Soames cứng đầu để mùa xuân cứ thế trôi qua — chẳng phải chuyện dễ dàng gì đối với một kẻ luôn ý thức rằng thời gian đang cạn dần, những con chim trong bụi rẫy vẫn còn xa tầm với, và cái bẫy rắc rối vẫn chưa tìm ra lối thoát. Ông Polteed chẳng mang lại tin tức gì, ngoài việc chiếc đồng hồ của thám tử vẫn chạy đều và tốn kém rất nhiều tiền. Val và người anh họ đã lên đường ra trận, nơi gửi về những tin tức khả quan hơn; Dartie tạm thời biết điều; James vẫn giữ được sức khỏe; công việc kinh doanh phát đạt đến mức đáng sợ — chẳng có gì khiến Soames phải bận lòng ngoại trừ việc ông đang bị "treo giò", không thể tiến bước dù chỉ một li.
Ông không hẳn tránh né khu Soho, bởi ông không thể để họ nghĩ rằng mình đã "bỏ trốn" như cách James hay nói — vì rất có thể ông sẽ lại muốn "quay lại" bất cứ phút nào. Nhưng ông buộc phải kiềm chế và thận trọng đến mức thường xuyên đi ngang qua cánh cửa của nhà hàng Restaurant Bretagne mà không bước vào, rồi lẩn tránh ra khỏi những vùng phụ cận vốn luôn mang lại cho ông cảm giác có lỗi về mặt chiếm hữu.
Thế rồi, vào một đêm tháng Năm, ông lang thang đi vào đường Regent Street giữa dòng người đông đúc ngợp thở nhất mà ông từng thấy; một đám đông đang hò hét, huýt sáo, nhảy múa, xô đẩy, kỳ quái và vui nhộn một cách đáng sợ, đeo mũi giả, thổi kèn ậm oẹ, còi giấy và vẫy những chiếc lông chim dài, dường như mang theo mọi thứ phụ kiện ngớ ngẩn nhất. Mafeking! Dĩ nhiên rồi, thị trấn đó đã được giải vây! Tốt lắm! Nhưng liệu đó có phải là cái cớ không? Những kẻ này là ai, họ là cái thá gì, từ xó xỉnh nào kéo vào khu West End này chứ? Mặt ông bị cọ quẹt, bên tai là tiếng còi reo inh õng. Mấy cô gái hét lên: "Giữ chặt cái đầu bù xù ấy đi, bức tượng vữa!" Một tên thanh niên làm rơi phăng chiếc mũ chóp cao của ông khiến ông phải vất vả lắm mới nhặt lại được. Pháo hoa nổ đì đùng ngay dưới mũi ông, giữa những bước chân. Ông bối rối, bực bội, chướng tai gai mắt. Dòng người nàyổn ạt đổ ra từ mọi ngóc ngách, tựa như có luồng xung động vừa phá tung cửa xả lũ, thả dòng nước mà có lẽ ông từng nghe đến sự tồn tại của nó, nhưng chưa bao giờ tin là có thật. Hóa ra đây chính là tầng lớp bình dân, là sự phủ định sống động và vô tận đối với sự thanh lịch và tinh thần Forsyte. Đây chính là — chà chúa ơi! — Nền dân chủ! Nó hôi hám, gào thét, thật gớm ghiếc! Ở khu East End, hay thậm chí Soho thì còn có thể — nhưng lại ở ngay đường Regent Street này, ngay Piccadilly! Cảnh sát đang làm cái quái gì thế không biết! Vào năm 1900, với cơ ngơi hàng vạn bảng Anh trong tay, Soames chưa bao giờ chứng kiến cái vạc dầu bị bật tung nắp; và giờ đây khi nhìn thẳng vào đó, ông hầu như không thể tin nổi đôi mắt đang cay xè của mình. Mọi thứ quả thực không thể thốt nên lời! Những con người này chẳng hề có chút phép tắc nào, họ hình như còn thấy ông là một kẻ buồn cười; đông đảo làm sao, thô lỗ, cục cằn, cười cợt — và đó là một nụ cười kiểu gì chứ!
