“Thật vô ích khi cứ đôi co,” Florian quả quyết nhận xét. “Như người bạn Homer đáng kính của chúng ta đã từng nói rất phải: ‘Sức mạnh của lời nói thật lớn lao; những lời có cánh có thể xoay chuyển sự việc theo hướng này hay hướng khác.’ Bản thân tôi là một người thực tế: tôi bám sát các sự kiện; chúng rất chắc chắn, hữu hình và không thể chối cãi. Tôi sẽ không để ai thuyết phục mình từ bỏ một niềm tin hợp lý. Tôi thấy thế này: nếu việc rời khỏi St Valentin là đúng đắn đối với anh, như anh đã thừa nhận, thì theo lẽ tương đương, bây giờ anh rời bỏ Innsbruck ngay lập tức cũng là điều đúng đắn. Mill, Whately và Jevons đều sẽ công nhận đó là logic. Tại sao chúng ta lại đến đây? Chắc chắn một phần là để tìm hiểu những nét thú vị của thị trấn này; nhưng chủ yếu, theo tôi, là để giải cứu anh ngay lập tức khỏi móng vuốt của cô gái vắt sữa bò ấy. Tại sao chúng ta lại phải rời đi lần nữa? Một phần vì chúng ta đã xem hết những gì Innsbruck có về mặt lịch sử hay nghệ thuật; nhưng phần lớn cũng vì cô gái vắt sữa cứ khăng khăng bám theo chúng ta khắp nơi và rung chuông leng keng cho đến khi buộc chúng ta phải lắng nghe cô ta.”

Will lướt bàn tay qua môi dưới, chau mày trầm ngâm. “Ít nhất,” anh nói, “tôi cũng phải gặp cô ấy và nói rằng tôi sắp đi.”

Công lý nghiêm minh lại một lần nữa hiện thân qua hình hài Florian.

“Chắc chắn là không,” người đàn ông nhỏ thó đáp, lắc đầu quả quyết. “Nếu anh nói lời tạm biệt, cô ấy sẽ muốn biết anh đi đâu. Nếu cô ấy biết anh đi đâu, dĩ nhiên cô ấy sẽ muốn đi theo anh. Nếu anh không có ý định làm hại cô ấy, thì khỉ thật, bạn tôi ơi, anh hẳn phải có ý tốt với cô ấy — mà điều đó còn nguy hiểm hơn nhiều. Trong một mối quan hệ như thế chỉ có hai động cơ khả dĩ — hoặc là tốt, hoặc là xấu. Nếu anh không có ý thứ hai, thì bắt buộc anh phải có ý thứ nhất. Tôi đã bàn chuyện này với Rue, và Rue hoàn toàn ủng hộ tôi. Vì lợi ích của chính cô gái tội nghiệp ấy, cô ấy bảo rằng anh có trách nhiệm phải chuồn khỏi nơi này thật nhanh, đi cấp tốc, và bỏ mặc cô ta lại.”

