Trong suốt quãng thời gian còn lại của hai chàng trai trẻ tại Innsbruck, cô nàng người Mỹ xinh đẹp quả thực đã trở thành, như lời Florian nhận xét, một “nét chấm phá đặc biệt”. Quả đúng là đàn ông vốn dĩ hay thay đổi, cô nàng gần như đã thay thế vị trí của Linnet tội nghiệp trong tâm trí họ, trở thành đối tượng gây chú ý mới.
Nàng không nghi ngờ gì là rất cuốn hút; nàng thông minh; nàng hoạt bát; và nàng phấn khích đến mức Will gần như lúng túng không biết phải đáp lại sự quan tâm có phần thái quá của nàng ra sao khi được làm quen với một thi sĩ thực thụ. Như cách Florian mô tả, nàng dâng tận tay chàng những lời tâng bốc ngọt ngào. Ngay tối hôm đó, tại phòng khách, giữ đúng lời hứa, nàng mang theo tập thơ mỏng manh “Voices from the Hills” của Will – cuốn sách mà nàng đã cất công bọc bìa da đỏ lộng lẫy tại Paris. Nàng khăng khăng đòi chỉ cho chàng thấy những bài thơ mình ưng ý nhất bằng một giọng nói đủ để phân nửa khách trong khách sạn nghe thấy, khiến chàng thi sĩ trẻ nhạy cảm đỏ mặt tận mang tai vì xấu hổ. “Ossian’s Tomb” là bài nàng thích nhất—nàng thuộc lòng bài đó; nhưng “Khosru Khan” cũng ngọt ngào không kém; và “Sister Clare” thì khiến nàng rơi lệ; rồi còn “Gwyn”!—à, nàng Gwyn đáng yêu đó thật quá đỗi tuyệt vời!
Vậy mà, Will lại quý mến nàng. Bất chấp những lời khen ngợi công khai và sự xấu hổ của mình, chàng vẫn quý mến nàng. Cách chắc chắn nhất để chiếm được trái tim một thi sĩ là ca ngợi thơ ca của anh ta. Và hơn nữa, chàng tự nhủ, bà Palmer là người có gu thẩm mỹ. Nàng nhận ra trong thơ chàng sự đa dạng về nhịp điệu, kỹ năng miêu tả bằng hình ảnh, cảm quan màu sắc mạnh mẽ—đúng những phẩm chất mà nàng thơ tội nghiệp của chàng tự hào nhất. Chẳng nghệ sĩ nào lại không thích được khen ngợi đúng những đặc điểm mà họ cảm thấy là thế mạnh của mình. Bà Palmer đã ban cho Will điều đó, và chàng hài lòng hưởng lấy thứ hương thơm ngọt ngào ấy.
Tại St Valentin, Florian đã nói rằng Will cần thay đổi không khí, thay đổi khung cảnh, thay đổi môi trường xã giao. Và tại Innsbruck, chàng đã có được những điều đó. Cô nàng người Mỹ xinh đẹp sau khi đã tìm thấy thi sĩ của mình, không hề có ý định để chàng tuột khỏi tay quá sớm. Với sự kiên trì đặc trưng của đồng hương mình, nàng lập tức bám lấy hai chàng trai trẻ người Anh. Không phải theo kiểu xâm lấn, cũng chẳng thiếu duyên dáng hay vụng về như cách một phụ nữ châu Âu có thể làm, mà bằng sự thẳng thắn kiểu phương Tây cùng thái độ vô tư về giới tính – thứ làm nên một nửa nét quyến rũ của những cô nàng Mỹ đáng yêu. Ngay sáng hôm sau, trong bữa điểm tâm sớm, nàng tình cờ chọn một chiếc bàn nhỏ gần họ. Họ trò chuyện suốt bữa ăn; đến cuối bữa, Will vô tình đề cập rằng mình định xuống phố ghé tiệm nơi bà Palmer đã mua chiếc vòng cổ bằng san hô. Nàng góa phụ trẻ tinh tế lập tức bắt lấy tín hiệu. “Tôi cũng định đi hướng đó,” nàng nói. “Để tôi đi cùng và chỉ cho anh. Tôi chỉ mất một phút chạy lên lấy cái mũ thôi. Tôi không phải hạng phụ nữ cứ mỗi lần dạo phố sáng là lại mất nửa tiếng đứng trước gương trang điểm.” Và bất chấp Will cam đoan rằng chàng có thể tự tìm thấy cửa tiệm, nàng vẫn giữ đúng lời, khăng khăng đòi đi cùng họ.
