Như người vừa giật mình tỉnh giấc mộng ban ngày, Gourlay đột ngột quay khỏi cánh cổng xanh và bước vào khoảng sân. Jock Gilmour, gã lao công vặt, đang kỳ cọ bốn chân một con ngựa bên máng nước. Đó chính là cỗ xe ngựa của riêng Gourlay, phương tiện ông vẫn dùng để đi lại khắp vùng. Nó là một con ngựa ô—Gourlay luôn "tự đặt cho mình nguyên tắc" phải đi xe ngựa ô. "Ngựa tía cho sự bền bỉ, ngựa ô cho tốc độ," ông thường bảo vậy, biến sở thích ngẫu hứng của mình thành một chân lý mang sức nặng của luật pháp.
Gilmour đang vô cùng cáu kỉnh vì bị bắt dậy từ lúc năm giờ sáng để lật đi lật lại hàng trăm khối phô mai, nhằm ngăn không cho chúng bị phình biến dạng vì sức nóng, dẫn đến nứt nẻ và hỏng mất. Gã không buồn ngẩng đầu lên khi chủ bước tới. Và vì cái đầu gục xuống ấy, người ta dễ dàng chú ý đến chiếc cổ áo giả da mà gã đang đeo, được phủ một lớp bóng với các sọc đen đỏ. Đó là loại cổ áo rất được bọn cày thuê ưa chuộng, bởi chỉ cần nhúng xuống máng ngựa mỗi tháng một lần là đủ sạch. Giữa chiếc cổ áo sọc vằn và mái tóc gã (khi cúi đầu), sắc đỏ rám nắng của phần gáy hiện lên rất rõ ràng—những sợi tóc vàng cắt ngắn nổi bật lên trắng bợch trên làn da đỏ lựng.
Con ngựa giật mình thót lại khi dòng nước lạnh tát vào chân, rồi quay đầu lại đùa cợt định ngoạm lấy gã nài ngựa. Gilmour, vẫn trong tư thế cúi gập, bèn thúc cùi chỏ vào mạn sườn nó. Con vật tức giận lồng lên, nhưng Gilmour liền chạy tới tóm lấy đầu nó kèm theo những lời chửi rủa đanh thép, rồi dắt nó về phía cửa chuồng. Chân sau phía ngoài vẫn chưa được rửa sạch.
"Con ngựa này chỉ có ba chân thôi à?" Gourlay nhỏ nhẹ cất lời.
Gilmour lầm bầm đầy khó chịu, dắt con ngựa quay lại máng nước.
"Mày vừa lẩm bẩm gì đấy hả?" Gourlay hỏi. "Hả?"
Gilmour nín thít không đáp; và lão chủ nhếch mép cười nhạt trước sắc đỏ bừng lên đột ngột lan từ cổ đến tận mang tai gã như sắp nổ tung.
Một cậu thiếu niên, mặc áo sơ mi và quần dài đang đứng bên ô cửa sổ để ngỏ ở tầng trên, đã cúi xuống quan sát cảnh tượng ấy với vẻ tò mò dán chặt mắt vào từng chi tiết. Cậu nhạy bén với mọi chuyển động và sắc thái của sự việc—từ cái giật mình vì thích thú lẫn sợ hãi của con ngựa, tính khí ương ngạnh của gã nài, cho đến ý chí sắt đá của Gourlay. Cha cậu đúng là một tay gớm ghiếc thật đấy! Thật dễ dàng để ông khuất phục Jock Gilmour! Bản thân cậu cũng sợ cha mình, nhưng cậu thích nhìn ông sai khiến kẻ khác phải răm rắp nghe theo. Bởi vì, cậu cũng là John Gourlay cơ mà. Trời ạ, cha cậu đúng là biết cách trị bọn họ!