Ít lâu sau trong ngày hôm đó, trên các sườn dốc phía sau Mühlan, Will đã tự mình giải quyết dứt điểm vấn đề, trò chuyện riêng tư với Rue, ngồi sát bên cô trên thảm cỏ cao nguyên. “Cô ấy yêu anh, tội nghiệp làm sao,” Rue nói với vẻ rất nghiêm túc. “Có thể anh không nhận ra; đôi khi, anh biết đấy, anh chàng Deverill — em không phải lúc nào cũng gọi anh là Will được; nghe cứ thế nào ấy — đôi khi, anh biết đấy, đàn ông các anh — dẫu có là người tốt nhất — vẫn cứ đối xử phũ phàng với chúng em chỉ vì quá mức khiêm tốn. Anh không nhận ra một cô gái có thể nghĩ về anh nhiều đến thế nào đâu. Chính sự thiếu tự phụ của anh có thể làm anh trở nên mù quáng trước tình cảm của cô ấy. Nhưng hãy thử nghĩ xem anh trông như thế nào trong mắt một đứa trẻ như Linnet. Anh là một quý ông, một nhà thơ, một con người của thế giới rộng lớn, hoàn toàn tách biệt với thế giới của cô ấy về tri thức, địa vị và học thức. Cô ấy nhìn lên anh, chắc chắn là một cách mơ hồ và mờ nhạt, với sự kính trọng e dè, tựa như một bậc gì đó rất vĩ đại, lớn lao và trang nghiêm. Nhưng sự quan tâm của anh lại khiến cô ấy phổng mũi. Florian đã kể hết cho em nghe chuyện hai người gặp nhau ở St Valentin thế nào. Đến ngay cả một tiểu thư,” và Rue nhìn xuống khi nói, kìm nén một tiếng thở dài, “ngay cả một tiểu thư cũng có thể thấy vui khi thu hút được sự chú ý của một người đàn ông như anh; huống chi lại là một cô gái nhà quê! Em đã quan sát kỹ cô ấy tối qua khi anh vừa bước vào phòng, và em thấy một sắc đỏ bừng lên khắp cổ và má cô ấy, tựa như một con sóng dâng trào, mà em chưa từng thấy ở gương mặt của bất kỳ người phụ nữ nào — dù cho ngày xửa ngày xưa... chính em... khi còn rất trẻ... em nghĩ mình cũng từng cảm nhận được điều đó. Và em hiểu ngay ý nghĩa của nó; em tự nhủ khi nhìn ngắm: ‘Cô gái kia đang yêu anh Deverill.’ ”

“Tôi nghĩ cô ấy có quý mến tôi,” Will thừa nhận một cách khiêm tốn. “Thú thật, ở St Valentin tôi không để ý lắm; nhưng tối qua, tôi phải thừa nhận là tôi đã quan sát cô ấy rất kỹ, và tôi thấy cô ấy thực sự rất vui khi gặp lại tôi.”

Rue đăm chiêu. “Anh Deverill,” cô nói bằng giọng nghiêm nghị, “trái tim của một người phụ nữ không phải là thứ để đùa giỡn — anh thấy đấy, bản thân em là một phụ nữ đã có gia đình, và em có thể nói thẳng với anh điều đó. Anh có thể tự nghĩ rất ít — vì em biết anh không kiêu ngạo — về ảnh hưởng mà anh có thể gây ra cho phụ nữ. Em từng chứng kiến những việc tàn nhẫn được làm trước đây bởi những người đàn ông rất tốt, chỉ vì họ chưa bao giờ nhận thức được phụ nữ đặt nặng nhường nào vào những sự quan tâm thoáng qua của họ. Anh chỉ cần nhìn vào Linnet là thấy cô ấy có một bản chất vô cùng nồng nhiệt. Giờ đây, em xin anh, đừng đùa cợt với điều đó thêm nữa. Nếu anh không có ý gì, đừng gặp lại cô ấy nữa. Càng gặp cô ấy nhiều, mọi chuyện sẽ càng tồi tệ hơn cho cô ấy.”

