Việc người Nhật Bản thông qua nhập khẩu mà nắm giữ được chiếc tuần dương hạm tiên tiến "Yoshino" khiến cho quân đội phòng vệ Lưỡng Giang không khỏi có chút hâm mộ.
Bất quá, sự hâm mộ này cũng chỉ dừng lại ở mức "có chút" mà thôi.
Bởi lẽ, những đặc điểm thiết kế chủ yếu của loại tuần dương hạm phòng hộ này, Lưỡng Giang đã cơ bản nắm được. Chỉ cần nắm chắc phương hướng phát triển kỹ thuật mới, họ hoàn toàn có thể tự mình kiến tạo.
Hơn nữa, Lưỡng Giang đã có kinh nghiệm phong phú trong việc thiết kế và kiến tạo loại chiến hạm này, chẳng những có thể tự cung tự cấp, mà còn có thể xuất khẩu ra bên ngoài.
Ai cũng biết, chỉ cần có thực lực công nghiệp tương ứng, chi phí tự tạo chiến hạm sẽ thấp hơn nhiều so với nhập khẩu.
Xét trên phương diện này, Lưỡng Giang dựa vào năng lực kiến tạo chiến hạm cỡ nhỏ, đã tiết kiệm được một khoản chi phí không nhỏ.
Ít nhất về mặt tài chính, điều này mang lại cho Lưỡng Giang một lợi thế lớn so với Đại Thanh và Nhật Bản. Hơn nữa, nó còn thúc đẩy sự phát triển của ngành đóng tàu trong nước, tạo thành một vòng tuần hoàn tốt đẹp.
Có điều, từ kinh nghiệm thực chiến và sự hiểu biết về kỹ thuật mới, quân đội phòng vệ hiện tại không còn quá hứng thú với tuần dương hạm phòng hộ nữa.
Do đó, sau khi kiến tạo xong lớp "Cửu Giang", họ đã tạm dừng phát triển loại chiến hạm này, mà chuyển sự chú ý sang những phương hướng khác.
Hải quân là một quân chủng chịu ảnh hưởng lớn từ sự phát triển của kỹ thuật. Mỗi khi khoa học kỹ thuật có bước tiến vượt bậc, hải quân cũng thường theo đó mà mở ra một cuộc cách mạng kỹ thuật và chiến thuật mới.
Những năm 90 của thế kỷ mười chín chính là thời điểm diễn ra tình huống này.
Lúc này, pháo cao tốc cỡ nòng lớn đã dần trở nên phổ biến trong hải quân các quốc gia.
Để đối phó với điều đó, các cường quốc cũng đang tự hỏi làm thế nào để tăng cường khả năng phòng ngự của chiến hạm trước loại hỏa pháo mới này, đặc biệt là đối với những chiếc tuần dương hạm có trọng tải không đủ.
Trong vô vàn lý thuyết khác nhau, có một quan điểm khá phổ biến cho rằng, do hiệu quả tấn công của pháo cao tốc giống như "tắm boong tàu", khiến cho kiến trúc thượng tầng bên trong chiến hạm sẽ bị phá hoại nghiêm trọng trong chiến đấu.
Bất kỳ tàu chiến nào trong tình huống này cũng sẽ mất đi sức chiến đấu.
Do đó, kết cấu bọc thép hộp thức gần mép nước của thân tàu đã mất đi ý nghĩa tồn tại. Thay vào đó, chỉ cần lắp đặt khung giáp để phòng hộ, vừa có thể tiết kiệm trọng tải cho những mục đích khác.
Quan điểm này rất được ưa chuộng ở Anh. Bởi vậy, trong thời kỳ này, tuần dương hạm phòng hộ rất thịnh hành trong Hải quân Hoàng gia. Trong suốt hơn mười năm, những chiếc tuần dương hạm được chế tạo đều thuộc loại này, thậm chí bao gồm cả tuần dương hạm hạng nhất.
