Ngôi Nhà Có Chớp Cửa Màu Xanh

Lượt đọc: 430 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 12

❊ ❊ ❊

— Ái chà, anh bạn Templandmuir, đúng là anh rồi! — Gourlay vừa bước tới vừa hào hứng lên tiếng. — Ái chà, khỏe không anh bạn? Vào trong phòng khách đi chứ!

— Chào anh Gourlay, — Templandmuir đáp. Thái độ của hắn có vẻ lầm lì một cách kỳ lạ.

Từ khi kết hôn, viên địa chủ nhỏ có khuôn mặt đỏ phừng phừng ấy đã thay đổi hẳn. Trước đó, hắn sống một cách xuề xòa, thoải mái trên điền trang của chính mình, hài lòng với những khoản thu nhập ít ỏi, và lấy làm tự hào vì được làm bạn với Gourlay — kẻ mà ai nấy đều kính sợ. Nếu cái đầu mụ mẫm của hắn từng có lúc thoáng nghĩ rằng Gourlay lợi dụng tình bạn ấy để mưu lợi riêng, thì sự kiêu căng của hắn lại được vuốt ve bởi thứ uy thế mà hắn có được nhờ mối quan hệ đó. Giống như bao tên bợm nhậu to xác, hung hăng khác, Templandmuir thực chất là kẻ nhát gan, và việc "thân thiết với Gourlay" đã mang lại cho hắn một thứ vỏ bọc che đậy sự hèn kém. "Phải, tôi buồn ngủ rồi," hắn thường ngáp dài ở hội chợ Skeighan Mart; "tối qua tôi vừa có buổi ngồi nhậu dài hơi với John Gourlay," rồi hắn đập roi cưỡi ngựa vào ủng và ra điều ta đây là anh hùng. "Tôi biết chuyện đó ra sao, tôi biết chứ!" Giáo trưởng Connal của Barbie từng thốt lên; "Gourlay vừa vỗ về vừa áp đảo hắn — trước hết là vỗ về rồi sau đó áp đảo — và Templandmuir thì chẳng có gan để dứt áo ra đi!" Giáo trưởng đã nói trúng phóc.

Thế nhưng, khi Templandmuir cưới cô con gái của chủ cối xay ở Mill o' Blink (một bước thụt lùi đáng buồn, theo lời những kẻ tò mò, đối với một dòng dõi Halliday ở Templandmuir), vị điền trang liền thay đổi chóng mặt. Theo tục ngữ Scots hay của chúng tôi, "Con gái chủ cối xay có cái giọng đinh tai nhức óc," và người phu nhân mới của Templandmuir ("một phu nhân chính hiệu đấy!" bà quản gia hoảng hốt thốt lên) đã ứng nghiệm câu tục ngữ ấy. Giọng bà vang lên réo rắt như tiếng gió đông rít qua dinh thự mục nát của gia tộc Halliday. Bà đã bước sang tuổi hươi, và một người phụ nữ sắc sảo ở tuổi hươi hoàn toàn có thể nhào nặn một tấm chồng từ những nguyên liệu kém cỏi nhất. Thời ấy, Templandmuir luôn mang bộ mặt sợ sệt và rụt rè về nhà sớm. Những kẻ bạn rượu của hắn thừa biết cuộc vui đã tàn khi chúng nghe chuyện xảy ra với cái cối xay đá đựng rượu lớn — bà đã biến nó thành máng ăn cho heo. Đó là món gia bảo truyền đời cả trăm tuổi, to đến mức một người phải dang rộng hai tay mới ôm hết, một khối cổ vật bằng đá nguyên khối; thế nhưng khi chồng bà than vãn về việc nó bị hạ thấp giá trị, bà liền quát lên: "Ồ, nó đời nào nhận ra sự khác biệt! Xưa nay nó toàn dùng để cho heo ăn là cùng!"

Tuy nhiên, bà không thỏa mãn với việc chấm dứt những thói quen cũ; bà quyết tâm thiết lập những lề thói mới. Suốt một năm nay, bà đã giục giông giục giã chồng phải dứt khoát cắt đứt với Gourlay. Miền quê đang trên đà đổi mới, bà bảo, và mỏ đá phải thuộc về quyền sở hữu của họ. Không dưới chục lần hắn hứa với vợ sẽ cảnh cáo Gourlay rằng hắn phải trả lại mỏ đá khi hết hạn hợp đồng thuê vào cuối năm, và cũng ngần ấy lần hắn chùng bước trước cuộc đối đầu.

— Tôi sẽ viết thư, — hắn rụt rè đáp.

— Viết thư ư! — bà thốt lên, lòng tự ái bị tổn thương khi nghĩ rằng chồng mình là một kẻ hèn nhát. — Viết thư cơ đấy! Anh bạn trẻ, anh không có lấy một chút gan dạ nào sao? Hãy nghĩ xem hắn đã vơ vét được bao nhiêu từ anh! Hãy nghĩ đến số tiền đáng lẽ phải thuộc về anh nay lại chảy vào túi hắn! Anh phải mừng vì có cơ hội để nói thẳng cho hắn biết chứ. Khỉ thật, nếu tôi là anh thì đời nào tôi bỏ lỡ cơ hội này — cốt để cho hắn thấy bộ mặt lừa đảo của hắn! Ồ, thật là phải lẽ khi tôi — bà nhấn mạnh từ "tôi" một cách kiêu hãnh và dũng mãnh — thật là phải lẽ khi tôi phải sống trong cái ổ mục nát này trong khi hắn xây cả một lâu đài từ tiền của cướp được từ anh! Thật là phải lẽ khi tôi phải chịu đựng cảnh này — bà vung hai tay đầy vẻ khinh miệt về phía ngôi nhà — thật là phải lẽ khi tôi phải chịu đựng điều này, trong khi ả đàn bà lẳng lơ kia lại sở hữu một dinh thự lộng lẫy trên đỉnh đồi! Và từng đồng xu cắc bạc trong gia tài của hắn đều rút ruột từ anh mà ra — kẻ đần độn ấy chẳng kiếm chác được gì từ những việc làm ăn khác — hắn đã thành kẻ ăn mày nếu không vớ được một tên khờ như anh để mặc sức sai khiến. Viết thư ư! Tôi hết sức chịu nổi mấy gã đàn ông đầu đất thế này! Bọn họ mà đòi gánh vác việc thiên hạ ư! Bọn chúng có thể mặc quần, nhưng đàn bà chúng tôi mới là người có bộ óc, tôi dám cá là thế. Chính tôi sẽ ba mặt một lời với con quái vật đen tối đó, — người phụ nữ gan góc thét lên, — nếu anh sợ cái lườm nguýt của hắn. Anh không có gan thì tôi có. Viết thư cơ đấy! Anh hãy mau đến cuộc họp mà cái lão giáo trưởng lú lẫn kia triệu tập đi, và đừng bén mảng về Templandmuir cho đến khi anh đã ngả bài với Gourlay!

