Ngôi Nhà Có Chớp Cửa Màu Xanh

Lượt đọc: 414 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 27

❊ ❊ ❊

Khi John đi rồi, bà mẹ liền vùng lên trong một cơn bận rộn đến phát cuồng. Ngay cả những ngày tháng khỏe mạnh trước kia, bà cũng chưa từng tất bật với nhà cửa đến thế. Nhưng công việc của bà thật vô định và chẳng đi đến đâu. Khi dọn dẹp, bà có thể nhấc một chiếc tách không đĩa ra khỏi bàn, rồi mang nó đi lang thang khắp phòng, nhưng rồi bỗng khựng lại giữa nhà, thẫn thờ chìm vào cõi mông lung với chiếc tách trên tay; mãi lâu sau mới sực tỉnh và hỏi một cách mơ hồ: "Cái tách này dùng để làm gì nhỉ?... Janet con bé kia, mẹ đang làm gì thế nhỉ?". Năng lượng của bà, và sự bế tắc của nó, đều xuất phát từ cùng một nguyên nhân. Gánh nặng trong tâm trí cứ thôi thúc bà phải làm điều gì đó để trốn chạy khỏi nó, nhưng chính gánh nặng ấy lại làm tê liệt trí óc bà trong mọi việc bà làm. Cơn hứng thú trống rỗng khác cũng vậy. Sáng nào bà cũng dậy từ rất sớm, lục lọi trong những chiếc tủ cũ những túi giẻ rách căng phồng chứa đủ thứ vụn vặt tích tụ suốt ba mươi năm. "Ta sẽ may một chiếc chăn chắp vá từ đống này!", bà giải thích với một nụ cười ngây ngô, đầy hào hứng; rồi bà dành hàng giờ liền để vơ lấy những mảnh giẻ và hoài công tìm cách phối hợp chúng với nhau. Thế nhưng chiếc chăn chẳng tiến triển được chút nào. Bà sẽ ngẩn ngơ ngắm một miếng vá với cái đầu nghiêng sang một bên, rồi vỗ vỗ lên nó bằng đôi bàn tay bồn chồn; sau đó bà lật ngược nó lại xem nếu để chiều ấy trông có khá hơn không, để rồi cuối cùng lại giật phăng nó ra khi mới khâu được một nửa, và thử hết mảnh này đến mảnh khác. Thường thì bà sẽ quên bén mất đống công việc đang để trên lòng, ngước nhìn đờ đẫn khắp phòng, miệng há hốc, các ngón tay cào cấu vào phần cổ đã héo hắt của mình. Janet bắt đầu cảm thấy sợ mẹ.

Có lúc con bé thấy mẹ tự mỉm cười khi nghĩ rằng không ai đang nhìn mình — một nụ cười kỳ quái như thể của một kẻ đang ôm ấp một bí mật trong lòng — một bí mật mà nếu che giấu được với người khác, cũng sẽ giúp người nắm giữ nó trốn tránh được họ.

"Mẹ có thể cười vì chuyện gì chứ?", Janet tự hỏi.

Thỉnh thoảng, lớp sương mù dường như đang tụ tập quanh tâm trí bà Gourlay lại bị xua tan bởi những đợt sợ hãi bất chợt, khiến bà rên rỉ lo sợ rằng con trai mình sẽ bị treo cổ, hoặc bản thân bà về già sẽ phải sống nhờ tiền cứu tế của giáo xứ. Nhưng điều đó hiếm khi xảy ra. Bộ não của bà đã được ơn trên làm cho mụ mẫm đi, và những ngày tháng của bà trôi qua trong một trạng thái trống rỗng, bồn chồn.

Bà đang ngồi với đống giẻ rách vương vãi xung quanh khi John bước vào vào buổi tối ngày thứ ba. Giẻ rách ở khắp mọi nơi — trên bàn, và khắp căn bếp; bà ngồi giữa đống ấy trông giống như một mụ phù thủy giữa những chiếc lá mùa thu. Khi bà hướng mắt về phía cửa nơi anh bước vào, mùi rượu từ ngoài cửa xộc thẳng vào.

"John!", bà thở dốc đầy ngạc nhiên — "John, con không đi Glasgow sao, con trai?"

"Vâng", anh nói chậm rãi, "con đã đến Glasgow."

