Cha Hạ Long và chính ủy của ông là Quan Hướng Ưng có tình bạn vô cùng sâu đậm, theo lời của những lão Hồng quân lúc bấy giờ, thì gọi là Hạ Quan một thể, thân nhau đến mức mặc chung một bộ quần áo, hòa hợp như một con người.

"Hạ Quan một thể, thân nhau như một con người" thì không sai, nhưng "mặc chung một bộ quần áo" lại không chính xác cho lắm, có chút hiểu lầm. Hai người họ một người là tư lệnh, một người là chính ủy, không phải mặc chung một bộ quần áo, mà là mặc đồ giống hệt nhau. Hạ Long tự mình may một chiếc áo khoác da màu cà phê, đồng thời cũng may cho chính ủy Quan Hướng Ưng một chiếc; quân phục của bản thân có thêm một chiếc túi chéo, thì áo của Quan chính ủy nhất định cũng có. Nói một câu: Ăn, mặc, nằm, đắp, có là có tất, không là không có tất; anh em ruột thịt cũng không thể đồng điệu chỉnh tề đến vậy, vợ chồng cũng chẳng thể thân mật một thể nhường ấy.

Cha Hạ Long kết hôn với mẹ Tiết Minh xong, Tiết Minh cũng thường xuyên đến thăm Quan Hướng Ưng, cô rất thích nghe Quan chính ủy trò chuyện, không chỉ có thể hiểu được rất nhiều đạo lý, mà hơn nữa còn có thể biết được rất nhiều chuyện cũ của Hạ Long từ những câu chuyện đó, hiểu thêm về người chồng "mang phong cách truyền thuyết" này.

"Lão tổng là người tốt, một người hiếm có khó tìm. Có người nói ông ấy cứ thích chuốc lấy đường gập ghềnh, có người nói cả đời ông tự tìm vận rủi, thực ra điều này chính là minh chứng cho sự vĩ đại trong nhân cách và sự cao thượng trong tinh thần của ông ấy..." Quan Hướng Ưng nghiêng người tựa vào thành giường đã được lót gối, thong thả kể cho Tiết Minh nghe về việc Hạ Long "tự chuốc lấy đường gập ghềnh".

Trước cách mạng Tân Hợi, Tôn Trung Sơn và Hoàng Hưng đã liên lạc với Hội Cao Lao ở hai hồ, mở rộng lực lượng phản Thanh. Tôn Trung Sơn làm cách mạng trải qua bao phen chìm nổi, Hạ Long trước sau như một kiên định đứng về phía Tôn Trung Sơn, cách mạng càng gặp trắc trở, thái độ của ông càng kiên quyết.

Trần Quý Minh phản bội cách mạng, Tôn Trung Sơn buộc phải chuyển dời về Thượng Hải, đây là một thất bại trọng đại trong nỗ lực mượn lực lượng vũ trang quân phiệt để hoàn thành cuộc cách mạng dân chủ của Tôn Trung Sơn. Hạ Long ở tận phía đông Tứ Xuyên hay tin Tôn Trung Sơn đang rơi vào cảnh khốn đốn, lập tức phái người đi Thượng Hải yết kiến Tôn Trung Sơn, bày tỏ sự ủng hộ kiên quyết đối với Tôn Trung Sơn. Tôn Trung Sơn vô cùng cảm động, đã viết cho Hạ Long một bức thư hồi đáp: "Chu tham mưu mang thư tới, đọc rõ mọi điều. Biên thùy dãi dầu việc binh, gian khổ gấp bội, mà tráng chí không đổi, trung thực tự răn, quả thật là kỳ tài nơi phên giậu, nên tự dặn dò gắng sức không cùng vậy..."

Sau đó, Tôn Trung Sơn viết thư cho Lênin, đề ra ba chính sách lớn là "Liên Xô, liên Cộng, phù trợ công nông".

Lại sau đó, Tôn Trung Sơn ủy nhiệm Hạ Long làm Sư trưởng Sư đoàn 1 Xuyên quân kiến quốc, ban hàm Trung tướng. Lúc đó cha Hạ Long chưa tròn hai mươi chín tuổi. Một tháng sau khi ông tiếp nhận lệnh ủy nhiệm, Tôn Trung Sơn qua đời.

Tin dữ truyền đến, Hạ Long vô cùng đau đớn, hạ lệnh quân đội ngừng tập luyện một tháng, treo cờ rủ ba ngày để tỏ lòng tang chế.

Năm 1927, Tưởng Giới Thạch và Uông Tinh Vệ lần lượt phản bội cách mạng, "Thà giết lầm một ngàn, quyết không bỏ sót một người." Trong biển máu gió tanh, đại bộ phận đảng viên cộng sản và những người cách mạng bị tàn sát, những kẻ ý chí bạc nhược lũ lượt phản đảng thoát đảng. Đúng vào lúc Đảng Cộng sản đứng trước thời khắc nguy nan nhất, Hạ Long lại "tự chuốc lấy vận rủi", với "thân phận quý giá" của một quân trưởng, cởi giày da đổi giày cỏ, không làm Ủy viên Trung ương Quốc dân đảng, không làm Chủ tịch Chính phủ tỉnh Giang Tây, không lay động trước ba triệu đồng đại dương, đã lãnh đạo và trực tiếp chỉ huy cuộc khởi nghĩa Nam Xương ngày "1 Tháng Tám", hơn nữa vào thời điểm phong trào cách mạng ở mức thoái trào nhất, đã kiên quyết gia nhập Đảng Cộng sản.