Will lắng nghe và trầm ngâm suy nghĩ. Những lời của Rue tác động đến anh sâu sắc hơn nhiều so với những lời của Florian. Một phần vì cô là phụ nữ, và cô nhìn nhận vấn đề một cách nghiêm túc, trong khi Florian chỉ đối xử với nó bằng thái độ cợt nhả đầy trịch thượng của chốn câu lạc bộ quê nhà. Đối với Rue, bằng bản chất đích thực của người phụ nữ, trái tim của một cô gái vùng núi cao vẫn là một vật thiêng liêng; còn đối với Florian, nó chỉ là một món đồ chơi để giống loài bề trên là đàn ông, như hắn nói, “vờn bắt đùa giỡn.” Nhưng mặt khác, Florian cũng đã rót vào tai anh rất nhiều về khả năng cuối cùng anh sẽ kết hôn với Linnet. Đối với bản thân Will, khả năng đó có vẻ quá xa vời để mà tính đến. Khi anh ngồi bên Rue trên sườn cỏ cao nguyên, và nghe Rue dịu dàng trò chuyện với anh bằng những câu chữ vô cùng gọt giũa, khoảng cách giữa một người phụ nữ tao nhã, có học thức như thế và một cô gái hát khúc ca sơn cước bỗng hiện lên trong tâm trí anh quá sâu thẳm để có thể san lấp. Liệu có khả thi không, trong một thế giới có những người phụ nữ như Rue, mà anh lại có thể kết hôn với một cô gái như Linnet? Bản thân Rue chưa bao giờ nhắc đến chuyện kết hôn giữa Linnet và anh như một điều có thể xảy ra. Cô coi việc kết cục chắc chắn phải là sự hủy hoại của Linnet hoặc sự ruồng bỏ Linnet là điều hiển nhiên. Và tất cả những gì cô giục giã anh là đừng làm tan nát trái tim của đứa trẻ tội nghiệp ấy vì cô. Thế nên, trong khi sự khôn ngoan lọc lõi sự đời của Florian trôi tuột qua tai anh, thì sự đồng cảm và khéo léo của người phụ nữ mang tên Rue lại tạo ra một ảnh hưởng sâu sắc nơi anh.

“Tôi sợ cô ấy sẽ rất buồn nếu không được gặp lại tôi,” anh nói, nhìn xuống với vẻ ngượng ngùng của đàn ông.

“Em biết là thế chứ,” Rue đáp, nhân đà tiến tới. “Em đã thấy được điều đó tối qua. Nhưng đó lại càng là lý do để anh không được phép để mọi chuyện đi xa hơn nữa.”

“Ừm, nhưng chẳng lẽ tôi không bao giờ được gặp lại cô ấy nữa sao?” Will gặng hỏi với vẻ đầy lo âu. Ngay cả cho chính bản thân anh, lời khuyên hoàn hảo ấy quả là một điều quá đỗi cay đắng.

Khuôn mặt Rue càng thêm đăm chiêu. “Không; em nghĩ anh không bao giờ được gặp lại cô ấy nữa,” cô đáp một cách nghiêm túc. “Hãy nhớ xem điều đó kéo theo những gì. Hãy nhớ cô ấy là ai; cô ấy sẽ phải choáng ngợp biết bao trước sự săn đón của một quý ông. Càng gặp cô ấy nhiều, cô ấy sẽ càng nghĩ về nó — càng yêu anh, tin tưởng anh, dựa dẫm vào anh. Đó mới chính là bản chất của phụ nữ. Tất cả chúng em đều làm thế... với một người đàn ông mà chúng em ngưỡng mộ và cảm thấy vĩ đại, tốt đẹp hơn chúng em. Và suy cho cùng, cả anh và cô ấy đều là con người bằng xương bằng thịt. Có ngày, biết đâu đấy, bị cuốn đi bởi một khoảnh khắc xúc động —” Cô bỗng ngắt lời đột ngột, để sự im lặng thay cho phần còn lại.

“Và rồi,” cô tiếp lời sau một khoảng lặng kéo dài, “khi mọi thứ đã mất và mọi chuyện đã rồi, anh sẽ phải hối tiếc, tội nghiệp đứa trẻ ấy, vì anh đã hủy hoại và tàn phá cả cuộc đời con bé. . . .” Cô lại dừng lại, đôi má ửng đỏ như gấm vóc. “Anh Deverill — Will —” cô nói, giọng ngập ngừng, “em sẽ không nói với anh những điều này nếu em cảm thấy mình không làm thế để cứu đứa trẻ tội nghiệp này khỏi nỗi khốn khổ khôn cùng về sau. Em không chỉ nghĩ đến những hậu quả vật chất (dù chúng cũng đủ tồi tệ rồi), mà còn là trái tim của chính cô gái ấy — vì em thấy cô ấy thực sự có trái tim. Nếu anh không đi, sớm muộn gì anh cũng làm tan nát nó thôi. Còn kết cục nào khác cho một mối tình như thế này giữa một nhà thơ như anh và một cô thôn nữ vùng Tirol cơ chứ?”

