Hỡi Thủ lĩnh của những tín đồ trung kiên, để thần không phải nhắc lại những chuyện bệ hạ đã được tỷ tỷ của thần tâu bày, thần xin chỉ xin tường thuật rằng mẹ thần, sau khi thuê một ngôi nhà để thầm lặng sống quãng đời góa bụa, đã gả thần cho người thừa kế của một trong những gia tộc giàu có nhất thành phố này.
Thần kết hôn chưa đầy một năm thì phu quân qua đời. Cứ thế, thần trở thành một góa phụ, thừa hưởng toàn bộ gia sản của chàng, lên tới hơn chín mươi nghìn đồng tiền vàng. Khi sáu tháng tang chế đầu tiên vừa dối gót, thần cho may mười bộ y phục khác nhau, lộng lẫy đến mức mỗi bộ trị giá tới một nghìn đồng tiền vàng; và đến cuối năm thì thần bắt đầu mặc chúng.
Một ngày nọ, khi thần đang ở một mình, có một phu nhân xin diện kiến. Thần hạ lệnh cho phép bà bước vào. Đó là một người phụ nữ vô cùng lớn tuổi. Bà chào thần bằng cách cúi mình sát đất, và quỳ xuống thưa rằng: "Kính lạy phu nhân, niềm tin nơi lòng từ tâm của ngài đã cho thần sự gan dạ này. Thần có một cô con gái mồ côi, đêm nay chính là lễ cưới của nó. Mẹ con thần đều là khách lạ ngụ cư, chẳng quen biết ai ở chốn thị thành này, khiến thần vô cùng lo lắng. Vì vậy, kính xin phu nhân cao cứu, nếu ngài rủ lòng thương giáng lâm ban ân huệ, hiện diện trong lễ cưới, mẹ con thần sẽ vô cùng mang ơn, bởi khi ấy gia tộc mà chúng thần sắp kết thông gia sẽ biết rằng chúng thần ở đây không phải là những kẻ hèn mọn, đáng khinh. Nhưng hỡi ôi, thưa phu nhân, nếu ngài khước từ thỉnh cầu này, nỗi tủi nhục của mẹ con thần sẽ lớn biết nhường nào! Chúng thần chẳng biết phải cậy nhờ vào đâu nữa."
Lời lẽ của người phụ nữ tội nghiệp ấy, được cất lên trong những giọt nước mắt, đã làm động lòng trắc ẩn của thần.
"Bà lão tốt bụng," thần liền đáp, "xin chớ buồn rầu; ta sẽ chấp thuận điều bà mong muốn. Hãy cho ta biết phải đến đâu, ta sẽ tề tựu cùng bà ngay khi diện yêm xong." Bà cụ mừng rỡ đến tột cùng trước câu trả lời của thần, vội vàng sụp xuống hôn lên đôi chân thần trước khi thần kịp ngăn lại.
"Phu nhân từ bi," bà đứng dậy thưa, "Chúa trời sẽ đền đáp lòng nhân đức mà ngài đã dành cho những kẻ tôi tớ này, và khiến trái tim ngài ngập tràn hạnh phúc hệt như ngài vừa làm cho lòng chúng thần vậy. Ngài chưa cần phải bận tâm ngay lúc này đâu; chiều tối thần sẽ quay lại đón ngài."
Ngay khi bà ra về, thần liền chọn bộ xiêm y mình ưng ý nhất, cùng một chuỗi hạt ngọc trai lớn, vòng tay, hoa tai và nhẫn đính những viên kim cương lấp lánh, tinh xảo nhất, rồi sửa soạn để lên đường dự lễ.
Khi màn đêm buông xuống, bà lão đến đón thần với gương mặt rạng rỡ niềm vui, và cất lời: "Kính thưa phu nhân, họ hàng nhà con rể thần, đều là những bậc phu nhân quyền quý trong thành, hiện đã tề tựu đông đủ. Ngài có thể lên đường bất cứ lúc nào tùy ý; thần đã sẵn sàng dẫn đường."
Chúng thần lập tức lên đường; bà đi trước dắt lối, theo sau thần là đông đảo tỳ nữ và nô tì xiêm y lộng lẫy cho dịp trọng đại này. Chúng thần dừng chân tại một con đường rộng rãi vừa được quét dọn sạch sẽ và vẩy nước mát, trước một chiếc cổng lớn có treo đèn lồng, dưới ánh sáng ấy, thần đọc được dòng chữ khắc bằng chữ vàng trên lối vào: "Đây là chốn vĩnh hằng của niềm vui và hoan lạc."