"Còn tờ khế ước, John — con có hỏi về tờ khế ước không?"

"Vâng", anh nói, "con có hỏi về tờ khế ước. Toàn bộ ngôi nhà đã chìm vào đó rồi."

"Ồ!", bà nấc lên, và cả thế giới dường như sụp đổ dưới chân, đôi chân bà trở nên yếu ớt vô cùng.

"John", bà nói sau một lát, "con không tìm việc gì làm sao, để có thể giúp mẹ và Janet bây giờ chúng ta đã thân cô thế cô rồi chứ?"

"Không", anh nói; "vì cặp mắt đó không cho phép con làm thế. Đêm lẫn ngày chúng cứ bám theo con khắp nơi — đêm với ngày."

"Chúng vẫn đang bám theo con sao, John?", bà thì thầm, cúi người về phía trước với vẻ nghiêm túc. Bà không còn cố gắng xua tan ảo tưởng đó của anh nữa; bà chấp nhận những gì anh nói. Tâm trí bà lúc này đã ngang hàng với anh. "Chúng vẫn đang bám theo con chứ?", bà hỏi với đôi mắt mở lớn đầy đồng cảm và kinh sợ.

"Vâng, và còn tệ hơn trước nữa chứ. Chúng đang ngày càng... đỏ rực lên. Không phải sắc đỏ mờ đục đâu", anh nói, với một chút niềm hứng thú thủa nào với những hiện tượng thể lý kỳ lạ quay trở lại; "đó là sắc đỏ rực lấp lánh. Chúng phát sáng. Suốt cả đêm qua chúng không chịu để con ngủ. Trong phòng con chẳng có đèn gas, và khi nến tắt con có thể nhìn thấy chúng ở khắp mọi nơi. Khi con nhìn về một góc phòng, chúng ở đó; và khi con nhìn sang góc khác, chúng cũng ở đó — trừng trừng nhìn con; trừng trừng nhìn con trong bóng tối; trừng trừng nhìn con. Mẹ còn nhớ cái cách trừng mắt của ông ấy chứ! Con đã trốn chúng bên dưới đống chăn mền; nhưng chúng vẫn bám theo con — chúng đang thiêu đốt trong bộ não con. Thế nên con đã ra ngoài và đứng cạnh một ngọn đèn đường để có bầu có bạn. Nhưng một viên cảnh sát đã đuổi con đi; ông ta bảo con say rượu vì con cứ lầm bầm một mình. Nhưng lúc đó con không hề say, mẹ ạ; con th-ật sự không say. Thế nên con cứ đi, đi mãi, đi suốt cả đêm; nhưng con vẫn luôn bám lấy những cột đèn đường để có bạn có đồng hành. Và rồi khi các quán rượu mở cửa, con bước vào và uống, uống mãi. Con chẳng thích rượu chấy gì đâu, vì bây giờ whisky đối với con chẳng còn hương vị gì nữa. Nhưng nó giúp người ta quên đi."

"Mẹ ơi", anh tiếp tục với giọng đầy oán trách, "có kỳ lạ không khi một cặp mắt cứ bám theo một người đàn ông? Chỉ một cặp mắt thôi! Chẳng ai gặp phải chuyện này ngoài con cả", anh nói với giọng đờ đẫn — "chưa từng có ai ngoài con."

Bà mẹ há hốc miệng thở dốc, như thể đang bị nghẹt thở, hai tay cố bấu víu lấy lồng ngực. "Ừ", bà thì thầm, "thật kỳ lạ..."; và cứ cách quãng lại há hốc thở với đôi mắt trân trân, "Thật là quá kỳ lạ; thật là quá kỳ lạ; thật là quá kỳ lạ."

Bà nhặt cây kim lên một lần nữa và cố gắng khâu; nhưng bàn tay bà run rẩy dữ dội đến mức đâm phải ngón trỏ bên trái đang đỡ miếng vải. Sau đó bà đành phó mặc, cứ đâm những mũi kim lỏng lẻo vào mảnh vải, kết quả là tạo ra những đường khâu lớn kéo rúm ró đường may lại với nhau. Bà ngây ngô cố gắng vuốt phẳng chúng đi, dùng tay vuốt đi vuốt lại nhưng chẳng ích gì. John thẫn thờ nhìn công việc vô định ấy với đôi mắt nặng trĩu, mờ đục.