"Đối với việc Hạ Long ‘tự chuốc lấy vận rủi’, Tưởng Giới Thạch vô cùng khó hiểu." Quan Hướng Ưng mỉm cười lắc đầu, ho khan một trận, rồi lại nói tiếp, "Sau khi kháng chiến bùng nổ, vào năm 1938, lão tổng cùng Bành Đức Hoài, Lưu Bá Thừa, Lâm Bưu đến Lạc Dương, tham gia hội nghị quan chức từ cấp sư đoàn trở lên ở Chiến khu 2 do Tưởng Giới Thạch triệu tập. Lão tổng về nói với tôi, Tưởng Giới Thạch còn gọi ông ấy lại nói chuyện riêng một lần..."

Đó là ngày 17 tháng 1 năm 1938, Tưởng Giới Thạch tiếp đón Hạ Long trong một phòng khách nhỏ. Khi Hạ Long bước qua cửa dưới sự dẫn dắt của tùy tùng, Tưởng Giới Thạch đứng phắt dậy. Ông ta không bước tới nghênh đón, cứ đứng chết trân ở đó trân trân nhìn Hạ Long, có vẻ như đang ngẩn người ra. Rất nhiều tướng lĩnh cao cấp của Quốc dân đảng đã từng gặp Hạ Long, cũng từng nghe qua đủ loại truyền thuyết về ông, những truyền thuyết này đương nhiên cũng truyền đến tai Tưởng Giới Thạch. Tưởng Giới Thạch thường hay thắc mắc, tại sao những tướng lĩnh kiệt xuất đều bị Đảng Cộng sản kéo đi mất?

Hạ Long thong thả uy nghiêm bước qua, chìa tay phải ra: "Ủy viên trưởng!"

"Ồ, Hạ tướng quân!" Tưởng Giới Thạch như vừa hoàn hồn, vội vàng chìa tay ra, kèm theo một nụ cười có phần miễn cưỡng, "Đây là lần đầu tiên chúng ta gặp mặt."

"Qua lại thì đã lâu lắm rồi, bắt đầu từ thời kỳ Bắc phạt." Ánh mắt lấp lánh của Hạ Long chạm vào ánh mắt của Tưởng Giới Thạch. Ánh mắt Tưởng Giới Thạch khẽ dao động, quay người làm một động tác: "Ngồi đi."

Chính Tưởng Giới Thạch cũng ngồi xuống, đành phải nhắc đến chuyện Bắc phạt: "Anh đánh rất khá ở Hồ Bắc, Hà Nam, hồi đó tôi đã rất chú ý đến anh..."

Tưởng Giới Thạch đột ngột ngậm miệng lại. Quả thực, hồi đó ông ta rất coi trọng Hạ Long, dốc sức muốn kéo Hạ Long về phía mình. Nghìn quân dễ kiếm, một tướng khó tìm. Để chiêu mộ Hạ Long, ông ta đã lần lượt phái ba vị đại diện, hứa hẹn chức Ủy viên Trung ương Quốc dân đảng, Chủ tịch Chính phủ tỉnh Giang Tây, hứa cho lầu nhỏ ở Thượng Hải, Nam Kinh, hứa ban thưởng ba triệu đồng đại dương... Ông ta chưa từng tốn kém lớn nhường ấy bao giờ, thế nhưng kết quả thì sao? Vị tổng thư ký Lý Trọng Công phái đi lần đầu tiên bị Hạ Long bắt giam đưa giao cho Tổng bộ chỉ huy, Chu Thiệu Lương phái đi lần thứ hai lại bị bắt tiếp, áp giải về Cửu Giang giao cho tòa án quân sự, hai người Hùng Cống Khanh, Lương Tố Phật phái đi lần thứ ba không những bị Hạ Long bắt, mà còn mang ra công thẩm, cuối cùng thế mà lại đem xử bắn...

Từ đó, Tưởng Giới Thạch dứt bỏ ý định này. Những chuyện cũ này bây giờ sao mà tiện nhắc đến nữa? Tưởng Giới Thạch chầm chậm thở ra một hơi dài, đổi chủ đề: "Tình hình bố trí của Sư đoàn 120 của anh thế nào rồi?"

