Con. “Lại còn hát hò nữa chứ! Thế mới tệ hại chứ. Phá nát bét cả mọi thứ. Nhưng bọn họ đều là những người tốt. Họ sẽ đền bù mọi tổn thất. Họ đang cố phát minh ra một loại cocktail mới nào đó ấy mà. Tôi sẽ lo để họ được thả ra vào sáng mai.”
Con tản bước vào căn phòng phía sau để thị sát bãi chiến trường. Khi anh đi qua sảnh, Katherine cũng vừa bước xuống cầu thang.
“Lại chào buổi tối anh Lantry nhé,” nàng nói. “Và đã có tin tức gì về thời tiết chưa vậy?”
“Vẫn có nguy cơ m-mưa,” Con đáp, lướt qua nhanh với đôi má nhẵn nhụi, tái nhợt bỗng hửng đỏ.
Riley và McQuirk quả thực đã có một trận chiến vĩ đại và thân ái. Những mảnh chai lọ và ly tách vương vãi khắp nơi. Căn phòng nồng nặc mùi cồn; sàn nhà loang lổ những vũng rượu mạnh.
Trên chiếc bàn đặt một chiếc cốc đong dung tích 32 ounce. Ở đáy cốc đọng lại hai thìa canh chất lỏng — một chất lỏng màu vàng rực rỡ dường như đang giam cầm ánh mặt trời trong cõi sâu thẳm mang sắc vàng óng ánh của nó.
Con ngửi thử. Anh nếm thử. Rồi anh uống cạn nó.
Khi anh quay trở lại sảnh, Katherine đang bước lên cầu thang.
“Vẫn chưa có tin tức gì sao, anh Lantry?” nàng hỏi với nụ cười trêu chọc.
Con nhấc bổng nàng lên khỏi sàn nhà và giữ nguyên tư thế ấy.
“Tin tức đây,” anh nói, “là chúng ta sắp sửa làm đám cưới.”
“Thả tôi xuống ngay, đồ ngốc này!” nàng phẫn nộ kêu lên, “nếu không thì tôi sẽ— Ồ, Con, anh, anh lấy đâu ra gan mà dám thốt lên câu đó thế hả?”