Bà lão gõ cửa, và cánh cổng lập tức được mở tung.
Thần được dẫn đi về phía cuối khoảng sân, bước vào một đại sảnh rộng lớn, nơi thần được tiếp đón bởi một thiếu nữ tuyệt sắc. Nàng bước lại gần, sau khi ôm chầm lấy thần, liền mời thần ngồi xuống chiếc ghế bành đặt bên cạnh nàng, trên đó có dựng một ngai vàng làm bằng gỗ quý nạm kim cương.
"Thưa phu nhân," nàng cất lời, "ngài được mời đến đây để dự một lễ cưới; nhưng thần hy vọng đó sẽ là một lễ cưới khác với những gì ngài mong đợi. Thần có một người huynh trưởng, là một trong những nam nhân khôi ngô tuấn tú nhất thế gian. Vận mệnh của chàng hoàn toàn nằm trong tay ngài, và chàng sẽ là kẻ bất hạnh nhất nếu ngài không rủ lòng thương xót. Thưa phu nhân, nếu những lời cầu xin của thần có trọng lượng, thần xin kết hợp chúng với lời của huynh ấy, và kính cẩn nài xin ngài đừng khước từ lời cầu hôn để trở thành hiền thê của huynh ấy."
Sau cái chết của người phu quân quá cố, thần chưa từng nghĩ đến chuyện tái giá; nhưng thần hoàn toàn bất lực trước lời nài nỉ của một thiếu nữ kiều diễm nhường ấy. Ngay khi thần dùng sự im lặng kèm theo một tiếng thở dài thẹn thùng để đồng ý, vị thiếu nữ liền vỗ tay, và ngay lập tức một bức màn được kéo sang một bên, từ phía sau bước ra một nam nhân với dáng vẻ vô cùng đường bệ cùng dung mạo thanh tao đến mức thần thầm thấy may mắn vì đã có được một sự lựa chọn như thế. Chàng ngồi xuống cạnh thần, và qua câu chuyện trò, thần nhận ra phẩm chất của chàng còn vượt xa những gì người em gái đã ca ngợi.
Khi nhận ra chúng thần đã tâm đầu ý hợp, nàng vỗ tay lần thứ hai, và một vị pháp quan cùng bốn nhân chứng bước vào, tiến hành viết và ký kết hợp đồng hôn thú của chúng tôi.
Chỉ có một điều kiện duy nhất mà phu quân mới của thần áp dụng, đó là thần không được để bất kỳ nam nhân nào khác ngoài chàng nhìn thấy hay trò chuyện cùng; và chàng thề với thần rằng, nếu thần tuân thủ điều này, thần sẽ chẳng có lý do gì để phàn nàn về chàng cả. Hôn lễ của chúng thần cứ thế khép lại và hoàn tất; thế là thần bỗng trở thành nhân vật chính trong một đám cưới mà ban đầu thần chỉ được mời đến với tư cách khách khứa.
Khoảng một tháng sau ngày kết hôn, có việc cần dùng đến một số tấm lụa, thần bọc bạch xin phép phu quân cho ra ngoài mua sắm, và chàng đã ưng thuận; thần dẫn theo bà lão đã nhắc đến từ trước, vốn là người trong gia quy thuộc hạ, cùng hai nữ nô của riêng mình.
Khi chúng thần đến con phố nơi các thương nhân tụ hội, bà lão cất tiếng: "Thưa chủ nhân kính mến, vì ngài đang cần lụa là, thần phải đưa ngài đến chỗ một thương gia trẻ tuổi quen biết của thần, người có vô số mặt hàng phong phú; và để ngài không phải mệt nhọc chạy từ cửa hàng này sang cửa hàng khác, thần xin đảm bảo rằng ở cửa hàng của cậu ta, ngài sẽ tìm thấy những thứ không nơi nào có được." Thần dễ dàng bị thuyết phục, và chúng tôi bước vào một cửa hàng của một thương gia trẻ tuổi. Thần ngồi xuống, bảo bà lão giục cậu ta đem ra những tấm lụa đẹp nhất có sẵn. Bà ta liền giục thần hãy tự mình lên tiếng; nhưng thần nhắc lại rằng một trong những điều khoản trong hợp đồng hôn thú của thần là không được cất lời với bất kỳ nam nhân nào ngoại trừ phu quân, và thần phải tuân thủ điều đó.
