Thưa các đồng chí, thưa các bạn:
Vừa rồi, đồng chí Ba Kim đã kể lại tang lễ của tiên sinh Lỗ Tấn hai mươi năm về trước, cùng quá trình chuẩn bị cho việc dời mộ lần này. Chúng ta cần cảm ơn lãnh đạo Đảng và chính quyền thành phố Thượng Hải, cũng như các đồng chí trong giới văn hóa, văn nghệ đã tận tâm hoạch định và hết lòng ủng hộ cho sự kiện trọng đại này.
Trong số các đồng chí có mặt hôm nay, không ít người đã từng tham dự tang lễ hai mươi năm trước, họ chắc hẳn vẫn còn nhớ, khi ấy có rất nhiều người bạn nước ngoài tiến bộ từng nói thế này: Nếu ở Anh hay Pháp, huống chi là ở Liên Xô, thì một nhà văn, nhà tư tưởng, nhà hoạt động xã hội vĩ đại như Lỗ Tấn, chắc chắn phải được quốc táng! Hai mươi năm trước, rất nhiều người trong chúng ta đều mang cùng một hy vọng: Sẽ có ngày, chúng ta nhất định phải cải tạo mộ phần của Lỗ Tấn sao cho xứng tầm với nhân cách cao thượng của ông. Nay hy vọng đó đã trở thành hiện thực! Hai mươi năm sau ngày Lỗ Tấn qua đời, điều đó đã thành hiện thực! Thưa các đồng chí, quãng thời gian hai mươi năm, nói dài thì không dài, nói ngắn thì không ngắn. Nhưng tôi muốn nói rằng, hai mươi năm này của chúng ta vừa dài lại vừa ngắn. Nhiều người có mặt hôm nay khi nhớ lại chuyện xưa, cứ ngỡ như mới ngày hôm qua, đó là nói theo nghĩa ngắn. Thế nhưng, nếu chúng ta ngẫm nghĩ kỹ hơn, trong hai mươi năm qua, chúng ta đã trải qua bao nhiêu sự kiện kinh thiên động địa, nhân dân ta đã làm được bao nhiêu việc phi thường; đất nước này, xã hội này, Thượng Hải này, thậm chí chính bản thân chúng ta, trong cuộc đại biến cách kinh thiên động địa như vậy, đã sản sinh ra những thay đổi to lớn và sâu sắc nhường nào, những thay đổi này, trong lịch sử quá khứ phải mất một hai trăm năm mới hoàn thành được. Mà chúng ta chỉ mất hai mươi năm, vậy thì, hai mươi năm này có thể nói là rất dài!
Chúng ta hãy thử nghĩ lại xem, trong hai mươi năm này, đặc biệt là bảy năm cuối cùng, tức là từ sau ngày giải phóng, kinh tế, văn hóa cũng như mọi mặt của đời sống xã hội của chúng ta đã phát triển nhanh chóng như thế nào; sự phát triển này chỉ có thể dùng hai chữ "phi nhảy" để hình dung, chỉ có thể dùng bốn chữ "nhật tân nguyệt dị" (ngày mới tháng lạ) để miêu tả. Từ một quốc gia bán thuộc địa bán phong kiến vươn mình lên chủ nghĩa xã hội, dường như trên thế giới ngày nay chưa có quốc gia thứ hai! Thưa các đồng chí, tại sao lại có thể xảy ra kỳ tích như vậy? Mọi người đều biết, đó là vì chúng ta có Đảng Cộng sản, vì chúng ta có một Đảng Cộng sản giỏi vận dụng chân lý phổ quát của chủ nghĩa Mác-Lênin kết hợp với thực tiễn cách mạng Trung Quốc, chúng ta có một người cầm lái vĩ đại, chính là Chủ tịch Mao Trạch Đông!
Thưa các đồng chí, hai mươi năm trước, không ai dám dự đoán rằng, lý tưởng vĩ đại này của chúng ta lại có thể sớm trở thành hiện thực đến thế! Khi còn sống, Lỗ Tấn đã ôm ấp niềm tin kiên định vào thắng lợi tất yếu của chủ nghĩa cộng sản, thế nhưng, chính ông cũng không ngờ lại nhanh đến mức này. Thưa các đồng chí, Đảng Cộng sản lãnh đạo chúng ta tiếp tục tiến lên, nhưng với tư cách là người làm công tác văn hóa, người làm công tác văn nghệ, với tư cách là một công dân tham gia vào công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội, dưới sự lãnh đạo của Đảng, chúng ta đã làm tròn trách nhiệm của mình hay chưa? Chúng ta đã kế thừa tinh thần Lỗ Tấn, phát huy sự nghiệp mà Lỗ Tấn để lại một cách tốt đẹp chưa? Tôi nghĩ trong chúng ta, không một ai có thể tự thấy thỏa mãn. Chúng ta đã làm được không ít, nhưng vẫn còn rất thiếu sót! Với tư cách là một người phụ trách công tác hành chính về sự nghiệp văn hóa, bản thân tôi đã làm việc chưa đủ tốt; với tư cách là một nhà văn, bản thân tôi lại càng làm chưa đủ tốt gấp mười hai lần! Thưa các đồng chí, chúng ta muốn làm học trò tốt của Lỗ Tấn, thì phải học tập tốt hơn nữa, học tập tinh thần chiến đấu của ông, học tập lòng trung thành vô hạn của ông đối với sự nghiệp cách mạng, đối với chủ nghĩa cộng sản, học tập tác phong làm việc và nghiên cứu học thuật "thực sự cầu thị" của ông, học tập sự khiêm tốn của ông, học tập tinh thần bồi dưỡng thế hệ mới, "hối nhân bất quyện" (dạy người không biết mỏi mệt) của ông!
Hai mươi năm trước, Lỗ Tấn từng nói một câu trong phần hậu ký của tập "Dẫn Ngọc Tập": "Ánh sáng tương lai tất sẽ chứng minh chúng ta không chỉ là người bảo tồn di sản văn nghệ, mà còn là người khai phá và xây dựng." Thưa các đồng chí, đất nước chúng ta, tiền đồ của chính chúng ta, vô cùng xán lạn, dự ngôn của Lỗ Tấn đã trở thành hiện thực rồi. Còn việc bảo tồn, khai phá và xây dựng di sản văn nghệ (bao gồm toàn bộ tác phẩm của Lỗ Tấn), dưới sự lãnh đạo của Đảng, cũng nhất định sẽ thành hiện thực. Vấn đề chỉ là sớm hay muộn mà thôi. Điều đó còn tùy thuộc vào việc chúng ta nỗ lực ra sao. Thưa các đồng chí, hãy để hôm nay chúng ta lập quyết tâm trước mộ phần Lỗ Tấn: Chúng ta sẽ nỗ lực gấp bội, dùng nhiều tác phẩm tốt hơn nữa, công trình nghiên cứu thiết thực và sâu sắc hơn nữa để đáp ứng nhu cầu của nhân dân, thay đổi tình trạng công tác văn nghệ lạc hậu hơn so với thực tế. Hãy để chúng ta cùng nhau nỗ lực, phát huy mọi tiềm năng, tiến bước dưới phương châm "trăm hoa đua nở, trăm nhà tranh tiếng"!