Nàng từng rất quyến rũ trong bộ váy dạ hội; nhưng còn quyến rũ hơn nữa trong chiếc mũ rơm kiểu thiếu nữ và bộ đồ may đo gọn gàng khi nhẹ nhàng bước xuống lầu gặp họ. Florian, đi bên cạnh nàng khi họ dạo bước qua các con phố, cứ liếc nhìn nàng đầy tình tứ. Ngay cả Will, dẫu vẫn còn canh cánh chuyện Linnet tội nghiệp đã bỏ đi, cũng không hoàn toàn vô cảm trước nụ cười cuốn hút, hàm răng trắng như ngọc, chiếc mũi nhỏ xinh và những đường cong tròn trịa ấy. Họ rẽ vào con đường dẫn về phía Maria-Theresien Strasse. Will đã quá quen với con phố chính cổ kính và đẹp như tranh vẽ này của châu Âu, với những mái nhà hình đầu hồi kỳ lạ, những mặt tiền kiến trúc rococo, những tòa tháp thời trung cổ, cùng những hàng cột và mái vòm. Nhưng với Florian, tất cả đều mang thêm vẻ quyến rũ của sự mới lạ. Hai ba lần trên đường đi, chàng hứng chí dừng lại để diễn thuyết. Lần nào, nàng góa phụ xinh đẹp cũng cắt ngang ngay lập tức bằng một lời đáp trả nhanh nhạy mang tính thực dụng đậm chất Mỹ. Tại cửa tiệm, Will chọn thêm một chiếc vòng cổ nữa, y hệt chiếc bà Palmer đã chọn. “Tôi chẳng tặng cô ấy món quà nào trước khi rời đi,” chàng quay sang nói với Florian, chỉ ám chỉ người nhận món quà tuyệt đẹp này bằng một đại từ vô định. “Không thể đưa tiền cho cô ấy được. Như thế là xúc phạm thẳng thừng. Nhưng chiếc vòng này hẳn sẽ rất hợp trên chiếc cổ trắng ngần kia.”
“Tất nhiên là tặng em gái anh rồi,” bà Palmer cố ý hỏi.
“Không; không phải em gái tôi,” Will thừa nhận với một nụ cười điềm tĩnh. “Tặng cho một cô gái ở quán trọ nơi chúng tôi vừa rời đi tại St Valentin.”
Bà Palmer thốt lên “Ồ!” Đó là một tiếng “Ồ” rất Mỹ. Nó vừa chê bai sự thật ấy—vừa khép lại câu chuyện. Dù là người từng trải, nàng vẫn không khỏi ngạc nhiên khi Will lại nhắc đến những người như thế trước mặt một quý cô. Nhưng mà! Các thi sĩ mà, anh biết đấy—bao nhiêu điều phải tha thứ cho họ. Vì họ đã yêu nhiều, nên nhiều lỗi lầm phải được tha thứ cho họ. Họ có đặc quyền làm tan vỡ trái tim người khác và phá vỡ những điều răn cấm kỵ nhất mà ít bị trách móc hơn những người bình thường khác.