Người thương gia bày cho thần xem vài tấm vải, trong đó có một tấm khiến thần ưng ý hơn cả, và thần bỗng bảo bà ta hỏi giá. Cậu ta liền đáp lại bà lão: "Ta sẽ không bán nó bằng vàng hay tiền bạc; nhưng ta sẽ biếu không nàng tấm vải này, nếu nàng cho phép ta được hôn lên má nàng."
Thần ra lệnh cho bà lão bảo rằng cậu ta thật vô lễ khi dám đưa ra một đòi hỏi suồng sã như vậy. Thế nhưng thay vì vâng lời, bà ta lại nói: "Những gì vị thương gia muốn đâu phải chuyện lớn tát gì; ngài chẳng cần phải mở lời, chỉ cần đưa má cho cậu ta là được."
Tấm vải đẹp đến nỗi thần đã mờ quáng nghe theo lời khuyên ấy. Bà lão và đám nô tì đứng dạt ra để che khuất tầm mắt mọi người, và thần vén mạng che mặt lên; thế nhưng thay vì hôn, tên thương gia lại cắn một cú thật mạnh đến rớm máu.
Cơn đau cùng sự kinh hoàng lớn đến mức thần ngất lịm đi, và bất tỉnh nhân sự lâu đến nỗi tên thương gia kịp tẩu thoát. Khi tỉnh lại, thần thấy má mình đẫm máu. Bà lão và đám nô tì vội vàng kéo khăn che mặt lại cho thần, khiến những kẻ tụ tập xung quanh không thể nhận ra, mà chỉ đinh ninh rằng thần vừa trải qua một cơn ngất xỉu.
Bà lão đi cùng vô cùng hoảng hốt trước tai nạn này, bèn tìm cách an ủi thần.
"Thưa chủ nhân yêu quý của thần," bà ta van nài, "xin hãy tha tội cho thần, chính thần là nguyên nhân gây ra tai họa này khi đưa ngài đến chỗ tên thương gia đó vì hắn là đồng hương của thần, nhưng thần chưa từng nghĩ hắn lại dám phạm một hành vi đê tiện nhường ấy. Xin ngài đừng đau buồn nữa. Hãy mau trở về nhà, thần sẽ đắp thuốc để chỉ ba ngày là vết thương lành lặn hoàn toàn, đến một vết sẹo nhỏ cũng chẳng để lại."
Cơn đau khiến thần kiệt sức đến mức bước đi chẳng vững. Nhưng cuối cùng thần cũng về tới nhà, để rồi lại ngất lịm đi ngay khi vừa bước vào phòng ngủ. Trong lúc ấy, bà lão bôi thuốc cho thần. Thần tỉnh lại và lên giường nằm nghỉ.
Phu quân đến phòng thần vào lúc đêm khuya, thấy đầu thần băng bó liền gặng hỏi lý do. Thần đáp rằng mình bị đau đầu, ngỡ thế là đủ để làm chàng yên lòng; nhưng chàng cầm nến soi và phát hiện má thần bị thương.
"Vết thương này từ đâu mà ra?" chàng hỏi.
Dù không cho rằng bản thân phạm lỗi lầm gì lớn lao, thần vẫn không thể nghĩ đến chuyện thú thực sự thật. Hơn nữa, việc thổ lộ điều này với phu quân, theo thần nghĩ, là một điều gì đó kém phần đoan trang.
Thế nên thần đành đáp: "Rằng khi thần đang trên đường đi mua lụa theo sự cho phép của chàng, có một con lạc đà chở củi đi quá sát thần ở một con phố hẹp, khiến một thanh củi sượt qua má thần, nhưng vết thương không đến nỗi nặng lắm."
"Nếu đúng là như vậy," phu quân liền nói, "thì vào sáng mai, trước lúc mặt trời mọc, đại tể tướng Giafar sẽ được thông báo về sự xấc láo này, và sẽ cho đem tất cả những kẻ dắt lạc đà ra xử tử."
"Xin chàng, thưa phu quân," thần van nài, "hãy rộng lượng tha thứ cho họ, bởi họ hoàn toàn vô tội."
"Sao cơ, phu nhân," chàng gặng hỏi, "vậy rốt cuộc ta phải tin điều gì đây? Hãy nói sự thật đi; bởi ta quyết tâm nghe chân tướng từ chính miệng nàng."
