Cô gái ở lầu trên có một cốt truyện khá lộn xộn; quả thực, một người sành sỏi cốt truyện có thể nhận ra hầu như tất cả những mô típ quen thuộc trong dòng dõi của nó. Tâm điểm của câu chuyện là Sylvia Huntington, nữ thừa kế triệu phú xinh đẹp, và Richard Benham, cháu trai của Minim, Vua Mỹ Phẩm kiêm người đứng đầu Tập đoàn Bột Talcum. Sylvia, chán ngấy việc bị săn đón vì tiền tài và khao khát được yêu vì chính con người mình, đã bỏ trốn đến khu Bohemia và thuê một căn gác mái phía trên một xưởng vẽ do hai họa sĩ nghèo rớt mồng tơi sinh sống; một người làm thơ, người kia làm nhạc sĩ. Chỉ có điều họ không còn nghèo nữa, vì đã phất lên thành công rực rỡ và nổi tiếng nhờ một vở nhạc kịch vô cùng ăn khách mà họ vừa sáng tác. Và, giống như Nanki Poo, chàng nhạc sĩ thực ra không phải là nhạc sĩ, mà là người cháu trai tài năng nhưng nổi loạn của Vua Mỹ Phẩm, không ai khác chính là Dick Benham, kẻ trốn chạy khỏi quyết tâm biến hắn thành một tên nhân viên bán phấn hồng và bột talcum của ông chú độc tài. Hắn đem lòng yêu Sylvia, tất nhiên không biết cô là Sylvia, mà chỉ xem cô là cô bé ở lầu trên, một sinh vật tội nghiệp bé nhỏ mà bằng tấm lòng nhân hậu, hắn đang dạy hát cho. Và cô cũng đem lòng yêu hắn, không biết hắn là Dick Benham, cũng chẳng biết hắn là nhà soạn nhạc thành công (bởi vì tác giả của vở nhạc kịch đã được giữ bí mật với cô), mà chỉ coi hắn là một nhạc sĩ nghèo đang chật vật đấu tranh với cuộc sống. Tình cảm của anh chàng Dick tội nghiệp bị hướng sai lệch tạm thời bởi sự cám dỗ vụ lợi của nữ chính trong vở opera của hắn, ả đã biết được bí mật về thân phận thực sự và khối tài sản kếch xù của hắn, và định kết hôn với hắn dưới lớp vỏ bọc tình cảm vị tha. Hắn lại còn nhận được những lời khuyên tồi tệ từ người bạn nhà thơ của mình, kẻ có ý đồ xấu với cô gái lầu trên và do đó đã cảnh báo Dick không nên phung phí đời mình vào một kẻ vô danh tiểu tốt, có khả năng lại không giữ gìn trinh tiết. Đương nhiên, điều quan trọng đối với Sylvia là Dick phải cầu hôn cô trước khi hắn biết cô thực sự là ai, để cô có thể chắc chắn rằng hắn không theo đuổi mình vì tiền tài.

Đó là bức tranh tổng quan của cốt truyện, mặc dù mọi thứ tất nhiên trở nên phức tạp hơn bởi những âm mưu phụ, chẳng hạn như ở màn đầu tiên, khi Minim, người chú, đến hỏi nhà soạn nhạc thành công xem điều kiện để đưa một bài hát ca ngợi những ưu điểm của loại phấn phủ dạng lỏng mới nhất của Minim vào vở opera của hắn là gì. Rồi còn có tên thám tử hài hước, kẻ mà người cha hoảng loạn của Sylvia đã giao việc tìm kiếm cô, và xét đến việc hắn là một tên thám tử ngốc nghếch điển hình của nhạc kịch, hắn lại gần như làm được điều đó một cách kỳ lạ.

Rồi ở màn thứ hai, có sự hỗn loạn do thực tế là Dick và người bạn nhà thơ của anh ta tổ chức một bữa tiệc nửa đêm trên mái nhà, mà không biết rằng Sylvia có thói quen, trong những đêm nóng nực này, bò ra từ gác mái của mình lên chính mái nhà này để ngủ. Và vào đêm cụ thể đó, cô đã mời sáu người bạn gái độc thân của mình, những người biết rõ bí mật của cô, đến chia sẻ sự hiếu khách nơi đây cùng cô. Những hiểu lầm chồng chất lúc này, cao như núi, được kéo dài sang màn thứ ba bằng một1 thủ pháp không hẳn là chưa từng có tiền lệ: một buổi vũ hội hóa trang tại dinh thự nguy nga trên Đại lộ số 5 của cha Sylvia, để mừng cô trở về nhà — một buổi vũ hội có danh sách khách mời trùng khớp chính xác, thậm chí đến cả tên thám tử, với những nhân vật đã xuất hiện trong hai màn đầu tiên. Một phút trước khi tấm màn hạ xuống lần cuối, Dick và Sylvia xoay sở tìm lối thoát khỏi mớ hỗn độn tai tiếng và hiểu lầm, đồng thời thuyết phục lẫn nhau về sự trong sáng trong tình yêu đôi lứa, lao vào vòng tay nhau đúng lúc tấm màn bắt đầu hạ xuống.

Tất nhiên, phải sau rất nhiều buổi tập thì Rose mới có thể kể lại một cách mạch lạc như vậy. Họ đã làm việc suốt ba tiếng đồng hồ trong buổi tập đầu tiên này, mà chỉ mới diễn xong màn một — một khoảng thời gian ba tiếng đầy khốn khổ đối với Rose, do một tai nạn nhỏ giáng xuống cô ngay từ lúc bắt đầu.

Ngọn lửa quyết tâm mà Galbraith đã truyền cho cô — phải tự tay chèo chống và cố gắng hết sức mình vì mục tiêu lớn nhất, sự thành công của vở diễn — đã khiến cô tiếp tục nghiền ngẫm mấy câu thoại ít ỏi của mình lâu sau khi cô tưởng rằng mình đã thuộc làu. Đáng tiếc là chúng không phải là những câu thoại dễ học — chỉ là những lời xã giao vụn vặt nhất, những tiếng kêu thán nhỏ bé đầy vui sướng hay kinh hoàng, đồng tình hay phản đối. Nhưng rắc rối ở chỗ, phần lớn chúng lại chính là những kiểu biểu đạt cuối cùng mà một phụ nữ thượng lưu thông minh thuộc tầng lớp mà cô phải đại diện sẽ sử dụng.