Giao dịch của Will hoàn tất, bà Palmer cũng tiện tay mua thêm một bộ tương tự để tặng cho cô gái còn lại trong đám cô nàng hay khúc khích cười vô duyên kia. “Tội nghiệp cô bé!” nàng nói, đầy vẻ tốt bụng, “tối qua khi tôi tặng chiếc kia cho Eva Powell, trông cô ấy thèm thuồng quá, tôi không đành lòng để cô ấy phải ra rìa. Ba mươi florin, tôi nhớ anh nói vậy nhỉ? À, vâng; là mười hai đô la. Chẳng đáng là bao để làm một cô gái nhỏ tội nghiệp vui lòng!”
Từ sự việc này và nhiều tình tiết khác diễn ra trong vài ngày đầu tại Innsbruck, Florian dần nhận ra một điều rằng cô bạn người Mỹ của họ, dù không quen biết những gia tộc danh giá như Van Rensselaer, Vanderbilt hay Livingstone, chắc hẳn cũng đã được ông Palmer quá cố để lại một gia tài “kha khá”. Rõ ràng nàng có tiền cho mọi ý thích bất chợt. Nàng thường xuyên thuê xe ngựa hai ngựa kéo sang trọng từ các nhà xe, đi lên Brenner hay xuống Innthal; và nàng luôn nhường chỗ cho ít nhất một cô gái trong nhóm “khúc khích cười vô duyên” kia; rồi sau đó, với lòng nhiệt tình tốt bụng, nàng “vì lợi ích của cô gái đó, anh biết đấy,” lại mời Will và Florian cùng tham gia chuyến đi. “Tất nhiên là rất tốt cho họ,” nàng nói, “khi có dịp tiếp xúc đôi chút với giới nam thanh niên. Mỗi cô ở đây đều đang chăm sóc người mẹ ốm yếu—bệnh về họng và phổi, tội nghiệp—anh biết kiểu người đó mà; và trước khi tôi đến, họ chẳng có ai để trò chuyện, thậm chí chẳng nói với nhau câu nào, vì họ quá sợ bị đối phương khinh rẻ nên chẳng dám thốt ra một lời. Tôi đã cố giúp họ cởi mở hơn một chút và làm cho cuộc sống của họ đáng sống hơn. Nhưng thiếu một chàng trai—ở độ tuổi đó—thì mọi trò tiêu khiển đều vô nghĩa. Hãy đi cùng đi, ông Deverill—anh thật tốt bụng, làm ơn chiều lòng họ một chút.”
Và phải thành thật thừa nhận rằng, Will và Florian đã chấp thuận những dự án nhân đạo của nàng một cách rất nhã nhặn. Tuy nhiên, khi xe đã lăn bánh, họ dường như lại chỉ muốn làm vui lòng cô nàng người Mỹ xinh đẹp hơn là hỗ trợ các kế hoạch của nàng nhằm khơi gợi khả năng trò chuyện tiềm ẩn của đám cô nàng hay khúc khích cười, những người chỉ biết tựa lưng vào ghế và há hốc mồm lắng nghe những bài diễn thuyết hoa mỹ của Florian. Dù sao thì, đó chỉ là chi tiết nhỏ. Ban đầu Will cố trả phần tiền xe của mình; nhưng bà Palmer đã kiên quyết và thành công trong việc ngăn cản sự can thiệp vào kế hoạch của nàng. Nàng nói, nàng muốn cho các cô gái một chuyến đi chơi nhỏ; Will có thể đi hoặc ở; nhưng nàng không đời nào để bất kỳ ai khác trả tiền cho sự quan tâm tốt bụng của nàng dành cho các cô nàng được bảo trợ tội nghiệp kia. Nàng giữ vững quan điểm đó đến cùng, dù thế nào đi nữa. Họ phải đi với tư cách khách mời của nàng nếu họ muốn tham gia.
