Mười mấy năm trước, trong bầu trời rộng lớn của đại văn học phê bình, Lý Tinh lúc ẩn lúc hiện, ngoại trừ một số ít người ra, mọi người vẫn chưa chú ý đến ông. Nhưng con người này không ngừng phân liệt các nguyên tử tinh thần tự do, thậm chí dùng ngọn lửa mãnh liệt để tự thiêu đốt, giờ đây đã lấp lánh cuối cùng xuất hiện trước mắt mọi người, và chiếm một vị trí chói lọi trong chòm sao phê bình văn học Thiểm Tây.

Ưu thế lớn nhất của phê bình văn nghệ Lý Tinh nằm ở chỗ ông vừa sở hữu cảm nhận cuộc sống thực tế sâu sắc vừa có nền tảng lý luận chuyên môn vững chắc, bài bản. Điều này khiến cho ông có khả năng trước khi tiến hành phân tích đối tượng phê bình một cách bề trên, thì trước tiên đi sâu vào cảm nhận khi sáng tác tác phẩm của họ vốn không giống nhau. Thế nhưng, theo tôi, một nhà phê bình văn nghệ xuất sắc, một người phát hiện tư tưởng mới, không chỉ nên có năng lực mổ xẻ và khái quát lý tính cao minh, mà điều quan trọng nhất có lẽ vẫn là trước hết phải hiểu biết cuộc sống — cuộc sống lịch sử, hiện thực, đây là nền tảng của mọi sự phê bình nghệ thuật. Như vậy, phê bình của ông sẽ không còn là màn sương mù che khuất rời xa tác phẩm, rời xa cuộc sống, sẽ không có cảm giác gãi ngứa ngoài giày hay đi ngược hướng, phê bình trước hết phải chính xác đáng tin, rồi sau đó mới có thể bàn đến sự sâu sắc và to lớn. Từ ý nghĩa này mà nói, nhà văn cần cuộc sống, nhà quan sát cũng cần cuộc sống. Thật khó tưởng tượng, một nhà phê bình không thể hiểu thấu đáo nội dung cuộc sống mà các nhà văn, nghệ sĩ phản ánh trong tác phẩm của họ cũng như căn cứ cuộc sống lịch sử và hiện thực mà cơ chế tâm lý sáng tạo của họ dựa vào, mà chỉ dùng những khái niệm hoặc "điều khoản" có được từ một số sách vở lý luận kim cổ Đông Tây, là dám tràn đầy dũng khí để bàn luận hay dở về tác phẩm. Không may là, trong phê bình văn học nghệ thuật đương đại nước ta, hiện tượng loại này không hiếm gặp.

Lý Tinh có điều kiện tự nhiên về mặt này. Ông xuất thân từ một tiểu viện nông hộ ở đồng quan trung, thời kỳ thanh thiếu niên vẫn luôn trải qua trên đồng ruộng và thôn trấn, cảm nhận cuộc sống trong những phạm vi này không phải đợi đến sau này "đi sâu" mới có được, mà chính bản thân ông vẫn luôn là một thành viên trong đó. Sau này, mặc dù ông làm chuyên môn ở thành phố lớn, nhưng ông cũng không cắt đứt sợi nhau thai gắn kết giữa ông và cội nguồn nông thôn thôn trấn. Do phần lớn các nhà văn nghệ sĩ Thiểm Tây đại đa số đều giống như ông, hoặc là bước ra trực tiếp từ nông thôn thôn trấn, hoặc là có mối quan hệ gắn bó máu thịt với những nơi này, cho nên, tác phẩm của những người này trước tiên đã cung cấp một bầu trời rộng lớn cho phê bình văn nghệ của Lý Tinh. Tôi dám nói rằng xét đến hiện tại, bình luận của Lý Tinh đối với các tác phẩm văn nghệ Thiểm Tây rõ ràng cao hơn một bậc. Tập bình luận "Cầu tác mạn tiếu" mà ông đã xuất bản chính là một minh chứng. Trong cuốn sách này, ông hầu như đã có những bàn luận xuất sắc đối với tất cả các nhà văn có ảnh hưởng ở Thiểm Tây cũng như một số nhà văn tương tự trên toàn quốc, và là người đầu tiên đưa ra khái niệm nổi tiếng nhà văn "hậu duệ nông thôn mang hộ khẩu thành thị". Về phương diện nhạy cảm với cuộc sống và suy ngẫm sâu sắc, Lý Tinh tuyệt đối không kém cạnh các nhà văn và thi nhân. Chỉ có tích cực cống hiến cho cuộc sống, mới có quyền bình luận cuộc sống, chỉ có thể nghiệm sâu sắc cuộc sống, mới có thể đưa ra phán đoán sâu sắc đối với tác phẩm. Phê bình văn nghệ của Lý Tinh sở dĩ phần lớn khiến người bị phê bình và độc giả tâm phục khẩu phục, chính là nằm ở điểm này.