Quả thật còn kết cục nào khác! Will hiểu rõ điều đó, và anh cảm nhận được nó. Anh thấy cô đã đúng. Và những lời nói ấy chấn động qua từng tế bào trong anh. Khi một người phụ nữ xinh đẹp bàn luận về tình cảm cá nhân của bạn theo cách thế này, bản chất con người (ở hình hài nam giới) không thể nào không xốn xang từ tận đáy lòng bằng một sự đáp lời thuần túy theo bản năng. Khi Rue nói năng như vậy, Will cảm thấy anh quả thực không được phép gặp Linnet thêm lần nào nữa. “Nhưng tôi phải đi đâu?” anh hỏi vơ vơ, chỉ để lái câu hỏi chuyển hướng khỏi những lỗi lầm tiềm tàng của chính mình. Ý định ban đầu của họ là Cortina và dãy Dolomites.

Câu hỏi ngây thơ ấy lại khớp hoàn toàn với những dự tính của Rue. Ngay từ sáng hôm đó, cô đã bàn bạc chuyện này với Florian; và Florian, nhằm mưu tính cho những toan tính riêng của mình, đã đồng ý rằng tốt nhất là họ nên thay đổi lộ trình trong hoàn cảnh hiện tại để ủng hộ một kế hoạch mới mà Rue đề xuất. Bản thân cô dự định sẽ đến Meran trong một tháng hoặc sáu tuần thời tiết mùa thu tươi đẹp, trên đường xuống Ý. Tại sao họ lại không cùng đến đó, cô hỏi, và giữ cho gia đình nhỏ quây quần bên nhau? Florian, không quên món tiền bảy trăm ngàn bảng của cô, lập tức thừa nhận tính thuyết phục trong lý lẽ của cô. Sẽ thật tuyệt vời làm sao, anh ta nói — thực tế mà nói, là hoàn hảo. Nhưng liệu Will có đồng ý không? Thế rồi Rue bày tỏ với anh những quan điểm của cô về Will và tương lai cuộc đời anh — rằng anh nên rút lui vào chốn hoang dã trong bốn mươi ngày, theo phong cách của các nhà tiên tri, để suy ngẫm, và nếu có thể, bắt đầu một công trình vĩ đại nào đó, thứ cuối cùng sẽ mang lại cho anh tên tuổi, danh vọng và vinh quang.

Florian thừa nhận, chỉ để chiều lòng cô, rằng nếu Will có cơ hội và chọn cách dốc sức, anh thực sự có thể tạo ra một thứ gì đó vô cùng đáng gờm. “Hãy thuyết phục anh ấy đi,” hắn cất lên với giọng điệu ngọt ngào. “Với em, Rue ạ, việc thuyết phục người khác hóa ra lại vô cùng dễ dàng. Một lời từ đôi môi em đáng giá bằng năm mươi lời từ miệng anh. Hãy bắt anh ấy tránh xa London thân yêu, tuyệt diệu nhưng cũng đầy xao nhãng ấy trong suốt ba tháng, và bắt tay vào một đại sự nào đó mà thế giới phải lắng nghe.”

Khơi nguồn cho một tác phẩm vĩ đại là một sứ mệnh trong đời của một người phụ nữ — trở thành nàng Laura nào đó của Petrarch, nàng Beatrice nào đó của Dante. Thế nên, khi Will cất lời hỏi đầy nài nỉ vào chiều hôm đó, “Tôi phải đi đâu?” Rue đã đáp lại bằng một quyết định dứt khoát: “Còn đi đâu nữa, đến Meran chứ. Em cũng đang định đến đó. Anh phải đi cùng chúng ta và dừng chân ở đó.”