Bảo sao Templandmuir trông lại lép vế đến thế.

Khi Gourlay bước đến với vẻ vồn vã được tính toán quen thuộc, viên địa chủ chợt nhớ đến lời vợ dặn và cảm thấy vô cùng áy náy. Thật khó lòng trở mặt với một kẻ luôn áp đặt lên mình tình bằng hữu nồng nhiệt và suồng sã. Gourlay chào đón hắn quá đỗi nồng hậu, chẳng cho hắn một cái cớ nào để bùng nổ cơn giận. Trong tình thế tiến thoái lưỡng nan, hắn đành quay sang bọn trẻ để trì hoãn giờ phút tồi tệ.

— Ái chà, cậu John đấy ư! — hắn cất giọng nặng nề, — mày ở đây cơ à! — Những người xứ Scots cục mịch rất thích nói với người khác rằng họ đang ở đâu. — Mày ở đây cơ à! — Templandmuir nói.

— Dạ, — cậu bé khờ khạo John đáp, — cháu ở đây ạ.

Trên khuôn mặt nhem nhuốc của đứa trẻ hằn lên hai vòng tròn trắng quanh mắt, là dấu tích của việc dùng tay chùi nước mắt suốt cả ngày.

— Dạo này cháu học hành thế nào? — Templandmuir hỏi.

— Ồ, nó là một thằng đần! — Gourlay chen vào. — Nó di truyền tính đó từ mẹ nó! Con bé thì lanh lợi hơn — nó giống bên nhà chúng tôi hơn! Phải không Jenny? — hắn gặng hỏi, rồi giật chỏm tóc đuôi sam của con bé, mỉm cười nhìn xuống con với vẻ trìu mến cục cằn.

— Vâng ạ, — Janet gật đầu, được dịp ve vãn nên bạo dạn hơn, — anh John lúc nào cũng đứng bét lớp. Jimmy Wilson lúc nào cũng đứng đầu, và thầy giáo đã bắt bạn ấy kèm anh John học toán vào ngày hôm nay — sau khi đã cho anh ấy một trận đòn roi!

Con bé thét lên khi chùm tóc bị giật mạnh, ngước đôi mắt ngấn lệ lên để bắt gặp ánh mắt cau có của cha.

— Mày đúng là đồ đần độn! — Gourlay gầm gừ, trừng trừng nhìn đứa con trai với vẻ khinh bỉ tột cùng, — mày không có chút tự ái nào sao lại để con trai nhà Wilson làm chủ đầu mày hả?

John lủi thủi bước khỏi phòng.

— Cứ ngồi đấy nhé, Templandmuir, — Gourlay nói sau một lát. — Tao quay lại ngay đây.

Hắn đi thẳng vào nhà bếp và lấy một chiếc bình pha lê trên chạn bát đĩa. Hắn rất "cầu kỳ" trong việc lấy nước pha whisky. "Ta thích bơm nước thật lạnh," hắn thường khoe, "lạnh buốt ấy, anh biết đấy, cho đến khi ngoài vỏ bình bám một lớp sương mù giống như lớp phấn trên quả mận chín, và rồi, thề có Chúa, anh sẽ được thưởng thức món rượu tuyệt hảo! Ồ không — anh khỏi cần bảo tôi, đời nào tôi thèm bén mảng đến giọt rượu nào nếu nước không lạnh ngắt như đá." Hắn không bao giờ thay đổi thứ đồ uống mà hắn ca tụng. Trong những buổi ngồi nhậu kéo dài với Templandmuir, hắn thường chuồn ra chỗ máy bơm nước trước mỗi lần pha rượu để lấy cho được dòng nước đủ độ lạnh.

Tối nay hắn cũng sẽ nâng ly cạn chén với Templandmuir như mọi khi, cho đến khi viên địa chủ ngà ngà say lại tưởng bám được vào một trang nam nhi hào hiệp, kẻ thân thiết với John Gourlay — và rồi, bản thân thì tỉnh như sáo, hắn sẽ tự tay đánh xe đưa lão về nhà vào lúc nửa đêm về sáng. Và trong lần gặp tới, gã địa chủ hão huyền kia sẽ tự đắc cười khà khà: "Khỉ thật, đêm hôm âý thật tuyệt." Bằng một thứ ranh mãnh thô thiển như vậy, Gourlay đã duy trì uy thế của mình suốt bao năm qua, và tối nay hắn vẫn sẽ tiếp tục duy trì nó. Hắn bước ra máy bơm để tự tay xách nước cho chén rượu khai vị đầu tiên.

Thế nhưng khi hắn quay trở lại và đặt chiếc bình thủy tinh lớn xuống, Templandmuir liền giật mình đứng phắt dậy.

— Tối nay thì không, anh Gourlay ạ, — hắn ấp úng — và thái độ từ chối có phần khác thường ấy đáng lẽ phải cảnh báo cho Gourlay biết — tối nay thì xin phép không; tối nay thì xin phép không ạ. Thực ra thì — ơ — lý do tôi vào thị trấn hôm nay, anh thấy đấy, chính là — ơ — để tham dự cuộc họp do Giáo trưởng triệu tập bàn về tuyến đường sắt. Chẳng lẽ anh không xuống dự họp sao?