Từ điều này và nhiều sự kiện khác mà Florian biết được qua các kênh kín đáo hơn, niềm tin của anh càng được củng cố rằng ông Palmer quá cố, dù là ai đi chăng nữa, ít nhất cũng đã “để lại một gia tài kếch xù”, và quan trọng hơn là toàn bộ tài sản đó đều thuộc về người vợ góa. Đây mới là vấn đề chính; vì Florian, dù bản tính không tò mò về mấy chuyện ngồi lê đôi mách, vẫn muốn biết rõ thực hư trên thị trường hôn nhân. Như cách chàng thường nói một cách ngọt ngào với bạn bè tại câu lạc bộ Savile, chàng không đời nào ném mình vào một cuộc hôn nhân mà chẳng được gì. Bản thân chàng có thu nhập vừa đủ để cung cấp những nhu cầu cơ bản của cuộc sống—như vé xem opera và xe taxi tùy ý; vì thế, chàng không có ý định từ bỏ đặc quyền độc thân mà các chàng trai trẻ gọi là “tự do” nếu không đổi lấy một khoản lợi nhuận xứng đáng. Nhưng nếu có món hời, ít nhất chàng cũng muốn biết; biết đâu một ngày nào đó, nếu có quý cô nào hối lộ đủ hậu hĩnh, chàng có thể sẽ đồng ý cùng nàng rút lui vào chốn êm ấm của đời sống hôn nhân tư sản.
Vì vậy, trong vài ngày đầu lưu trú tại Innsbruck, chàng đã tích cực thăm dò về lai lịch của “Ảo ảnh Mỹ nhân” đó, nhưng hoàn toàn vô vọng.
Vài đêm sau, khi họ ngồi trong phòng khách sau một ngày dài đi bộ đến đỉnh Patscher Kopf, Florian tình cờ rơi vào cuộc trò chuyện với một bà cô người Mỹ, thuộc kiểu bà cô độc thân cay nghiệt nhất—“loại mèo, đầy tính mèo,” sau này chàng nói với Will Deverill như thế; một trong những nhân vật đặc biệt đã lẩn khuất trong các khách sạn quốc tế nhiều năm, và là người nắm rõ mọi bộ xương trong tủ quần áo của mọi nhà. Cô Beard, như cách người ta gọi bà, đã thao thao bất tuyệt với Florian về lịch sử và lai lịch của nhóm cô nàng hay khúc khích cười, về cha mẹ và tổ tiên của họ; bà khoái chí kể rằng một trong số họ từng trả nợ chỉ 9 xu cho mỗi bảng Anh, và một người khác bị sa thải khỏi hải quân vì tội tham ô. Sau đó, bà tiếp tục đả kích gã quý ông có vẻ ngoài không mấy thiện cảm theo kiểu không theo đạo chính thống, kẻ mà dường như đã phạm tội xã hội là kinh doanh bán lẻ. Cô Beard thực sự tin rằng gã chẳng qua chỉ là một tay dược sĩ đã nghỉ hưu; nhưng bà thậm chí không chắc—với giọng thì thầm hạ thấp—liệu có tệ đến mức kinh doanh tạp hóa hay không. Florian đã kiên nhẫn chịu đựng tất cả những chi tiết này và nhiều thứ vô bổ khác, với hy vọng cháy bỏng rằng cuối cùng thì cuốn bách khoa toàn thư sống về phả hệ này cũng sẽ quay lại chủ đề về nhân vật “Ảo ảnh Mỹ nhân”.
“Còn bà Palmer, người đang ngồi đối diện tôi,” sau một hồi, khi cô Beard tạm dừng những bình luận chua cay, anh nhẹ nhàng gợi chuyện; “cô ấy có vẻ là người thú vị theo cách riêng, dù tất nhiên, chỉ là một con bướm phù du. Cô ấy đến từ New York. Tôi đoán bà biết cô ấy chứ?”
