— Thế thì tiền thuê nhà tuần đầu tiên đây ạ, — Rose vừa nói vừa đưa cho bà chủ nhà ba đô-la, — và tôi nghĩ tốt nhất là bà nên viết cho tôi một tờ biên lai ghi rõ tiền đã được trả đến khi nào. Bà có biết chỗ nào có xe vận tải nhận chở hòm đồ không?

Bà chủ nhà có mái tóc xám chải búi chặt, khuôn mặt góc cạnh sắc như lưỡi rìu, và một chiếc lưng còng theo hình cung bốn mươi độ ở đoạn giữa đốt sống lưng và đốt sống cổ; độ cong ấy càng làm nổi bật những sọc xanh trắng dọc đã phai màu — trông giống như vải bọc đệm — trên chiếc váy bà đang mặc. Nhìn bề ngoài, bà chẳng có lấy một điểm thu hút nào về dung mạo, tâm tính hay cung cách. Thế nhưng, sự thật là Rose lại thuê căn phòng này phần lớn chính là vì bà chủ nhà. Bà trông có vẻ đời thường và dễ chấp nhận hơn hẳn những kẻ khác mà Rose từng đến gõ cửa hay bấm chuông hỏi thuê...!

Suốt một năm rưỡi qua, hay nói cho đúng là từ khi kết hôn với Rodney Aldrich, bề ngoài mà cuộc sống mang lại cho cô êm đềm như một tấm nhung. Chưa từng có ai nói chuyện với cô mà không dùng những lời lẽ lịch thiệp. Tất cả những người cô từng tiếp xúc đều có thể xếp vào hai loại: bạn bè của cô — nếu ta mở rộng từ này ra để bao gồm cả những người quen biết xã giao — và, theo một nghĩa rộng tương đương, là những người hầu của cô; nghĩa là những người kiếm sống bằng cách làm những việc cô muốn. Cung cách của bạn bè cô và người hầu tất nhiên không giống nhau, nhưng xét về mặt ý định thì chúng đều quy về một mối. Dù đằng sau có ẩn chứa bất kỳ niềm đam mê, bất hạnh, ác cảm hay sự thật phũ phàng nào đi nữa, họ vẫn bày ra một bề mặt tiếp xúc láng mịn và hầu như không hề có chút ma sát nào. Một người đã quen với lớp bề mặt ấy sẽ trở nên non nớt, dễ tổn thương. Đây có lẽ là điều đầu tiên mà Rose khám phá ra.

Việc phải đón nhận những ánh mắt đầy nghi kỵ không chút che đậy — việc bị sập cửa ngay trước mũi như một lời từ chối phũ phàng cho một câu hỏi lịch sự — thoạt đầu khiến cô bối rối, rồi sau đó bao trùm lấy cô trong ngọn lửa phẫn nộ. Có lẽ thật may mắn cho cô khi điều này xảy ra ngay từ những bước đầu tiên của cuộc hành trình. Bởi vì, một khi ngọn lửa ấy đã bùng cháy trong lòng, Rose có thể vượt qua bất cứ chuyện gì. Người đàn bà chủ nhà bợ đỡ, cười cợt ghê tởm mà cô gặp sau đó có lẽ đã khiến cô phát ốm, nếu không nhờ có ngọn lửa kiên định và mạnh mẽ ấy sưởi ấm. Còn người đàn bà mặt lưỡi rìu mà cô cuối cùng đã tìm đến lại không hề đưa ra những lời minh oan cho sự đang hoàng của bản thân, và bà dường như — dẫu có hơi miễn cưỡng — sẵn sàng thừa nhận sự đang hoàng ở vị khách trọ tương lai của mình. Rose có thể nhận ra bà đang băn khoăn điều gì đó; bà tỏ ra rất cảnh giác và chẳng buồn giấu giếm thái độ ấy.

Chà, chắc là bà đã phải học cách cảnh giác qua trường đời, tội nghiệp thay! Và mặt khác, có lẽ bản thân Rose cũng sẽ phải học cách cảnh giác cho riêng mình. Hơn nữa, sự thật đã rành rành ra đó, việc gì phải tiếp tục duy trì một màn kịch giả dối mâu thuẫn làm gì. Thế nên Rose mới đòi biên lai.

Vấn đề chiếc hòm đồ được giải quyết rất nhanh chóng. Rose đang giữ một phiếu nhận đồ. Nó ở ga tàu Polk Street. Có một sạp bán xì gà và báo cách đây hai dãy nhà, bà chủ nhà cho biết, nơi một người lái xe vận tải đặt làm trụ sở. Có một tấm biển màu xanh treo ở mặt tiền: "Schulz Express"; Rose không thể nào tìm nhầm được.

Bà chủ nhà bỏ đi để viết biên lai. Rose khép cửa lại phía sau bà và khóa trái lại.

Đó hoàn toàn chỉ là một hành động mang tính biểu tượng. Cô không hề định thay quần áo hay làm gì khác, và cô cũng chẳng có nhu cầu đặc biệt gì trong việc ngăn không cho ai bước vào. Nhưng, theo một nghĩa chưa từng có trước đây, đây chính là căn phòng của cô, một căn phòng mà bất cứ kẻ nào không có lời mời cụ thể từ cô để bước vào đều sẽ là kẻ đột nhập — một điều kiện chưa từng có khi cô còn ở nhà mẹ đẻ hay ở nhà của Rodney.