Hắn muốn kéo Gourlay rời khỏi ngôi nhà có những khung cửa sổ xanh. Cãi nhau với hắn ở ngoài đường thế nào cũng dễ dàng hơn.

Nhưng Gourlay trân trân nhìn hắn qua chiếc bàn, đôi mắt mở lớn đầy vẻ ngạc nhiên và bất mãn.

— Hừ! — hắn gầm gừ, — tôi lấy làm lạ là một kẻ như anh lại đi đâm đầu vào mấy thứ nhảm nhí đó! Toàn là trò nhảm nhí chết tiệt.

— Ồ, tôi lại không chắc lắm đâu, — Templandmuir kéo dài giọng. — Tôi nghĩ tuyến đường sắt đó thế nào cũng được xây dựng.

Cả vùng đang sục sôi vì dự án đường sắt mới. Vấn đề khiến những cái đầu nghiêm túc phải đau đầu nhức óc là liệu nó sẽ nối vào tuyến chính ở Fechars, cách đó ba mươi dặm, hay rẽ về phía bên phải, qua Fleckie và Barbie, để nhập vào điểm giao nhau tận Skeighan Drone. Đã có vô vàn lý do được phun ra trong những cuộc tranh luận nảy lửa để ủng hộ tuyến đường này hay tuyến đường kia. "Một bên các anh thấy đấy, Skeighan vốn đã là một nơi lớn từ lâu rồi, và thử nghĩ xem nó sẽ trở thành một trung tâm lớn nhường nào nếu có tới ba tuyến đường sắt chạy ra chạy vào! Chà chà, thật là một trung tâm lớn lao làm sao! Rồi lại còn Fleckie và Barbie — chúng sẽ trở thành những thị trấn lớn! Ngược lên thung lũng cũng là con đường ngắn nhất chứ bộ; thật là một ý tưởng điên rồ khi phải xây dựng tới ba mươi dặm đường ray trong khi chỉ cần mười lăm dặm là đủ thiết lập kết nối! Và liệu có hợp lý không — tôi xin hỏi bất kỳ ai có óc phán đoán — liệu có hợp lý không khi Công ty Than lại không làm mọi cách để đưa tuyến đường sắt chạy ngược lên thung lũng, khi mà nếu nó không đi hướng đó thì họ sẽ phải tự bỏ tiền ra xây dựng một tuyến đường riêng cho mình?" — "À, nhưng mà các anh thấy đấy, Fechars cũng là một nơi lớn, và tận trỏng cũng có rất nhiều khoáng sản nữa chứ! Mặc dù đường đến Fechars dài hơn và một phần phải băng qua những vùng hoang mạc, nhưng hướng đó có tới mấy thị trấn nhỏ đang mòn mỏi chờ đợi cơ hội phát triển! Tôi có thể nói cho các anh hay, đây sẽ là một vấn đề vô cùng cam go đấy!"

Đó là những lời bàn tán râm ran trong các quán rượu lẫn phòng khách, tại nhà thờ, chợ búa, nơi hẹn hò cũng như hội hè, bất cứ nơi nào có sự tề tựu của những nhân vật có thế lực. Các phe phái bắt đầu đi khắp vùng vận động sự ủng hộ cho lập trường của mình. Họ hoàn toàn có thể ngậm miệng lại cho xong chuyện, bởi như chúng ta đã biết, những chuyện này đều được định đoạt ở nghị viện tối cao Witenagemot. Dù vậy, các bản kiến nghị vẫn được soạn thảo và các cuộc họp vẫn được triệu tập. Vào những ngày đó, Giáo trưởng Connal của Barbie luôn giữ liên lạc mật thiết với các "Bậc Cầm Quyền". "Ừm," ông ta gật đầu vẻ mặt đầy vẻ nghiêm nghị — chỉ có điều từ "gật" hãy còn quá nhanh so với cái cúi đầu chậm rãi của cái đầu vĩ đại ấy — "ừm, các anh biết đấy, điều quan trọng nhất trong những việc thế này là phải tiếp cận cho được các Bậc Cầm Quyền, hiểu ý tôi chứ? Ồ vâng, vâng; chúng ta phải tiếp cận cho bằng được các Bậc Cầm Quyền!" và ông ta ra vẻ như chẳng có ai ngoài mình đủ khả năng đảm nhận trọng trách ấy. Thậm chí ông ta còn lặn lội đến tận Luân Đôn (để chất vấn các "Bậc Cầm Quyền"), và những con người chất phác tụ tập ở ngã tư thị trấn vào mỗi chiều thứ Bảy lại thì thầm với nhau bằng giọng kính cẩn rằng Giáo trưởng đã lên đường đến "sào huyệt của Chính phủ để lo việc tuyến đường sắt." Khi ông ta trở về và lắc đầu ngao ngán, niềm hy vọng liền cạn kiệt trong lòng những người đồng hương, để lại họ trống rỗng trong một thế giới tẻ nhạt. Thế nhưng khi ông ta chép miệng đón nhận một bức thư quan trọng, bầu trời bỗng sáng bừng lên và cảnh vật như tươi cười rạng rỡ.

