Chưa từng có sự cô quạnh nào hoang sơ và tráng lệ đến thế như vào lúc năm giờ sáng một ngày tháng Giêng trên dãy núi Vosges. Tuyết chất thành từng đống cao, làm mềm đi những đường nét gồ ghề của các đỉnh núi nhọn phắt, và thấp thoáng trong màn đêm nhạt nhòa, những cái bóng mờ ảo đang lặng lẽ di chuyển. Những cái bóng ấy chính là những người dân miền núi quả cảm, họ đến để bảo vệ nước Pháp theo lời triệu tập của Simon, một người dù mang chân gỗ nhưng vẫn tỏ ra nhanh nhẹn đến kinh ngạc. Trong số họ không có một bóng dáng thanh niên nào, bởi lệnh tòng quân từ lâu đã nuốt chửng tất cả. Họ chỉ là những ông lão và những cậu bé. Có hai cậu bé mới vừa tròn mười bốn tuổi, nhưng trông vô cùng khỏe mạnh và quyết đoán.

"Chúng ta đến kịp rồi," Simon nói, "nhưng các anh có chắc là không còn con đường nào khác để chúng có thể tiến vào làng không?"

"Chỉ có duy nhất con đường mà chiếc xe ngựa chở thương binh vừa đi qua thôi, nhưng chỗ đó cũng đã được canh phòng cẩn mật rồi."

"Được rồi," Simon đáp, "chỉ cần vài người dũng cảm là có thể chặn đứng cả một đạo quân ở đó, mà các anh biết đấy, viện binh của chúng ta vẫn đang tiếp tục kéo đến. Ngay khi nhận ra hẻm núi này không thể đi qua, chúng sẽ phải bỏ cuộc, và chúng ta sẽ cảm thấy mình đã đóng góp một phần sức lực hiệu quả cho nước Pháp."

Trong tâm hồn những người yêu nước này tồn tại một bản năng kỷ luật thật kỳ lạ. Họ im lặng lắng nghe những lời của Simon và tuyệt đối tuân theo người mà họ đã chọn làm thủ lĩnh mà không một chút nghi ngờ hay tranh cãi.

Simon gọi hai người đàn ông và bảo họ trèo lên những tảng đá cao ở một bên hẻm núi. Từ vị trí đó, họ có thể quan sát toàn bộ thung lũng bên dưới. Sương mù đêm đã chậm rãi tan đi và gió cũng đã lặng. Một luồng ánh nắng nhạt nhòa như ánh trăng đậu trên đỉnh núi.

Những người dân miền núi kiên nhẫn chờ đợi hồi lâu trên đỉnh đá nơi họ được cử đến, nhưng rồi quay về báo lại rằng không hề có một tiếng động hay sự chuyển động nào.

"Tiến lên thôi," Simon nói.

Hẻm núi lúc này hẹp dần, chỉ vừa đủ cho ba người đi hàng ngang. Hai bên vách đá cao sừng sững dựng đứng.

"Bây giờ," Simon dặn dò, "hãy nấp ở đây. Hãy quan sát thật kỹ và đừng lãng phí đạn dược. Còn những người khác sẽ đi qua khe đá nhìn xuống con đường bên dưới. Hãy ẩn nấp cho khéo, và ngay khi một tên Cossack xuất hiện, hãy nổ súng. Hans!"

Một người nông dân vội chạy lại khi nghe gọi tên mình.

"Nếu anh nghe thấy tiếng súng từ một trong hai trạm này, anh phải lập tức dẫn mười chín người nữa tiến lên ngay. Hãy chọn người từ bây giờ để không bị hỗn loạn."

Michel im lặng lắng nghe những mệnh lệnh này.

"Thế nào, đồng chí," Simon hỏi, "anh thấy sự sắp xếp của tôi ra sao?"

"Tuyệt vời lắm, lẽ ra anh phải làm tướng quân mới đúng."

"Tôi chỉ phụng sự cho Nền Cộng hòa mà thôi," Simon đáp, "tôi đã giải ngũ từ năm 1804 rồi."

Michel nhìn anh như thể không hiểu hết những lời ấy, rồi gật gù ngập ngừng:

"Chà, ai mà chẳng có quan điểm riêng của mình."