Cô mỉm cười thật tươi trước sự ngớ ngẩn của việc tự thưởng thức một cảm giác sở hữu đầy khoan khoái trong một cái ổ chuột tồi tàn thế này. Giấy dán tường đã ố vàng và phai màu, lớp sơn trên sàn gỗ mềm đã mòn vẹt thành từng vệt dài; có một chiếc giường sắt — giường đôi, sơn màu xanh nhạt và được buộc níu bằng dây thừng ở chỗ một cái khớp nối chực tuột ra. Chiệm trên giường thì lổn nhổn những cục bông. Có một chiếc tủ đựng đồ bằng gỗ sồi trông tối xỉn với một tấm gương pha lê khá nhỏ nhưng chất lượng khá tốt đặt ở phía trên; một chiếc bàn rửa mặt bằng gỗ óc chó mặt đá; một cái vồ nước bằng đồ sứ trắng loại bình thường và rẻ tiền nhất đặt trong một chiếc chậu ngay bên trên, cùng với một cái bô đi tiểu được trang trí vô cùng hoa mỹ và được vẽ tay — rõ ràng là món đồ duy nhất còn sót lại của một bộ đồ gốm từng rất được quý trọng — nằm nép ở góc khuất bên dưới. Phần mái đầu hồi dốc đứng cắt xẻ mất một phần lớn diện tích một bên phòng, dẫu vẫn còn đủ không gian cho hòm đồ của Rose đứng bên dưới, và vắt chéo qua góc phòng ở một góc độ kỳ lạ đến khó chịu là một chiếc rèm nghèo nàn có năm sáu chiếc móc quần áo đằng sau.

Ngay trước tầm nhìn hướng ra cửa sổ là một khoảng sân thượng hình chữ nhật lớn — mái phẳng của một phần nhà phụ vốn được cơi nới ngẫu nhiên vào mặt trước tòa nhà, kéo dài ra tận mép vỉa hè trùm lên khu vực trước đây từng là một khoảng sân nhỏ phía trước. Phần nhà phụ này có mặt tiền bằng kính pha lê và được thuê bởi một cửa hàng bán đồ ăn liền, như Rose đã nhận thấy trước khi cô lao vào cái đường hầm nhỏ chạy dọc bên cạnh dẫn đến tòa nhà chính. Nhìn qua mép mái phẳng, cô có thể thấy phần ba phía trên của hai dòng xe điện chạy không dứt, bởi vì mật độ giao thông trên con đường này rất lớn, cô tưởng tượng rằng cả về ban đêm lẫn ban ngày.

Mặt tiền đối diện bên kia đường, cũng giống như dãy nhà có bức tường và ô cửa sổ của chính cô, vô cùng lộn xộn và tùy tiện. Có những cửa hàng bằng gạch hai tầng giá rẻ với mặt tiền giả được cấy cao thêm nửa tầng. Có những ngôi nhà nhỏ đầu hồi với phần mặt tiền bị đục khoét thành các ô kính trưng bày hàng hóa. Có những ngôi nhà gạch đôi trang trí bằng đá mà xưa kia từng mang chút dáng dấp của nhà ở cao cấp. Điểm chung duy nhất mà chúng sở hữu là rõ ràng chúng được thiết kế cho một mục đích hoàn toàn khác biệt với mục đích mà chúng đang phục vụ hiện tại.

Các cửa hàng ở tầng trệt phần lớn mang vẻ thịnh vượng tồi tàn, xập xệ. Nằm trong tầm nhìn từ cửa sổ của Rose có một tiệm may nhỏ giá rẻ, phần việc quan trọng nhất được quảng cáo bằng tấm biển "nhận là quần áo". Có một tiệm bán thuốc lá với những ô cửa sổ chưa rửa để lộ một loạt thùng gỗ lớn và những bức tranh thạch bản bám đầy bụi; một tiệm giày nhận sửa chữa gọn gàng ngay trong lúc chờ đợi; một tiệm bánh trông có vẻ lấm tấm vết ruồi đậu. Có một quán rượu ở góc phố, và bên cạnh nó là một ô cửa ra vào rộng bốn thước với một tấm kính màu phía trên thông báo đó là lối vào của khách sạn Bellevue.

Những tấm biển trên cửa sổ tầng hai cho thấy đó là phòng khám nha khoa, nhà của các bà đỡ, thợ may nữ và thợ may áo dài, và đâu đâu cũng có phòng cho thuê để tự nấu ăn qua ngày.

Những người lui tới các cửa hàng ấy, những người uống bia ở quán rượu góc phố, những người sẽ vội vã chạy đến vào ban đêm để gọi bà đỡ đẻ, những người hút thứ thuốc lá bán ra từ những chiếc thùng gỗ lớn ấy; những người lang thang dọc theo những vỉa hè rộng lớn, hay những người đi xe về trung tâm thành phố lúc bảy giờ sáng và trở về lúc sáu giờ chiều, chen chúc chật ních đến mức không thể nhấc tay lên để bám lấy những chiếc quai treo trên các toa xe gầm rú lớn vẫn duy trì đoàn người nối đuôi nhau không ngớt ở giữa đường — tất cả bọn họ đều đang sinh sống, Rose nhận ra, trong một thế giới hoàn toàn khác biệt với thế giới mà cô vừa rời bỏ. Khoảng cách giữa cuộc sống hối hả mà cô phóng tầm mắt nhìn qua ô cửa sổ bám đầy bụi bẩn với cuộc sống mà cô từng quen ngắm nhìn qua những ô cửa sổ lắp kính nẹp chì tuyệt mỹ của Florence McCrea, đơn giản là cách nhau cả một khoảng trời.

Thế nhưng, kỳ lạ thay, nếu tính theo số đo chiều dài thực tế, khoảng cách giữa chính những khung cửa sổ ấy chưa đầy một nghìn thước. Chưa đầy mười phút đi bộ từ miệng đường hầm nhỏ nằm cạnh cửa hàng đồ ăn liền sẽ đưa cô trở lại cánh cửa nhà chồng mình. Trong cuộc trốn chạy ra thế giới mới này, cô đã quay ngoắt lại trên chính lối đi cũ của mình. Và, cái khoảng cách xã hội và tinh thần to lớn biết bao giữa phố North Clark và Đại lộ The Drive ấy đã khiến cô được giấu kín an toàn ở nơi này, hoàn toàn nằm ngoài quỹ đạo của bất kỳ người bạn nào, hay thậm chí là người hầu của bạn bè cô, chẳng khác nào khi cô đang ở New York hay San Francisco.