Dạo này Giáo trưởng đi lại trong thị trấn với dáng điệu của một kẻ mà trên vai đang gánh vác cả trọng trách của đế quốc. Thế nhưng dẫu có ra vẻ ta đây đến đâu đi nữa, người biện hộ cừ khôi nhất cho tuyến đường chạy dọc theo dòng sông Barbie lại không phải là Bậc Cầm Quyền của Thị trấn. Ấy chính là vị công dân nhiệt huyết vì cộng đồng, ông James Wilson ở Ngã Tư! Wilson đứng lên bảo vệ cho quyền lợi của Barbie với một sự nhiệt tình mang lại vinh dự lớn lao cho trái tim công dân của ông ta. Một mặt, đó là cách tuyệt vời để tự quảng bá bản thân với những cư dân mới của thị trấn, như ông ta từng rỉ tai vợ: "và nhờ thế mở rộng mạng lưới giao thương hiện tại của chúng ta, em hiểu chứ?" — mặt khác, ông ta cũng khao khát không kém bất kỳ ai trong việc đưa tuyến đường sắt về đây để nâng cao giá trị tài sản của mình. "Chúng ta phải vận động," ông ta thét lên, khi Sandy Toddle lẩm bẩm bày tỏ sự hoài nghi liệu những việc họ có thể làm liệu có đem lại kết quả gì đáng kể. "Vẫn chưa ngã ngũ xem tuyến đường sẽ đi qua ngả nào đâu, và ai mà biết được biết đâu chỉ một chi tiết nhỏ cũng có thể xoay chuyển tình thế nghiêng về phía chúng ta? Ý kiến của người dân địa phương phải được cất lên chứ! Bọn chúng đang gửi một bản kiến nghị khổng lồ từ phía Fechars; chúng ta sẽ gửi cho Công ty một bản to hơn từ phía mình! Hãy nhìn Skeighan, Fleckie và Barbie xem — ba thị trấn đứng sau lưng chúng ta, lại thêm cả Công ty Than mới thành lập nữa chứ! Một lượng dư luận quần chúng lớn chừng ấy hẳn sẽ có sức nặng vô cùng — nếu được thể hiện đúng cách! Chúng ta phải vận động thôi hỡi các đồng chí, chúng ta phải vận động; chúng ta phải tung quân đi khắp xứ để thu thập chữ ký ủng hộ. Hãy nhìn xem có bao nhiêu lý do để tán thành tuyến đường của chúng ta. Nó là con đường ngắn nhất, và chẳng cần phải đào xẻ sâu hoắm như bên phía kia; con đường đã sẵn có rồi đấy thôi — sông Barbie đã tiện sẵn nó qua những quả đồi. Rõ ràng là ý trời đã định phải có một tuyến đường sắt chạy dọc thung lũng Barbie! Thật là một vị trí hoàn hảo cho nó làm sao! — Và, ồ," Wilson thầm nghĩ, "thật là một mảnh đất béo bở để xây nhà cửa ngay trên vùng đất bãi của ta! — Hãy triệu tập ngay một cuộc họp lập tức!"

Cuộc họp đã được triệu tập, với Giáo trưởng Connal làm chủ tọa và Wilson đóng vai trò là kẻ lo toan mọi việc.

— Anh sẽ xuống dự họp chứ? — Templandmuir hỏi Gourlay.

Đến dự một cuộc họp mà chính Wilson là kẻ phát tờ rơi ư! Ở hoàn cảnh khác, Gourlay hẳn đã tuôn ra những lời nguyền rủa quen rằng hắn thà xuống địa ngục chịu hình phạt muôn đời còn hơn là chấp nhận yêu cầu đó! Thế nhưng Templandmuir lại là trường hợp khác. Gourlay vẫn luôn xức dầu thơm cho cái tôi của gã đàn ông này (kẻ mà hắn thầm coi thường) bằng một tình bạn khiến đối phương vô cùng tự đắc. Hắn vẫn luôn nhượng bộ Templandmuir trong những chuyện nhỏ nhặt, cốt là vì cái mỏ đá, vốn là chuyện lớn. Giờ đây hắn lại nhượng bộ thêm lần nữa.

— Được thôi, — hắn đáp cộc lốc, rồi đứng dậy lấy mũ.

Khi Gourlay đội chiếc mũ lên, vẻ cạn cợt hẹp hòi ở vầng trán hắn được che khuất đi, chẳng còn thứ gì làm tổn hại đến nét mặt trầm ngâm, tối tăm và đầy uy lực của hắn. Hắn là kiểu người mà người ta sẽ phải quay đầu nhìn theo khi hắn sải bước trong im lặng bên cạnh Templandmuir. Mặc dù cao hơn viên địa chủ, trông hắn lại thấp hơn bởi dáng người rộng ngang quá khổ. Hắn có bộ ngực nở nang như gò đồi nhô lên. Templandmuir cảm thấy sợ hắn. Và vì cứ mãi bực bội trước cái sự thật ép buộc rằng mình phải cãi nhau với một kẻ mà bản thân lại đang sợ hãi, hắn đâm ra căm ghét Gourlay một cách vô lý — kẻ mà hành vi buộc hắn phải gây sự trong khi bản tính lại khiến hắn phải dè chừng; hắn cứ gặm nhấm cơn giận đang dâng trào trong lòng, hy vọng dùng nó làm chất kích thích để ép cái bản tính nhát gan của mình đạt tới ngưỡng dám gây sự. Do nhận thức được cuộc đụng độ sắp sửa diễn ra, hắn đâm ra lúng túng ở hiện tại và chẳng biết phải nói gì. Gourlay cũng im lặng. Hắn cảm thấy việc viên địa chủ từ chối lòng hiếu khách của ngôi nhà có những khung cửa xanh chính là một sự lăng mạ. Hắn căm ghét việc bị lôi kéo đến một cuộc họp mà hắn khinh bỉ. Chưa bao giờ giữa hai kẻ ấy lại tồn tại sự bực dọc tột cùng đến thế.

Khi họ đến hội trường nơi diễn ra cuộc họp, từng nhóm người đang đứng tụm năm tụm ba trên sàn nhà. Wilson lăng xăng từ nhóm này sang nhóm khác, ra điều quan trọng lắm, tay cầm một cuộn tài liệu. Gourlay, với sự nhạy bén bất thường sinh ra từ lòng căm ghét, thu gọn vào tầm mắt mọi đặc điểm của kẻ mà hắn ghê tởm.