Cô Beard vươn người lên với vẻ tự tôn đầy xúc phạm mà chỉ một phụ nữ Mỹ thuộc “tầng lớp thượng lưu nhất” mới có thể thể hiện hoàn hảo khi bạn nghi ngờ bà có quen biết một người ở tầng lớp xã hội thấp kém hơn tầng lớp của bà. “Tôi không biết cô ta,” bà nói, nhấn mạnh, “nhưng tất nhiên tôi biết cô ta là ai. Cô ta là góa phụ của Palmer—Palmer nổi tiếng—Palmer khét tiếng, kẻ mà—nhưng thôi!—anh đã ở Mỹ rồi; chắc anh phải biết rõ về ông ta chứ.”
“Không phải Palmer sát nhân đấy chứ!” Florian kinh ngạc thốt lên. “Chắc chắn là cô ấy còn quá trẻ so với vụ đó.”
“Không; không phải Palmer sát nhân,” cô Beard đáp lại bằng giọng rất chói tai và đầy ác ý. “Ít nhất ông ta cũng là một quý ông. Tôi không thể nói như vậy về chồng của quý cô này. Cô ta là góa phụ của Palmer, tay chủ tiệm bách hóa ở Broadway.”
“Ồ, ra vậy,” Florian thốt lên, vô cùng quan tâm đến phát hiện này—vì nó đồng nghĩa với rất nhiều tiền. “Tôi nhớ rõ nơi đó—một tòa nhà tráng lệ theo phong cách Phục hưng ở góc phố gần giao lộ với Đại lộ thứ Năm. Những ông hoàng thương mại này trong thế giới phương Tây của các bạn ngày nay đại diện cho những đại quý tộc vùng Adriatic thời xưa, những người từng nắm giữ cả phương Đông lộng lẫy trong tay, và những mặt tiền kiến trúc Gothic của họ, giàu có với mái vòm và những đường nét chạm trổ, vẫn còn xếp hàng dọc theo đường cong dài của Kênh đào Lớn cho chúng ta chiêm ngưỡng. Họ là những tổng trấn tài chính. Thế giới thời nay được cai trị một lần nữa—như Venice thời hoàng kim rực rỡ—bởi chiếc nhẫn ấn chương của thương nhân. Palmer là một trong số đó—một hiệp sĩ của những kiện hàng lụa là, một Doge Dandolo của Manhattan, một thế lực trong những khu chợ sầm uất của Samarcand phương Tây.”
“Tôi không hiểu anh đang nói gì,” cô Beard đáp lại bằng giọng chua chát, nhìn Florian nghiêm nghị qua cặp kính kẹp mũi, “nhưng tôi nói ông ta là một tay chủ tiệm bách hóa.”
Florian lập tức hạ cánh từ tầng không trung bay bổng xuống mặt đất thực tế. “Dù sao thì ông ta cũng giàu có,” anh nói, bỏ qua những hiệp sĩ. “Ông ta hẳn đã để lại gia tài trị giá hàng triệu.”
“Di sản của ông ta đã được kiểm chứng,” cô Beard nói cộc lốc, “tổng số đô la—để xem nào—chia 35 cho 5—à, vâng, chính xác là bảy trăm tám mươi bốn ngàn bảng Anh.”
Florian khẽ hít một hơi. “Thế là đủ rồi,” anh nói, giọng nhấn mạnh chậm rãi. “Và ông ta để lại?” anh gợi ý sau một giây, với cặp lông mày trắng muốt nhướng lên đầy ẩn ý.
“Và ông ta để lại, từng xu một,” cô Beard đáp, “mà không khấu trừ bất cứ thứ gì, cho cô nàng phù phiếm trống rỗng đó.”
Florian thở phào một hơi dài. “Vậy là cô ấy giàu,” anh trầm ngâm nói; “giàu vượt xa mọi giấc mơ tham lam nhất.”
