Cha Hạ Long là một người có nguyên tắc, đồng thời cũng là người sống tình cảm, trọng nghĩa khí. Tinh tế chọn lọc là theo đuổi của ông, ông chán ghét kiểu mặt mũi và hành vi cực tả treo biển nguyên tắc nhưng tuyệt tình với cả người thân. Ông cho rằng "Bôn-sê-vích trăm phần trăm" thực ra là chủ nghĩa Mác giả hiệu, vừa đạo đức giả lại vừa không lâu bền.

Cha mới mười ba tuổi đã làm phu cõng hàng, theo các đoàn mã bang kiếm sống. Có hôm trời tối mịt ghé vào một quán trọ, bê chiếc ghế đẩu cao, đứng lên dỡ đồ đạc trên lưng la xuống, tiếp đó lại thái cỏ cho la ăn. Trong quán trọ còn có một phu la khác tên là Trương Thịnh Huân, ba mươi hai tuổi đang độ tráng niên. Thấy Hạ Long tuổi còn nhỏ mà tháo vát, lanh lợi, có khí chất phi phàm, liền chủ động bước tới bắt chuyện, hai bên quen biết nhau từ đó.

Hồi đó, làm phu la có một nguyên tắc, thấy món mặn mới ăn cơm. Hạ Long không ăn mặn cũng không uống rượu, bưng một bát cơm bột ngô, trước mặt đặt một bát "hòa tra" rồi ăn từng miếng lớn miếng nhỏ.

- Nhóc con, sao không ăn mặn? - Phụ la họ Trương hỏi.

- Nhà vẫn còn mấy miệng ăn cơ mà. - Thiếu niên Hạ Long đáp.

Phụ la họ Trương trong lòng động đom, hỏi: - Nhóc con, ngươi đi đâu thế?

- Hạc Phong.

- Chúng ta đi chung một đường được không?

Thiếu niên Hạ Long nhìn phụ la họ Trương gật gật đầu: - Ta thích đi cùng người lớn tuổi.

- Tại sao?

- Có thể nói chuyện phiếm, nghe nhiều tăng thêm hiểu biết.

Cứ như vậy, thiếu niên Hạ Long và phụ la họ Trương giống như ruột thịt dắt theo những con la, sớm đi tối nghỉ, trèo đèo lội suối, vượt qua bao nhiêu trạm thuế muối, nói bao nhiêu chuyện phiếm, Hạ Long đã học được lượng lớn kiến thức xã hội cũng như quy củ giang hồ.

Một ngày tháng bảy, Hạ Long nói: - Trương đại ca, nhà gửi thư gọi tôi về, tôi sắp phải chia tay anh rồi.

Phụ la họ Trương xúc động vỗ vỗ đôi vai Hạ Long: - Lưu luyến lắm chứ. Thế nhưng, người không có nghìn ngày vui, hoa không trăm ngày đỏ, sớm muộn gì cũng phải chia tay. Có khó khăn gì không?

- Không có. Anh đối xử với tôi tốt thế này, sau này tôi sẽ đền đáp.

Phụ la họ Trương có mắt nhìn người, hai mươi năm sau, Hạ Long đã là quân trưởng, đặc biệt đến thăm phụ la họ Trương, từ đằng xa đã gọi lớn Trương đại ca.

- Trương đại ca, cho anh mấy con la nhé? - Hạ Long chân thành nói, - Bây giờ la của tôi nhiều lắm đấy.

- Không cần không cần, la của cậu nhiều, còn có đại dụng. - Phụ la họ Trương xua tay liên tục, - Cậu làm quân trưởng rồi, mà vẫn đến thăm tôi, đây chính là phúc đức của tôi rồi. Hạ quân trưởng, người đi đường chúng ta coi trọng chính là hai chữ nghĩa tình.

- Trương đại ca, quân trưởng cái nỗi gì! Chẳng phải vẫn là Thường nhóc con dắt la cùng anh sao? - Môi Hạ Long đã để một hàng ria mép đen, cười vẫn ngây thơ vô tà như thuở thiếu niên, - Lão ca nói hai chữ nghĩa tình này rất hay, lấy nghĩa hiệp kết bạn, hậu đãi cố nhân, đây là điều quan trọng bậc nhất để làm người chân chính. Trương đại ca, ở đây có ít tiền anh phải nhận lấy.

- Đã nói đến nghĩa, thì đừng nhắc đến tiền nữa. - Phụ la họ Trương nói, - Hạ quân trưởng còn nhớ tâm nguyện từng phát chứ? Nhất định muốn tặng, thì tôi muốn tâm nguyện mà cậu từng phát cơ.