"Giờ thì việc sắp xếp đã xong, hai chúng ta sẽ đi tiếp," Simon nói.

Họ đi khoảng năm phút thì đến cửa hẻm núi. Tại đó, con đường đột ngột mở rộng và dốc nhẹ xuống thung lũng. Bên trái có một khối đá khổng lồ cao bốn mươi thước, mang hình dáng như một kim tự tháp ngược đứng trên đỉnh nhọn. Simon đi vòng quanh nó, dùng tay dò dẫm và thỉnh thoảng lại giật ra từng mảng rêu.

"À! Đây rồi. Lại đây, Michel, dùng lưỡi lê đào chỗ này ra!"

Michel làm theo dù chẳng hiểu tí gì về việc sắp diễn ra, và chẳng mấy chốc một cái hốc rộng khoảng một thước vuông lộ ra.

"Bây giờ," Simon đắc thắng nói, "tôi đố bọn Cossack nào qua nổi điểm này!"

Anh đặt xuống đất một chiếc hộp mà mình đã cẩn thận đeo trên vai suốt chặng đường.

"Ở đây tôi có mười cân thuốc súng!"

Anh tiến hành đặt chiếc hộp vào trong hốc, vừa vặn lấp đầy khoảng trống. Sau đó anh lấy ra một ngòi nổ dài, cắm một đầu vào chiếc hộp rồi lấp hốc đá lại, chỉ để hở một khoảng vừa đủ cho ngòi nổ cháy dễ dàng.

"Nếu súng đạn của chúng ta không cản nổi chúng," Simon gầm gừ, "thì thứ này sẽ giải quyết xong xuôi mọi chuyện!"

Đúng lúc ấy, từ trong khu rừng bên vệ đường, một người đàn ông lao ra và la lớn:

"Cứu tôi với! Cứu tôi với!"

Simon nhận ra gã này là một người du mục Gipsy và gã đang bị thương.

"Cứu tôi với!" tên Gipsy nhắc lại, "chúng sẽ giết tôi mất!"

"Mẹ kiếp! Cái gã này," Michel kịch liệt cất lời, "anh sợ ai cơ chứ? Tôi nghi anh là gián điệp đấy!"

Simon ra hiệu cho Michel yên lặng rồi gặng hỏi người đàn ông. Gã bắt đầu kể rằng gã và các bạn đồng hành đã bị bắt để làm người dẫn đường qua rừng.

"Chúng tôi từ chối," gã nói, "vì người Pháp các ông luôn tốt với chúng tôi. Thế là bọn lính giết từng người một ngay khi chúng tôi lắc đầu, còn tôi thì bỏ chạy. Chúng bắn theo và làm tôi bị thương ở đầu. Ôi! Cứu tôi với!"

Cả Simon lẫn Michel đều không nhận ra vẻ kịch tính đến mức thái quá trong từng điệu bộ của gã này.

"Bọn Cossack ở gần đây sao?" Simon hỏi. "Có bao nhiêu tên?"

"Khoảng năm trăm tên."

"Trên con đường này ư?"

"Đúng vậy. Nghe kìa!"

Ba người đàn ông lắng tai nghe và nhận ra rõ ràng tiếng bước chân ngựa nện thình thịch bị dìm trong tuyết.

"Chúng đang đến!" Simon nói.

Gã Bohemian co quắp sát vào vách đá, giấu mặt đi và run rẩy vì sợ hãi.

"Simon bước vào hẻm núi, đưa ngón tay lên môi và tạo ra một âm thanh khàn khàn giống như tiếng quạ kêu. Những tiếng hiệu khác lập tức đáp lại, cho thấy tất cả đã sẵn sàng.

Simon đứng lắng nghe. Âm thanh ngày một đến gần, và ngay sau đó, ở khoảng cách chừng năm mươi thước, bọn Cossack xuất hiện. Chúng tiến tới chậm rãi, đầy bất an trước sự im lặng đáng sợ. Simon nhắm vào tên dẫn đoàn, nổ súng, và tên Cossack ngã gục. Những tiếng thét kinh hoàng xé tan bầu không khí, nhưng chúng vẫn tiếp tục tiến lên.