Vì vậy, nhớ lại những gì Galbraith đã nói về việc mọi người, từ người cuối cùng trong dàn đồng ca, đều phải cố gắng hết sức vì sự thành công của vở diễn, Rose đã tìm gặp anh ta một chút ngay trước khi buổi tập bắt đầu, và hỏi xem cô có thể sửa lại một chút hai câu thoại của mình hay không.

Galbraith nhếch mép cười với cô, quay lại và ra hiệu cho người đàn ông mặt búng ra sữa đeo kính đang đứng cách đó chục bước chân. "Ôi, anh Mills!" anh ta gọi lớn. "Anh có thể qua đây một phút được không?"

Galbraith sau đó giải thích với Rose: "Hắn là tác giả, và chúng ta không thể tự ý sửa cuốn kịch bản này của anh ấy nếu không có sự cho phép."

Rồi anh ta nói với Mills: "Đây là cô Dane thuộc nhóm hát sáu người, và cô ấy bảo với tôi rằng cô ấy muốn sửa một hoặc hai câu thoại của mình."

Chẳng cần một đôi tai thính nhạy để nhận ra vẻ mỉa mai trong câu nói này, mặc dù khuôn mặt của Galbraith hoàn toàn nghiêm cẩn. Thế nhưng khuôn mặt của vị tác giả bỗng đỏ bừng một cách tinh tế và đôi mắt tròn xoe trừng trừng nhìn cô. "Chúa ơi!" anh ta thốt lên.

Tiếng kêu thốt lên đủ lớn để lọt vào tai một nữ diễn viên trẻ cực kỳ xinh đẹp đang đứng gần đó với hai tay đút túi quần. Cô mặc một chiếc áo khoác Burberry dáng raglan và một chiếc mũ nỉ mềm hoàn toàn trơn không viền, cô bước tới một cách suồng sã và nhập hội với nhóm.

Vị tác giả cất lời với giọng điệu mỉa mai đầy cay đắng: "Cô Devereux này, có một cô đào hát hoàn toàn đồng ý với cô đấy. Cô ta có khoảng sáu câu thoại để nói, và cô ta muốn sửa tận hai câu."

"Những chỗ cô muốn sửa là gì, hả Dane?" Galbraith hỏi.

Thật kỳ lạ làm sao, sự nghiêm túc cộc lốc trong lời nói của anh ta lại khiến cô vô cùng cảm kích — nó gợi ý rằng có lẽ cô không hoàn toàn là đối tượng để anh ta chế giễu trước đó.

Rose đáp: "Em chỉ nghĩ rằng, thay vì nói 'Ôi trời ơi, Sylvia!', nếu em nói 'Sylvia thân yêu!' hoặc thứ gì đó đại loại thế, nghe sẽ tự nhiên hơn một chút. Và nếu em nói 'Em rất mong, Sylvia...' thay vì 'Em khẩn khoản mong mỏi, Sylvia...'."

Cô nói thẳng tất cả những điều đó với tác giả.

Anh ta buông lời châm chọc nặng nề: "Tôi cho rằng kiến thức cá nhân của cô về cách nói chuyện của những phụ nữ thượng lưu chính là thứ khiến cô tin rằng những câu chữ của cô hay hơn của tôi chứ gì?"

Rose điềm đạm và thực tế đáp: "Vâng, đúng vậy."

Sỉa mai là một thứ súng đồ chơi bấp bênh. Bạn chẳng bao giờ biết được nó sẽ cướp cò từ đầu nào.

Cô Devereux lên tiếng, nở một nụ cười chết chóc hướng về phía anh ta: "Tôi không biết cô — tên gì ấy nhỉ — có đồng ý với tôi hay không. Nhưng mà, anh biết đấy, tôi đồng ý với cô ấy."

Ông Harold Mills bực dọc thốt lên: "Ôi, tôi mặc kệ quái quỷ gì chứ! Cứ làm theo ý các người đi. Giờ thì tôi chẳng nhận ra nổi vở kịch nữa rồi. Đến lúc mấy tên đồ tể các người nhào nặn xong thì nó thành cái thá gì cơ chứ...!" Anh ta vung tay lên và sải bước bỏ đi.

Galbraith bảo Rose: "Đi tìm anh Quan đi, và bảo anh ấy đánh dấu những chỗ sửa của cô trong kịch bản. Bảo là tôi dặn thế."

Tuy nhiên, đó là một chiến thắng chẳng mấy trọn vẹn. Ai nấy đều đang cười tủm tỉm; bởi câu chuyện lan truyền rất nhanh, và dù Rose biết nó không nhắm vào mình là chính, cảm giác của cô lúc ấy chẳng khác nào một đứa trẻ vô cùng nghiêm túc, có thiện chí đang đứng giữa đám người lớn, hồn nhiên thốt lên một câu nói mà vì lý do nào đó nằm ngoài tầm hiểu cạn của nó, đã khiến một người tức giận lộn ruột, còn những người khác thì cười ngặt nghẽo. Ít nhiều cô cũng có thể tưởng tượng ra trò đùa nằm ở đâu. Rõ ràng Harold đã cãi nhau với hầu hết các diễn viên chính về những thay đổi ít nhiều cần thiết trong kịch bản quý giá của anh ta, khiến ai nấy đều vô cùng căng thẳng, như ngòi pháo đã được châm và sẵn sàng cho đủ mọi thứ vụ nổ; thì đúng lúc đó, Rose vui vẻ bước tới, một cô đào hát hoàn toàn non tay, ngây thơ mang theo ngọn lửa châm ngòi cho quả mìn, hay cọng rơm cuối cùng làm gãy lưng lạc đà, tùy theo cách bạn muốn ví von.