Ông Gourlay đi tiếp vào khoảng sân trong, nằm sát cửa phòng rửa bát. Sân nhỏ lát đá, bao quanh bởi những bức tường gỗ cao, mang một vẻ tươi mới và sạch sẽ đến lạ kỳ. Một chú bồ câu trống đang kiêu hãnh bước đi, phồng ngực óng ánh và gù gù dưới ánh nắng. Những giọt nước lớn và trong vắt từ vòi bơm bằng gỗ chậm rãi rơi xuống, bắn tóe trên một phiến đá phẳng. Nơi chốn dường như ôm trọn lấy sự tĩnh lặng. Toát lên một cảm giác vừa vẹn tròn vừa bình yên.
Người ta luôn cảm thấy một thứ niềm vui rõ rệt khi ngắm nhìn một khoảng sân gạch yên ả nơi mọi thứ đều ngăn nắp và tinh tươm; trong những ngày nắng ấm, bạn có thể thảnh thơi ngồi trong phòng và ngắm nhìn nó qua ô cửa mở rộng, trong một giấc mơ lười biếng. Cậu thiếu niên đang đứng bên khung cửa sổ phía trên để hóng làn gió mát thổi quanh cổ, cũng cảm nhận trọn vẹn niềm vui ấy; cậu vô cùng ý thức về chú bồ câu đang kiêu hãnh phồng ngực, khoảng sân sạch sẽ, vòi nước đang rỏ giọt, và sự tĩnh lặng bao trùm. Người cha đứng trên bậc thềm bên dưới lại có một niềm vui khác trước cảnh tượng ấy. Sự uể oải tươi mới của buổi sáng cũng bao trùm lấy ông, nhưng chính thứ khác chứ không phải điều đó đã giữ ông đắm chìm trong niềm hạnh phúc vu vơ. Ông đang ngây ngất tận hưởng cảm giác sở hữu cơ ngơi xung quanh mình, thứ niềm vui lớn lao nhất mà một con người có thể có được. Cảm xúc trong ông, dù sâu sắc đến đâu, vẫn hoàn toàn mơ hồ và không thành lời. Nếu bạn hỏi Gourlay rằng ông đang nghĩ gì, ông sẽ chẳng thể trả lời nổi, ngay cả khi ông sẵn lòng đáp lại bạn một cách nhã nhặn—điều vốn dĩ rất khó xảy ra. Thế nhưng toàn bộ con người ông, cả thể xác lẫn tâm trí (thậm chí thể xác còn nhiều hơn tâm trí), đang ngập tràn cảm giác rằng những tòa nhà tuyệt đẹp xung quanh là của chính ông, rằng ông đã giành được chúng bằng chính nỗ lực của mình, và xây dựng chúng thật bề thế, uy nghi trước mặt thiên hạ. Ông đắm chìm trong ý nghĩ đó.
Tất cả mọi người đều ngập tràn niềm kiêu hãnh thầm lặng ấy khi ngắm nhìn nhà cửa và điền trang do chính tay họ gầy dựng nên—ngắm nhìn nhà cửa nhiều hơn đất đai, bởi ngôi nhà mà một người xây lên dường như bày tỏ tính cách của anh ta và đại diện cho anh ta trước thế giới, như một minh chứng cho sự thành công. Nó mang dấu ấn cá nhân rõ nét hơn những mảnh đất lạnh lùng. Ai cũng biết đến thứ niềm êm dịu khi ngắm nhìn tài sản của chính mình. Nhưng trong ý thức về tài sản của Gourlay lại ẩn chứa một yếu tố khác—một yếu tố độc nhất vô nhị, phủ lên nó thứ ánh sáng ấm áp nhất. Luôn ý thức rằng mình đang lép vế trước những người hàng kém xảo quyệt hơn, những người có thể đạt được địa vị xã hội mà ông không tài nào vươn tới, ông vẫn cảm thấy có một phương tiện, một phương tiện vật chất, giúp ông giữ vững vị thế và khẳng định lại bản thân—đó chính là sự bề thế trong việc kinh doanh của ông, và mọi thứ đi kèm với nó, trong đó ngôi nhà là trung tâm. Đó là lý do tại sao ông đã bỏ ra đống tiền lớn cho ngôi nhà đó. Đó là lý do tại sao ông lại cảm thấy sung sướng tột cùng khi ngắm nhìn nó. Mỗi lần nhìn ngắm cơ ngơi này, ông lại trào dâng cảm giác chiến thắng trước điều mà ông biết rõ mồn một trong xương tủy rằng đó là dư luận bất lợi về mình. Có sự phẫn nộ đan xen trong niềm vui ấy, và niềm vui hòa quyện với sự phẫn nộ thường mang lại cảm giác kích thích mạnh mẽ nhất. Đó chính là niềm vui chiến thắng bất chấp mọi sự chống đối. Ngôi nhà của Gourlay chính là sự biểu hiện bằng vật chất cho niềm vui ấy, được dựng nên bằng đá và vôi.