Trong một thoáng, căn bếp chìm trong im lặng. Janet đang ho khúc khích ở căn phòng trên lầu.

"Chỉ có đúng một thứ mới chấm dứt được chuyện này!", John nói. "Mẹ, cho con ba xu."

Đó không phải là một lời thỉnh cầu, cũng chẳng phải một đòi hỏi; đó chỉ là lời tuyên bố cộc lốc về một nhu cầu. Thế nhưng nhu cầu ấy lại tỏ ra quá mức kiên quyết, được thốt lên bằng giọng điệu cứng nhắc, vô cảm của anh, đến mức bà không thể chối từ. Bà cảm thấy đây không đơn thuần là con trai mình đang đưa ra một đòi hỏi; mà là một sự thúc ép vượt ngoài tầm kiểm soát của chính anh.

"Tiền đây!", bà nói, ném mạnh những đồng xu xuống bàn, và liếc nhìn anh bằng một nụ cười đầy phẫn uất, cận kề bờ vực của nước mắt.

Bà thoáng dâng lên một cơn giận dữ. Nhưng kỳ lạ thay, nó hầu như không hướng về anh; mà hướng về số phận đã đẩy đưa anh. Nó cũng không phải vì bản thân bà, bởi tâm trạng lúc bấy giờ của bà là: "Thôi thì; cứ để mặc nó đi." Nhưng bà có cảm giác về sự bất công, và một chút phẫn uất hoàn toàn vô danh, rằng số phận lại nỡ vắt kiệt những đồng xu cuối cùng từ một sinh linh khốn khổ. Thật chẳng công bằng chút nào. Bà mang trong mình cảm xúc đó; và nó thốt lên qua cái nhìn kỳ lạ hướng về con trai, cùng nụ cười bừng lên che giấu dòng nước mắt chực chờ phía sau. Rồi bà lại chìm vào trạng thái thờ ơ, tê liệt.

John nhặt tiền lên và bước ra ngoài, chẳng màng tới bà mẹ đang ngồi bên chiếc bàn; anh đang vác trên mình một án tử hình và chẳng thể nhìn thấy bất cứ thứ gì nằm ngoài con đường mình đi. Bà cũng chẳng buồn bận tâm đến việc anh rời đi; bà đã trở nên nhẫn tâm, chai sạn. Mối liên kết giữa họ đang bị hủy diệt bởi sự khốn khổ. Bà đang dần thôi làm mẹ anh, và anh thôi làm con trai bà; họ không còn là người lớn tuổi hay trẻ tuổi, mà là những nạn nhân bình đẳng của sự trắc trở. Định mệnh đẩy mỗi người tách ra để tự gánh chịu một nỗi đoạn trường riêng.

Trong một ngôi nhà trải qua năm tháng dài đằng đẵng của sự khốn cùng, những kẻ yếu đuối trở nên chai sạn trước nỗi thống khổ của người thân yêu nhất. Những tính cách cứng cỏi, mạnh mẽ mới là những người nhân hậu nhất vào phút cuối; họ sẽ giúp đỡ dẫu trái tim đang tan vỡ. Nhưng những kẻ yếu đuối thì cuối cùng lại rã rời, buông xuôi. Không phải là bà Gourlay đang nghĩ cho bản thân nhiều hơn là cho con. Bà đã bị định mệnh đánh cho choáng váng — cũng giống như anh — và chẳng thể suy nghĩ được điều gì.

Mười phút sau, John bước ra từ quán Black Bull với một chai whisky.