Cô đã chẳng màng đến cách mình ngơ ngác bước vào tâm điểm chú ý của công chúng, nếu như ở những phương diện khác, buổi tập của cô diễn ra suôn sẻ. Xấu hổ thay, cô lại bước chân trái ngay từ tiết mục đầu tiên, với một sai lầm làm rối tung mọi thứ lên và chuốc lấy cơn thịnh nộ bừng bừng từ Galbraith. Anh rên rỉ rằng ngay cả khi cô cố tình gây ra lỗi, anh cũng không hiểu nổi sao cô lại xoay sở làm được cú đó. Nhưng cơn ác mộng thực sự chỉ bắt đầu cho đến khi phân cảnh đầu tiên của cô với Sylvia diễn ra, nơi cô buộc phải cất lời.

Cô đã nhẩm đi nhẩm lại từng câu thoại của mình đến cả ngàn lần, và luyện tập ngữ điệu lẫn cách ngắt câu bằng mọi cách có thể nghĩ ra, nhưng lại quên mất việc học thuộc câu mồi thoại. Tất nhiên không phải hoàn toàn quên; cô tưởng mình đã thuộc chúng, nhưng dù sao thì đó cũng chỉ là những câu mồi vô cùng nghèo nàn, thường chỉ có một từ duy nhất, và không bao giờ quá hai từ, thế nên nếu không học thuộc lòng một cách tự động tuyệt đối thì chẳng có ích gì sất. Thế là cô ngồi ngẩn ngơ trơ mắt ra trong lúc năm giây trôi qua trên sân khấu trong khi Quan điên cuồng lật giật từng trang sách để tìm cho ra chỗ — đáng lẽ anh ta phải theo dõi sát sao, nhưng lại sa ngã trước cám dỗ làm việc gì khác cùng một lúc nên đã bị lạc mất — rồi cổ họng khô khốc, không phát ra nổi một âm thanh nào trong vài giây tiếp theo — quãng thời gian tưởng chừng dài đằng đẵng như cả thế kỷ — sau khi cô bị chỉ điểm là thủ phạm đã không bắt nhịp đúng câu mồi.

Cảnh tượng vị tác giả đứng ngoài hành lang gọi các vị thần của anh ta làm chứng rằng cô gái cả gan dám sửa lời thoại của anh ta chỉ là một kẻ ngốc nghesch không thể thốt nổi nên lời, đã kéo cô ra khỏi cơn mê sảng. Nhưng ngay cả khi ấy, cô vẫn chẳng thể làm cho đúng hẳn. Dường như chẳng có một khoảng giữa hoàn hảo nào giữa tiếng gầm thét của một lính cứu hỏa và một âm lượng mà Galbraith đảm bảo với cô rằng ba hàng ghế phía sau cũng chẳng thể nghe thấy nổi. Và khi họ đi đến một trong những câu thoại được phép sửa, trong cơn hoảng loạn tột độ, cô đã trộn lẫn cả hai phiên bản lại với nhau thành một tràng những từ ngữ chẳng mang chút ý nghĩa nào, khiến vị tác giả đứng tuốt đàng xa ngoài hành lang phải cười lên như kẻ điên dại.

Cô hẳn sẽ còn tiếp tục lắp bắp cho đến khi nói đúng thì thôi, nếu Galbraith không chấm dứt chuỗi ngày khốn khổ của cô bằng cách sải bước tới, giật lấy cuốn kịch bản từ tay Quan và tự mình đọc lên câu thoại ấy. Cô chẳng còn lời nào phải nói nữa trong màn một, và cô đã xoay sở vượt qua phần còn lại của các tiết mục ca hát mà không gặp tai họa nào, dù cũng chẳng có lấy chút tự tin hay bốc lửa nào. Cô cảm thấy rũ rượi như vừa bị luộc chín rồi đem qua máy ép quần áo. Và khi Galbraith giải tán buổi tập rồi bảo cô đợi một phút, cô chẳng mong đợi gì hơn ngoài việc bị giáng chức một cách nhục nhã.

Làm cô ngạc nhiên tột độ, anh ta nói một cách vô cùng bình thản: "Vấn đề truyền tải giọng nói của cô ấy, Dane, chỉ là vấn đề nghĩ xem cô muốn nó hướng tới đâu. Nếu cô tưởng tượng ra một tấm bia ở bức tường phía sau đằng kia, và dùng ý chí sai khiến giọng nói của mình bắn trúng nó, dù cô đang nói theo hướng nào đi nữa, và dù cô nói nhỏ đến đâu, cô vẫn sẽ được nghe thấy. Nếu cô quên mất tấm bia và nghĩ rằng mình đang nói chuyện với người đứng trên sân khấu mà cô được cho là đang trò chuyện cùng, cô sẽ chẳng thể được nghe thấy đâu. Giờ hãy đọc lại các câu thoại đó cho tôi nghe xem, không cần nâng cao giọng hay nhìn ra ngoài kia. Nhưng hãy giữ tâm trí hướng về tấm bia."

Rose đọc tất cả các câu thoại cô có trong cả ba màn. Nó chưa tốn đến một phút. Anh ta gật đầu cộc lốc. "Cô đã nắm được ý rồi đấy." Anh nói thêm ngay khi cô quay người định bước đi: "Cô hoàn toàn đúng khi đề xuất những thay đổi đó. Chúng là một sự cải thiện."

Buổi tập đó đánh dấu thời điểm tồi tệ nhất trong sự nghiệp của Rose tại nhà hát Globe. Kể từ đó trở đi, cô không ngừng thăng tiến, không chỉ trong sự ưu ái của John Galbraith, điều tất nhiên là quan trọng nhất. Cô dường như đã giành được một sự nể trọng khoan dung từ một số diễn viên chính, và ngay cả bản thân các chủ rạp cũng cất lời với cô một cách niềm nở.