Thế nhưng, Lý Tinh tuyệt nhiên không phải là một "nhà phê bình hương thổ". Ông có tu dưỡng rất phi thường trong việc xây dựng lý luận chuyên môn. Ông tốt nghiệp chuyên ngành lý luận văn nghệ của Đại học Nhân dân Trung Quốc, ngay từ đại học đã học tập hệ thống lý luận văn nghệ. Không lâu sau khi tốt nghiệp, chuyên môn "đúng chuyên ngành", từ khởi đầu cho đến nay vẫn luôn làm chuyên môn của mình. Mặc dù vướng bận gia đình con cái, nhưng ông vẫn luôn không ngừng chăm chỉ đọc sách và viết lách. Ấn tượng nổi bật mang lại cho người khác là, con người này dù đối với vấn đề lý luận trọng đại hay quan điểm nghệ thuật thông thường, đều dốc sức nghiên cứu tỉ mỉ cho đến khi hiểu thấu đáo, chứ không phải kiểu nhà phê bình "gia" hô hào đọc sách nhiều nhưng kỳ thực thường hay hiểu biết nửa vời, cuối cùng chỉ có thể dùng "ngôn ngữ mơ hồ" để viết bài bình luận. Bài viết bình luận của Lý Tinh mạch lạc rõ ràng, phán đoán dốc sức chính xác, lại chẳng thiếu những kiến giải gây kinh ngạc; một khi linh tính bộc phát, thậm chí tình thơ tuôn trào như sóng, giữa những trang chữ thỉnh thoảng có tia điện lửa bắn tung tóe.

Nhìn toàn bộ hoạt động phê bình của Lý Tinh, chúng ta không khó nhận ra, cùng với sự gia tăng tích lũy nhận thức cuộc sống và sự nâng cao không ngừng về tu dưỡng lý luận nghệ thuật, tầm nhìn phê bình của ông đang dần được mở rộng, từ việc thời kỳ đầu chủ yếu tòng sự phê bình văn học mà đến nay đã vươn tới nhiều thể loại nghệ thuật khác nhau. Ông đã không chỉ còn được giới văn học quen thuộc, mà còn thu hút sự quan tâm của toàn bộ giới nghệ thuật. Từ trong cuốn sách này của tác giả, chúng ta đã nhìn thấy hiện tượng mới này của ông. Điều này không nghi ngờ gì nữa đã báo trước cho ông một viễn cảnh rộng lớn hơn. Theo tôi, trong những nỗ lực sau này của ông, vấn đề cần phải giải quyết là, làm thế nào để dung hợp cảm nhận cuộc sống thực tế sâu sắc của bản thân với kiến thiết lý luận chuyên môn một cách xuất sắc hơn nữa, nhằm mục đích khiến cho các bài bình luận của ông đạt đến một độ cao đầy phấn khích.