Đó là một buổi chiều êm ả, một trong những buổi chiều mà Barbie, cái xứ nhỏ mọn và tẻ nhạt ấy, bỗng được biến đổi thành một vẻ tinh khôi như ngọc và bắt lấy một thứ ánh sáng rực rỡ. Có một bầu trời đầy mộng mơ phủ trên thị trấn, và ánh sáng của nó ít chiếu rọi xuống mặt đất hơn là hiện hữu ngay trên đó, tỏa sáng trên từng lối đi với một sự bao trùm đầyân sủng. John bước đi giữa ánh hào quang ấy mà chẳng hề che giấu gánh nặng trên tay, thứ được bọc trong một lớp giấy lụa làm lộ rõ hình thù. Anh trừng trừng nhìn thẳng về phía trước như một kẻ mộng du, và chưa một lần ngoảnh nhìn sang hai bên. Nghe tin anh đến, các ô cửa ngập tràn những chiếc khăn trùm đầu của phụ nữ và những cái đầu hói, lấp ló sau khung cửa để ngó trộm. Nhiều kẻ tỏ ra bất lịch sự trong sự sốt sắng của mình, không thèm đợi anh đi qua hẳn mới lén nhìn — vốn là thói quen thường ngày của họ. Thậm chí có kẻ còn đứng hẳn ra phía trước cửa để trừng mắt nhìn anh đang tiến lại, quay người theo từng bước chân khi anh đi qua, và tiếp tục trừng mắt nhìn theo tấm lưng anh lúc khuất dạng. Họ nhận thấy mình có thể làm thế mà chẳng sợ bị trừng phạt; rằng anh chẳng hề nhìn thấy họ, mà cứ bước đi như một kẻ đang chiêm bao. Anh đi ngược lên con phố và băng qua Quảng trường, dưới hàng trăm con mắt dõi theo, ánh mặt trời chiếu rọi dịu dàng xung quanh anh. Mọi ánh mắt cứ bám theo cho đến khi anh khuất dạng sau cánh cửa nhà mình.

Anh bước qua căn bếp nơi mẹ đang ngồi, hiên ngang cầm chai whisky trên tay, và đi thẳng vào phòng khách mà không nói một lời nào. Anh quay lại hỏi mẹ cái mở nút chai, nhưng khi bà thốt lên "Hả?" với vẻ hoang dại, mơ hồ và dường như chẳng hiểu gì, anh liền tự đi lấy lấy một cái. Bà tiếp tục cặm cụi đâm những nhát kim xuống mảnh vải và vuốt phẳng những nếp nhăn trên đường may.

Người ta nghe tiếng John đang di chuyển trong phòng khách. Tiếp theo là tiếng "bựt" sắc bén của một chiếc nút chai bị giật ra, rồi đến tiếng leng keng của thủy tinh chạm vào nhau. Và rồi một tiếng thịch nặng nề vang lên như thể có ai ngã.

Đối với bà Gourlay, những âm thanh ấy chẳng có ý nghĩa gì; bà nghe chúng bằng đôi tai chứ không phải bằng tâm trí. Thế giới xung quanh bà đã lùi xa vào một cõi mờ ảo, đến mức nó chẳng còn chút ý nghĩa nào nữa. Bà hẳn sẽ vẫn thản nhiên nhìn trân trân vào một quả đạn pháo sắp phát nổ ngay bên cạnh mình.

Vào buổi tối, Janet — người đã nằm liệt giường suốt buổi chiều — bước xuống lầu và chép miệng thắp đèn cho mẹ. Đó là một chiếc đèn lớn mà ông Gourlay từng mua, và nó tỏa ra thứ ánh sáng rực rỡ khắp căn phòng.

"Con nghe tiếng John về nhà", con bé mệt mỏi quay người lại nói; "nhưng con quá mệt để xuống hỏi xem đã có chuyện gì xảy ra. Anh ấy đâu rồi?"

"John ư?", bà mẹ hỏi vặn lại — "John?... À phải", bà thở dốc, mơ hồ nhớ lại, "à phải. Mẹ nghĩ — mẹ nghĩ... nó đã vào trong phòng khách rồi."

"Phòng khách!", Janet kêu lên; "nhưng anh ấy phải ở trong bóng tối chứ! Mà anh ấy thì không thể chịu đựng nổi bóng tối!"

"John!", con bé vừa gọi vừa chạy đến cửa phòng khách, "John!"

Một sự im lặng tĩnh mịch như nấm mồ bao trùm.

Con bé thắp một ngọn nến và bước vào phòng. Và rồi nó hét lên một tiếng lanh lảnh như tiếng con thỏ mắc bẫy trong hàm răng chó.