Giờ đây, khi sự tự tin vào khả năng hoàn thành phần việc của bản thân đã cho cô chút thời gian rảnh rỗi để ngó nghiêng đây đó, họ mang đến cho cô sự giải trí vô tận. Sự tương phản giữa hai nữ diễn viên chính, Patricia Devereux — người thủ vai nhân vật chính, và bé Anabel Astor — người thủ vai ả đàn bà lẳng lơ vụ lợi, là một đề tài suy ngẫm đầy thi vị. Xét về lời ăn tiếng nói và phong thái, cô Devereux trông chẳng khác nào một công dân toàn cầu chính gốc mà Rose từng hòa nhập vào khi kết hôn với Rodney; trên thực tế, cô ấy làm cô nhớ đến Harriet một cách kỳ lạ. Cô ta lạnh lùng, cộc cằn, sắc sảo, và như thấy rõ qua sự hài lòng rành rành của Galbraith, cô ta cực kỳ tháo vát và năng lực. Thế nhưng cô ta dường như chưa bao giờ thực sự làm việc hết sức trong các buổi tập. Cô ta chỉ phác thảo qua loa những gì mình sẽ làm. Thế nhưng phần phác thảo đó, với mọi góc cạnh nổi bật, lại được thể hiện hoàn toàn chính xác. Cô ta tập luyện trong bộ trang phục dạo phố bình thường, đội mũ trên đầu, và thường xuyên tay xách theo một chiếc ví đeo cổ tay. Cô ta không nhảy, không hát, cũng chẳng diễn xuất. Nhưng cô ta đã thuộc làu phần kịch bản của mình trước bất kỳ diễn viên chính nào khác. Cô ta không bao giờ bỏ lỡ một câu mồi thoại nào, và mặc dù cô ta hát hết cỡ giọng, và để những đường nét của một chiếc váy đuôi cá may đo kiệm vải vóc giới hạn các bước nhảy của mình, cô ta vẫn hát đúng nhịp điệu hoàn hảo và luôn làm cho Galbraith cùng đạo diễn âm nhạc thấy rõ ràng chính xác diện tích sân khấu theo mọi hướng mà các bài nhảy của cô sẽ chiếm dụng và nhịp độ chính xác mà chúng sẽ được thực hiện. Nói tóm lại, nếu công việc của cô ta không mang lại nhiều giá trị cảm xúc hơn một bản vẽ kỹ thuật, thì ít nhất nó cũng có sự chuẩn xác của bản vẽ ấy.

Rose có lẽ đã không thể trân trọng những điều này, nếu cô chưa từng được chứng kiến và thán phục cô Devereux từ dưới khán đài trong một vở diễn mà cô và Rodney đã đi xem hai ba lần vào mùa giải trước.

Bé Anabel Astor lại mang đến một sự tương phản nổi bật đến mức không thể tưởng tượng nổi đối với tất cả những điều đó. Cô ta cũng đạt được không ít danh tiếng trong thế giới nhạc kịch — sẽ là một trong những điểm nhấn của dàn diễn viên. Cô ta bước lên từ hàng ngũ dàn đồng ca. Từng là một trong những vũ công nhí trong một số sản phẩm của George M. Cohan nhiều năm trước, cô ta bây giờ vẫn chỉ là một cô đào hát trong dàn đồng ca. Nhưng là một cô đào hát được nâng lên lũy thừa ba, lũy thừa bốn, hoặc nếu bạn thích, là lũy thừa n. Cô ta sở hữu nụ cười rạng rỡ như điện giật, cùng một sức sống mãnh liệt vô biên, thứ mà cô ta dốc cạn cho các buổi tập cũng phóng khoáng y như lúc biểu diễn chính thức. Cô ta luôn mặc trang phục tập luyện y hệt như các cô gái trong dàn đồng ca, gồm áo thủy thủ và quần bó ống rộng, làm việc hăng hái không kém họ, thậm chí còn tận tụy hơn gấp bội.

Cô ta là một sinh linh bé nhỏ xinh xắn, chẳng có chút nữ tính nào — thậm chí giọng nói còn mang âm hưởng thô ráp giống con trai — và cô ta chưa bao giờ trông xinh đẹp trong mắt Rose hơn là những lúc, khuôn mặt bừng bừng vì một tiếng đồng hồ lao động cật lực, cô ta dùng tay áo lau đi những giọt mồ hôi đầm đìa và thở hồng hộc ngước lên nhìn John Galbraith với một nụ cười đầy vẻ chờ mong, ngóng đợi mệnh lệnh tiếp theo của anh, khiến Rose liên tưởng đến ánh mắt của một chú chó sục đầy cảnh giác chờ đợi chiếc gậy mà chủ nhân sắp ném cho nó. Lời ăn tiếng nói của cô ta mang đậm chất dân chơi đường phố Milwaukee Avenue một cách tự nhiên, và nó phục vụ đầy đủ, tuyệt vời như một phương tiện biểu đạt cảm xúc và ý tưởng của cô ta.

Cô ta hình thành sự yêu ghét một cách hoàn toàn bất chấp tầm quan trọng về xã hội hay nghề nghiệp của đối tượng. Cô ta nhanh chóng có thiện cảm với Rose; đưa cho cô vài lời khuyên quý giá về khiêu vũ, bắt đầu gọi cô là "cưng" trước khi buổi tập thứ hai kết thúc và, với cánh tay quàng qua vai Rose, thổ lộ với cô bằng những từ ngữ chửi thề nổi da gà về suy nghĩ của cô ta đối với Stewart Lester, nam ca sĩ thủ vai Dick Benham trong vở kịch.

Điều kỳ lạ là cô ta và Patricia lại có mối quan hệ vô cùng tốt đẹp. Họ không cạnh tranh với nhau, vấn đề là ở đó, Rose đoán vậy, và cả hai đều đủ tầm thế giới để khỏa lấp những khoảng cách xa vời vợi giữa truyền thống và môi trường sống của riêng họ. Patricia căm ghét nam chính cay đắng chẳng kém gì Anabel. Và theo cách riêng của mình, cô ta cũng tỏ ra thân thiện dễ mến với Rose không kém. Dĩ nhiên chẳng có những cử chỉ âu yếm hay ôm ấp nào, thế nhưng những cái gật đầu chào hỏi và tạm biệt cộc lốc của cô ta dường như ẩn chứa tình cảm chân thành bên dưới.

Các nam diễn viên chính — điều này khiến Rose hơi ngạc nhiên — lại chẳng hề dễ thương hay thân thiện chút nào. Hầu hết bọn họ ra vẻ hoàn toàn phớt lờ sự tồn tại của cô và một hai người tỏ ra nhận biết cô — Freddy France, người thủ vai tên thám tử hài hước, là kẻ đầu sỏ trong số những kẻ phiền toái đó — lại làm điều đó theo cách khiến máu chiến nổi lên hai gò má cô.