Việc phải lén lút bỏ đi như thế này là một đòn ngầm tàn nhẫn giáng vào lòng dũng cảm của cô. Giá như cô có thể có một tiếng kèn thách thức vang dội để tiễn bước cô lên đường! Nhưng nếu làm vậy, sự việc sẽ gây tổn thương cho Rodney quá sức chịu đựng. Trí tuệ của anh có thể thuộc về thế kỷ XX hoặc xa hơn nữa. Nó có thể ngầm chấp nhận, hoặc thậm chí nhiệt tình cổ vũ cho một mối quan hệ giữa nam và nữ chưa từng tồn tại kể từ khi Kỷ Nguyên Thiên Chúa Giáo bắt đầu; nó có thể chấp nhận mà không hề nao núng tất cả những hệ quả xoay quanh mối quan hệ đó. Nhưng những bản năng chi phối hành động của anh, những phản xạ tâm lý của anh, lại cắm rễ tận thời Trung Cổ. Dưới sự thống trị của những bản năng ấy, một người đàn ông sẽ mất giá — trở thành đối tượng bị chế nhạo đầy khinh miệt, nếu anh ta không giữ được vợ mình. Đã tệ lắm rồi khi có một người đàn ông khác cướp cô đi khỏi anh, nhưng còn tệ hơn nữa khi cô bỏ đi mà không có lấy một cái cớ như thế; tệ nhất trong tất cả là khi cô bỏ đi để kiếm việc làm và tự kiếm sống.

Rose không biết bí mật này có thể giấu kín được bao lâu. Dù cô đi đâu, làm gì, thì vẫn luôn có nguy cơ có ai đó nhận ra cô và mang tin tức về cho bạn bè của Rodney. Đó là một rủi ro bắt buộc phải chấp nhận, và cô không có ý định để bản thân bị tê liệt bởi nỗi sợ hãi thường trực về những điều có thể xảy ra bất cứ lúc nào. Đồng thời, cô cũng sẽ bảo vệ bí mật đó tốt nhất có thể.

Nhưng có hai người mà cô không tài nào giấu được — Portia và mẹ cô. Thoạt đầu, Rose từng nảy ra ý định giấu kín mẹ mình. Phải đến khi cô dành ra không biết bao nhiêu giờ để tính toán các biện pháp duy trì sự dối trá ấy, cô mới nhận ra rằng điều đó là bất khả thi. Cô vẫn viết thư cho mẹ mỗi tuần kể từ ngày lên đường đi California — những bức thư đương nhiên đầy ắp những chi tiết gia đình mà đơn giản là không thể nào duy trì mãi được. Sự đánh lừa duy nhất khả dĩ là một sự thỏa hiệp với sự thật, mà những sự thỏa hiệp kiểu đó thường tỏ ra khá vô ích. Chúng gợi lên sự che giấu trong mọi khía cạnh, và đối với một bộ óc giàu trí tưởng tượng, mười phần thì đến chín phần chúng còn đáng sợ hơn cả sự thật mà bạn đang cố xoa dịu. Thêm vào đó, việc tung tin với bạn bè của Rodney rằng Rose đang ở California cùng mẹ và Portia luôn bỏ ngỏ cơ hội xảy ra những sự cố bất ngờ dẫn đến việc mẹ cô phát hiện ra sự thật theo một cách gây sốc và bàng hoàng nhất.

Nhưng bản thân sự thật, nếu được trình bày một cách tự tin, không phải như một đoạn kết bi thảm, mà là một khởi đầu huy hoàng đầy hy vọng cho một cuộc đời hạnh phúc thực sự của Rose và chồng cô, thì sẽ không cần phải gây sốc. Thế nên đây chính là điều mà Rose đã nhấn mạnh trong bức thư gửi Portia. Đó không phải là một bức thư quá dài, nếu xét đến khối lượng thông tin cần phải truyền đạt.

— "Tớ đã nhận ra rằng điều lớn lao không thể đạt được nếu không có sự tranh đấu," — cô viết. — "Cậu đừng nên ngạc nhiên, bởi vì có lẽ bản thân cậu cũng đã nhận ra rằng chẳng có gì đáng giá trên đời này lại đến một cách dễ dàng cả. Nhưng cậu đừng lo lắng cho tớ, cũng đừng sợ hãi thay cho tớ, vì tớ nhất định sẽ thắng. Dù sao đi nữa, tớ đang chiến đấu vì cậu cũng như vì chính bản thân mình. Tớ muốn cậu biết điều đó. Tớ nghĩ việc nhận ra rằng tớ đang sống cuộc đời của cậu cũng như cuộc đời của chính mình chính là thứ đã cho tớ dũng khí để bắt đầu... "

— "Tớ đã có vài dự định, nhưng tớ sẽ không nói cho cậu biết chúng là gì đâu. Tớ sẽ viết thư cho cậu mỗi tuần để kể về những gì tớ đã làm, và tớ muốn cậu viết thư cho Rodney. Tớ muốn chắc chắn rằng cậu hiểu điều này: Rodney không có lỗi trong chuyện đã xảy ra. Tớ cũng cảm thấy mình không có lỗi, chính xác là thế. Chúng ta chỉ đang vướng vào một hoàn cảnh mà chỉ có một lối thoát duy nhất thực sự. Tớ không biết anh ấy đã nhìn nhận ra điều đó chưa. Anh ấy đang quá đau đớn và bối rối. Nhưng chúng ta không hề cãi vã, và tớ tin rằng chúng ta còn yêu nhau sâu đậm hơn bất cứ lúc nào trước đây. Tớ biết là tớ yêu anh ấy... "

— "Hãy báo tin này cho mẹ thật nhẹ nhàng tùy theo ý cậu, nhưng hãy kể cho mẹ nghe mọi chuyện trước khi cậu dừng lại..."

