Ngôi Nhà Có Chớp Cửa Màu Xanh

Lượt đọc: 405 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 8

❊ ❊ ❊

Tất cả lũ trẻ đã vào lớp học. Con đường trở nên vắng vẻ trong sự tĩnh lặng bất ngờ. Người thợ mộc xiên xéo bước ngang qua đường, phủi những dăm bào và mùn cưa bám trên chiếc tạp dề trắng của ông. Không còn dấu hiệu sự sống nào khác dưới ánh nắng. Chỉ thỉnh thoảng từ đằng xa, phía xưởng rèn, vọng lại tiếng búa đập đe lanh lảnh.

John rón rén đi ngược lên phố, bám sát vào bức chân tường. Việc có mặt ở đó vào giờ này khiến cậu có cảm giác bất thường; vạn vật đều mang một vẻ tĩnh mịch, lạ lẫm. Những bức tường nhà trắng phau như đang khiển trách kẻ trốn học bằng những gương mặt lặng câm.

Một mùi hương nồng đượm của hoa bức tường thoảng qua bầu không khí oi ả. John thấy đó là một thứ mùi cô quạnh, liền cắm cổ chạy đi.

— Johnny cưng, con bị sao thế? — mẹ cậu thốt lên khi cuối cùng cậu lén lút bước vào qua cửa ngách. — Con ốm à, con yêu?

— Con muốn về nhà, — cậu nói. Đó chẳng phải là lời bào chữa; đó chỉ là sự giãi bày buồn bã và giản đơn cho ước muốn của cậu.

— Sao lại thế, cục cưng của mẹ?

— Con ghét trường học, — cậu nói với vẻ cay đắng; — lúc nào con cũng muốn ở nhà.

Người mẹ nhìn thấy vết rách trên miệng con trai.

— Johnny, — bà lo lắng kêu lên, — môi con bị sao thế, con yêu? Có đứa nào gây sự với con à?

— Là Swipey Broon, — cậu nói.

— Có đời thuở nhà ai thế không hả? — bà kêu lên. — Mọi chuyện đã đi đến mức nước này rồi sao, khi những đứa trẻ nhà lành không thể đến trường mà không bị lũ rách rưới bâu lấy hành hạ! Nhưng mà[Pg 57] còn trông mong gì được nữa? Scotland không còn được như xưa nữa rồi! Nó đã bị lũ Ai-len bẩn thỉu tràn ngập mất rồi!

Trong cơn giận dữ, bà không nhìn thấy chiếc giẻ lau bát nhơ nhớp nằm trên chiếc ghế ở phòng ngách, nơi bà ngã sụp xuống vì kiệt sức bởi cơn thịnh nộ.

— Ồ, nhưng con cũng cho hắn một trận ra ra trò đấy chứ, — John ra điều ta đây khoác lác. — Con dọa đánh rụng hết rận trên người hắn. Tụi nhóc kia đứng về phe nó, không thì con đã nện cho hắn một trận tơi bời rồi.

— Đương nhiên là chúng phải bênh nó rồi, — bà kêu lên. — Nhưng đó chỉ là sự ganh tị thôi, Johnny ạ. Đừng bận tâm, con yêu; chẳng mấy chốc nữa con sẽ được nghỉ học, và chẳng có đứa nào trong lũ chúng có sẵn cơ nghiệp chờ sẵn để con bước chân vào đâu.

— Mẹ ơi, — cậu nài nỉ, — hãy để con ở lại đây hết ngày hôm nay đi!

— Ồ, nhưng còn bố con thì sao, Johnny? Lỡ ông ấy nhìn thấy con thì sao!

— Nếu mẹ cho con mượn mấy cuốn tiểu thuyết của mẹ để đọc, con sẽ lên gác mái trốn, rồi mẹ bảo Jenny đừng nói gì là được chứ gì.

Bà đưa cho cậu một mẩu bánh lót dạ cùng một chồng truyện ngắn, rồi cậu ron rén lên căn gác mái trống trải và ngồi xổm trên sàn gỗ trần trụi. Ánh nắng chiếu qua ô cửa sổ trời, tạo thành một vệt sáng hình chữ nhật ở giữa sàn nhà. John chú ý đến cái đầu đinh nhô lên lấp lánh. Cậu có thể nghe thấy tiếng chim bồ câu gù gù trên mái nhà, và chốc chốc lại phát ra tiếng lạo xạo khi chúng trượt chân trên nhữngh phiến đá rồi tuột dần xuống máng xối. Ngoài những âm thanh đó ra, mọi thứ đều tĩnh lặng, tĩnh lặng đến rợn ngợp. Có lúc một chiếc xô kẽm va vào nhau kêu leng keng ở dưới sân, và cậu giật mình thon thót, tự hỏi không biết đó có phải là bố mình không!