Wilson chính là mẫu người mà những phụ nữ đa cảm trong vùng thường gọi là một "gã đẹp trai." Các đường nét trên khuôn mặt hắn cực kỳ cân đối, làn da trắng trẻo đến ngạc nhiên. Vầng trán của hắn có sắc thái thanh tú đến mức những mạch máu xanh chạy dọc hai bên thái dương lộ rõ mồn một dưới lớp da trắng ngần. Trớ trêu thay, vì quá trắng nên dưới ánh đèn chói (như lúc này dưới ánh đèn gas), sự hoài nghi về việc hắn ở bẩn đã chuyển thành sự thật chắc chắn — "trông như thể thỉnh thoảng hắn mới chịu rửa ráy lấy lệ một chút, chứ đời nào được kỳ cọ cho sạch sẽ," Gourlay thầm nghĩ với một sự ghê tởm rõ rệt. Đôi môi dày đỏ chót nằm lọt thỏm ở giữa hai vạt của bộ ria mép màu vàng hoe và cực kỳ cân đối. Điểm xấu xí trên khuôn mặt ấy chính là đôi mắt xanh lam đầy tính toán. Phần mí mắt của hắn mỏng manh đến mức những chiếc lông mi trắng tẽ ra thành từng chùm nhỏ nhọn hoắt. Và trong lúc trò chuyện, hắn có thói quen liếc ra từ đôi mắt ấy như thể đang liên tục dò la xem có điều gì sắp lộ ra để hắn bẻ lái trục lợi hay không. Khi hắn đang nói chuyện với một người đứng ngay cạnh và mơ màng (không phải nhìn người đứng bên cạnh, mà nhìn đăm đăm vào cõi xa xăm trong tâm trí về một cơ hội kiếm chạc nào đó gợi ra từ lời của đối phương), Gourlay nghe thấy hắn lẩm bẩm vẻ suy ngẫm: "Imphm, imphm, imphm! biết đâu lại có điểm hay trong đó đấy!", vừa gật đầu vừa vuốt ve bộ ria mép sau mỗi tiếng "imphm" trầm ngâm.

Đó là sự bộc lộ vô thức của Wilson rằng tâm trí hắn đang bận rộn với một mánh khóe thương mại vừa chôm chỉa từ câu chuyện của người hàng xóm. "Đồ thọc gậy bánh xe chết tiệt!" Gourlay thầm nghĩ, được ánh sáng của lòng căm ghét soi tỏ; hắn đang hút cạn chất xám của Tam Finlay để ăn cắp ý tưởng cho riêng mình chứ gì!" Và trong khi Wilson vẫn chăm chú lắng nghe, hắn liên tục lẩm bẩm: "Imphm! Tôi hiểu rồi, anh Finlay ạ; imphm! imphm! imphm!" vừa gật đầu vừa giật giật chòm ria mép và liếc tròng trọc về phía "cơ hội" mới của mình.

Sự thấu hiểu của chúng ta thường sâu sắc nhất đối với những kẻ ta căm ghét, bởi sự bực bội neo giữ suy nghĩ của ta vào chúng để dò xét. Ta chẳng thể nào buông bỏ chúng ra khỏi tâm trí. "Tại sao chúng lại làm thế cơ chứ?" ta gầm lên, và tự hỏi lý do, ta thấu tận bản chất của chúng. Gourlay không phải là kẻ tinh ý, thế nhưng bất kỳ ai cũng ẩn chứa hình bóng của nhân loại ở đâu đó, và lòng căm ghét tối nay đã thôi thúc tâm trí hắn thấu thị Wilson, giúp hắn đọc vị đối phương như một cuốn sách mở. Hắn nhận ra với một nỗi bất an mơ hồ — không phải sự sợ hãi, vì Gourlay chẳng biết sợ là gì, mà là cơn giận dữ đầy bất an — sự xảo quyệt vượt trội của đối thủ. Gourlay, một khối cơ bắp rắn rỏi bị cô lập khỏi thế giới vì sự kém cỏi trong ngôn từ, đời nào moi được từ Finlay những gì mà Wilson chỉ cần hai phút trò chuyện nhẹ nhàng đã rút ra được.

Wilson phớt lờ Gourlay, nhưng lại tỏ ra cực kỳ vồn vã với Templandmuir, rồi lôi kéo hắn vào một góc. Họ trò chuyện với nhau vô cùng sôi nổi, và Wilson đã có lúc ngửa cổ cười lớn, liếc mắt nhìn sang phía Gourlay khi đang cười. Mẹ kiếp, có phải chúng đang bàn tán về hắn không?

Hội trường cuối cùng đã chật ních người và các nhân vật quan trọng yên vị trên những hàng ghế đầu. Gourlay từ chối ngồi cùng mọi người mà đứng gần bục phát biểu, lưng tựa vào tường, ngay bên cạnh Templandmuir.

Sau những gì mà Giáo trưởng gọi là "vài lời phát biểu mở màn" — chúng kéo dài tận nửa tiếng đồng hồ — ông ta mời ông Wilson lên phát biểu trước hội trường. Wilson huyên thuyên về những lợi ích mà Barbie sẽ thu được nếu có tuyến đường sắt, và về sự cần thiết của việc "cùng nhau kéo, kéo thật khỏe, và tất cả cùng kéo một hướng" — một câu nói mà hắn lặp đi lặp lại rất nhiều lần trong suốt bài diễn văn của mình. Cuối cùng hắn ngồi xuống giữa những tràng pháo tay như sấm dậy.

— Chẳng có sự cần thiết nào để tôi phải làm một bài phát biểu dài dòng cả, — Giáo trưởng nói.

— Nghe đây, nghe đây! — Gourlay châm chọc, và cả hội trường không ngớt buồn cười.

— Trật tự, trật tự! — Wilson ra vẻ tinh tướng kêu lên.