"Phối hợp với chiến dịch Hãn Khẩu, chúng ta đã chiếm đánh Nhạn Môn Quan, Thái Hòa Lĩnh, cắt đứt tuyến giao thông huyết mạch phía sau của kẻ địch ở Hãn Khẩu." Hạ Long giới thiệu tình hình, "Quân bạn thất thủ Hãn Khẩu, Thái Nguyên nguy cấp, Sư đoàn 120 của tôi đã phái binh đến Đại Đồng, Nhạn Môn Quan, Huyện Hãn và phía tây Thái Nguyên, triển khai chiến tranh du kích phân tán ở khu vực rộng lớn phía bắc từ Tả Vân, Hữu Ngọc, Thanh Thủy Hà, phía nam đến tuyến đường công lộ Phần Ly, đả kích kẻ địch."

Tưởng Giới Thạch chậm rãi gật đầu, lại hỏi: "Trang bị của bộ đội hiện nay có tốt không?"

Hạ Long lắc đầu: "Trang bị rất kém, súng toàn là súng cùn."

"Cùn?" Tưởng Giới Thạch theo phản xạ đưa tay gãi lên cái đầu trọc đã cạo tóc.

"Không có lưỡi lê, là súng cùn." Hạ Long làm động tác minh họa.

"Ồ." Tưởng Giới Thạch gật đầu một cái.

"Chúng ta ở ngoài tái ngoại, thời tiết rất lạnh, sĩ quan và binh lính đều không có áo khoác da, không có mũ da, đạn dược cũng cực kỳ ít."

"Hừm, khó khăn không ít..." Tưởng Giới Thạch tỏ vẻ đồng tình gật đầu, nhưng tuyệt nhiên không nhắc đến việc bổ sung trang bị cho Sư đoàn 120, mi mắt chậm chạp chớp hai cái, bỗng nhiên cau mày, nhìn Hạ Long hỏi: "Năm Dân quốc thứ mười hai, đang yên đang lành quân trưởng không làm, sao anh lại chạy đi tham gia bạo động Nam Xương của Đảng Cộng sản?"

Hạ Long cười, sảng khoái vạch một đường tay, vạch ra ranh giới đường ai nấy đi ấy: "Tôi và Ủy viên trưởng bất đồng chính kiến chứ sao!"

Tưởng Giới Thạch vốn đã quen làm lãnh tụ, từ lâu không có ai dùng ngữ khí và cử động thế này để nói chuyện với mình, sau phút giật mình ban đầu, sắc mặt trầm xuống, nhưng ngay lập tức lại nhớ đến thân phận của đối phương, không tiện phát tác, song cũng chẳng có gì để nói, hai bên đều trầm mặc.

Sự gượng gạo này đối với Tưởng Giới Thạch mà nói thì ông ta vẫn khá giỏi ứng phó, ông ta nhấp một ngụm trà, rồi khẽ xua tay: "Chuyện quá khứ cho qua đi." Ông ta dùng ngữ khí có phần thân mật hơn, "Vân Khanh, người nhà của anh thế nào rồi?"

Hạ Long liếc nhìn Tưởng Giới Thạch một cái, ánh mắt ấy khiến Tưởng Giới Thạch thấy chột dạ, trong chớp mắt đã hối hận vì không nên hỏi. Thế nhưng đã muộn, khóe miệng Hạ Long lạnh lùng giật giật, lạnh lùng ném ra một câu: "Nhà cửa của tôi bị đốt, người nhà của tôi bị giết sạch, hơn tám mươi nhân mạng, chỉ còn lại một mình tôi là Hạ Long cầm súng."

Tưởng Giới Thạch tuy có chuẩn bị tâm lý đôi chút, nhưng câu trả lời của Hạ Long vẫn nằm ngoài dự đoán của ông ta. Năm xưa ông ta hạ lệnh "Thà giết lầm một ngàn, quyết không bỏ sót một người", bao vây càn quét khu Xô Viết, đá qua bén dao, cây cội qua lửa, tàn khốc dường nào, lại chẳng hề ngờ rằng đối với gia đình Hạ Long thì cũng là "nhà cửa bị đốt, người nhà bị giết sạch". Giờ đây đối mặt với người Hạ Long "cầm súng" "còn sót lại" ấy, sự lượng lượng gượng gạo lúc đó của ông ta là điều bất cứ ai cũng có thể tưởng tượng được. Khớp môi ông ta mỉm cười, đối mặt với Hạ Long ngẩn người một lát, cuối cùng mím chặt môi, dồn ra chút dũng khí để nói.

"Ồ, tôi biết, anh là lão cách mạng."

Ông ta không dám dời ánh mắt sang nơi khác nữa, trân trân nhìn chằm chằm Hạ Long, hơn nữa còn liên tục liếc mắt nhắm nhó hướng về vùng thắt lưng của Hạ Long, vội vàng nói vài câu kiểu như "Địch lớn trước mắt, hợp lực kháng chiến" rồi kết thúc vội vã cuộc gặp gỡ lần này.

Tương truyền rằng, Tưởng Giới Thạch phải đợi đến khi nhìn thấy Hạ Long bước ra khỏi cửa phòng, mới thở phào nhẹ nhõm, ngả người ra sau ghế tựa: "Từ nay về sau tôi không muốn gặp lại hắn nữa."