Bà Gourlay lê đôi chân gầy guộc một cách mệt mỏi qua căn phòng. Dưới ánh nếnập lòe đang run rẩy trong bàn tay Janet, bà nhìn thấy con trai mình đang nằm bất động trên chiếc ghế dài. Chai whisky trên bàn đã với đi một nửa, và ở một cái chai nhỏ hơn bên cạnh, anh đã nốc sạch một phần ba. Anh đã uống ngần ấy whisky để làm tê liệt tâm trí trước sự kinh hãi khi phải nuốt chất độc. Đôi chân anh đã tuột xuống sàn khi anh chết, nhưng thân mình thì ngả ngược ra phía sau ghế băng, miệng há hốc, đôi mắt trừng trừng nhìn lên đầy kinh hãi. Đó không phải là đôi mắt của những người đã yên nghỉ, mà trợn trừng trong nỗi sợ hãi đóng băng, như thể đôi mắt của người cha đang dõi theo anh từ cõi cao xanh trong lúc anh chết.

"Vẫn còn lại hai phần ba chai chất độc", bà Gourlay bình thản nhận xét.

Janet thét lên, lao tới lay người mẹ. "Mẹ! John chết rồi! John chết rồi! Mẹ không thấy John chết rồi sao?"

"Ừ, nó chết rồi", bà Gourlay nói, mắt trân trân nhìn đi. "Bây giờ nó sẽ không bị treo cổ nữa!"

"Mẹ!", Janet kêu lên trong sự tuyệt vọng trước thái độ dửng dưng này, "chúng ta phải làm gì đây? Chúng ta phải làm gì đây? Con có nên chạy đi gọi hàng xóm không?"

"Hàng xóm á!", bà Gourlay phẫn nộ vùng lên — "hàng xóm! Chúng ta có liên quan gì đến hàng xóm chứ? Chúng ta chỉ có một mình — nhà Gourlay đã bị Chúa nguyền rủa; chúng ta không thể có hàng xóm nào cả. Vào trong nhà đi, mẹ sẽ kể cho con nghe chuyện này", bà thì thầm một cách cuồng dại. "Ừ", bà gật đầu, mỉm cười với vẻ thâm trầm điên dại, "mẹ sẽ kể cho con nghe... mẹ sẽ kể cho con nghe", rồi bà kéo thốc Janet vào bếp.

Trái tim Janet quặn thắt vì người anh trai, nhưng sự điên cuồng của người mẹ đã bóp nghẹt nỗi buồn bằng một nỗi sợ hãi hoàn toàn mới.

"Janet!", bà Gourlay mỉm cười với vẻ dịu dàng đến điên dại, "Janet! Con có nhớ cái đêm xa xưa ấy khi cha con bước vào với ánh mắt dữ tợn và đấm vào ngực mẹ không? Ừ", bà thì thầm khản đặc, mắt dán chặt vào bếp lửa, "ông ấy đã đánh vào ngực mẹ. Nhưng mẹ chẳng biết vì chuyện gì, Janet ạ.... Không", bà lắc đầu, "ông ấy chưa bao giờ nói cho mẹ biết vì sao."

"Vâng, thưa mẹ", Janet thì thầm, "con vẫn nhớ."

"Ừ thì, một khối u bọc nào đó đã hình thành — mẹ không rõ nó là gì, nhưng nó cứ mưng mủ rồi vỡ ra, mưng mủ rồi vỡ ra, cho đến khi ngực mẹ gần như bị nó ăn mòn đi. Nhìn này!", bà thét lên, xé toạc vạt áo trước ngực, khiến Janet hoảng sợ giật lùi đầu lại vì kinh tởm.

"Ôi mẹ ơi!", con bé thở dốc, "có phải đống giẻ rách nhỏ đó là dùng cho việc này không?"

"Đúng vậy, chính là vì nó", người mẹ đáp. "Không biết bao nhiêu lần mẹ phải giặt giũ đống vải ấy, và bao nhiêu đêm mẹ ngồi cô độc một mình để băng bó phần ngực đã héo hắt của mình. Nhưng mẹ chưa bao giờ để ai biết cả", bà nói thêm với giọng đầy kiêu hãnh; "khô-ông, mẹ chưa bao giờ để ai hay biết. Khi cha con dùng những lời cay nghiệt nhạo báng mẹ, nó hòa quyện với nỗi đau thể xác này, và ôi con ơi, nó lại an ủi mẹ. 'Ừ, ừ', mẹ thường nghĩ; 'cứ nhạo báng đi, cứ mỉa mai đi; nhưng ta có một người bạn trong ngực mình rồi sẽ chấm dứt tất cả vào một ngày nào đó.' Mẹ thích giữ nó cho riêng mình. Khi nó cắn rứt, nó dường như đang thì thầm rằng mẹ có một người bạn mà không ai trong bọn họ hay biết — một người bạn sẽ giải thoát cho mẹ! Hắn càng hành hạ mẹ, mẹ càng ôm chặt nó vào lòng; và khi trái tim mẹ tan nát, mẹ lại tận hưởng cái đau đớn của nó."