— Như tôi đã nói lúc bị ngắt lời một cách thô bạo, — Giáo trưởng hậm hực tiếp lời, — chẳng có sự cần thiết nào để tôi phải làm một bài phát biểu dài dòng cả. Tôi cứ ngỡ rằng t-tất cả chúng ta đều đồng thuận về sự c-cần thiết của việc tuyến đường sắt đi qua hướng của chúng ta. Tôi cứ ngỡ rằng, sau bài phát biểu đầy tài năng — tôi phải nói là cực kỳ tài năng — của anh Wilson, sẽ chẳng có một ai trong căn phòng này lại ngớ ngẩn đến mức thốt lên dù chỉ một lời phản đối. Tôi cứ ngỡ rằng chúng ta có thể tiến hành t-tiếp nhận ngay việc bầu ra một phái đoàn. Tôi cứ ngỡ rằng chúng ta sẽ thu thập được chữ ký của tất cả mọi người có mặt ở đây cho bản kiến nghị vĩ đại mà chúng ta định gửi lên các Bậc Cầm Quyền. Tôi cứ ngỡ rằng mọi chuyện, có thể gọi là, đã ván đóng thuyền rồi chứ. Thế nhưng xem ra tôi đã nhầm, thưa các quý ông, quý bà — hay đúng hơn, tôi phải nói là các quý ông, vì tôi tin rằng ở đây không có các quý bà nào cả. Vâng, xem ra tôi đã nhầm. Có lẽ vẫn có một vài kẻ muốn giữ cho Barbie tiếp tục trượt dài theo cái lề thói cũ kỹ mang lại cho chúng quá nhiều mối lợi. Có lẽ có những kẻ luyến tiếc sự thay đổi sẽ đặt dấu chấm hết cho những cơ hội lộng quyền của chúng. Có lẽ có những kẻ tự biết mình đần độn đến mức sợ hãi những điều kiện giao thương mới mà tuyến đường sắt chắc chắn sẽ mang lại. — Đến đây Wilson đứng dậy thì thầm vào tai ông ta, và mọi người dõi theo họ, tự hỏi không biết J. W. đang truyền đạt gợi ý gì cho Giáo trưởng. Vị Giáo trưởng nghiêng người ra chiều ta đây nghiêm nghị hướng về phía người cố vấn, tay áp vào tai để hứng lấy những lời vàng ý ngọc. Ông ta gật đầu rồi tiếp tục. — Giờ đây, thưa các quý ông, như anh Wilson đã nói, đây là một trường hợp đòi hỏi phải cùng nhau kéo, kéo thật khỏe, và tất cả cùng kéo một hướng. Chúng ta phải đồng lòng nhất trí. Sẽ không ổn chút nào nếu để lộ sự chia rẽ trong nội bộ chúng ta. Do đó, tôi nghĩ chúng ta n-nên lắng nghe ý kiến biểu lộ từ một số nhân vật hàng đầu trong thị trấn. Điều đó sẽ cho thấy chúng ta đồng lòng đến mức nào. Tôi cứ ngỡ rằng chỉ có duy nhất một ý kiến, và rằng chúng ta có thể tiến hành ngay việc ký kết bản kiến nghị. Thế nhưng có vẻ tôi đã sai. Tốt hơn hết là nên tìm hiểu trước xem rốt cuộc chúng ta đang đứng ở vị trí nào. Do đó, tôi xin mời ông John Gourlay, người vẫn luôn là nhân vật đứng đầu thị trấn trong n-nhiều năm qua — ít ra thì ông ấy từng là như thế — tôi xin mời ông Gourlay phát biểu ý kiến đầu tiên về v-vấn đề này.

Gợi ý của Wilson với Giáo trưởng đã đẩy Gourlay vào một tình thế vô cùng oái oăm. Dù đần độn đến đâu đi nữa, hắn cũng không đến mức không nhận ra những lợi ích chung mà tuyến đường sắt mang lại. Tuy nhiên, nếu hắn tán thành nó, hắn sẽ mang tiếng là ủng hộ Wilson và Giáo trưởng — những kẻ mà hắn căm ghét tận xương tủy. Còn nếu hắn phản đối, sự chống đối của hắn sẽ bị quy chụp là do sự ích kỷ vun vén cho việc làm ăn riêng, và hắn sẽ chuốc lấy cơn thịnh nộ của cả hội trường vốn đang hừng hực khí thế chào đón tuyến đường sắt. Wilson đã chớp lấy thời cơ để đẩy hắn vào một cái bẫy. Hắn biết Gourlay chẳng thể thốt nổi bốn mươi từ trước đám đông, và trong tình thế tiến thoại lưỡng nan ấy, hắn sẽ lúng túng lỡ lời rồi tự chuốc họa vào thân.

Gourlay bèn né tránh vấn đề.

— Sẽ tốt hơn nếu triệu tập một cuộc họp, — hắn gào lên với Giáo trưởng, — để xem xét lại tình trạng cái cửa sau nhà của một vài kẻ. — Đó là một đòn chí mạng giáng vào Wilson! — Có thứ mùi xú uế ở Ngã Tư đủ sức giết chết cả một con lừa đấy!

— Rõ ràng là không rồi, — Wilson quát lên, — bằng chứng là anh vẫn còn sống nhăn ra đấy thôi!

Một tràng cười ồ lên nhắm vào Gourlay. Tất cả những gì hắn có thể làm là trừng mắt nhìn về phía trước, miệng mím chặt, đôi mắt lóe lên những tia sáng giận dữ, mặc cho bọn chúng gào thét chế giễu.

— Tôi rất muốn nghe xem Templandmuir có ý kiến gì về vấn đề này, — Wilson vừa nói vừa đứng dậy. — Nhưng chắc chắn là hắn ta sẽ hùa theo người bạn Gourlay của mình rồi.

— Không, tôi không hùa theo anh Gourlay, — Templandmuir gào lên với âm lượng lớn hơn mức cần thiết. Nguyên nhân của sự gay gắt ấy xuất phát từ hai phía. Hắn cảm thấy bị châm chọc (đúng như ý đồ của Wilson) bởi lời ám chỉ rằng hắn chẳng qua chỉ là tay sai của Gourlay. Và vì vừa háo hức muốn chống lại Gourlay, lại vừa nhát gan, hắn phải gào lên để dùng tiếng ồn bù đắp cho sự thiếu hụt lòng quyết tâm.