Không phải là ông đã tính toán một cách có chủ ý khi xây dựng ngôi nhà. Nhưng mọi cải tạo mà ông thực hiện—và ông lúc nào cũng ném tiền vào các công trình cải tạo—đều ẩn chứa động cơ thầm kín là một khao khát ít nhiều mơ hồ nhằm dằn mặt các đối thủ. "Thế này thì khác nào vả vào mặt lão Hạt trưởng!" ông mỉm cười khi cho trồng cả một lùm cây lớn. "Lão Hạt trưởng đời nào có được thứ như thế này! Ha, ha!"
Mang trong mình bản tính cứng cỏi và vô cảm, ông không phải là kiểu người nhạy bén trước mọi lời ong tiếng ve trong những hoàn cảnh mới. Nhưng ông sinh ra và lớn lên ở Barbie, và ông thừa hiểu những người đồng hương của mình—ồ phải, ông quá hiểu họ. Ông thừa biết họ cười nhạo vì ông chẳng có cái tài ăn nói, và chẳng bao giờ có thể làm Hạt trưởng, Ủy viên, Trưởng lão, hay thậm chí là Chủ tịch Công ty Gas! Ồ tốt lắm, tốt lắm; cứ để cho Connal, Brodie và Allardyce tha hồ bàn chuyện thiên hạ và quản lý cái thị trấn này (còn lâu ông mới cho chúng xía vào việc của ông!)—còn bản thân ông, ông chuộng những giá trị vật chất thực tế hơn. Ông chưa từng dám mơ đến chức hạt trưởng, nhưng một người sở hữu ngôi nhà thế này, ông thầm nghĩ, thừa sức bỏ qua cái chức danh đó. Ồ phải chứ; ông cho rằng mình chẳng cần đến nó! Việc xây dựng cơ ngơi to lớn và rực rỡ đến thế đã ngốn của ông không ít tiền mặt, nhưng chà, đáng lắm chứ! Chẳng có lấy một kẻ nào trong thị trấn này có được cơ ngơi bề thế như vậy!
Và cứ thế, dần dà, ngôi nhà đã trở thành niềm đam mê tột bậc trong cuộc đời Gourlay. Người ta truyền tai nhau rằng nếu có lúc nào hồn ma của ông xuất hiện, nó chắc chắn sẽ quanh quẩn tại Ngôi nhà có Khung cửa Chớp Xanh. Phó tế Allardyce, trong một lần cố tỏ ra văn vẻ với ông, đã nhắc lại câu nói đó ngay trước mặt ông. "Chắc là thế rồi!" Gourlay đáp. "Chuyện tôi thích nhà mình hơn cái lũ rác rưởi các người ở nghĩa trang là quá hợp lý còn gì!"