- Nhớ chứ nhớ chứ, chúc anh trăm tuổi không già. - Hạ Long chưa từng quên bạn cũ lúc hàn vi, những lời đã nói đều nhớ hết. Ông chỉ lên trời nói: - Được rồi, chúc anh trăm tuổi không già. Ôi trời mà dám không theo ý ta, ta sẽ cùng ông trời làm tới!

Trời chiều theo ý Hạ Long, phụ la họ Trương tháng 7 năm 1980 bệnh mất, hưởng thọ 102 tuổi.

Lấy nghĩa hiệp kết bạn, hậu đãi cố nhân. Hạ Long trước khi tham gia Đảng Cộng sản là như vậy, sau khi gia nhập đảng vẫn thế, cho đến khi trở thành cán bộ lãnh đạo cấp cao của đảng và quân đội nhân dân cùng với nguyên soái vẫn cứ như vậy.

Ngày 25 tháng 2 năm 1950, thanh niên Lưu Quán Quần theo một chiến sĩ Giải phóng quân đi đến phố thương mại Thành Đô, nơi đặt trụ sở Tỉnh ủy Tứ Xuyên.

Lưu Quán Quần bước đi uyển chuyển. Trên khuôn mặt anh, ngoài vẻ nghiêm nghị ra còn ánh lên niềm vui thầm kín. Khi anh ngồi xuống trong phòng khách, mặc dù rất mong sớm được gặp Hạ Long, nhưng anh cũng hiểu cần phải chờ đợi. Bởi vì vẫn còn bảy tám vị tướng lĩnh khởi nghĩa Quốc Dân Đảng đang chờ được tiếp kiến, cũng có cả những vị tướng lĩnh và cán bộ cấp cao của Đảng đang chờ, một thanh niên mới đến tham gia công tác cách mạng như anh sao có thể vội vàng? Anh lặng lẽ rũ mi mắt, hàng lông mi rung rập, có thể tưởng tượng ra, anh đã chìm vào hồi ức và tưởng tượng tĩnh mịch không tiếng động...

Cha của Lưu Quán Quần tên là Lưu Đạt Ngũ, một nam nhân tính cách cương trực xuất thân nông dân, lại là một hội viên Đồng Minh hội lão thành, từng tham gia Cách mạng Tân Hợi. Sau đó, ông đi theo Hạ Long, tham gia Bắc phạt, tham gia khởi nghĩa Nam Xương mùng 1 tháng 8 và các cuộc chiến tranh thời kỳ Hồng quân, sau khi bị thương tàn phế hai chân thì phục hồi về quê, thà làm một thợ mài đá nghèo túng khổ sở, trước sau không vì phản động phái mà làm việc. Chính vì có mối quan hệ lớp lang này, Lưu Quán Quần mới nhận được thông báo: "Hạ tổng tư lệnh muốn gặp cậu..."

Một cán bộ ở bộ tư lệnh vẫy tay về phía anh, ra hiệu bảo anh lên lầu. Lưu Quán Quần khựng lại một chút, lập tức phấn khích đỏ bừng má. Hạ tổng tư lệnh không quên bạn cũ, có từng ấy nhân vật quan trọng đang chờ tiếp kiến, người mà Hạ tổng tư lệnh muốn gặp đầu tiên lại chính là con trai của vị cố nhân này!

Lưu Quán Quần lên lầu, bước vào một phòng khách khá lớn ở góc phải, liếc mắt liền nhận ra Hạ tổng tư lệnh thường thấy trên ảnh. Anh kích động cúi đầu chào thật sâu.

Hạ Long đã bước nhanh tới cạnh anh, kéo thốc lấy tay anh, trên dưới đánh giá: - Giống, mũi mắt đều giống lão tử cậu... chỉ là cơ thể không được tráng kiện bằng ông ấy. - Hạ Long liên tục gật gật đầu, trên mặt lan tỏa nỗi nhớ nhung, lan tỏa sự cảm khái, - Bao nhiêu tuổi rồi?

- Hai mươi bảy tuổi. - Lưu Quán Quần hơi tỏ ra câu nệ đáp.

Hạ Long tay kẹp một điếu xì gà, vừa hút vừa lại đánh giá Lưu Quán Quần một lượt, giống như muốn tìm kiếm thêm hình bóng của cố nhân. Bỗng nhiên, mày ông hơi nhíu lại, cấp thiết hỏi: - Lão tử cậu có cơm ăn không?

