Tôn Duy Thế cũng là hậu duệ của liệt sĩ. Cha của cô là Tôn Bỉnh Văn, bạn chí cốt của Chu Ân Lai, một nhà cách mạng thời kỳ đầu của Đảng Cộng sản, năm 1927 bị Quốc Dân Đảng sát hại thảm thương. Khi đó Tôn Duy Thế mới sáu tuổi, mẹ là Nhậm Nhuệ đã trải qua bao gian khổ nuôi dạy cô khôn lớn. Sau khi Sự kiện Tây An được giải quyết hòa bình, Chu Ân Lai đã phái người đón cô từ Thượng Hải đến Diên An, đưa vào học tại Đại học Quân chính Kháng Nhật. Năm 1939, không lâu sau khi vợ chồng Lâm Biao tới Liên Xô, Tôn Duy Thế cũng được Trung ương Đảng phái đến Moscow, lần lượt theo học tại Đại học Tôn Trung Sơn và Học viện Kịch nghệ Moscow, chuyên sâu về nghệ thuật đạo diễn. Tôn Duy Thế trời sinh diễm lệ, xinh đẹp động lòng người, vừa có vẻ nho nhã của một học giả, lại vừa có nét e lệ của thiếu nữ, đa tài đa nghệ, tính tình hiền lành, là một cô gái rất đáng mến.

Tôn Duy Thế, Cù Độc Y, Mao Ngạn Anh và những thanh niên đang sống nơi đất khách quê người này, thường tận dụng thời gian nhàn rỗi vào các ngày Chủ nhật và ngày lễ, hẹn nhau tổ chức dã ngoại, liên hoan và hội họp. Người trẻ sùng bái anh hùng, họ mang tâm thế kính trọng, nhiều lần mời Lâm Biao - vị "Thường thắng tướng quân" này tham gia các hoạt động quan trọng do họ tổ chức, hy vọng có thể nghe ông tự kể lại lịch sử của bản thân, kể về những giai thoại thú vị giữa các lãnh tụ cách mạng, kể về Tỉnh Cương Sơn, chống "Vây tiễu", Trường Chinh, Đại thắng Bình Hình Quan... Trước đây, Lâm Biao không quá mặn mà với việc qua lại cùng những thanh niên này, cảm thấy họ quá đơn thuần, non nớt, không có nhiều ngôn ngữ chung, giữa họ ngăn cách bởi một "khoảng cách thế hệ" rất rộng và dài, không dễ vượt qua. Kể từ khi để mắt tới Tôn Duy Thế, thái độ của ông đã có sự chuyển biến, bắt đầu tỏ ra quan tâm và có thiện cảm với những buổi tụ họp của giới trẻ. Sự thay đổi này khiến đám thanh niên hô vang "Ura", vô cùng phấn khích.

Mỗi khi có người mời tham gia hoạt động, Lâm Biao luôn hỏi một cách hòa nhã: "Mọi người đều đi chứ?"

"Đều đi, không thiếu một ai." Người mời cảm động trước sự tỉ mỉ, chu đáo của Lâm Biao, lần lượt đọc tên từng người rồi nói với giọng đầy kỳ vọng, "Tất cả mọi người đều rất hy vọng ông có thể tham gia."

"Được, đã đi cả thì tôi cũng đi." Lâm Biao vui vẻ nhận lời.

Nếu tình cờ Tôn Duy Thế có việc không thể tham gia, trên mặt Lâm Biao liền thoáng qua một nét thất vọng mơ hồ, giọng mềm mỏng nói: "Hôm nay tôi thấy không được khỏe, thôi không đi nữa."

Lâu dần, mọi người dần phát hiện ra, hóa ra Lâm Biao tham gia hoạt động là vì Tôn Duy Thế, thế là mỗi lần tụ hội đều lấy danh nghĩa của Tôn Duy Thế ra mời, Lâm Biao cũng vui vẻ nhận lời.