Sau khi viết và gửi bức thư đó xong, cô đã cẩn thận vạch ra các chi tiết cho cuộc ra đi của mình. Ngay tại ngôi nhà của mình, trước mặt những người hầu, cô đã cố gắng cư xử — và cô cảm thấy hài lòng vì nỗ lực ấy đã thành công — y hệt như thể bức điện giả mạo của cô thực sự đến từ Portia. Cô đã thu dọn hành lý, tra cứu lịch tàu, đặt chỗ trước. Cô đã gọi điện cho Frederica để báo tin. Chuyến tàu cô chọn khởi hành vào một giờ và một ngày mà cô thừa biết Frederica sẽ không thể đến tiễn cô được. Frederica tất nhiên đã đến nhà để chào từ giã cô, và việc cố gắng diễn tròn vai trong khung cảnh đó — một khung cảnh gợi lên trong lòng cô nỗi tiếc nuối sâu sắc và buốt giá hơn nhiều so với những gì cô dám thể hiện, bởi vì cô thực sự yêu quý Frederica — là điều khó khăn thứ hai mà cô phải trải qua, chỉ sau việc tạm biệt hai đứa trẻ sinh đôi. Việc nói dối và giả vờ luôn vô cùng khó khăn đối với Rose, và việc dối trá với bất kỳ ai mà cô quý mến lại càng gần như là bất khả thi. Điều duy nhất giúp cô vượt qua được chính là ý nghĩ rằng cô đang làm điều đó vì Rodney. Anh có lẽ rồi sẽ kể cho Frederica nghe chuyện gì đã xảy ra khi đến thời điểm thích hợp, nhưng Rose kiên quyết muốn anh phải có đặc quyền tự chọn thời điểm của riêng mình để làm điều đó.

Chiếc túi xách đã được thu dọn, chiếc hòm đồ đã đi rồi, chiếc ô tô đang chờ sẵn ngoài cửa để đưa cô ra ga, thì người hầu gái Doris đưa cặp song sinh trở về sau buổi dạo chơi hít thở không khí trong lành. Đây không phải là sự tình cờ, mà là sự sắp đặt trước.

— Hãy đưa chúng cho tôi, — Rose nói, — và rồi cô có thể lên trên nhà bảo với bà Ruston rằng bà ấy có thể đón chúng sau vài phút nữa.

Cô bế chúng vào phòng ngủ của mình và đặt nằm cạnh nhau trên giường. Chúng lớn lên trông thấy — chứng minh cho quyết định nuôi con bằng sữa bình của Harriet là hoàn toàn chính xác. Giả sử cô đã chết đi ở cái giường đầy đau đớn ngày trước, chưa bao giờ tỉnh lại sau lớp thuốc mê, thì chúng vẫn sẽ thế này thôi — mũm mĩm, điềm tĩnh, nề nếp. Rose đã nghĩ đến điều đó hàng trăm lần, nhưng đó không phải là điều cô đang nghĩ lúc này.

Thứ đã thu hút sự chú ý của cô khi cô đứng nhìn xuống chúng là một làn sóng xót xa dâng trào đột ngột. Cô bỗng nhìn chúng như những con người với cả con đường dài thênh thang đang ở phía trước, như một bé trai và một bé gái, một thiếu niên và một thiếu nữ, một người đàn ông và một người phụ nữ. Chúng được định sẵn sẽ có những hy vọng và tình yêu, những nỗi sợ hãi, những chiến thắng, và có lẽ cả những bi kịch nữa. Cậu bé ở đây, Rodney, có lẽ một ngày nào đó sẽ phải đối mặt với hoàn cảnh mà cha nó đang đối diện hiện tại; có lẽ sẽ phải quay trở lại một ngôi nhà trống vắng, và trưng ra một gương mặt cứng đờ vô cảm trước một thế giới đang lạnh lùng tò mò. Con bé Portia nhỏ nhắn kia có lẽ một ngày nào đó sẽ thấy mình đang trân trân nhìn bằng đôi mắt cay xòe vào một cuộc đời mà một bước ngoặt bất ngờ của Vòng Quay Định Mệnh đã đẩy nó ngập sâu vào giữa khi hoàn toàn không có sự chuẩn bị nào. Hoặc số phận của nó có thể là yêu mà không được đáp lại — rút cạn toàn bộ máu trong cuộc đời mình cho những sự hy sinh bắt buộc; tàn lụi đi để ai đó có những cơ hội được lớn lên. Tất cả những khả năng đó đều nằm ngay trước mắt hai sinh thể nhỏ bé, bất lực và đầy vẻ trang nghiêm trên chiếc giường này. Chúng mới là những món đồ chơi của Định Mệnh làm sao!

Cô chưa bao giờ nghĩ về chúng theo cách đó trước đây. Đứa bé mà cô từng mong ngóng — đứa bé mà cô chưa từng có — cũng chưa bao giờ được nghĩ đến theo cách ấy. Nó chỉ là thứ để cung cấp cho cô, cho Rose, một công việc để làm; để cho phép cô diễn giải cuộc đời mình dưới những thuật ngữ mới; để tạo ra một sự biến đổi giả kim trong chính bản chất của nó. Sự chuyển hóa ấy đã không diễn ra. Bây giờ cô lờ mờ đoán ra rằng bản thân mình không xứng đáng để có được điều đó.

— Các con chưa từng có mẹ bao giờ, hỡi những cục cưng tội nghiệp, — cô nói. — Nhưng rồi các con sẽ có một người mẹ vào một ngày nào đó. Các con sẽ có thể tìm đến mẹ với những nỗi phiền muộn của mình, bởi vì mẹ cũng từng trải qua những nỗi phiền muộn. Mẹ sẽ giúp các con gánh vác những tổn thương, bởi vì mẹ cũng từng mang những vết thương của chính mình. Và mẹ sẽ có thể dạy các con cách chịu đựng nghịch cảnh, bởi vì mẹ đã tự mình đứng vững trước nó.

Lần đầu tiên kể từ khi chúng ra đời, cô đang nghĩ về nhu cầu của chúng đối với cô nhiều hơn là nhu cầu của cô đối với chúng, và cùng với suy nghĩ đó, lần đầu tiên dâng lên làn sóng tình mẫu tử mãnh liệt mà cô đã mòn mỏi chờ đợi suốt bấy lâu nay. Đột nhiên xuất hiện một nỗi đau buốt nhói khôn nguôi trong lồng ngực cô, thứ chỉ có thể được thỏa mãn bằng cách siết chặt chúng vào bầu ngực mình; hôn lên bàn tay, bàn chân chúng.