"Thưa chàng," thần đáp, "chỉ là lúc ấy thần thấy chóng mặt rồi ngã xuống, mọi chuyện chỉ có thế thôi."
Nghe đến đây, phu quân liền mất hết kiên nhẫn.
"Ta đã," chàng nói, "quá ư kiên nhẫn lắng nghe những lời ngụy biện của nàng rồi."
Vừa dứt lời, chàng vỗ tay ra hiệu, và ba tên nô bộc bước vào. "Ra tay đi," chàng lệnh: "chém làm đôi rồi quăng mụ ta xuống sông Tigris. Đây là hình phạt ta giáng xuống những kẻ được ta trao trọn trái tim mà dám phản bội lời thề."
Thần khẩn khoản van xin, nhưng mọi lời cầu khẩn đều vô ích, đúng lúc ấy bà nhũ mẫu của chàng vừa bước vào, vội sụp xuống quỳ lạy tìm cách xoa dịu cơn thịnh nộ của chàng.
"Hỡi con trai của ta," bà thưa, "vì ta từng là nhũ mẫu nuôi nấng con từ tấm bé, xin hãy suy xét rằng 'kẻ sát nhân sẽ đền mạng', và nếu làm vậy con sẽ bôi nhọ danh tiếng cùng đánh mất sự kính trọng của người đời."
Bà cất lời bằng giọng điệu đầy xúc động, đẫm nước mắt, cuối cùng đã thuyết phục được chàng từ bỏ ý định ác độc.
"Thôi được," chàng bảo nhũ mẫu, "vì nể tình người, ta sẽ tha mạng cho mụ; nhưng mụ ta phải mang trên người những vết tích để đời để ghi nhớ tội lỗi của mình."
Nói đoạn, theo lệnh chàng, một tên nô bộc dùng roi mây quật liên tiếp lên sườn và ngực thần đau điếng, rách cả da lẫn thịt, khiến thần ngất lịm đi. Trong tình trạng ấy, chàng sai chính những kẻ hành quyết ý muốn của mình khiêng thần về phòng, nơi bà lão tận tình chăm sóc. Thần phải nằm liệt giường suốt bốn tháng trời. Cuối cùng vết thương cũng lành. Những vết sẹo mà, trái với mong muốn của thần, hôm qua bệ hạ đã nhìn thấy, từ đó vẫn hằn in cho đến tận bây giờ.
Ngay khi có thể đi lại và ra ngoài, thần quyết định lui về căn nhà do người phu quân đầu tiên để lại, nhưng thần chẳng thể tìm nổi vị trí nó từng tọa lạc nữa, bởi người phu quân thứ hai đã sai người san bằng mặt đất nơi ấy.
Roi vào cảnh khốn cùng không nơi nương tựa, thần đành cậy nhờ vào người tỷ tỷ kính yêu Zobeide. Tỷ ấy đón tiếp thần bằng sự ân chuẩn quen thuộc, khuyên thần hãy nhẫn nại chịu đựng nghịch cảnh, thứ mà chẳng ai trên đời có thể tránh khỏi. Để minh chứng cho lời mình, tỷ ấy kể cho thần nghe về nỗi bất hạnh mất đi vị vương tử phu quân do cơn ghen tuông của hai người tỷ muội. Tỷ ấy cũng thuật lại tai nạn khiến họ bị hóa thành loài chó; và cuối cùng, sau muôn vàn biểu hiện thương yêu dành cho thần, tỷ ấy đưa thần đến ra mắt người muội út, người cũng tìm đến chốn nương thân này sau khi mẫu thân qua đời; và từ đó chúng thần cứ thế quây quần chung sống dưới mái nhà mà bệ hạ đã bắt gặp khi ngài vi hành ghé thăm đêm qua.
Vị khalip công khai bày tỏ sự kinh ngạc trước những gì vừa nghe, rồi cất lời hỏi Zobeide: "Thưa phu nhân, vị tiên nữ mà các nàng từng giải cứu, người đã áp đặt một mệnh lệnh ngặt nghèo lên các nàng, có hé lộ chốn dung thân của bà ta, hay nói khi nào sẽ khôi phục hình hài nguyên vẹn cho các tỷ muội của nàng không?"