Ngay lập tức, từ mọi tảng đá và gốc cây, một mưa đạn trút xuống. Tiếng vang dội lại từ những bức tường đá hoa cương khiến quân xâm lược tưởng rằng lực lượng đối phương đông gấp hàng trăm lần thực tế.

Bọn Cossack sẵn sàng bắn trả, nhưng chúng chẳng thấy một kẻ thù nào, không một bóng người. Mặc dù vậy, chúng vẫn lấn tới, khép chặt hàng ngũ và để móng ngựa dẫm đạp lên xác chết của đồng đội. Chúng đã đến hẻm núi. Những người nông dân, chắc mẩm con mồi đã vào lưới, liền quên mất mọi sự cẩn trọng mà lộ diện. Bọn Cossack hú lên những tiếng gầm giận dữ rồi đáp trả bằng một trận mưa đạn. Cảnh tượng trở thành một cuộc tàn sát tàn khốc.

Bất ngờ, một người bận quân phục Helman tuốt kiếm vẫy mạnh, bọn Cossack lập tức ghì gập dây sương và quay đầu ngựa với sự điệu nghệ đến khó tin. Động tác này làm hé lộ độ dài thăm thẳm của đoàn quân. Tên Gipsy đã nói đúng, có đến hàng trăm tên.

Đúng lúc này, Simon thốt lên một tiếng thét:

"Rút lui ngay!" anh gầm lên. "Trở về vị trí cũ trong các kẽ đá!"

Những người dân miền núi khi chứng kiến bọn Cossack ngã xuống thì mối thù sâu sắc từng thúc giục cha ông họ kéo đến sông Rhine năm 92 lại bùng cháy dữ dội trong cuống họng. Họ lao ra khỏi nơi ẩn nấp, bất chấp mọi nguy hiểm. Họ nghe thấy tiếng Simon nhưng không hiểu mệnh lệnh của anh, cơn giận dữ đã làm họ mù quáng. Trước đó họ vốn là những người tuân thủ kỷ luật, nhưng giờ đây họ đã say mồi chiến thắng. Họ tưởng như mình có thể đập tan cuộc xâm lược ngay tại chỗ. Mặc cho Simon gào lên "Dừng lại!", họ vẫn xông lên và áp sát khối đá khổng lồ.

"Tôi không thích chuyện này chút nào," Simon nói. "Cuộc rút lui của bọn Cossack trông giống như một cái bẫy. Người của chúng ta không thể đi xa hơn được nữa."

Và rồi một điều kinh hoàng đã xảy ra. Những người nông dân đang cố chen chúc qua đoạn đường hẹp bên khối đá. Sự vội vã khiến họ dồn lại thành một khối bùng nhùng hỗn loạn. Đúng lúc đó, từ góc tối, tên Gipsy với bộ mặt phản bội Giu-đa nhô lên rồi lách về phía góc treo ngọn đuốc do Simon chuẩn bị sẵn. Ngay sau đó là một lóe sáng nhỏ, và tên Gipsy gieo mình xuống tận đáy độ dốc đúng lúc một tiếng nổ kinh hoàng vang lên. Khối đá nứt làm đôi rồi đổ ập xuống chôn vùi những người nông dân. Trong số những người yêu nước quả cảm ấy chỉ còn lại năm người sống sót — tính cả Michel và Simon là bảy. Tất cả bọn họ đứng chết dí tại chỗ vì bàng hoàng.

Và bọn Cossack đã phi ngựa quay trở lại với tốc độ phi mã. Khối đá đổ xuống đã chặn đứng mọi đường rút lui. Bảy người đàn ông này giờ đây bị kẹt giữa hẻm núi bị lấp kín và đà tiến của bọn Cossack.

Michel là người đầu tiên gục xuống vì một ngọn giáo đâm xuyên thấu. Simon nhận ra rằng những kẻ này rồi sẽ tràn vào nhà mình, hãm hại vợ con mình, trước khi anh bị một thanh kiếm Cossack ghim chặt thân mình vào gốc cây sồi, và giờ đây Simon đã hy sinh!

Trên gục rớt của người anh hùng ấy, dòng lũ tàn bạo đang cuộn trào để nuốt chửng đất nước Pháp.

Talizac, anh trai của Simon, từng nói rằng cuộc xâm lược sẽ tràn qua hướng này!