Đương nhiên, do vị thế của nước Anh trên thế giới lúc bấy giờ, các yếu tố mà Hải quân Hoàng gia cân nhắc khi đóng tàu cũng không hoàn toàn giống với các nước khác, và điều này đã tạo ra một cục diện như vậy.
Nhưng lần này, Lưỡng Giang đã không đi theo lối mòn đó.
Để kiểm nghiệm ảnh hưởng của pháo cao tốc đối với hải chiến, quân đội phòng vệ đã tổ chức nhiều cuộc diễn tập và thử nghiệm bắn bia.
Thông qua những kiểm tra này, họ nhận ra rằng hiệu suất tấn công mà hỏa pháo kiểu mới mang lại đã tăng lên theo cấp số nhân.
Điều này khiến cho quân đội phòng vệ, vốn đã trải qua thực chiến, nhận định rằng việc chỉ dựa vào khung giáp phòng hộ là không đủ để chống lại hiệu quả các cuộc tấn công bằng pháo cao tốc. Trang bị thêm bọc thép thẳng đứng cho chiến hạm mới là lựa chọn đúng đắn.
Ngoài ra, Lưỡng Giang luôn chú trọng đến đối thủ chính của mình, Sa Hoàng hải quân, vốn cũng trang bị số lượng lớn bọc thép tuần dương hạm. Điều này tự nhiên cũng ảnh hưởng đến quyết sách phát triển của quân đội phòng vệ.
Sau khi xác định được phương hướng, điều cần cân nhắc tiếp theo là làm thế nào để thiết kế bố cục bọc thép chiến hạm một cách hợp lý nhất, để tăng tối đa phạm vi phòng hộ.
May mắn thay, kỹ thuật mới đã kịp thời xuất hiện, giúp ích được phần nào.
Không lâu trước đây, người Mỹ Hải Ốc Đức · Augustus · Cáp Duy đã nghiên cứu ra hình thái ban đầu của "Áo giáp Cáp Duy" bằng cách sử dụng thép niken làm vật liệu cơ bản và xử lý tôi cacbon bề mặt.
Sự xuất hiện của áo giáp Cáp Duy nhanh chóng thu hút sự chú ý của hải quân các nước. Lưỡng Giang cũng không ngoại lệ, ngay lập tức tiến hành nhập khẩu.
Thông qua thử nghiệm, người ta phát hiện ra rằng loại áo giáp mới này có tính năng bảo vệ vượt trội so với các loại giáp sắt, giáp thép và thậm chí cả áo giáp thép niken.
Điều này có nghĩa là chỉ cần sử dụng áo giáp Cáp Duy mỏng hơn, người ta có thể đạt được hiệu quả phòng thủ tương đương trước đây. Từ đó có thể tận dụng trọng lượng tiết kiệm được để mở rộng phạm vi bảo vệ của thân tàu.
Với kỹ thuật mới này, Lưỡng Giang cuối cùng đã bắt đầu công việc thiết kế và chế tạo chiếc tàu tuần dương bọc thép đầu tiên của mình.
Tổng cộng có bốn chiếc chiến hạm loại này được chế tạo, trở thành nhóm tàu tuần dương cuối cùng được xây dựng trong kế hoạch mở rộng hạm đội năm năm của Hải quân Phòng vệ quân.
Chiếc soái hạm được đặt tên là "Tô Châu", do hai nhà máy đóng tàu Thông Châu và Lôi Châu cùng nhau đảm nhận xây dựng, mỗi xưởng đóng hai chiếc. Các tàu được hoàn thành trong khoảng thời gian từ tháng 11 năm 1892 đến tháng 7 năm 1896.
Chi phí trung bình cho mỗi tàu là 1.675.000 nguyên, tương đương khoảng 353.000 bảng Anh.