"Hỡi Thủ lĩnh của những tín đồ trung kiên," Zobeide đáp, "vị tiên nữ thực sự đã để lại cho thần một nhúm tóc, và dặn rằng sự hiện diện của bà ấy có một ngày sẽ hữu dụng đối với thần; khi ấy, nếu thần chỉ cần đốt hai nhúm tóc này, bà ấy sẽ tề tựu bên thần ngay tức khắc."
"Thưa phu nhân," vị khalip gặng hỏi, "nhúm tóc ấy đang ở đâu?"
Nàng đáp: "Kể từ dạo đó, thần luôn nâng niu cẩn trọng đến mức lúc nào cũng mang theo bên mình."
Nói đoạn, nàng lấy nó ra từ chiếc hộp đựng và cung kính trình lên ngài.
"Thế thì hay quá," vị khalip phán, "chúng ta hãy triệu vị tiên nữ ấy đến đây; các nàng chẳng thể chọn thời điểm nào thích hợp hơn lúc này đâu, bởi trẫm đang nóng lòng muốn gặp mặt bà ta."
Được sự đồng thuận của Zobeide, người ta mang lửa tới, và nàng ném toàn bộ búi tóc vào đống lửa. Cung điện bỗng chốc rung chuyển dữ dội, và vị tiên nữ hiện diện trước mặt vị khalip trong hình hài một phu nhân xiêm y vô cùng lộng lẫy.
"Hỡi Thủ lĩnh của những tín đồ trung kiên," bà cất lời thưa với vị quân vương, "ngài thấy đấy, thần đã sẵn sàng tuân lệnh. Theo ý nguyện của ngài, thần không chỉ khôi phục hình hài xưa cho hai vị phu nhân này, mà còn chữa lành những vết sẹo trên thân thể người phu nhân đây, đồng thời vạch mặt kẻ từng hành hạ nàng."
Vị khalip sai người đem hai con chó từ dinh thự của Zobeide vào, và khi chúng vừa đến, vị tiên nữ liền đòi một cốc nước. Bà lẩm nhẩm đọc vài câu thần chú chẳng ai hiểu nổi; rồi vẩy một ít nước lên người Amina và phần còn lại lên hai con chó, ngay lập tức hai con vật biến thành hai vị phu nhân xinh đẹp tuyệt trần, còn những vết sẹo trên người Amina cũng biến mất hoàn toàn.
Xong xuôi, tiên nữ quay sang thưa với vị khalip: "Hỡi Thủ lĩnh của những tín đồ trung kiên, giờ là lúc thần phải vén màn bí mật về người phu quân vô danh mà ngài hằng truy tìm. Chàng chính là vương tử Amin, đích tử của ngài, người đã dùng mưu kế đưa vị phu nhân này về tư dinh để thành hôn. Còn về những đòn roi mà chàng sai người giáng xuống nàng, chàng phần nào có thể được châm chước; bởi chính những lời ngụy biện của vị phu nhân này đã khiến chàng lầm tưởng rằng nàng là kẻ có lỗi nhiều hơn thực tế."
Dứt lời, bà cúi đầu bái yết vị khalip rồi biến mất.
Vị khalip vô cùng mãn nguyện trước những đổi thay kỳ diệu diễn ra nhờ công lao của mình, liền ban hành những quyết sách sẽ còn mãi lưu danh muôn thuở. Đầu tiên, ngài cho triệu hồi vương tử Amin đến, thông báo rằng ngài đã thấu tỏ cuộc hôn nhân bí mật cũng như cách chàng đối xử tàn nhẫn với Amina chỉ vì một lý do cỏn con. Nghe vậy, vương tử liền tuân lệnh phụ vương, lập tức đón nàng về đoàn tụ.
Ngay sau đó, Haroun al Raschid tuyên bố sẽ trao trọn trái tim và bàn tay mình cho Zobeide, đồng thời ban ba vị phu nhân còn lại cho các tu sĩ tu khổ hạnh, vốn là các vương tử con vua, những người đã hân hoan đón nhận họ làm hiền thê. Vị khalip ban cho mỗi đôi uyên ương một cung điện nguy nga tráng lệ giữa lòng thành phố Bagdad, cất nhắc họ lên những chức vị cao quý nhất trong triều đình và cho phép tham dự triều chính.
Vị đại pháp quan của Bagdad được triệu đinh cùng các nhân chứng để tiến hành lập khế ước hôn nhân; và vị khalip, bằng sự ân chuẩn của mình đem lại hạnh phúc cho những con người từng gánh chịu bao tai ương khôn xiết, đã thu hút về cho bản thân muôn vàn phước lành.