Rose đứng đó run rẩy, choáng váng vì sức mạnh của nó. — Ồ, các cưng của ta! — cô nói. — Nhưng hãy đợi đã — hãy đợi cho đến khi mẹ xứng đáng với điều đó! — Và mà không hề chạm vào chúng, cô đi ra cửa và mở nó ra. Cả bà Ruston và Doris đều đang đợi ở hành lang.

— Bây giờ tôi phải đi đây, — cô nói. — Tạm biệt. Hãy chăm sóc chúng thật cẩn thận cho tôi nhé. — Giọng cô bình thản, và dù đôi mắt sáng ngời, trên má cô không hề vương một giọt nước mắt nào. Nhưng có một thứ ánh hào quang rực rỡ đang chiếu rọi trên khuôn mặt cô khiến Doris chịu không nổi, đành quay đi nức nở thành tiếng. Thậm chí mắt bà Ruston cũng ươn ướt.

— Tạm biệt, — Rose nói lại lần nữa, rồi điềm tĩnh bước xuống xe.

Cô đi xe ra ga, bắt tay và nói lời tạm biệt với Otto, người lái xe, để người khuân vác mang túi xách vào phòng đợi. Ở đó, cô típ tiền cho người khuân vác, tự mình cầm lấy chiếc túi, và đi ra bằng cánh cửa kia; băng qua đường Clark Street và lên một chuyến xe điện. Đến đại lộ Chicago Avenue, cô xuống xe và đi bộ về phía hướng bắc, căng mắt tìm kiếm những tấm biển quảng cáo cho thuê phòng. Phải đi khoảng nửa dặm thì cô mới tìm thấy mụ chủ nhà mặt lưỡi rìu, trả mụ ba đô-la, và khóa trái cửa phòng lại như một biểu tượng, có lẽ vậy, cho cánh cửa lớn hơn và nặng nề hơn mà cô đã sập lại và khóa chặt đối với toàn bộ quá khứ của cuộc đời mình.

Giữa muôn vàn cảm xúc đang sôi sục trong lồng ngực cô, nỗi buồn không hề hiện diện. Có một sự khích lệ vô cùng sâu sắc làm sắc bén mọi giác quan của cô; thậm chí khiến cô nhìn thấy màu sắc rực rỡ hơn và nghe thấy những âm thanh mờ nhạt hơn. Có một sự háo hức quyết tâm để bắt đầu cuộc sống mới một cách trọn vẹn. Nhưng kỳ lạ nhất, và đồng thời cũng sống động đến mức ngay cả sự kỳ lạ của nó cũng không thể ngăn cô nhận thức được điều đó, chính là cảm giác nhẹ nhõm vô bờ bến. Điều mà khi mới đối mặt với nó như là lối đi duy nhất dẫn đến cuộc đời thực sự mà cô khao khát đến cháy bỏng, từng tựa như một cơn ác mộng thực sự, nay đã là một sự thật đã hoàn thành. Tuần lễ đau đớn tột cùng mà cô phải trải qua khi cô ép buộc quyết định đột ngột của mình lên Rodney thực sự không tài nào chịu nổi với việc phải liên tục ngắm nghía khoảnh khắc chia ly đang đến gần một cách tàn nhẫn. Lại có cả nỗi sợ hãi, rằng khi khoảnh khắc đó thực sự đến, cô sẽ không thể làm được. Chà, và giờ thì nó đã đến rồi đi! Cuộc phẫu thuật của sự việc đã xong xuôi. Các dây thần kinh và gân cốt đã bị cắt đứt. Mọi chuyện đã hoàn tất. Cô gái đứng đó lúc này trong căn phòng ba đô-la của mình đã được tự do; đã giành được một trang giấy trắng tinh khôi để viết lên đó những nét chữ của cuộc đời mình.

Cô cảm thấy hơi tội lỗi vì điều này. Cô phải là loại quái vật nhẫn tâm nào mới có thể cảm thấy — chà, thực sự hạnh phúc, vào một thời điểm như thế này chứ? Lẽ ra cô phải nằm phục trên giường, vùi mặt vào chiếc gối mốc meo, khóc nức nở đến tan nát cõi lòng.

Nhưng chẳng mấy chốc, khi đang đứng đó, nhìn xuống chiếc giường lổn nhổn, cô lại mỉm cười thật tươi trước ý định làm thế như một thứ sự nhượng bộ đối với phép tắc xã giao. Cô đã nhận được sự xá tội từ chính Rodney qua ký ức về cuộc trò chuyện thực sự đầu tiên giữa họ. Kỷ luật, anh đã nói vậy, là việc chấp nhận các sự thật của cuộc đời đúng như bản chất của chúng. Không phải là cất lên những tiếng than van vì chúng không khác đi. Cách duy nhất để bạn có thể vươn tới bất cứ đâu là cưỡi trên lưng của chính những cảm xúc đam mê của mình. Chà, chuyến cưỡi ngựa vĩ đại của cô chỉ mới bắt đầu!

Rose dùng khăn lau bụi chiếc gương — một hành động liều lĩnh, như cô tự nhận ra khi phát hiện ra mình sẽ phải dùng chiếc khăn đó suốt một tuần — và ngắm nhìn bản thân để đánh giá. Rồi cô gật đầu đầy tự tin — chẳng có vấn đề gì với ngoại hình của cô cả — và mặc lại chiếc áo khoác ulster, đi giày cao su và cầm ô, bởi vì đó là kiểu thời tiết tháng Mười Chế đòi hỏi phải có đủ cả ba thứ ấy. Bà chủ nhà có thể nhét tờ biên lai qua khe cửa, cô thầm nghĩ trong lúc khóa cửa lại.