“Để làm gì?” Will gặng hỏi, tâm hồn không khỏi xao động — bởi khoảng cách thân thiết có sức nặng rất lớn, và họ đang ngồi sát cạnh nhau — khi biết người đẹp Mỹ lại tha thiết muốn có sự hiện diện của anh đến vậy.

Thế là Rue bắt đầu giải thích, thuyết phục và lập luận. Và những lời lẽ phát ra từ đôi môi ấy có sức thuyết phục sâu sắc đến tột cùng. Không một tam đoạn luận nào trên đời lại có thể thất bại trong việc tạo ra sức thuyết phục khi xuất phát từ đó. Meran là nơi xinh đẹp nhất ở Nam Tyrol, cô nói; có khí hậu dễ chịu nhất cho những tháng mùa thu, và phong cảnh quyến rũ nhất. Nơi ấy mặt trời luôn chiếu rọi và chim chóc luôn ca hát. Dù dưới chân có đóng băng, bạn vẫn có thể sưởi nắng trên các đỉnh đồi. Nhưng đó chưa phải là tất cả; — và cô nghiêng người về phía trước với vẻ thân mật — cô muốn nói chuyện với anh một lần nữa về chủ đề mà cô đã khơi mào hôm trước trên đỉnh Lanser Kopf. Khi một người phụ nữ xinh đẹp quan tâm đến những chuyện riêng tư của bạn, cô ấy luôn vô cùng quyến rũ; khi cô ấy dành cho bạn sự tán dương tinh tế là kích thích bạn sử dụng “những năng lực cao nhất của chính mình” — đó mới là cụm từ đúng đắn — cô ấy hoàn toàn không thể cưỡng lại được. Đó là những gì Will Deverill đã cảm nhận được ở Rue. Tại sao, cô hỏi, anh lại phải vội vã quay về London sớm thế? Sự tận tụy với nghề làm báo thuần túy ấy chẳng khác nào khôn nhà dại chợ. Liệu anh có đủ khả năng tài chính để ở lại Meran trong sáu tuần — chỉ vừa đủ khả năng thôi — và tự lập tại một khách sạn yên tĩnh để thực hiện một công trình thực sự lớn lao có thể làm cho tên tuổi anh nổi danh?…

Will hít một hơi thật sâu, ngắm nhìn sâu thẳm vào đôi mắt cô, thừa nhận rằng số tiền anh đang có trong tay sẽ cho phép anh, nếu biết tiết kiệm, tận hưởng một kỳ nghỉ miệt mài làm việc như thế.

Rồi Rue dồn ép anh. Cô khéo léo bồi đắp cho sự kiêu hãnh của anh. Cô tin chắc rằng nếu anh dừng chân giữa bầu không khí miền núi trong lành này, giữa những dãy Alps hùng vĩ, được truyền cảm hứng tươi mới từ Tự nhiên, anh có thể cho ra đời một bài thơ, một vở kịch, một cuốn tiểu thuyết, một tác phẩm vĩ đại nào đó thuộc loại này, mà thế giới bắt buộc phải lắng nghe. Cô cảm thấy chắc chắn anh có tiềm năng để làm rạng danh tên tuổi của mình. Liều ăn nhiều. Nếu anh không đủ niềm tin vào bản thân để mạo hiểm sáu tuần thời gian quý báu của mình cho nỗ lực phác thảo một thứ gì đó thực sự xứng tầm với anh, thì tất cả những gì cô có thể nói — và cô trùm lên anh khi nói bằng ánh sáng từ đôi mắt rực rỡ của cô — đó là anh tin tưởng vào bản thân mình ít hơn rất nhiều — ôi, ít hơn, ít hơn thế rất nhiều — so với những gì bạn bè anh tin tưởng ở anh. Florian đã kể cho cô nghe rằng Will không giữ một chức vụ biên chế chính thức nào cho bất kỳ tờ báo nào ở London; anh là một nhà báo tự do, không thuộc biên chế, kiếm sống bấp bênh trong nỗi sợ hãi và run rẩy bằng những bài điểm sách, thơ ca và bài viết miêu tả trên nửa tá nhật báo và tuần báo khác nhau. Vậy tại sao anh không tạm từ bỏ chúng trong chốc lát, để dũng cảm và hiên ngang đặt cược vào một ván bài lớn hơn, một ván bài mà cô biết rõ anh hoàn toàn có khả năng đạt được? Và cô đã trích dẫn câu thơ của Nữ hoàng Elizabeth — hay có lẽ là của Walter Raleigh? —