Lâm Biao giỏi kìm chế bản thân, luôn hy vọng cô gái có thể nhận ra ý đồ và tâm tư của mình trước, từ đó chủ động hơn. Trong các buổi tiệc, ông tiếp xúc bình đẳng với mọi người, đối với Tôn Duy Thế cũng không ngoại lệ, chưa bao giờ lộ ra trọng tâm, tránh việc quá vội vàng và phô trương. Đám thanh niên bàn tán riêng với nhau: "Lâm Biao yêu đương cứ như đánh trận, cẩn trọng từng chút một, theo đuổi sự chắc chắn 100%." Đối với chiến thuật này, có người tán thành, cho rằng đây là sách lược vòng vèo cao minh; cũng có người phản đối, phê bình Lâm Biao thiếu khí phách của bậc nam nhi "giữa triệu quân lấy đầu tướng địch".

Một chiều Chủ nhật, Lâm Biao tự nhủ thời cơ đã chín muồi, bèn hẹn riêng Tôn Duy Thế đi ăn cơm. Sau bữa ăn, hai người đi dạo trên phố, trò chuyện bâng quơ không đầu không cuối.

Lâm Biao liếc nhìn Tôn Duy Thế bên cạnh, thản nhiên hỏi: "Duy Thế, năm nay em bao nhiêu tuổi?"

"Em sinh năm Dân quốc thứ mười một, anh nói xem em bao nhiêu tuổi?" Tôn Duy Thế tinh nghịch trả lời.

"Dân quốc năm thứ mười một là năm 1922 dương lịch." Lâm Biao đi một đoạn đường, đột nhiên buột miệng, "Đúng mười bốn tuổi."

"Mười bốn tuổi. Không, anh tính sai rồi, gần hai mươi rồi." Tôn Duy Thế kinh ngạc đính chính.

Lâm Biao sững người, nhận ra mình đã lỡ lời, giải thích: "À, anh đang tính xem anh hơn em bao nhiêu tuổi. Năm nay em hai mươi, anh ba mươi bốn, chẳng phải chênh lệch đúng mười bốn sao?"

"Anh mới ba mươi bốn tuổi sao?" Tôn Duy Thế cố ý tỏ ra rất ngạc nhiên.

"Ý gì thế?" Lâm Biao nhạy cảm hỏi.

"Quá trẻ!" Tôn Duy Thế phóng đại trêu chọc, "Nhìn vẻ nghiêm túc thường ngày của anh, em cứ tưởng anh ít nhất cũng năm mươi bốn tuổi rồi."

"Đây là cá tính, biết không? Cá tính một khi đã hình thành thì khó mà thay đổi, cho nên tục ngữ có câu 'Giang sơn dễ đổi, bản tính khó dời', chính là chỉ cái đạo lý này." Lâm Biao từng bước chuyển sang chủ đề tiếp theo, "Em có nhớ nhà không?"

"Nhà? Em không có nhà." Tôn Duy Thế kể từ khi mẹ qua đời luôn đơn độc, một mình tự lo cuộc sống. Cô dừng bước, nhìn Lâm Biao đầy khó hiểu.

Lâm Biao vội nói: "Đúng, hiện tại em chưa có, nhưng con người ta không thể mãi không có nhà, như vậy cô đơn lắm, đặc biệt là con gái, càng nên có một mái ấm."

"Em không có gia đình nhỏ, nhưng có đại gia đình mà!" Tôn Duy Thế vốn lạc quan, vui vẻ kể lể, "Chỗ Phó Chủ tịch Chu là nhà của em, Diên An là nhà của em, đội ngũ cách mạng là nhà của em, nơi này cũng là nhà của em!"

Lâm Biao nghe Tôn Duy Thế nói tới hai chữ "nơi này", khuôn mặt rạng rỡ, vô cùng phấn khích: "Đúng, đúng, em nên coi chỗ anh đây là nhà của em."

"Không, ý em là Học viện Kịch nghệ Moscow, đó mới là nhà hiện tại của em." Tôn Duy Thế cẩn thận đính chính một câu.