"Ôi người mẹ tội nghiệp, tội nghiệp của con!", Janet thốt lên bằng một tiếng nấc nghẹn ngào, nước mắt trào ra nóng hổi. Cả cơ thể con bé dường như cũng cảm nhận được nỗi xót xa; nó run rẩy rướn lại gần, như muốn che chở và ôm ấp lấy người mẹ. Con bé nâng đôi bàn tay tội nghiệp ấy lên hôn hít và vuốt ve giữa hai bàn tay mình.

Nhưng người mẹ đã chìm đắm vào một cơn lú lẫn cuồng dại và quên bẵng cả thế giới, đôi mắt vẫn đờ đẫn nhìn trân trân phía trước.

"Mẹ sẽ chẳng còn là gánh nặng cho ai lâu nữa đâu", bà lẩm bẩm một mình. "Chắc chẳng bao lâu nữa mọi chuyện sẽ đi đến hồi kết. Nhưng mẹ đã nghĩ ra điều gì đó vào cái ngày John đi; ừ, mẹ đã nghĩ đến một chuyện", bà mơ màng nói. "Janet, khi đó mẹ đang nghĩ gì nhỉ?"

"Con không biết", Janet thì thầm.

Mẹ con bé trầm ngâm. Xuyên suốt, giọng bà vang lên từ một chốn xa xăm, vượt ngoài khả năng thấu hiểu. "Đúng rồi, mẹ nhớ ra rồi. Con còn trẻ, Jenny ạ, và con đã học nghề may; con nghĩ mình có thể may vá hay làm gì đó để kiếm một căn gác mái che đầu cho mẹ cho đến khi mẹ qua đời chứ? Ừ, chính điều đó đã làm mẹ suy nghĩ; dẫu bây giờ nó chẳng còn quan trọng mấy nữa — phải không Jenny? Mẹ sẽ không làm phiền con quá lâu đâu. Nhưng mẹ sẽ không sống nhờ tiền cứu tế đâu", bà nói bằng một giọng đều đều, vô cảm, "mẹ sẽ không sống nhờ tiền cứu tế đâu. Mẹ là Miss Richmond thuộc Tenshillingland."

Bà chẳng hề hào hứng với chính ý kiến của mình. Đó chỉ là một ý nghĩ từng lướt qua tâm trí bà trước đây, nay quay trở lại trong một ký ức mờ nhạt. Bà dường như không chờ đợi một câu trả lời, và đã quên mất những gì mình vừa nói.

"Ôi mẹ ơi", Janet khóc nức nở, "có một lời nguyền đang đeo bám tất cả chúng ta! Con sẵn sàng làm việc đến nát cả tay chân vì mẹ nếu có thể, nhưng con không thể", con bé thét lên, "con không thể, không thể nào làm được! Phổi của con đã hỏng hết rồi. Vào thứ Ba ở Skeighan, bác sĩ đã bảo với con rằng chẳng mấy chốc con sẽ chết; ông ấy không nói thẳng ra, nhưng con thừa hiểu ẩn ý trong lời ông ấy. Ông ấy khuyên con nên đến Ventnor trên Đảo Wight", con bé nói thêm với vẻ tiều tụy; "cứ như là con có thể đến Đảo Wight không bằng. Con đã lết về nhà trong cơn run rẩy, và muốn kể cho mẹ nghe; nhưng khi con bước vào thì mẹ đang bận tâm đến John, rồi mẹ bảo, 'Ôi con bé kia, đừng có làm phiền mẹ bằng mấy lời than vãn của mày nữa lúc này.' Con đã tổn thương vì câu nói đó, và nghĩ, 'Thôi được, nếu bà ấy không muốn nghe, con cũng chẳng thèm nói.' Con đã giận dỗi mẹ. Và rồi cha bước vào, và mẹ biết chuyện gì đã xảy ra đấy. Sau đó con chẳng còn tâm trí đâu để nói về chuyện đó nữa; con dường như chẳng mùng màng gì đến bản thân nữa. Mẹ ơi, con cũng hiểu thế nào là nuôi dưỡng cái chết trong lồng ngực bằng sự kiêu hãnh rồi", con bé tiếp tục. "Mẹ chưa từng thực sự quan tâm đến con; John mới là đứa con cưng của mẹ. Con từng rất giận vì mẹ phớt lờ căn bệnh của con, và con chẳng bao giờ kể cho mẹ nghe con đã ho ra máu nhiều đến mức nào. 'Bà ấy sẽ phải hối hận vì chuyện này khi mình chết cho xem', con từng nghĩ thế; và con đã mong mẹ sẽ đau lòng. Con mang một thứ kiêu hãnh câm lặng. Nhưng, ôi mẹ ơi, con đâu có biết mẹ cũng y chang như vậy; con đâu có hay mẹ cũng hệt như thế." Con bé nhìn sang. Người mẹ hoàn toàn không lắng nghe.