Chẳng có gì là thiêng liêng đối với họ! Ông sẽ chẳng lấy làm ngạc nhiên nếu họ bắt đầu đập phá cửa kính. Tại phố Pall Mall, đi qua những dinh thự uy nghiêm mà người ta phải trả tới sáu mươi bảng để được bước chân vào, đám đông cuồng loạn, huýt sáo, nhảy múa như những tu sĩ dervish này đang lúc nhúc tràn qua. Từ những ô cửa sổ câu lạc bộ, những kẻ đồng loại với ông đang nhìn xuống họ với vẻ giải trí có chừng mực. Họ chẳng hề nhận thức được điều gì cả! Chà, chuyện này rất nghiêm trọng — có thể dẫn đến bất cứ hậu quả gì! Đám đông hiện tại hãy còn vui vẻ, nhưng một ngày nào đó họ sẽ nổi can qua với một tâm trạng hoàn toàn khác! Ông nhớ lại đã từng có một đám bạo dân vào cuối thập niên tám mươi, khi ông còn ở Brighton; chúng đã đập phá mọi thứ và diễn thuyết. Nhưng vượt lên trên nỗi sợ hãi, ông cảm thấy một sự ngạc nhiên sâu sắc. Bọn họ đang ở trong trạng thái cuồng loạn — thật không ra chút phong thái Anh quốc nào cả! Và tất cả chỉ vì sự giải thoát của một thị trấn nhỏ xíu bằng đúng... Watford, cách xa tới sáu ngàn dặm. Sự kiềm chế, kín đáo! Những phẩm chất mà đối với ông gần như quý giá hơn cả sinh mạng, những thuộc tính không thể thiếu của sự sở hữu và văn hóa, chúng đã trốn đi đâu mất rồi? Thật không thể chấp nhận nổi kiểu Anh! Không, hoàn toàn không phải kiểu Anh! Soames vừa trầm ngâm suy nghĩ vừa lách mình đi tiếp. Cảm giác như thể ông vừa bắt gặp ai đó đang cắt bỏ điều khoản "được yên ổn chiếm hữu" ra khỏi các giấy tờ pháp lý của mình; hoặc như có một con quái vật đang lẩn khuất, rình rập ở tương lai, vung cái bóng của nó ngã dài về phía trước. Sự thiếu điềm tĩnh của họ, sự thiếu lòng kính trọng! Nó giống như việc phát hiện ra rằng chín phần mười dân số nước Anh thực chất là người ngoại quốc. Và nếu sự thực là như vậy — thì bất cứ điều gì cũng có thể xảy ra!
Đến góc công viên Hyde Park Corner, ông đụng độ George Forsyte, mặt mũi rám nắng vì đua ngựa, tay đang cầm một chiếc mũi giả.
"Ồ, chào Soames!" hắn nói, "lấy một chiếc mũi mà đeo đi!"
Soames đáp lại bằng một nụ cười nhợt nhạt.
George tiếp tục nói, trông hắn rõ ràng đã ngà ngà say: "Lấy cái này từ tay một trong mấy tên thể thao đấy; tao suýt phải cho hắn một trận — vì dám hất cái mũ của tao. Này, thế nào rồi cũng có lúc chúng ta phải chiến lũ này thôi, chúng hỗn láo quá mức chịu đựng rồi đấy — toàn lũ cực đoan với xã hội chủ nghĩa. Chúng muốn vơ vét tài sản của chúng ta. Cậu cứ nói lại điều đó với bác James đi, thể nào cũng làm bác ấy ngủ ngon cho xem."
"In vino veritas" [Rượu vào lời ra], Soames thầm nghĩ, nhưng ông chỉ gật đầu rồi tiếp tục rảo bước lên phố Hamilton Place. Dòng người ăn chơi tụ tập ở khu Park Lane đã thưa thớt hơn và không còn ồn ào lắm. Ngước nhìn lên những ngôi nhà, ông tự nhủ: "Rốt cuộc thì, chúng ta mới là rường cột của đất nước. Chúng sẽ không dễ gì lật đổ được chúng ta đâu. Sự chiếm hữu nắm giữ chín phần mười của luật pháp."
Thế nhưng, ngay khi khép lại cánh cửa ngôi nhà của cha mình phía sau lưng, toàn bộ cơn ác mộng kỳ quái ở ngoài đường phố kia bỗng biến mất khỏi tâm trí ông, gần như triệt để đến mức tựa hồ như ông vừa trải qua một giấc mơ và nay đã tỉnh giấc trong sự ấm áp, sạch sẽ và thoải mái của buổi sáng sớm trên chiếc giường đệm lò xo.
Bước vào chính giữa phòng khách lớn vắng lặng, ông đứng sững lại.
Một người vợ! Một ai đó để cùng trò chuyện mọi chuyện. Người ta có quyền đó chứ! Chết tiệt thật! Người ta có quyền chứ!