Nếu trẻ con nhà Gourlay là những đứa trẻ bình thường thì hẳn cậu đã có được niềm hạnh phúc tột cùng, với sách để đọc và một căn gác mái để đọc chúng. Bởi vì việc rúc mình dưới những mái ngói cũng đáng yêu đối với một đứa trẻ chẳng kém gì nhà thơ, dẫu lý do tìm nơi ẩn náu của họ có phần khác nhau. Căn gác mái của bạn chính là vương quốc thực sự của nhà thơ, nơi sát gần những vì sao; những ô cửa sổ bên hông trói buộc họ vào mặt đất, nhưng cửa sổ trời lại hướng về[Pg 58] cõi trời cao. (Đó là lý do tại sao rất nhiều nhà thơ sống trên gác mái, điều đó là cái chắc.) Nhưng đối với một cậu bé, điều khiến cậu yêu thích chính là sự kín đáo của căn gác dành cho cậu và những trang sách; ở đó, cậu làm chúa tể của trí tưởng tượng; ở đó, khi thế giới xấc láo bị che khuất khỏi tầm mắt, cậu phi ngựa cùng tên trộm cướp hào hiệp Turpin trong đêm dưới ánh trăng mờ ảo. Đứa trẻ có óc phán đoán nào lại muốn đọc về Turpin trong một phòng khách tươm tươm chứ? Một căn gác xép chứa cỏ khô mới là nơi tuyệt vời, nơi bạn có thể trốn trong một góc đầy bụi bẩn, nhìn qua khe hở bọn tay sai bất lực của Sở cảnh sát Bow Street, và nghe tiếng con Black Bess—con chiến mã tốt!—đang giậm chân trong chuồng kín của nó, rồi sẵn sàng lao xuống khi một gã xà ích thân thiện thét lên: "Jericho!" Nhưng nếu không có sẵn gác xép thì một căn gác mái đơn thuần cũng đã quá đủ rồi. Và vì thế, lẽ ra John phải đang tận hưởng niềm vui sướng tột độ, quả thực có lúc cậu đã như vậy. Nhưng cậu đã thể hiện sự khác biệt với một đứa trẻ bình thường bằng cách tự chuốc lấy sự cô đơn. Cậu thừa hưởng từ mẹ một thứ sở thích ngớ ngẩn dành cho những cuốn sách ngớ ngẩn, nhưng đối với cậu, việc đọc sách là một quá trình nhiêu khê, và cậu chẳng bao giờ nhớ nổi cốt truyện. Điều cậu thích nhất (dù cậu không thể diễn tả nổi) là một bức tranh sống động về mặt hình ảnh. Khi làn khói phì phò từ hai kẽ mũi của con Black Bess tan dần khỏi vũng nước dưới ánh trăng, và gương mặt trắng bệch của người đàn ông đã chết trừng trừng nhìn Turpin qua làn nước, John nhìn thấy và rùng mình, trợn tròn mắt nhìn nỗi kinh hoàng đang trân trân nhìn lại. Cậu cảm nhận rõ ràng tất cả; cậu nghe thấy tiếng nước rỉ qua đôi môi của con ngựa tơ, tiếng ực rỗng tuếch khi nước trôi xuống, tiếng cọt kẹt của chiếc yên ngựa bên dưới hông Turpin; cậu nhìn thấy lớp mồ hôi loang lổ làm xù lông trên chiếc cổ cong của nó, và luồng hơi nóng hừng hực mà nó thổi ra khi ngừng uống nước, rồi cả gương mặt đáng sợ đó đang lườm nguýt từ vũng nước.—Có lẽ xét cho cùng, cậu cũng chẳng khác mấy so với một đứa trẻ bình thường, bởi vì đó chính là thể loại mà cậu ưa thích. Cậu ước gì bây giờ mình có sách viết về Turpin, bởi vì mấy tờ báo tạp chí của mẹ toàn viết về những người đàn ông có bờ vai rộng không tưởng và vòng eo thon đến khó tin, những kẻ cứ hỏi Angelina rằng nàng có yêu họ không. Quả thực, có lần một câu văn có phần hơi hoa mỹ[Pg 59] đã chạm đến dây thần kinh thị giác của cậu: "Qua khe rèm lá sách, một tia sáng vàng dài rọi xuyên qua căn phòng mờ ảo tuyệt đẹp và chiếu thẳng vào chiếc giày nhung đồng xinh xắn đang lấp ló bên dưới vàm váy của Angelina; nó bỗng biến thành một chiếc giày bằng vàng ròng giữa chốn tối tăm." John nhìn thấy cảnh đó và sáng bừng cả mặt, nhưng ngay khoảnh khắc tiếp theo, họ bắt đầu bàn chuyện tình yêu và cậu lập tức mù tịt chẳng hiểu gì. "Quỷ tha ma bắt chúng mày và cả chuyện tình yêu của chúng mày nữa!" cậu lẩm bẩm.