Cách đó hai dãy nhà, đúng như dự đoán, cô tìm thấy tiệm xì gà với tấm biển xanh "Schulz Express", và gửi lại biên lai nhận hòm đồ ở đó kèm theo địa chỉ của cô và năm mươi xu. Sau đó, giương ô lên, với sự nhận thức đầy rạng rỡ rằng mình đang tiết kiệm được năm xu nhờ làm thế, cô lên đường đi bộ xuống trung tâm thành phố để kiếm việc làm. Cô quyết tâm phải kiếm được việc ngay trong chiều hôm đó. Và, một phần vì cô quyết tâm một cách dứt khoát như vậy, cô đã làm được.

Tôi không có ý nói rằng việc kiếm việc làm là một vấn đề hoàn toàn thuộc về ý chí. Vẫn có yếu tố may mắn, tất nhiên luôn chiếm tỷ lệ lớn, dù không lớn như rất nhiều người lầm tưởng, và yếu tố trí tuệ. Trí tuệ của Rose đã trải qua quá trình rèn luyện khá tích cực trong suốt năm qua. Kể từ khi cuộc trò chuyện với Simone Gréville khiến cô bắt đầu suy ngẫm, cô đã học được cách cân nhắc và đánh giá các sự kiện tách biệt khỏi những đám mây cảm xúc mập mờ của chúng. Cô đã tự dạy mình cách nhìn thẳng vào một sự thật khó chịu hoặc nhục nhã một cách vững vàng và bình thản hệt như khi cô nhìn vào bất kỳ sự thật nào khác.

Cô đã tích lũy được cả một loạt sự thật về phụ nữ trong ngành công nghiệp từ Barry Lake và Jane. Cô biết rõ loại công việc và mức lương mà một người phụ nữ bình thường không được đào tạo sẽ nhận được. Cô biết một số lý do tại sao mức lương ấy lại nhỏ bé một cách đáng thương và không tài nào chịu nổi. Cô biết về đội ngũ đông đảo những phụ nữ trẻ không được kỳ vọng sẽ tự túc hoàn toàn về tài chính, những người trông chờ vào việc kết hôn đầy đủ ấm êm vào một ngày nào đó, và chấp nhận tiền ăn ở tại nhà như một trong những quy luật tự nhiên của sự tồn tại. Nhưng những người đó, nếu muốn có tiền tiêu vặt, những bộ quần áo đủ đẹp để khiến họ trở nên hấp dẫn đến mức đàn ông muốn cưới làm vợ; nếu họ muốn thoát khỏi công việc nhà tẻ nhạt ở nhà, thì buộc phải đi làm. Họ thà nhận tám đô-la một tuần còn hơn sáu đô-la, tất nhiên rồi, hay mười đô-la thay vì tám. Nhưng chừng nào ngay cả sáu đô-la còn là nhung lụa (nhung lụa có lớp lót bằng cotton, có thể nói thế), họ vẫn sẽ vui vẻ nhận lấy, hoàn toàn phớt lờ thực tế — điều mà ta hoàn toàn có thể trông đợi ở họ — rằng bằng việc nhận sáu đô-la, họ đã thiết lập một tiêu chuẩn mà ở đó một cô gái buộc phải tự kiếm sống đơn giản là không thể nào sống nổi.

Rose biết chính xác điều gì sẽ xảy ra với cô nếu cô đến một trong những cửa hàng bách hóa lớn ở đường State Street và xin việc. Dạo gần đây Jane đã thử nghiệm một vài thứ, và tuyên bố kết quả của mình với sự hào hứng đầy sức thuyết phục trong những bữa tối nhỏ của họ sau đó. Không có lối thoát nào ở đó cả.

Cô cũng biết rõ loại cuộc sống mà cô sẽ phải đối mặt nếu cô tự ứng tuyển vào khu vực nhà máy ở phía Tây với tư cách là thợ đóng hộp bánh quy, thợ nhúng sô-cô-la, thợ khâu găng tay; bất kỳ công việc nào trong số đó. Bạn sẽ nhận được một loại đào tạo, tất nhiên rồi, ở bất kỳ ngành nghề nào trong số này. Bạn học được cách phát triển một tốc độ và kỹ năng kỳ lạ đến khó tin trong một thao tác nhỏ nào đó, tàn nhẫn và đơn điệu hệt như việc hai chiếc bánh răng khớp vào nhau rồi lại tách ra. Nhưng ngay cả kỹ năng cao nhất cũng vừa đủ để giữ cho bạn sống sót, và nó chẳng dẫn đến đâu cả. Bạn vắt kiệt cơ thể và bóp nghẹt tâm hồn mình.

Rose không có ý định làm thế. Cô đang nắm giữ cả thể xác lẫn tâm hồn mình như một sứ mệnh phải gìn giữ. Tâm trạng ăn năn hối hận bắt nguồn từ cuộc trò chuyện với Portia đã bay biến hoàn toàn. Cô không đi tìm những nỗi đau. Việc chủ động áp đặt những cực hình lên bản thân cũng xa rời ý định của cô chẳng kém gì việc trốn tránh bất kỳ thử thách bất khả kháng nào sẽ đến với cô trong quá trình làm việc hàng ngày. Cách duy nhất cô có thể thấy để vươn tới một cuộc sống độc lập tôn trọng bản thân một cách đàng hoàng chính là thông qua một số hình thức đào tạo đặc biệt — đào tạo kinh doanh, cô nghĩ thế. Cô sẽ bắt đầu bằng việc học để trở thành một nhân viên tốc ký — một nhân viên tốc ký cừ khôi. Cô Beach đã bắt đầu như thế. Cô ấy có một công việc thực thụ.

Chỉ có điều, trước tiên Rose phải kiếm được một công việc đủ tiền trang trải cho việc học của mình; và không chỉ trang trải, mà còn phải chừa lại thời gian cho nó; một vấn đề thoạt trông có vẻ giống như việc tự nhấc bổng mình lên bằng quai giày, nếu không nhờ có Jimmy Wallace — Jimmy với những câu chuyện về các cô gái múa hát trong đoàn kịch.