Con số thiên văn học mà tôi dùng để diễn tả sự thăng tiến trong nghề nghiệp của Rose, ngẫm lại, lại mang tính đánh lạc hướng ở một điểm quan trọng. Chẳng có gì là có thể tính toán trước được ở đó cả, không giống như chuyển động quay đều đặn trang nghiêm của các vì sao. Động lực và hướng đi trong sự nghiệp của Rose xuất phát từ hai sự cố mà hoàn toàn có thể đã không xảy ra — hai trong số những cơ hội tình cờ may rủi nhất.

Cơ hội đầu tiên này liên quan đến Olga Larson và giọng hát tệ hại của cô ấy. Olga, như tôi nghĩ mình đã kể với bạn, là một trong số sáu cô gái trong nhóm hát. Và thật kỳ lạ, cô có được vị trí trong nhóm bán chính này hoàn toàn là nhờ vào giọng hát chứ không vì điều gì khác. Bởi vì giọng cô chỉ dở tệ khi nói chuyện. Lúc cô hát, nó vang lên một âm hưởng tuyệt diệu và đầy xúc cảm khiến Patricia Devereux, khi nghe thấy, phải siết chặt hai đôi tay và nheo nheo đôi mắt lại. Cô chưa từng được dạy dỗ phải làm gì với nó, nhưng dẫu sao, với những gì Galbraith muốn ở cô thì chẳng cần đến sự dạy dỗ nào cả. Tai của cô ấy chuẩn xác một cách tuyệt đối; cứ để cô nghe một giai điệu một lần là cô có thể tái tạo lại nó một cách chính xác, đúng nhịp, luôn luôn đúng ở giữa độ cao của nốt nhạc. Khi cô mở cái miệng trông khá duyên dáng ấy ra và cất giọng hát, cô có thể mang lại cho khán giả bên kia hàng ghế ánh đèn sân khấu cảm giác rằng có ít nhất bốn nữ cao hạng nhất đang cất cao giọng đầy mạnh mẽ. Cô không sở hữu nhan sắc nổi bật hay phổ thông đến mức có thể tách biệt cô khỏi dàn đồng ca, và cô cũng chỉ nhảy ở mức độ chấp nhận được. Thế nhưng không một cô gái nào được một ủy ban nhân viên bán xe hơi lựa chọn là xinh đẹp nhất và nhảy giỏi nhất trong dàn đồng ca có thể hát nổi dù chỉ một nốt, và nhóm hát sáu người sẽ trở nên câm lặng nếu thiếu đi giọng hát của cô ấy.

Thật dễ hiểu khi Patricia không thích điều đó. Cô ta nợ vị trí nữ cao thủ lực hát nhẹ hàng đầu của chính mình bằng sự tu dưỡng đạt đến mức độ hoàn hảo cao nhất của một giọng hát rõ ràng chỉ ở mức trung bình, bằng một sự thấu hiểu chính xác về những giới hạn của nó và bằng một sự tiết kiệm hết sức khắt khe trong các hiệu ứng âm thanh. Do đó, hiển nhiên là những nét đẹp thô ráp mà Olga Larson ban phát một cách quá hào phóng khiến Patricia nổi da gà.

Và hiển nhiên không kém, mà không hề có chút ác ý có ý thức nào, cô ta đã quyết định cứng rắn và lạnh lùng ngay khoảnh khắc nghe Olga nói rằng cô ta hoàn toàn không phù hợp với nhóm hát sáu người. "Thực tình mà nói, anh bạn thân mến," cô ta nói với Galbraith sau buổi tập đầu tiên, "anh sẽ phải tìm một người khác thôi. Khán giả Mỹ có thể chịu đựng được rất nhiều thứ, tôi biết đấy, về khoản phát ngôn tệ hại, nhưng chắc chắn cô ta sẽ bị huýt sáo la ó đấy. Tất cả bọn họ đều nghe có vẻ đủ kinh khủng rồi, đặc biệt là vì cô gái Dane đó, nếu đó là tên cô ta, nói chuyện nghe giống như một tiểu thư, nhưng mà cô ta thì...!" Cô ta bắt chước một cách tàn nhẫn và đầy đủ một câu thoại của Olga. "Giống như một kẻ không biết cách chơi, đang cố gắng thổi kèn trombone trượt vậy," cô nhận xét.

Galbraith không thể giả vờ rằng cô ta phóng đại sự kinh hoàng của nó, nhưng giải thích lý do tại sao cô gái đó lại không thể thiếu được. Lời giải thích ấy cũng chẳng làm Patricia vui lòng cho lắm.

Cô ta phẫn uất hét lên: "Hát á! Nhưng cô ta hát dở tệ!"

Galbraith thừa nhận: "Không nghi ngờ gì nữa, nhưng cô ấy luôn tạo ra âm thanh lớn đúng nốt, và đó là điều mà lũ người thổi còi đồng nát kia không thể làm được. Hãy cho cô ấy chút thời gian," anh kết luận một cách ngoại giao, "và tôi sẽ cố gắng dạy cô ấy."

Patricia nói: "Không dạy được đâu. Điều đó quá sức ngay cả đối với anh đấy."

Thế nên khi Rose bước ra khỏi cơn ác mộng của chính mình, lấy lại hơi thở và tìm thấy thời gian rảnh rỗi để ngó nghiêng xung quanh, cô đã phát hiện ra một người khác có những rắc rối không hề mang tính tạm thời chút nào. Phân cảnh nhỏ trong màn một, giữa Sylvia và nhóm sáu người, bị gián đoạn hết lần này đến lần khác, tưởng chừng như vô tận đối với Rose — và nó phải kinh hoàng thế nào đối với nạn nhân tội nghiệp kia chứ? — trong khi Galbraith gào thét những câu thoại của Larson theo sau cô ấy, lúc thì bắt chước một cách kỳ quái những ngữ điệu của chính cô, lúc thì làm mẫu để cô làm theo. Cô gái có đôi tai nhạy bén tuyệt vời với cao độ và nhịp điệu ấy, hóa ra lại hoàn toàn điếc đặc trước những sự tinh tế của ngữ điệu. Trong cơn hoảng loạn, cô đã đẩy Galbraith vào sự giận dữ bất lực khi hết lần này đến lần khác nhầm lẫn những tiếng bắt chước của anh ta với các mẫu chuẩn. Dàn đồng ca khúc khích cười; khán giả cố gắng kìm nén những tiếng cười phá lên hết mức có thể. Patricia ngày càng trở nên sắc sảo và cay độc đến mức phát bực suốt thời gian đó.