Kẻ nào quá sợ hãi vận mệnh của mình,

Hoặc có công lao chẳng đáng kể,

Là kẻ không dám thử sức một phen

Để mất tất cả hoặc thắng trọn vẹn.

Giờ thì, dòng lập luận này hóa ra lại hoàn toàn trùng khớp, vì một lý do đặc biệt của riêng anh, với tâm trạng của Will vào khoảnh khắc ấy. Một kỳ nghỉ, như chúng ta đều biết, đặc biệt là trong bầu không khí trong lành và kích thích của miền núi, luôn mang lại một hiệu ứng vô cùng sảng khoái và sinh động cho trí tuệ mệt mỏi. Và kỳ nghỉ của Will tại Zillerthal đã dần truyền cảm hứng cho anh với những ý tưởng và bối cảnh tươi mới cho một vở kịch mang âm hưởng Tirol. Đó là một vở kịch về miền đồi núi, với một phiên bản thơ hóa về Linnet làm nhân vật chính — một bản phác thảo bán ca nhạc, một vở nhạc kịch tiểu thùy vùng núi, trong đó các bài hát đều do chính anh sáng tác. Cho đến nay, anh chưa bao giờ coi trọng bản thân như một nhà soạn nhạc; nhưng Linnet và Andreas Hausberger đã ca ngợi những khúc nhạc ngắn mà anh chơi cho họ nghe ở St Valentin, và Rue cũng đánh giá cao những đoạn trích dẫn vụn vặt từ cuốn sổ tay của anh mà anh đã miễn cưỡng thể hiện trên chiếc đàn piano lạc điệu ở khách sạn. Giờ đây, ý tưởng viết và soạn một vở kịch nhỏ của riêng mình chợt nảy sinh trong đầu anh, khi hình ảnh về Linnet vẫn còn tươi nguyên trong trí óc; và kỳ nghỉ mà Rue đang vẽ ra đầy cám dỗ trước mặt anh sẽ vừa đủ để dựng lên phần khung sườn đầu tiên cho tác phẩm của anh. Còn phần lấp đầy chi tiết thì anh có thể thong thả xoay xở khi ở London. Thế là Rue đã đạt được mục đích; nhưng chính Linnet mới là người giành lấy nó hộ cô.

“Vâng; tôi sẽ đến Meran,” cuối cùng anh cũng cất lời sau một khoảng lặng dài trong cuộc trò chuyện của họ, “và tôi sẽ ổn định công việc ở đó, thậm chí tôi sẽ không đợi để nói lời tạm biệt với Linnet nữa.”

Tuy nhiên, các nhà thơ vẫn rất yếu đuối khi đối mặt với phụ nữ. Về mặt này, phải thừa nhận rằng những người con của thần Apollo cũng chẳng khác gì phần còn lại trong đám con cháu của Adam. Will quả thực đã rời khỏi Innsbruck mà không thèm chào tạm biệt Linnet, nhưng anh vẫn không thể kìm lòng mà để lại cho cô vài dòng trước khi đi, rằng anh buộc phải rời xa cô. “Gặp lại em một lần nữa,” anh viết, “thì cũng chỉ để rồi chia ly thêm lần nữa. Anh phải nói lời từ biệt, và lần này là vĩnh viễn. Nhưng Linnet ơi, làm thế khiến tim anh đau nhói!” Anh thấy đấy, anh vốn là một nhà thơ.