Bột phát, bà Gourlay ré lên một tràng cười điên dại, và giữa tiếng cười ấy, bà trân trân nhìn vẻ mặt kinh hãi mà Janet đang dành cho mình với một thứ ác thú vui thích đến lạnh người. "Ha, ha, ha!", bà gào lên, "đó sẽ là một cuộc quét sạch hoàn toàn dòng họ Gourlay! Ha, ha, ha! đó sẽ là một cuộc quét sạch tận gốc dòng họ Gourlay!"

Trên đời này chẳng có gì tồi tệ hơn nụ cười tàn nhẫn của một người đàn bà; nhưng nụ cười của bà Gourlay còn hơn cả sự tàn nhẫn, nó mang tính ma quái — tiếng gào thét của một con người vì quá khốn khổ mà đã vượt ra ngoài ranh giới của nhân tính. Janet trừng trừng nhìn bà trong nỗi sợ hãi nghẹn lời.

"Mẹ ơi", cuối cùng con bé thì thầm, "chúng ta phải làm gì đây?"

"Vẫn còn hai phần ba chai chất độc", bà Gourlay đáp.

"Mẹ!", Janet kêu lên.

"Con gái của Gourlay có thể sống nhờ tiền cứu tế nếu nó thích, nhưng vợ của ông ấy thì không bao giờ. Mày có thể ho đến chết trên một căn gác xép ở nhà tế bần, nhưng tao sẽ đi theo con trai tao."

Hình ảnh đột ngột về cái chết cô độc của chính mình như một kẻ ăn mày giữa những kẻ xa lạ, khi mẹ và anh trai đã qua đời, quá đỗi kinh hoàng đối với Janet đến nỗi việc chết cùng mẹ bỗng trở thành một lựa chọn dễ chịu hơn. Con bé không thể chịu nổi cảnh bị bỏ lại một mình.

"Mẹ ơi", con bé kêu lên trong cơn điên cuồng, "con sẽ đi cùng mẹ!"

"Hãy đọc một chương kinh đi", bà Gourlay nói.

Bà với lấy cuốn Kinh Thánh lớn, và dõng dạc xướng lên như thể đang giảng đạo từ bục giảng: "chương mười ba của Thư Cô-rô-tô thứ nhất, chương mười ba — của Thư Cô-rô-tô thứ nhất:":

"'Dầu tôi nói được các thứ tiếng loài người và thiên sứ, mà không có tình yêu thương, thì tôi như đồng kêu lên hay là chuông vang dậy.

"'Dầu tôi được ơn nói tiên tri, cùng biết mọi sự mầu nhiệm và mọi điều hiểu biết; dầu tôi có ơn đức lớn đến nỗi dời núi, mà không có tình yêu thương, thì tôi không ra gì.'"

Thái độ của bà Gourlay đã thay đổi: bà đang chìm trong sự ngây ngất tột độ của cơn điên loạn. Bà vẫn tỏ ra chai sạn, bị chi phối bởi định mệnh chung đến mức chẳng còn cảm nhận được những nỗi đau cụ thể của nó. Nhưng bà không còn bơ phờ nữa. Khi chủ động tìm đến cái chết, bà dường như vay mượn sự vĩ đại của nó và hòa làm một với luật lệ đã trừng phạt mình. Tự ban cho mình quyền năng của Đấng Tối Cao để đẩy nhanh cái chết, bà trở nên ngang hàng với Ngài. Chính sự yếu đuối đã làm nên sự vĩ đại của bà. Bởi vì trong sự yếu đuối ấy, bà đã hoàn toàn đầu hàng trước số phận cuốn phăng mình đi, nên bà được thấm nhuần thứ sức mạnh ma quái của nó.