Hiển nhiên là Galbraith không hề muốn tỏ ra thô bạo về chuyện đó. Anh bắt đầu mỗi lần vật lộn để cải thiện cách đọc câu thoại của cô bằng một sự dịu dàng đủ sức làm hài lòng một giáo viên mẫu giáo. Thế nhưng, sau ba lần thử, mỗi lần lại càng dịu dàng và từ tốn một cách đầy điềm gở hơn lần trước, tính khí của anh ta sẽ lập tức bùng nổ tan tành. "—Không—không—không!" anh gầm lên với cô, và những hình ảnh soajaran mà sự bực bội mang lại cho anh để mô tả giọng nói của cô giống cái gì nhiều như các loại axit trong phòng thí nghiệm; và tất cả chúng đều cắn xé và thiêu đốt đau đớn không kém.

Rose đứng nhìn với cảm xúc khá hờ hững. Nhìn chung cô thấy đồng cảm với Galbraith. Người tội nghiệp đang cố gắng hết sức; và cô gái kia, thật kỳ lạ, lại dường như chẳng hề bận tâm. Cô ta đối mặt với anh ta trong một trạng thái đờ đẫn ngu ngơ, đọc các câu thoại của mình khi anh bảo thử lại, bằng đúng cái giọng chói tai kinh khủng mà anh đang cố gắng hết sức để chỉnh sửa, khiến Rose cảm thấy anh có lý khi buộc tội cô ta không chịu cố gắng, hay thậm chí là chẳng thèm lắng nghe anh.

Chính trong phòng thay đồ vào một đêm nọ, sau một buổi tập như thế, cô đã bắt gặp một góc nhìn khác về hoàn cảnh này. Cô ngồi xuống chiếc băng dài để cởi giày và nhìn thẳng vào khuôn mặt của Olga Larson — một khuôn mặt trũng xuống vì nỗi tuyệt vọng khiến Rose lạnh toát cả người. Đôi mắt bi thảm không rơi một giọt lệ đang trân trân nhìn thẳng vào mắt Rose mà không hề nhận ra. Con người ta hẳn phải có những gương mặt như thế này khi leo lên lan can trên cây cầu cao ở Công trường Lincoln, quyết tâm rời bỏ một thế giới đã trở nên không thể dung tha nổi. Chen chúc xung quanh cô trong căn phòng thay đồ chật chội, các cô gái khác đang ríu rít, ré lên, vội vã chui vào quần áo, hoàn toàn vô cảm trước dáng vẻ căng thẳng bất động của cô, cứ như thể cô chỉ là một khối vật vô tri vô giác. Cô ấy không thể nào cô độc hơn nếu đang ngồi trơ trọi trên hòn đảo Juan Fernandez.

Rose nghĩ ra đủ thứ lý do để trì hoãn việc thay đồ của chính mình cho đến khi các cô gái khác đã rời đi hết. Cô không thể nào bỏ mặc sinh vật tuyệt vọng đó ở lại đó, cũng giống như cô không thể bỏ mặc một người đang chết đuối. Khi trong phòng chỉ còn lại hai người, cô ngồi xuống chiếc băng dài bên cạnh cô ấy.

Cô cất lời, cảm thấy khá lúng túng, vụng về và chưa biết phải bắt đầu từ đâu: "Cậu không sao đâu. Tớ sẽ giúp cậu."

Cô gái đáp: "Lúc nào cũng thế này thôi. Vô ích cả thôi. Anh ấy sẽ lại đẩy tớ về dàn đồng ca cho mà xem."

Rose quả quyết: "Không có chuyện đó nếu tớ còn ở đây giúp cậu. Nhưng việc đầu tiên cần làm là mặc quần áo vào cái đã. Rồi chúng ta sẽ ra ngoài ăn chút gì đó."

Ngay cả sự khởi đầu nhỏ nhoi đó cũng đòi hỏi một cuộc đấu tranh — một nỗ lực có ý thức của toàn bộ sức mạnh mà Rose sở hữu. Lần đầu tiên, cô thấu hiểu được sức nặng của một thứ quán tính u sầu khổng lồ như thế có thể đáng sợ đến mức nào. Cô gái giống như một kẻ bị tê liệt. Cô ấy hoàn toàn sẵn lòng trò chuyện. Cô kể cho Rose nghe toàn bộ câu chuyện cuộc đời mình; không phải theo kiểu tâm sự với một người bạn; mà với sự tách biệt kỳ lạ của một khán giả u sầu đang bàn về một cuộc đời bất hạnh mà cô ta chẳng dính líu gì.

Cô biết giọng hát của mình hay thế nào, và tương tự, nó cần được rèn giũa ra sao. Cô luôn có một khao khát cháy bỏng được ca hát và niềm tin vào khả năng của mình. Nếu có cơ hội, cô có thể thành công. Cô từng trải qua những sự thiếu thốn đau đến xé lòng, cố gắng dành dụm tiền từ khoản thu nhập kiếm được từ công việc này đến công việc khác để lấy tiền học thanh nhạc. Thế nhưng, hết lần này đến lần khác, những khoản tiền tiết kiệm ít ỏi đó lại bị cuốn bay bởi một thảm họa nào đó: một lần bị trộm mất bởi người anh trai vô tích sự; lần khác thì tiêu tan vì căn bệnh hiểm nghèo của mẹ. Hai năm trước, cô trôi dạt vào dàn đồng ca, nhưng lại hoàn toàn gặp vận xui trong các dự án khác nhau. Cô vốn dĩ không có sự uyển chuyển — học nhảy rất chậm. Hết lần này đến lần khác, cô bị loại sau ba hoặc bốn tuần tập luyện (tất nhiên là không công) và nhìn một cô gái khác được đôn lên thay thế vị trí của mình. Khi điều đó không xảy ra, những vở diễn mà cô tham gia lại chết yểu chỉ sau vài tuần công chiếu.