Vấn đề của nghề nghiệp đó, Jimmy từng nói, là những tài sản không thể thiếu trong đó không phải là sự chăm chỉ, trí tuệ, tham vọng, mà là một đôi tay và đôi chân trông tương đối khá khẩm (một khuôn mặt ưa nhìn chắc chắn cũng rất hữu ích) và một chút năng khiếu nhịp điệu sơ khai. Một điều làm suy đồi đạo đức khác về nó, anh ta từng nói, là thực tế công việc không quá nặng nhọc, ngoại trừ trong thời gian tập dượt, để giữ cho những tín đồ của nó không vướng vào rắc rối.

Khi ý nghĩ đó lần đầu tiên xuất hiện trong đầu cô rằng những lời khẳng định này của Jimmy có thể vào một ngày nào đó mang lại cho cô một sự quan tâm mang tính cá nhân hơn là mang tính học thuật, cô đã xua tay gạt đi với một nụ cười nhún vai đầy thiện cảm. Phải đến khi ý định rời bỏ Rodney để ra ngoài tự kiếm sống và tạo dựng một cuộc đời cho riêng mình đã cứng cáp thành một quyết định kiên định, và cô bắt đầu cân nhắc nghiêm túc về các phương kế, cô mới gọi nó quay trở lại tâm trí mình. Chẳng ích gì khi cứ nhắm mắt làm ngơ trước sự thật. Tài sản duy nhất có thể thương mại hóa được mà cô sở hữu khi bước ra khỏi ngôi nhà của chồng mình, đơn giản chính là — ngoại hình của cô trông ra sao.

Chà thế thì, nếu đó là tất cả những gì bạn có, thì chẳng có sự suy đồi nào trong việc sử dụng nó cho đến khi bạn có thể tự mình sở hữu thứ gì đó khác. Và ưu điểm của loại công việc cụ thể này đối với cô, nằm chính xác ở điều mà Jimmy đã viện dẫn như là bất lợi lớn nhất của nó — nó để lại cho bạn rất nhiều thời gian rảnh rỗi. Bạn có thể dùng khoảng thời gian rảnh rỗi đó để vướng vào rắc rối — không nghi ngờ gì nữa, hầu hết các cô gái múa hát đều làm thế. Nhưng chẳng có gì ngăn cản bạn sử dụng nó để mang lại lợi ích tốt hơn.

Với suy nghĩ này, vào chủ nhật trước khi Rose đi, cô đã nghiên cứu phần kịch nghệ của tờ báo buổi sáng khá cẩn thận và được đền đáp bằng việc tìm thấy trong số các bản tin vắn, một mục đề cập đến một vở hài kịch âm nhạc mới sắp được công chiếu tại nhà hát Globe ngay sau kỳ nghỉ lễ Giáng Sinh. The Girl Up-stairs là tựa đề của nó. Nó được nhắc đến như một trong những sản phẩm thông thường của Globe, vì vậy rất có thể kinh nghiệm của Jimmy Wallace với việc sản xuất một tác phẩm trước đó trong chuỗi này ít nhất sẽ cho cô thứ gì đó để dựa vào. Tác phẩm đó hẳn đang trong giai đoạn tập dượt lúc này.

Cứ cho là cô sẽ làm một cô gái múa hát trong chốc lát, cô khó lòng tìm được một nơi nào tốt hơn một trong những sản phẩm của nhà hát Globe để làm điều đó. Theo Jimmy Wallace, đó là một nơi chốn đủ đàng hoàng, nhưng lại sở hữu ưu điểm là nằm ở phía Tây đường Clark, cả về mặt tinh thần lẫn thực tế. Bạn bè của Rodney ít có khả năng đến đó hơn, và do đó ít có cơ hội nhận ra cô hơn, so với bất kỳ nhà hát nào khác trong thành phố, tất nhiên ngoại trừ những nơi dung tục một cách trơ trẽn và vô liêm sỉ ở vùng ngoại vi.

Trong số những người bạn cũ thời đi học và đại học của cô, tỷ lệ rủi ro tất nhiên sẽ cao hơn. Nhưng ngay cả khi cô bị nhìn thấy trên sân khấu bởi những người quen biết cô, ngay cả khi họ có nói với nhau rằng cô gái đó trông giống Rose Aldrich một cách đến ngạc nhiên đi nữa, thì điều đó cũng rất khác biệt so với việc bị nhận diện hoàn toàn. Cô sẽ được bảo vệ kỹ càng bởi sự bất hợp lý hoàn toàn về việc cô lại có mặt ở một nơi như vậy; bởi việc không ai biết rằng cô đã bay đi theo một hướng tiếp tuyến khỏi quỹ đạo thế giới của Rodney. Thêm vào đó, chắc chắn cô sẽ được ngụy trang phần nào nhờ lớp trang điểm. Tất nhiên, với tất cả những cân nhắc ấy được đặt lên bàn cân với giá trị đầy đủ của chúng, vẫn còn đó một rủi ro là cô sẽ bị phát hiện và nhận ra hoàn toàn. Nhưng đó là một rủi ro không thể tránh khỏi, dù cô có làm gì đi nữa.

Cô đã nung nấu trong chốc lát ý định kéo Jimmy Wallace vào vòng bí mật của mình — anh ta giữ rất nhiều tiền gửi bí mật trong sổ sách của mình, giống như một ngân hàng tiết kiệm vậy, và anh ta cũng đáng tin cậy không kém. Rất có thể anh ta có thể kiếm ngay cho cô một việc làm. Anh ta vẫn đang có mối quan hệ tốt đẹp nhất với những người ở nhà hát Globe, và anh ta thực sự là một nhà phê bình có thế lực. Nhưng ngay cả khi anh ta không kiếm cho cô một công việc ngay lập tức, ít nhất anh ta cũng có thể bảo cô cách bắt tay vào việc tự kiếm một chân — đi đâu, hỏi ai, cách diễn đạt yêu cầu của mình sao cho đúng, điều tạo nên sự khác biệt vô cùng lớn trong những việc kiểu đó.