— Tôi đời nào hùa theo anh Gourlay! — hắn tru lên; — tôi chẳng hùa theo ai ngoài chính mình cả! Mọi người dân trong vùng đều ủng hộ bản kiến nghị này. Thật ngớ ngẩn nếu lại nghĩ theo chiều hướng khác. Tôi rất sẵn lòng là một trong những người đầu tiên đặt bút ký, và sẽ làm mọi cách để ủng hộ nó.

— R vâng, được rồi, — Giáo trưởng nói; — xem ra cuối cùng chúng ta cũng đã đồng thuận. Chúng ta sẽ mời một số nhân vật hàng đầu ký tên vào bản kiến nghị ngay đầu hội trường này, và sau đó nó sẽ được đặt ở phòng chờ để những người còn lại ký tên trên đường ra về.

— Mang nó sang chỗ Gourlay đi, — Wilson thì thầm với hai kẻ đang bê cuốn sách dày cộm. Chúng mang cuốn sách đến chỗ thương gia buôn ngũ cốc, và một người chìa ra chiếc lọ đựng mực. Hắn hất văng nó xuống đất.

Cả hội trường phát ra tiếng xì xì như một ổ rắn độc. Thế nhưng Gourlay quay phắt lại trừng mắt nhìn bọn chúng, và chẳng hiểu sao những tiếng xì xì ấy bỗng lịm dần. Hắn sở hữu một thứ lòng dũng cảm ngút trời được nuôi dưỡng bằng lòng căm ghét, sẵn sàng đón nhận thay vì né tránh sự biểu lộ của nó. Hắn mỉm cười khi đối mặt với đám đông.

— Tránh ra cho tôi đi, — hắn nói rồi xốc vác bước thẳng ra cửa, đám đông tự động dạt ra nhường lối. Templandmuir lầm lũi bước theo sau.

— Tôi sẽ đi bộ cùng anh đến đầu dốc, — Templandmuir nói.

Hắn bắt buộc phải ngả bài với Gourlay ngay lập tức, bằng không khi về nhà hắn sẽ phải hứng chịu cơn thịnh nộ của người vợ. Đã trót đối đầu với Gourlay rồi, hắn cảm thấy đây chính là thời điểm thích hợp để dứt khoát cắt đứt quan hệ với hắn ta. Chỉ cần một chút nữa thôi là cuộc chia tay này sẽ hoàn tất. Và hắn càng thêm phần thôi thúc phải bộc lộ rõ thái độ tối nay bởi vì hắn vừa chứng kiến cảnh Gourlay bị bẽ mặt, và bắt đầu coi thường kẻ mà trước đây hắn từng ngưỡng mộ. Chà, cả hội trường vừa mới cười vào mặt lão ta đấy thôi! Hơn nữa, khi cãi nhau với Gourlay, hắn sẽ có toàn bộ cư dân trong vùng hậu thuẫn phía sau. Hắn sẽ đứng về phía số đông. Mọi xung động trong tâm trí lẫn thể xác đang đẩy hắn tiến sát đến bờ vực của lời tuyên bố; hắn sẽ chẳng thể tìm được cơ hội nào tốt hơn để trút bỏ nỗi ấm ức bấy lâu.

Họ cứ thế lầm lũi lê bước trong sự im lặng nặng nề đến nghẹt thở. Mặc dù chẳng ai nói với ai câu nào, tâm trí của cả hai người đều đang cọ sát với sự giận dữ tột độ. Gourlay đổ mọi tội lỗi lên đầu Templandmuir, kẻ đã lôi kéo hắn tới cuộc họp rồi bỏ rơi hắn. Còn Templandmuir thì vừa khao khát muốn khơi mào chuyện mỏ đá nhưng lại vừa sợ hãi chẳng dám mở lời.

Đó là lý do tại sao cuối cùng hắn lại cất lời với một giọng điệu giả tạo và to vượt mức cần thiết. Một phần là để tự cổ vũ bản thân (giống như một con bò đực lống lộn để nung nấu cơn giận), một phần vì sự bực tức đã bị kìm nén quá lâu. Nó bùng nổ càng dữ dội hơn nhờ ngọn lửa phẫn nộ đang bị nén chặt.

— Anh Gourlay! — hắn đột ngột gào lên khi hai người đi đến trước ngôi nhà có những khung cửa xanh, — tôi đã có chuyện muốn tính sổ với anh từ hơn một năm nay rồi đấy.

Gourlay chợt nhận ra trong chớp nhoáng rằng Templandmuir đang muốn chuồn khỏi tầm kiểm soát của mình. Thế nhưng vì lợi ích của mỏ đá, hắn buộc phải trả lời ôn tồn.

— Ái chà, — hắn bình thản đáp, — thế đó là chuyện gì thế hả?

— Tôi sẽ cho anh biết ngay lập tức thôi, — viên địa chủ đáp. — Lần trước anh đã tính cước phí quá cao một cách vô lý khi chuyên chở đồ sắt cho tôi từ Fleckie. Tao thề là tao không thèm nuốt trôi cục tức này đâu nhé!

Thế mà rốt cuộc đó chỉ là một chuyện nhỏ nhặt. Hắn từng phải nuốt trôi không biết bao nhiêu lần bị ép giá tồi tệ hơn thế mà chẳng hé răng lấy một lời. Thế nhưng khi một kẻ đã quyết tâm gây sự thì bất kỳ tia lửa nào cũng có thể châm ngòi cho một vụ nổ.

— Sao anh lại tính toán kiểu đó hả? — Gourlay vẫn hỏi bằng giọng hết sức bình tĩnh, cốt để không làm phật ý vị chủ mỏ đá.