Đối với cậu, quả thực việc đọc sách chưa bao giờ là gì khác ngoài một phương tiện để trốn chạy khỏi những thứ khác; cậu chẳng bao giờ nghĩ đến một cuốn sách chừng nào còn những thứ để ngắm nghía. Quả thật, có những thứ khác biệt với những thứ còn lại. Những sự việc của thế giới bên ngoài, nơi cậu từng vênh váo trước mặt bạn bè rồi bị đòn, hay làm bài tệ hại rồi lại bị đòn tiếp, hằn sâu vào tâm trí cậu một cách sống động, và cậu căm ghét những ấn tượng đó. Khi Swipey Broon nổi giận, các lỗ chân lông tiết mồ hôi luôn lấm tấm rõ mồn một trên chóp chiếc mũi lốm đốm của hắn—khi John nghĩ về Swipey với sự giận dữ vào chiều nay, cậu liền nhìn thấy những lỗ chân lông đẫm mồ hôi đó hiện ra trước mắt và chỉ muốn đấm cho bét nhè. Mùi vec-ni của những chiếc bàn học, mùi hoa bức tường nhà cô Manzie trên đường đến trường, mùi của chính ngôi trường đó—với tất cả những thứ ấy, cậu nhạy cảm đến mức bệnh hoạn, và cậu căm ghét chúng. Nhưng cậu lại yêu những ấn tượng từ ngôi nhà của mình. Tâm trí cậu tràn ngập những nhận thức mà bản thân cậu không hề ý thức được, cho đến khi cậu tìm thấy một trong số chúng được ghi lại trong sách, và đó mới chính là cuốn sách dành cho cậu. Bản năng vật chất kỳ lạ luôn lôi kéo tâm trí cậu đến chỗ căm ghét hoặc yêu thương. Vào mùa hè, cậu thường bò lủi vào tận gốc của một hàng rào cũ, giữa lớp mùn đen và những cành cây khô héo, rồi ngắm nhìn một con bọ cánh cứng đầu đỏ bò chậm chạp lên một mẩu gỗ cho đến gần tới đỉnh, rồi bất ngờ rơi tòm xuống, và lại kiên nhẫn bò tiếp—cậu cứ chăm chú quan sát điều đó với sự tò mò và ghi nhớ mãi mãi. "Johnny," có lần mẹ cậu nói, "sao con lại cứ chui rúc vào mấy bụi cây để ngắm nghía mấy thứ gớm ghiếc đó làm gì?"

[Pg 60]

— Chúng lạ lắm, — cậu trầm ngâm đáp.

Dù cậu có hơi chậm chạp trong việc đọc sách, bà vẫn tin chắc rằng rồi cậu sẽ làm nên sự nghiệp, bởi vì, ồ, cậu là một đứa trẻ rất biết quan sát.