Cả về vẻ bề ngoài lẫn vị trí, ngôi nhà quả là một phiên bản xứng tầm với chủ nhân của nó. Đó là một căn nhà hai tầng vững chãi, đứng hiên ngang và bệ vệ trên một khoảng sân thượng tự nhiên nhô ra một đoạn khá dài hướng về Quảng trường. Dưới chân con dốc nhỏ thoai thoải dẫn xuống khoảng sân thượng ấy là một bức tường đá không quá cao, và những thanh lan phóng sắt bên trên cũng chẳng cao hơn thảm cỏ bên trong. Nhờ thế, toàn bộ ngôi nhà phơi bày trọn vẹn trước mắt từ mặt đất trở lên, không có gì che khuất những ưu điểm tuyệt vời ở mặt tiền. Từ mỗi góc nhà phía sau, những bức tường phụ kéo dài sang cả hai bên phải trái, che khuất khu sân giáp và các dãy kho lúa. Phía trước những bức tường ấy, ngôi nhà dường như ngẩng cao đầu tự khẳng định sự hiện diện. Nó lọt ngay vào mắt người lạ ngay khi bước chân vào Quảng trường. "Đó là cơ ngơi của ai thế?" là câu hỏi tự nhiên của họ. Một ngôi nhà thách thức ánh nhìn theo cách ấy ắt phải mang vẻ hiên ngang, dũng mãnh; nếu bộ dạng của nó tầm thường, thì vị trí chình ình ấy chỉ càng hướng sự chú ý vào những điểm yếu kém của nó mà thôi. Có điều gì đó thật đáng thương ở một ngôi nhà cao, lạnh lẽo, trông như cái vựa lúa đặt chỏng chơ trên sườn đồi; nó chẳng thể giấu nổi sự trần trụi xấu xí; nó phơi bày sự thô kệch một cách câm lặng trước mắt bạn, như một vết nhơ rõ mồn một trên đời, một nơi để gió rít gào quanh năm. Nhưng ngôi nhà của Gourlay hoàn toàn xứng đáng với vị thế uy nghiêm của nó. Hơi bướng bỉnh và cùn mụt ở những đường nét hệt như bản thân Gourlay, nó thu hút và làm thỏa mãn ánh nhìn của bạn y như cách ông vẫn làm.
Và vị trí của nó, "vắt vẻo trên triền đồi kia," biến nó thành đề tài bàn tán không ngớt—với đàn ông thì vì gã bạo chúa làm chủ nó, còn với phụ nữ thì vì người đàn bà tội nghiệp chẳng biết cách tề gia nội trợ. "Phải công nhận, tao chẳng lạ gì khi cái lão gurly Gourlay, như thiên hạ vẫn gọi, lại cộc cằn đến thế," đám đàn bà buôn chuyện tụ tập bên vòi nước, tay chống nạnh với đôi bắp tay to bè, bàn tán; "cái quái gì đã xui khiến lão lấy cái giẻ lau bát ấy thì tao chịu chết không tài nào hiểu nổi! Tao chưa bao giờ nuốt trôi được cái chuyện này!" Riêng đám đàn ông thì xoay chuyển mọi chi tiết về Gourlay và cơ ngơi của lão thành những đề tài đàm tiu mới. "Có gì mới không hả?" một kẻ vừa vắng nhà lâu ngày lên tiếng hỏi; và người thợ rèn, sau khi rít thuốc im lặng suốt năm phút, liền đáp: "Gourlay vừa thay máng xối mới đấy!" "Hừm—à, thế hả, lão Gourlay vừa thay máng xối mới cơ à!" gã khách ù té kêu lên; rồi ánh mắt nheo lại vì thú vị của họ chiếu vào nhau qua những nếp nhăn đỏ au, như thể vừa có một câu nói trào phúng sắc sảo được bắn ra giữa hai người. Tóm lại, Ngôi nhà có Khung cửa Chớp Xanh là chủ đề trên mọi cửa miệng—và nếu có thể, luôn kèm theo một giọng điệu chế nhạo.