Khi Galbraith đưa cô vào nhóm sáu người trong vở The Girl Up-stairs, một tia hy vọng tưởng chừng đã tắt ngấm lại bùng lên. Cuối cùng cô cũng học nhảy đủ tốt để thoát khỏi những lời chê bai và cô thấy rõ giọng hát của mình không thể thiếu được đối với nhóm. Và rồi hóa ra cô lại phải nói chuyện! Và, điều kỳ lạ là chính cô cũng không hiểu nổi, cách nói chuyện của cô lại không đúng chuẩn. Mọi thứ lại chỉ là một ảo ảnh khác. Thật vô vọng. Galbraith sẽ tống cô trở lại dàn đồng ca — và nhiều khả năng là sa thải cô luôn.

Điều khiến Rose ban đầu bực bội và sau đó, khi cô lờ mờ hiểu ra, đã khơi dậy cả lòng trắc ẩn lẫn sự quyết tâm của cô, chính là sự phục tùng kỳ lạ, đờ đẫn mang tính định mệnh của cô gái đối với tất cả những điều đó. Kiểu hoàn cảnh mà ở bản thân Rose đã khiến dòng máu sôi sục qua các huyết mạch, vươn ý chí của cô lên mức cao nhất, làm minh mẫn trí óc, khiến cô cảm thấy bằng một cách khó hiểu nào đó thật tự tin và bất khả chiến bại, lại giáng lên cô gái này một bàn tay tê liệt. Đó không phải là lỗi của cô ấy khi không chịu đối đầu với những khó khăn bằng một cuộc tấn công tàn nhẫn, áp đảo — để đánh tan chúng, làm chúng suy sụp tinh thần. Đó chính là bi kịch của cô ấy.

Rose tự nhủ với giọng điệu quả quyết và cay đắng: "Được thôi. Lần này cậu phải đối đầu với tớ đấy."

Cô nói với Olga, khi câu chuyện đã ngã ngũ (lúc đó họ đang ngồi đối diện nhau qua chiếc bàn ở quán ăn trưa tồi tàn nơi mà, dưới cái tên Doris Dane, cô từng có bữa ăn đầu tiên và hầu hết các bữa tiếp theo): "Nhìn đây, và hãy nghe cho kỹ những gì tớ sắp nói đây. Tớ biết tớ đang nói gì đấy. Cậu sẽ học cách nói các câu thoại của mình trước buổi tập ngày mai, sao cho anh... Sao cho Galbraith không ngừng cậu lại dù chỉ một lần." (Đây là một cách nói mà Rose phải rất vất vả mới tập được, nhưng cô đang dần quen dần.) "Bây giờ chúng ta sẽ lên phòng của tớ, và tớ sẽ dạy cậu. Chúng ta có rất nhiều thời gian. Buổi tập ngày mai tận mười hai giờ mới bắt đầu. Cậu sẽ ở lại trong nhóm sáu người, và khi vở diễn công chiếu, cậu sẽ tạo ra một cú hích lớn."

Cô chần chừ một thoáng, rồi nói tiếp bằng cái giọng bộc trực thực tế ấy: "Cậu là một trong những người phụ nữ đẹp nhất ở Chicago đấy. Cậu có biết điều đó không? Ăn mặc chỉnh tề và làm tóc đúng cách, cậu có thể khiến khối kẻ phải há hốc mồm nhìn đấy. Cậu uống xong cà phê chưa? Đi thôi nào. Nào! Đưa kịch bản cho tớ. Cậu không muốn làm mất nó đâu."

Bởi vì cô gái ấy, một cách đáng thương, gần như lố bịch, đang ngước nhìn Rose trong một trạng thái đờ đẫn như kẻ mộng du. Cô ta chưa bị thôi miên, nhưng cũng chẳng khác gì, bởi vì tâm trí hay ý chí của cô ta hoàn toàn chẳng thể đưa ra bất kỳ sự phản kháng thực tế nào trước sự tự tin rực lửa của người bạn mới.

Cô đi cùng Rose lên căn phòng nhỏ ba đồng một tuần. Rose bắt cô ngồi xuống một cái ghế, ngồi đối diện, lấy cụm từ đầu tiên trong bài phát biểu đầu tiên của cô ấy, và đọc nó rất chậm, rất khẽ, nửa tá lần. Lúc đó là mười một giờ rưỡi đêm. Đến nửa đêm, Olga đã có thể thốt lên ba từ đầu tiên đó, nếu không hoàn toàn làm Rose hài lòng, thì ít nhất cũng khá hơn rất nhiều. Cô tiếp tục và đọc hết câu. Họ làm việc thông tầm suốt đêm, ngoại trừ việc hai hay ba lần cô gái gục ngã; bảo rằng mọi thứ thật vô vọng. Có lúc cô đứng dậy định về nhà, liền bị Rose khóa cửa lại và nhét chìa khóa vào tất vớ. Có lần cô hờn dỗi, suốt mười lăm phút không thèm mở miệng lấy một lời. Nhưng đến bảy giờ sáng hôm sau, khi họ quay lại quán ăn trưa và ngốn một bữa sáng thịnh soạn, dòng máu ì ạch của Olga cuối cùng cũng được thắp lên ngọn lửa. Đó là một ý nghĩ ngổ ngáo, nhưng bạn hoàn toàn có thể nắm lấy mái tóc của mấy Nữ thần Định Mệnh và ép họ phải thay đổi tấm thảm mà họ đang dệt.

Và Rose, vào lúc đó, bằng sức mạnh thô bạo và trần trụi của sự cần thiết, đã trở thành một giáo viên ngữ âm. Cô đã tự khám phá ra cách mình phát ra âm thanh và, với sự hỗ trợ của một chiếc gương cầm tay, đã phát triển một kỹ thuật thô sơ nhanh gọn để minh họa cách điều đó được thực hiện. Cô nhớ lại với một sự tiếc nuối cay đắng một khóa học mà cô từng ngái ngủ vượt qua ở trường đại học trong khi mộng mơ về chàng cầu thủ chạy cánh, thứ mà nếu ngày ấy cô chịu lắng nghe giáo sư thay vì thế, thì giờ đây nó đã mang lại cho cô sự trợ giúp thiết thực biết bao. Cô thắc mắc không biết có những khóa học nào khác giống thế không nhỉ? Liệu nền giáo dục mà cô đã bỏ ra mười lăm năm đèn sách rốt cuộc có mối liên hệ thực tế nào với cuộc sống hay không? Đó là một ý tưởng thật đáng kinh ngạc.