Nhưng chẳng có gì có thể chạm đến cảm xúc của cậu trong cuốn "Lời cầu hôn của Angelina"; cậu đang lạc bước trong một thế giới xa lạ. Đó là một cốt truyện rắc rối, và vì một số tập báo bị thất lạc, cậu lại không đủ nhạy bén để nắm bắt ý nghĩa của câu chuyện. Cậu đọc chậm chạp và chẳng chút hứng thú. Những âm thanh của thế giới bên ngoài vọng đến chỗ cậu trong sự cô đơn và làm cậu bực bội, bởi vì trong lúc tò mò không biết chúng là gì, cậu lại chẳng dám ló mặt ra nhìn. Cậu nghe thấy tiếng bánh xe lộc cộc đi vào sân lớn; chắc đó là Peter Riney từ Skeighan trở về cùng với chiếc bếp lò. Có lần cậu nghe thấy tiếng quát tháo eo xèo của bố ở hành lang cùng tiếng mẹ cao giọng phản đối, và rồi—ôi, kinh khủng chưa!—bố cậu bước lên cầu thang. Liệu ông có bước vào gác mái không? John đang nằm nghiêng bên trái, cảm thấy trái tim đập thình thịch dồn dập đập vào mặt ván sàn, và cậu không thể dời đôi mắt đầy kinh hãi khỏi chân cánh cửa. Nhưng những bước chân nặng nề đã đi qua và rẽ sang phòng khác. Vòm miệng khô khốc của John há hốc, và chiếc áo sơ mi dính chặt vào lưng.

Những bước chân nặng nề lại quay trở lại chiếu nghỉ.

— Cái khoan của tao đâu? — bố cậu quát vọng xuống cầu thang.

— Ơ, em làm mất cái đồ khui nắp chai nên đã lấy nó để mở một chai rượu rồi, — mẹ cậu mệt mỏi kêu lên. — Nó đây này, anh ơi, trong ngăn kéo bếp ấy.

— Hừ! — bố cậu gầm lên, và cậu biết chắc ông đang tức điên lên được. Lỡ ông bước vào thì sao!

Nhưng ông đã nện những bước chân nặng nề xuống cầu thang, và John, sau khi đợi cho nhịp tim lắng xuống, lại tiếp tục đọc sách. Cậu nghe thấy mấy người thợ nề ở dưới bếp đang bận rộn lắp ráp bếp lò, và cậu rất muốn được xuống xem nhưng không dám đi xuống cho đến sau bốn giờ. Ở đây một mình thật cô đơn. Một cơn gió nóng nổi lên, rít lên qua ổ khóa một cách thê thiết; "u-wu-u", nó kêu lên, và âm thanh đó dìm cậu ngập chìm trong một nỗi u sầu mơ hồ. Vệt sáng vàng đã dịch chuyển sang phía lò sưởi; Janet từng nhóm lửa ở đó vào mùa đông năm ngoái, và tro tàn chưa bao giờ được dọn dẹp sạch sẽ, và giờ đây ánh sáng đang trải dài, vàng rực và sống động, lên một cục than xỉ đỏ và một mẩu củi cháy dang dở. Một mảnh giấy trắng bóng đã bị vứt bừa bãi vào chiếc lò sưởi lộn xộn, và trong khoảng hõm cong của nó, một lớp bụi đen mỏng đã tích tụ lại—ánh sáng chiếu rọi làm nổi bật rành rành. Tất cả những thứ đó đều được cậu bé ghi nhận và láng mờ cảm nhận được sự khó chịu của chúng. Cậu buộc phải đọc sách để thoát khỏi cảm giác ấy. Nhưng đó chỉ là những con chữ, những con chữ và những con chữ mà cậu đọc; chủ đề ra sao hoàn toàn chẳng quan trọng gì. Đầu cậu nặng trĩu tựa lên bàn tay trái và miệng há hốc, trong khi đôi mắt thẫn thờ lướt dọc theo các dòng chữ. Cuối cùng, cậu cũng thành công trong việc thôi miên bộ não của mình, chỉ bằng hành động đờ đẫn nhìn chằm chằm vào trang giấy.

Cuối cùng cậu cũng nghe thấy tiếng Janet ở hành lang. Điều đó có nghĩa là giờ học đã kết thúc. Cậu rón rén bò xuống cầu thang.

— Con đã trốn học đúng không, — Janet nói, và cô bé gật đầu ra điều buộc tội. — Tớ mách bố bây giờ.

— Cậu mà dám—— — cậu nói, rồi giơ nắm đấm đe dọa cô bé. Cô bé lùi lại sợ hãi. Cả hai cùng bước vào nhà bếp.