Đối với sự đính chính nhỏ này của Tôn Duy Thế, trong lòng Lâm Biao có chút không vui, nhưng ông nhanh chóng kiềm chế lại. Im lặng một lát, Lâm Biao hỏi với giọng quan tâm: "Ở trong nước em có bạn trai không?"

Tôn Duy Thế lắc đầu dứt khoát.

"Thế ở nước ngoài thì sao? Ở Liên Xô có bạn trai không?" Lâm Biao dấn tới.

Tôn Duy Thế cười khúc khích, vẫn lắc đầu.

"Vậy em định khi nào thì kết hôn?" Lâm Biao đột ngột bắn một loạt "đạn".

"Không có bạn trai thì kết hôn thế nào?" Giờ tới lượt Tôn Duy Thế chất vấn, cô cảm thấy câu hỏi của Lâm Biao rất kỳ quặc.

"Bạn trai ấy à, rồi sẽ có thôi. Thực ra xung quanh em vẫn có rất nhiều người quan tâm, yêu thương em, chỉ là em không để ý, hoặc là chưa phát hiện ra. Em định khi nào thì cân nhắc chuyện gia đình?" Lâm Biao lặp lại lần nữa.

"Khi nào ư?" Tôn Duy Thế cười vang nói: "Em vẫn chưa nghiêm túc nghĩ tới chuyện đó."

Ông lại dùng giọng ôn hòa thuyết phục cô: "Cách mạng là đại gia đình, nhưng vẫn cần có một gia đình nhỏ. Phụ nữ, phải yêu đương, kết hôn, lập gia đình, mới có cảm giác an toàn, cảm giác có nơi nương tựa, mới có được hạnh phúc thực sự thuộc về mình."

"Có lẽ tương lai em cũng sẽ có trải nghiệm như vậy."

"Tương lai là khi nào?"

"Chờ cách mạng thắng lợi ạ!"

"Nhưng đó phải chờ tới bao giờ? Chủ tịch Mao chẳng đã nói, kháng chiến chống Nhật là trường kỳ kháng chiến sao, đánh bại lũ quỷ Nhật xong vẫn còn Tưởng Giới Thạch, đến lúc đó, em đã thành bà lão rồi."

"Thành bà lão thì thành bà lão thôi." Tôn Duy Thế nghĩ tới hình ảnh mình lúc thành bà lão chắc chắn rất buồn cười, lại bật cười. Cô liếc nhìn thấy sắc mặt Lâm Biao có chút khó coi, vội bổ sung: "Em nghĩ, thắng lợi của cách mạng Trung Quốc sẽ không còn xa đâu."

Không biết từ lúc nào, hai người đã đi tới trước ký túc xá của Tôn Duy Thế. Đã đến lúc nói "chúc ngủ ngon".

Lâm Biao đứng lại, nhìn thẳng vào Tôn Duy Thế, từng chữ từng chữ nói: "Em có biết không? Tôi thích em, vô cùng thích em. Kết hôn với em, sống cùng em là nguyện vọng lớn nhất, mãnh liệt nhất của tôi."

Lâm Biao quyết định không vòng vo nữa, trực diện nêu vấn đề ra, điều này khiến Tôn Duy Thế sững sờ. Vị tướng lĩnh anh hùng thường ngày được mọi người kính trọng này bề ngoài nghiêm túc như vậy, ít nói ít cười, tại sao hôm nay lại nói ra những lời như thế? Tôn Duy Thế không kịp phòng bị, khuôn mặt ửng đỏ, tim đập đặc biệt nhanh. Cô bình tĩnh lại, cũng thẳng thắn nói ra nghi vấn của mình: "Ông? Ông không phải đã kết hôn rồi sao?"

Mặt Lâm Biao lập tức nóng bừng lên. Tôn Duy Thế rất quen với Trương Mai, là một đôi bạn tốt. "Tôi với Trương Mai, em không hiểu đâu, chúng tôi không hợp nhau, quan hệ luôn không tốt, tôi rất đau khổ..." Lâm Biao giải thích với Tôn Duy Thế về sự bất hạnh trong gia đình mình, cuối cùng, ông nói "Tình cảm giữa tôi và Trương Mai đã rơi xuống vực sâu, khó có cơ hội hàn gắn. Tôi rất buồn, chúng tôi sắp chia tay rồi, vì vậy, tôi hy vọng em hiểu tôi, ủng hộ tôi, giúp đỡ tôi."