“Tất nhiên là cô ấy giàu,” cô Beard trả lời, với cái búng tay đanh gọn, như thể ai cũng biết điều đó. “Nếu không giàu, làm sao cô ta có thể bay nhảy khắp châu Âu như hiện tại, cùng với người hầu gái, mua mọi thứ mình nhìn thấy, và tặng quà khắp nơi—cho bất cứ ai cô ta gặp. Cô ta sẵn sàng đem linh hồn mình ra cho nếu ai đó đòi. Đồ con ngốc nhỏ bé rỗng tuếch! Cô ta không xứng đáng được tin tưởng giao tiền. Nhưng tất nhiên, người ta không thể quen biết cô ta, dù cô ta có giàu đến đâu. Ở Mỹ, chúng tôi vạch ra giới hạn với những kẻ làm nghề buôn bán. Và hơn nữa, cô ta chưa bao giờ được giáo dục trong giới văn minh.”
Khi bà ta nói, Florian thầm ghi nhận vài điều. Thứ nhất, anh nhận thấy bà Palmer nói tiếng Anh chuẩn xác hơn và dễ nghe hơn nhiều so với người đang chỉ trích mình. Thứ hai, anh nhận thấy chính sự hào phóng của nàng lại bị bản tính hẹp hòi này coi là lỗi lầm. Thứ ba, anh nhận thấy rằng ở nước Mỹ cộng hòa, thậm chí còn hơn cả ở nước Anh quân chủ và quý tộc, trí thông minh, sự hiểu biết, kiến thức đọc hiểu và văn hóa của bà Palmer cũng chỉ như hạt bụi trước mắt Xã hội, nếu so với sự thật đen tối và không thể tẩy xóa rằng người chồng quá cố của nàng từng sở hữu một cửa tiệm bách hóa. Nhưng là một người sành đời, Florian chỉ giữ những điều này trong lòng. Bề ngoài, anh không tỏ ra bất kỳ phản ứng lộ liễu nào. Ngược lại, anh vẫn tiếp tục cuộc trò chuyện với giọng điệu êm dịu, ngọt ngào như mọi khi. “Dù sao thì, cô ấy cũng là một món hời theo cách riêng của mình,” anh nói với một nụ cười ban ơn, “đối với bất kỳ người đàn ông nào không ngại nuốt trôi quá khứ của cô ấy.”
“Đúng thế,” cô Beard đáp lại với vẻ tự trọng nghiêm nghị, “nếu người ta muốn hòa mình vào loại xã hội đó. Còn với tôi, tôi đã quen với một cuộc sống khác. I không thể chịu đựng nổi.”
Florian trở nên táo bạo. Anh đặt câu hỏi cuối cùng mà mình vẫn muốn biết, một cách đầy dạn dĩ. “Và tôi đoán là không có điều khoản khó chịu nào,” anh nói, không chút e ngại hay đỏ mặt, “trong di chúc của chồng cô ấy, kiểu như ‘chừng nào người vợ còn chưa tái giá’?”
Cô Beard cầm tờ Galignani lên với vẻ lạnh lùng đả kích. Bà không bận tâm thảo luận về viễn cảnh của những người như vậy từ góc độ đó. Chuyện hôn nhân của họ nằm ngoài sự quan tâm của bà. Đối với những định kiến xã hội cũ kỹ, hãy để tôi nói rằng, theo những gì hiểu biết ít ỏi của tôi, hãy tin tưởng vào các thành viên của những gia đình New York danh giá. “Theo hiểu biết và niềm tin tốt nhất của tôi,” bà lẩm bẩm một cách chua chát mà không ngẩng mắt lên, “tài sản được để lại cho riêng cô ấy sử dụng và hưởng lợi, không kèm theo bất kỳ hạn chế nào. Nhưng tôi chắc chắn mình không biết. Nếu anh muốn tìm hiểu thì tốt hơn là nên hỏi cô ấy. Tôi không bận tâm đầu óc vào việc của những người đó.”
Lúc này Florian biết rằng “Ảo ảnh Mỹ nhân” là một món hời không thể coi thường đối với một người có học thức. Với khối tài sản như thế, không một quý ông nào có thể từ chối, nếu xét đến lợi ích của bản thân, nếu nàng trao cho anh quyền lựa chọn.