Tàu tuần dương lớp "Tô Châu" áp dụng kiểu thân tàu boong bằng. Cấu trúc gồm cột buồm, mũi nhọn, hai cột buồm dọc và hai ống khói trên boong tàu.
Thân tàu có chiều dài toàn bộ 124,3 mét, rộng 16,5 mét, mớn nước 5,8 mét và trọng tải tiêu chuẩn lên tới 6.080 tấn!
Là tàu tuần dương lớn nhất và hiện đại nhất của Phòng vệ quân, loại tàu này bị xếp vào loại tuần dương hạm hạng hai do cỡ nòng pháo chính.
Về khả năng phòng vệ của thân tàu, phần hông tàu được trang bị áo giáp Cáp Duy. Trong đó, phần trên đường mớn nước dày 7 tấc Anh, phần dưới đường mớn nước dày 6 tấc Anh.
Dải giáp này chiếm khoảng hai phần ba chiều dài thân tàu, kéo dài lên trên và song song với boong tàu giữa. Chiều cao và diện tích bảo vệ đều lớn hơn nhiều so với trước đây, nhưng vẫn cần được nâng cao hơn nữa.
Các bộ phận khác của thân tàu sử dụng áo giáp thép niken để bảo vệ.
Khả năng phòng thủ được tăng cường bằng hai lớp boong bọc thép. Trong đó, boong dưới có kiểu dáng khung giáp, phần phẳng dày 1 tấc Anh, phần nghiêng dày 3 tấc Anh và nối liền với mép dưới của dải giáp.
Lớp boong bọc thép còn lại nối liền mép trên của dải giáp với boong giữa, có độ dày 2 tấc Anh.
Ở hai đầu dải giáp là vách ngăn kín nước bọc thép ngang dày 6 tấc Anh. Sau khi kết nối với các bộ phận bọc thép khác, họ tạo thành một hộp bọc thép hoàn chỉnh.
Đài chỉ huy phía trước của lớp "Tô Châu" nằm dựa vào phía trước cột buồm trước, trên đỉnh có cầu vượt ngang thân tàu, độ dày lớp giáp bên cạnh là 8 tấc Anh.
Đài chỉ huy dự bị nằm phía sau cột buồm sau, với lớp giáp bên cạnh dày 4 tấc Anh. Phần dưới nước của thân tàu có cấu trúc đáy kép và thiết kế khoang kín nước được cải tiến.
Hệ thống động lực sử dụng hai động cơ hơi nước ba tầng bốn xi-lanh thẳng đứng, truyền động trục kép, được cung cấp bởi 4 lò hơi ống tròn hai đầu cỡ lớn.
Công suất tối đa đạt 14.500 mã lực, tốc độ thiết kế là 21,5 hải lý/giờ. Khi kho than đầy, tàu có thể di chuyển 7.500 hải lý ở tốc độ kinh tế 10 hải lý/giờ.
Pháo của lớp "Tô Châu" sử dụng 12 khẩu pháo tốc độ cao 152 ly, cỡ nòng 40 lần kính, kiểu Quang Tự năm thứ mười chín, được bố trí ở giữa thân tàu và hai bên mạn tàu trên boong, đều có khiên chắn pháo dày 4 tấc Anh.
Trong số 10 khẩu pháo ở hai bên mạn tàu, 4 khẩu pháo phía trước và phía sau được thiết kế theo kiểu tai, nhằm cung cấp tầm bắn lớn nhất.
Các loại vũ khí khác bao gồm 12 khẩu pháo tốc độ cao 57 ly, cỡ nòng 40 lần kính, kiểu Hoắc Khắc Cát năm thứ mười một Quang Tự và 6 khẩu pháo tốc độ cao 37 ly, cỡ nòng 35 lần kính, kiểu Quang Tự năm thứ mười sáu.
Hai bên mạn tàu cũng được trang bị hai ống phóng ngư lôi 14 tấc Anh. Biên chế thủy thủ đoàn tiêu chuẩn của toàn tàu là 527 người.