Tôn Duy Thế rất khó xử, cô hoảng loạn đáp qua loa một câu, rồi như trốn chạy lao vào ký túc xá.

Tháng 1 năm 1942, Lâm Biao chính thức chia tay với Trương Mai, Trương Mai ở lại Moscow làm việc. Sau đó, Lâm Biao nhận được điện từ Trung ương Đảng Cộng sản, hối thúc ông sớm trở về tiền tuyến kháng Nhật. Trước ngày về nước, Lâm Biao lại đặc biệt tìm gặp Tôn Duy Thế để từ biệt. Ăn tối xong, hai người cùng đi dạo bên bờ sông Moscow. Nước sông đen ngòm, chậm rãi chở những tảng băng trôi về phía xa.

Lâm Biao có chút buồn bã nói: "Vài ngày nữa là tôi phải về nước rồi."

"Em hy vọng ở đây có thể nhìn thấy tin thắng trận của ông, một thắng lợi huy hoàng hơn cả Đại thắng Bình Hình Quan!" Tôn Duy Thế nói đầy chân thành.

"Tôi nhất định sẽ không phụ kỳ vọng của em." Lâm Biao cười có chút gượng gạo, "Tuy nhiên, kỳ vọng của tôi dành cho em, em vẫn chưa trả lời tôi đấy!"

"Kỳ vọng của ông?" Tôn Duy Thế không quá muốn tiếp lời chủ đề này.

"Em còn nhớ cuộc trò chuyện lần trước của chúng ta không? Hiện tại, tôi đã chia tay Trương Mai rồi, tôi cũng quyết định sau này ngoài em ra không lấy ai khác! Em là cô gái hoàn hảo nhất mà tôi từng gặp trong đời, em cùng tôi về nước đi..."

Tôn Duy Thế không ngờ vị quân nhân dày dạn trận mạc này, trong tình cảm lại cũng hiếu thắng như vậy, hơn nữa còn thâm tình dạt dào. Cô đã đoán Lâm Biao sẽ lại nêu vấn đề này ra, bắt cô phải bày tỏ thái độ, nên đã sớm có chuẩn bị tâm lý. Để không làm tổn thương lòng tự trọng của Lâm Biao, cô khéo léo từ chối: "Rất tiếc, em không thể cùng ông về nước. Em đang học khoa đạo diễn, vẫn chưa tốt nghiệp mà."

"Học hay không học, tốt nghiệp hay không tốt nghiệp, thì có gì quan trọng? Nếu sau này em ở bên tôi, không cần đi diễn kịch nữa, cứ làm trợ lý cho tôi!"

"Cái đó không được. Em đến Liên Xô là do Chủ tịch Mao và Phó Chủ tịch Chu phê chuẩn. Học tập là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của em hiện nay, nếu nửa đường đứt gánh, em về nước làm sao giải thích với họ được?"

---❊ ❖ ❊---

Tháng 2 năm 1942, Lâm Biao mang tâm trạng ảm đạm, thất ý, thẫn thờ rời khỏi Liên Xô, đi đường vòng qua Tân Cương để về Diên An.

Đây là một mối tình ít người biết đến, sau khi chuyện tình Moscow của Lâm Biao được tiết lộ, người ta đôi khi suy đoán:

"Nếu Tôn Duy Thế lúc đó ở Moscow đồng ý và về nước kết hôn cùng Lâm Biao, liệu nửa đời sau của Lâm Biao có thể viết lại?"

Đáng tiếc lịch sử không cho phép giả định, Lâm Biao cũng không phải là kẻ si tình. Trong thời kỳ "Đại Cách mạng Văn hóa", Tôn Duy Thế chính là đã chết thảm dưới sự đàn áp tàn khốc của tập đoàn phản cách mạng Lâm Biao, Giang Thanh.