Chiếc bếp lò đã được lắp đặt suôn sẻ, và ông Gourlay đang giới thiệu nó với Grant xứ Loranogie, người nông dân đứng đầu hạt. Bà Gourlay đứng bên bàn bếp, ngắm nhìn món đồ mới của mình với một nụ cười nhợt nhạt mang vẻ bằng lòng. Bà rất vui khi ông Grant được tận mắt thấy món đồ mới tuyệt vời mà nhà họ đã sắm được. Bà lắng nghe cuộc trò chuyện của những người đàn ông với một nụ cười thoảng qua trên đôi môi mệt mỏi, đôi mắt hướng về chiếc bếp lò bệ vệ.

— Chà, đúng là một món đồ nội thất đẹp tuyệt, — Loranogie nói. — Anh mang nó về đây bằng cách nào thế, anh Gourlay?

[Pg 62]

— Tôi đã đến Glasgow và đặt làm riêng đấy. Nó được chở đến Skeighan bằng tàu hỏa, rồi chính súc vật nhà tôi kéo nó về qua đây. Cái chắn lò sưởi này là một điểm đặc biệt đấy, — ông nói thêm với vẻ tự đắc; — bếp lò kèm theo cái này là rất hiếm thấy.

Tấm chắn lò sưởi to lớn chạy dài từ đầu này sang đầu kia của lò sưởi, nhô ra phía trước một chút; phần gờ của nó là một thanh thép vuông vức, nặng nề, với những cạnh sắc bén, sáng bóng.

— Cả cái kẹp lò này nữa; này nhé, đằng sau nó là cả một câu chuyện đấy. Tôi đã bắt buộc họ phải làm cho bằng được đấy. Cái gã ở Glasgow đó đúng là một tên ranh con vô học. Tình cờ tôi bảo hắn rằng tôi muốn cái đầu kẹp lò có kích thước y hệt như phần gờ của tấm chắn lò sưởi! 'Ông cần cái kẹp lò đầu nặng làm quái gì?' hắn ta bảo thế; 'tất cả những gì ông cần chỉ là một thứ nhỏ nhắn để cời than thôi chứ gì.' 'Thế hả?' tôi đáp. 'Mỏi tao muốn gì mà mày biết rõ thế?' Tôi cho hắn thấy tay tôi luôn! Cái đầu kẹp lò có kích thước y hệt như phần gờ; tôi đã đặt làm để chúng khớp với nhau đấy.

Loranogie nghĩ rằng thật ngớ ngẩn khi Gourlay lại đi bận tâm về một cái kẹp lò. Nhưng dĩ nhiên, tính hắn ta vốn dĩ là thế. Hễ cái tên ở Glasgow dám phản đối ý thích của hắn, thì Loranogie thừa biết, Gourlay thế nào cũng sẽ làm cho bằng được.

Người thương gia buôn ngũ cốc cầm thanh kim loại nặng trên tay. — Chà, đây đúng là một thứ vũ khí đáng sợ, — ông nói, ý muốn đùa cợt. — Anh có thể dùng nó để giết người đấy.

— Chuẩn xác là thế đấy, — Loranogie nói; — anh có thể tước mạng một người chỉ với một nhát duy nhất.

Những người lớn tuổi, bận rộn với những vấn đề quan trọng hơn, chẳng thèm chú ý đến lũ trẻ đang chen chúc lên phía trước và ngước nhìn khuôn mặt họ khi họ trò chuyện, với đôi mắt tò mò quan sát. John, với bản năng hay để ý mọi thứ, liền cầm cái kẹp lò lên khi bố cậu đặt nó xuống, để xem nó có thực sự bằng kích thước của phần gờ không. Nó quá nặng để cậu có thể nhấc lên bằng cán; cậu đành phải nhấc nó ở đoạn giữa. Janet đứng bên khuỷu tay cậu, chăm chú nhìn. — Cậu có thể giết người bằng thứ này đấy, — cậu nói với vẻ quan trọng, mặc dù con bé đã nghe thấy điều đó rồi. Janet trừng mắt nhìn và rùng mình.[Pg 63] Sau đó, cậu bé đặt phần đầu của chiếc kẹp lò dọc theo phần gờ, căn chỉnh các cạnh khít vào nhau với độ chính xác tuyệt hảo.

— Mẹ ơi, — cậu kêu lên, quay người về phía mẹ với vẻ đầy hứng khởi, — mẹ nhìn này! Nó y hệt một kích cỡ luôn!

— Đặt xuống đi, cậu tướng, — bố cậu nói với một nụ cười nhợt nhạt hướng về phía Loranogie. — Không khéo mày sắp đi giết người ta đến nơi rồi đấy.

[Pg 64]

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.