Cô kéo Olga đi bộ ra công viên rồi quay về vào lúc bảy giờ rưỡi, và đến tám giờ họ lại có mặt trên căn phòng của cô. Họ càn quét tiệm đồ nguội vào lúc mười một giờ, và làm một bữa ăn đạm bạc từ chiến lợi phẩm đó. Và đúng mười hai giờ, giọng khản đặc nhưng tinh thần bất khuất, họ cùng những người khác đối mặt với Galbraith trên sân khấu ở Nhà hát North End Hall.

Olga hỏi trong lúc không khí náo nhiệt chuẩn bị bắt đầu diễn ra: "Cậu có cho rằng anh ấy đã đôn người khác vào thế chỗ tớ rồi không?"

Đó là một nỗi sợ mà Rose từng nhen nhóm nhưng đã tránh đề cập với học trò của mình.

Cô đáp: "Tớ không nghĩ vậy đâu. Nếu anh ấy làm thế, tớ sẽ nói chuyện với anh ta."

Olga quả quyết: "Không, cậu không phải nói đâu! Tớ sẽ tự nói chuyện với anh ấy."

Có một sự kiên quyết trong câu nói đó khiến trái tim Rose vô cùng ấm áp. Phải mất rất lâu mới nung chảy được dòng máu miền Bắc ấy, nhưng một khi đã làm được, bạn hoàn toàn có thể tin tưởng rằng nó sẽ không bao giờ nguội lạnh trở lại qua một đêm.

Mọi chuyện trở nên khá hồi hộp, tất nhiên, khi phân cảnh giữa Sylvia và nhóm sáu người đến gần, và khi nó diễn ra, Rose suýt nữa không thể thốt nổi câu thoại đầu tiên của mình — thực sự bị khựng lại một giây trước khi cô có thể khiến giọng mình cất lên, và chuốc lấy cái nhìn sắc sảo đầy dò hỏi từ Galbraith. Thế nhưng ngay khi đến câu mồi của Olga, cô nàng đã cất lời mà không chút do dự nào, và về mặt tông giọng, cao độ lẫn ngữ điệu, nó gần như là một bản sao từ máy ghi âm của giọng nói từng làm mẫu cho cô.

Im lặng suốt đúng hai giây đồng hồ. Lần đầu tiên trong đời, Patricia Devereux đã bỏ lỡ câu mồi!

John Galbraith từng là một vận động viên nhào lộn cũng như một vũ công, và anh rất nhanh nhẹn trên đôi chân của mình. Anh vừa thực hiện một cú lộn nhào trí tuệ đầy bất ngờ, nhưng đã hạ cánh gọn gàng mà không hề lảo đảo. "Nào, cô Devereux," anh nói, "đến lượt câu thoại của cô đấy." Và phân cảnh lại tiếp tục.

Thế nhưng khi buổi tập kết thúc vào khoảng bốn giờ chiều hôm đó, Galbraith gọi Olga ra và dành cho cô một cái nhìn dài đầy hoài nghi. Anh hỏi: "Larson, nhân danh Chúa, hãy nói cho tôi biết, nếu cô có thể làm được điều đó, tại sao ngày hôm qua cô lại không làm?"

Cô đáp: "Hôm qua em chưa làm được. Dane đã dạy em đấy."

Anh lặp lại đầy kinh ngạc: "Dạy cô á!... Bắt đầu sau buổi tập tối qua ư?... Dane!" anh gọi lớn với Rose, người nãy giờ vẫn đứng theo dõi với chút lo lắng để xem điều gì sẽ xảy ra.

Khi Rose bước đến, anh gật đầu ra hiệu cho Olga ra về rồi nói: "Cô học thuộc rất tốt đấy. Đừng cố sửa lại nữa. Cứ giữ nguyên những gì cô đang có đi."

Rồi quay sang Rose, anh nói: "Larson bảo tôi chính cô là người dạy cô ấy. Cô làm thế nào vậy?"

Rose đáp: "Thì em chỉ... dạy cậu ấy thôi. Em chỉ cho cậu ấy cách em đọc từng câu thoại, và cứ tiếp tục hướng dẫn cho đến khi cậu ấy làm được."

"Cô mất bao lâu — cả đêm à?"

Rose đáp: "Toàn bộ thời gian kể từ buổi tập trước, ngoại trừ ba bữa ăn."

Galbraith thốt lên: "Chúa vĩ đại thật! Devereux bảo rằng không thể làm được, và tôi đã đồng ý với cô ấy. Chà, sống để dạ chết mang theo vậy. Này! Cô có chịu dạy những người khác — bốn người còn lại trong nhóm hát sáu người chứ? Tôi sẽ đảm bảo trả công cho cô."

Rose hơi chần chừ đáp: "Ừm, vâng — dĩ nhiên rồi."

Anh nói: "Ồ, tôi không có ý bảo dạy qua đêm đâu, mà là vào các buổi sáng — giữa các buổi tập — bất cứ khi nào cô có thể."

Rose đáp: "Em không nghĩ đến chuyện đó đâu. Em chỉ đang tự hỏi liệu bọn họ có muốn được dạy hay không — ý em là, được dạy bởi một cô đào hát trong dàn đồng ca ấy."

Galbraith nói: "Bọn họ sẽ muốn được dạy nếu còn muốn giữ cái ghế của mình." Và rồi, trước sự kinh hoàng của cô, và có lẽ cả của chính anh ta nữa, bởi vì điều đó hoàn toàn đi ngược lại phép tắc xã giao thông thường trong hoàn cảnh ấy, anh vươn tay ra bắt tay cô. "Tôi thực sự rất biết ơn cô," anh nói.