Lưu Quán Quần buồn bã nói nhỏ: - Sau khi ông ấy bị thương nặng, về Vân Nam Đại Lý, dựa vào việc mài đá cẩm thạch để qua ngày... Bây giờ vẫn vậy.

Hạ Long ngẩng nhẹ đầu lên, nhìn trần nhà chầm chậm chầm chậm hút thuốc, ánh mắt ông có chút ảm đạm, làn khói xanh nhả ra dường như bao trùm lấy nỗi nhớ nhung và lo âu nặng trĩu, giọng nói cũng trở nên trầm khàn:

- Ông ấy chắc phải bảy mươi rồi nhỉ?

- Năm nay tròn bảy mươi. - Lưu Quán Quần nói nhỏ, - Biết làm sao được, không ruộng không đất, không nhà không tiền, già thì già, nhỏ thì nhỏ, chỉ đành dựa vào hai bàn tay mài đá mà ăn.

- Cậu lập tức phát một bức điện báo đi! - Hạ Long giơ cao tay trái đang kẹp xì gà, kiên quyết lớn tiếng nói, - Bảo lão tử cậu đến Tứ Xuyên đi. Trước tiên đến Trùng Khánh, cứ ở Trùng Khánh chờ tôi!

Lưu Quán Quần cúi đầu, đau đớn lắc lắc đầu: - Ông ấy không đến được...

- Tại sao?

- Ở Thạch Môn, hai chân của ông ấy đều bị đánh tàn phế, một bước không đi nổi, chỉ còn lại hai tay mài đá, nuôi sống cả nhà chúng tôi...

Hạ Long nhìn Lưu Quán Quần, trầm mặc giây lát, vành mắt bỗng chốc đỏ hoe.

- Hồi Bắc phạt, chúng ta đánh Công An, đánh thua. Quân đội ở Lễ Châu hai ba tháng, chỉnh đốn lại. Chu Dật Quần nắm chính trị, lão tử cậu nắm luyện binh, quân đội của chúng ta liền thay da đổi thịt. Đi đánh Nghi Xương, binh của Ngô Pei-fu nhiều hơn chúng ta, súng tốt hơn chúng ta, bị chúng ta đánh cho tan tác hoa rơi nước chảy, một sư đoàn của chúng ta liền hạ được Nghi Xương. Trận chiến thu được súng hôm đó, mỗi tên lính vác thêm một cây nữa cũng vác không hết. Hồi đó, Hạ Cẩm Trai là lữ trưởng, lão tử cậu là đoàn trưởng đoàn thứ nhất.

Hạ Long thong thả đi đi lại lại trong phòng khách, thong thả hút thuốc, thong thả hồi tưởng nói: - Trước và sau khởi nghĩa Nam Xương, trong đội ngũ của tôi cũng có hai phái: phái cách mạng và phái đầu hàng. Lão tử cậu trước sau vẫn đi theo tôi. Ông ấy và tình cảm của Hạ Cẩm Trai đặc biệt tốt, cũng rất khâm phục Chu Dật Quần tuổi trẻ tài cao. Tiếc thay... trận chiến Thạch Môn! - Hạ Long thở dài một hơi thật dài, không giấu nổi sự xót xa, - Lão tử cậu đánh tàn phế rồi, Hạ Cẩm Trai đánh chết rồi! Lúc Cẩm Trai chết chỉ bằng tuổi cậu bây giờ, cũng là hai bảy tuổi! Lão tử cậu thương thế ở Hán Khẩu, còn làm không ít công việc, giúp mua súng mua đạn. Sau đó địch vây quét, chúng ta liền không cách nào liên lạc được với ông ấy nữa...

Hạ Long dừng bước, vẫy tay về phía Lưu Quán Quần: - Lão tử cậu vì cách mạng hy sinh cống hiến, công lao to lớn không thể chối cãi. Đã không thể đến Tứ Xuyên, tôi phái người đi thăm ông ấy, bảo chính quyền địa phương chiếu cố ông ấy, tới đây, giới thiệu cho cậu một chút, - Hạ Long chỉ vào một vị cán bộ phụ trách khác vẫn đi cùng nãy giờ, - Cậu đến Cách đại của họ để học tập đi, vị này chính là đồng chí Lý Trường Lộ, hiệu trưởng của các cậu.

Hạ Long sớm đã nghĩ xong đường lui cho con trai cố nhân rồi.