Nhưng cô chẳng mất nhiều thời gian để từ bỏ hoàn toàn ý định cầu cứu Jimmy. Viên đá tảng cho cuộc phiêu lưu mới của cô phải là việc cô đang tự mình làm mọi thứ; rằng cô đã chấm dứt việc được giúp đỡ, được dọn sẵn đường đi, được làm mọi thứ thay cho mình. Nếu cô nợ công việc đầu tiên của mình dù chỉ là gián tiếp qua Jimmy, thì toàn bộ cấu trúc còn lại của cô sẽ bị lệch tâm. Bất kỳ thành công nào cô có được cũng sẽ bị vẩn đục bởi mối hoài nghi rằng nếu không có sự giúp đỡ của người khác, cô đã thất bại rồi. Rose Stanton, người đã thuê căn phòng ba đô-la đó, sẽ không mang ơn bất kỳ ai cả!

Mục tin tức trên báo thực sự cung cấp cho cô tất cả những gì cô cần. Nó cho cô biết rằng một tác phẩm đang trong giai đoạn tập dượt và nó nhắc đến tên của vị đạo diễn, John Galbraith, ca ngợi ông như một trong ba đạo diễn hài kịch âm nhạc nổi bật nhất cả nước; được mời từ New York sang với chi phí khổng lồ, để làm cho tác phẩm này trở thành độc nhất vô nhị trong biên niên sử của nhà hát Globe, vân vân và vân vân.

Họ đã không tập dượt vở kịch của Jimmy, cô biết đấy, ở bên trong nhà hát, mà ở đủ mọi thứ nơi kỳ lạ hẻo lánh — ở những nhà hát tình cờ đang "tối đèn" vào lúc đó, ở các sảnh khiêu vũ; hầu như là bất cứ đâu. Điều này là do có một chương trình khác đang được công diễn vào thời điểm đó tại nhà hát Globe. Cô đã xem qua các quảng cáo nhà hát để kiểm tra xem có chương trình nào đang diễn ra ở đó lúc này không. Vâng, có đấy. Chà, điều đó cung cấp cho cô công thức của mình.

Khi cô hỏi ở phòng bán vé của nhà hát Globe rằng hôm nay họ đang tập dượt vở The Girl Up-stairs ở đâu, chàng thanh niên trẻ được chăm sóc móng tay cẩn thận bên trong liền tự động đáp: "North End Hall."

Hiển nhiên là chính Jimmy Wallace cũng không thể diễn đạt câu hỏi đó hay hơn được nữa. Nhưng chất giọng của người hỏi lại mang một hương vị lạ lẫm, ngay cả đối với thính giác vốn không mấy nhạy bén của anh ta. Thế nên, gần như đồng thời với câu trả lời của mình, anh ta ngước mắt khỏi móng tay và tung ra một cái nhìn dò hỏi xuyên qua khung cửa sắt.

Thứ anh ta nhìn thấy đã phản chủ khiến anh ta há hốc mồm nhìn trân trân một cách bất giác. Anh ta không có ý định nhìn trân trân; anh ta muốn tỏ ra tôn trọng. Nhưng anh ta đã bị bất ngờ. Rose, trong bộ âu phục giản dị nhất mà cô hy vọng có thể tỏ ra hợp lý trước những người hầu của mình cho một bộ trang phục du lịch đi California, một chiếc áo khoác ulster và một chiếc mũ hải ly nhỏ đính một chiếc lông chim, không hề có chút nghi ngờ gì về việc trông giống như hình mẫu của một cô gái trẻ đầy tiềm năng chăm chỉ đang thuê căn phòng ba đô-la trên phố North Clark và tìm kiếm việc làm trong dàn đồng ca hài kịch âm nhạc. Nhận thức rằng chiếc cặp đựng đồ da màu đen sang trọng gọn gàng của cô không hoàn toàn phù hợp với bức tranh ấy đã góp phần giải thích cho sự bối rối của bà chủ nhà về cô. Nhưng nó đã không được đưa ra làm bằng chứng ở đây. Thế mà chàng thanh niên đằng sau khung cửa sắt lại có vẻ ngạc nhiên không kém gì bà chủ nhà.

Anh ta lặp lại câu trả lời cho câu hỏi của cô kèm theo chất bôi trơn là vài từ nữa và một nụ cười ngớ ngẩn. — Tôi tin là họ tập dượt ở North End Hall chiều nay. —

Rose không khỏi mỉm cười đôi chút. — Tôi e là, — cô nói, — tôi sẽ phải hỏi xem chỗ đó ở đâu đấy.

— Không có chi đâu, — chàng thanh niên nói một cách ngớ ngẩn, rồi đọc cho cô nghe địa chỉ; sau đó lùng sục một mảnh giấy để viết nó xuống, vắt kiệt khối lượng bộ não bằng hạt dẻ của mình suốt từ nãy đến giờ để đoán xem cô có thể là ai. Cô không phải là một trong những diễn viên chính trong đoàn. Tất cả bọn họ đã đến trình diện và anh ta chưa hề nghe nói có ai trong số họ bị thay thế cả.

— Ồ, anh không cần phải viết ra đâu, — Rose nói. — Tôi có thể nhớ được, cảm ơn anh. — Cô tặng anh ta một cái gật đầu vui vẻ kiểu con trai chẳng hề ăn nhập gì với bất kỳ điều gì trong kinh nghiệm của anh ta, rồi bước ra khỏi sảnh chờ.

Anh ta ngẩn ngơ nhìn theo cô gần như với vẻ bực bội, cảm thấy rối bời theo một cách nào đó, và trở nên bất tài; cứ như thể vừa có một tình huống mà anh ta đã bỏ lỡ một cách ê chề trong việc tận dụng tối đa. Anh ta ngồi thừ ra đó suốt nửa giờ đồng hồ tiếp theo để buồn rầu nghĩ ra những điều lẽ ra anh ta có thể nói với cô.