— Tao tính toán rạch ròi quá đi chứ lị, — Templandmuir thét lên, giọng còn cao hơn cả lúc trước. Giờ đây hắn đã trở thành một kẻ dũng cảm, mượn tiếng gào thét để lấy can đảm. — Rạch ròi quá đi mất. Anh đã tính tiền nguyên cả một ngày trời, trong khi một nửa thời gian đó anh bận lo chuyện riêng của nhà anh. Tao chán ngấy mày cùng với những ngón nghề lừa lọc của mày lắm rồi. Mày đã vơ vét được khối tiền từ tao trong suốt thời gian qua. Nhưng tao mà còn chịu đựng thêm nữa thì tao mang họ chó. Ngay tối nay tao thông báo cho mày biết hợp đồng thuê mỏ đá của mày sẽ chấm dứt vào Lễ Martinmas.

Hắn chuồn lẹ, vừa cảm thấy hả hê vì đã trút được gánh nặng vừa mừng vì thoát khỏi hậu quả, để lại Gourlay sục sôi như một cái vạc chứa đầy hận thù trong bóng đêm. Không chỉ sự thiệt hại về vật chất mới làm hắn phát điên. Mà là lần đầu tiên trong đời, hắn phải chịu đựng một cú tát nước lạnh mà chẳng thể thốt nổi một lời hay tung ra một cú đấm để trả đũa. Vì quá muốn dĩ hòa vi quý mà hắn đã để Templandmuir thoát thân bình an vô sự. Máu trong người dồn lên khiến hắn lảo đảo đứng không vững.

Hắn lầm lũi bước đi trong vô thức về phía cửa bếp, chẳng tài nào nhớ nổi mình đã về tới đó bằng cách nào. Cánh cửa đã khóa — mới giờ này mà đã khóa! — và sự bất tiện cỏn con ấy đã khơi mào cho cơn thịnh nộ bùng nổ. Hắn đấm thùm thụp vào cánh cửa bằng nắm đấm siết chặt cho đến khi máu tứa ra đầm đìa trên các khớp xương ngón tay.

Chính bà Gourlay là người ra mở cửa cho hắn. Bà giật mình lùi lại trước ánh mắt dữ tợn của chồng.

— John! — bà kêu lên, — anh làm sao thế hả?

Hình ảnh mụ đàn bà rách rưới bợm trợn đang đứng lù lù trước mặt, kẻ mà hắn đã phải chịu đựng bấy lâu nay và sẽ phải chịu đựng đến hết cuộc đời, chính là giọt nước tràn ly đè nặng lên tâm trí hắn trong đêm nay. Mẹ kiếp mụ này, sao không tránh đường ra? Sao cứ đứng ì ra đấy trong cái vẻ nhếch nhác rồi cất lên những câu hỏi ngớ ngẩn? Hắn vung nắm đấm to lớn giáng thẳng vào ngực bà, hất văng bà ngã nhào lên chiếc bàn bẩn thỉu.

Bà gượng đứng dậy giữa đống bát đĩa vỡ nát rồi lầm lũi bước về phía hắn, đôi môi trễ xuống cùng đôi mắt mở to đầy kinh hãi. — John, — bà thở dốc như một đứa trẻ tội nghiệp bị dọa cho hoảng sợ, — tôi đã làm gì nên tội cơ chứ?... Anh... sao lại đánh tôi?...

Hắn trân trân nhìn bà với cái cằm trễ xuống. Hắn thừa biết mình là một tên vũ phu — biết rằng tối nay bà chẳng làm gì sai trái so với mọi ngày — biết rằng hắn đã trút lên đầu bà cơn giận dữ vốn dĩ phải giáng xuống những kẻ khác. Thế nhưng tâm trí hắn lúc này đã cạn kiệt; làm sao hắn có thể giải thích — với bà cơ chứ? Hắn đứng ngây người trân trân nhìn một lúc lâu không thốt nên lời, rồi quay ngoắt gót bước vào phòng khách, sập cửa mạnh đến mức khung cửa kính rung bần bật.

Bà đứng thẫn thờ nhìn theo một lúc với đôi mắt trố hoác, rồi lao phắt vào chiếc ghế bành cũ kỹ bên lò sưởi, nhổm người khạc ra một bãi máu lẫn đờm sệt — người ta thường quên mất sự e dè trong những khoảnh khắc đau đớn tột cùng. Và rồi bà trùm chiếc tạp dề lên đầu, ngả người lắc lư qua lại trên chiếc ghế mà xưa kia bà từng dùng để nuôi nấng những đứa con của hắn, vừa cất tiếng khóc tỉ tê: — Thân tôi sao mà khổ thế này, sao mà khổ thế này chứ! Chúa ơi, phải, thân tôi sao mà lận đận thế cơ chứ!

Cậu con trai đã lên giường đi ngủ, nhưng Janet đã chứng kiến toàn bộ sự việc với khuôn mặt tái mét, hoảng sợ và những tiếng nấc nghẹn ngào. Con bé rón rén bò đến bên cạnh mẹ.

Sự đồng cảm của trẻ con đối với những người đang khóc lóc vốn mang một sự ích kỷ ngây thơ. Cảnh tượng nước mắt khiến chúng cảm thấy không thoải mái, và chúng muốn những giọt nước mắt ấy phải ngừng rơi, cốt để đổi lấy sự bình yên cho chính hạnh phúc của chúng. Chỉ cần những biểu hiện đau thương bên ngoài biến mất là mọi chuyện sẽ ổn thỏa. Chúng chưa đủ lớn để thấu hiểu nỗi đau đớn xé lòng ở bên trong.

Thế là Janet kéo tà chiếc tạp dề đang che khuất mặt mẹ, nức nở vòi vĩnh: — Mẹ đừng khóc nữa, mẹ đừng khóc nữa mà. Mẹ ơi, con không thích nhìn thấy mẹ khóc chút nào đâu.

Thế nhưng bà Gourlay vẫn cứ lắc lư người và rên rỉ: — Thân tôi sao mà khổ thế này, sao mà khổ thế này chứ! Chúa ơi, phải, thân tôi sao mà lận đận thế cơ chứ!

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.