"'Tình yêu thương hay nhịn nhục, và nhân từ; tình yêu thương không ghen tị, không khoe mình, không lên mình kiêu ngạo,

"'Không làm điều trái phép, không kiếm tư kỷ, không giận dữ, không suy nghĩ điều ác,

"'Không vui về điều bất nghĩa, nhưng vui mừng trong sự thật,

"'Hay dung thứ mọi sự, tin mọi sự, trông cậy mọi sự, chịu đựng mọi sự.

"'Tình yêu thương không hề thất bại bao giờ: các lời tiên tri sẽ hết, sự ban cho nói tiếng lạ sẽ thôi, sự hiểu biết sẽ tiêu tan.

"'Vì chúng ta hiểu biết phần nào, và chúng ta nói tiên tri phần nào;

"'Song khi điều hoàn hảo đã đến, thì điều phần nào đó sẽ bị bỏ đi.'"

Giọng bà vang lên cao vút và sắc lạnh khi đọc những câu kinh vĩ đại ấy. Đôi mắt xanh to lớn sáng lên vẻ ngất ngây. Janet nhìn mẹ đầy sợ hãi. Đây không chỉ là lời của mẹ mình nữa; nó vượt quá giới hạn con người; đó là một tiếng nói cất lên từ bên kia thế giới. Nếu ở một mình, cô thiếu nữ nhút nhát hẳn đã chùn bước trước cái chết, nhưng nguồn cảm hứng cuồng nhiệt của người mẹ đã nâng đỡ con bé.

"'Nên bây giờ còn lại ba điều này: đức tin, sự trông cậy, và tình yêu thương; nhưng điều lớn hơn hết trong đó là tình yêu thương.'"

Janet đã lắng nghe với sự tập trung căng thẳng đến mức tiếng "Amen" bật ra khỏi miệng con bé thật lớn và vô thức, giống như lời đáp lại một vị thần đang sai khiến. Con bé đã bấu víu lấy bài đọc kinh này như là thứ duy nhất còn sót lại trước khi chết, và từ tận sâu thẳm tâm can đang căng thẳng lắng nghe ấy, tiếng "Amen" thốt lên như được thúc đẩy bởi một ý chí nội tâm. Con bé hầu như không ý thức được mình đã nói điều đó.

Cả hai đứng dậy, và tiếng cái ghế của Janet cọ sát xuống sàn nhà khi con bé đẩy nó ra sau đã tạo nên một luồng rùng mình chạy dọc cơ thể, tâm trạng lúc đó căng thẳng biết bao. Họ đứng với đôi tay đặt trên lưng ghế, nhìn nhau trong một trạng thái tê liệt kỳ lạ của ý chí. Bước đầu tiên hướng về phía cửa phòng khách sẽ dấn thân vào hành động; bước đi đó đồng nghĩa với việc uống chất độc, và họ chần chừ, thấm thía ý nghĩa của nó. Chuyển động đồng nghĩa với việc phó mặc bản thân cho điều không thể vãn hồi. Khi cuối cùng họ nhúc nhích, họ cảm thấy như thể cuộc khủng hoảng tối thượng đã vượt qua; chẳng thể có đường lui. Bà Gourlay đã tóm lấy cổ tay Janet.

Bà quay lại nhìn con gái, và trong một khoảnh khắc lướt qua, bà thôi không còn là kẻ vượt trên nhân tính nữa.

"Janet", bà nói với giọng đầy tiếc nuối, "mẹ đã phải chịu đựng quá nhiều đày đọa! Biết đâu Chúa Giê-xu Christ sẽ không quá khắc nghiệt với mẹ."

"Ôi mẹ ơi!", Janet thét lên, đầu hàng trước sự kinh hãi khi người mẹ trở nên yếu đuối. "Ôi mẹ ơi, con sợ lắm! Con sợ lắm! Ôi mẹ ơi, con sợ lắm!"

"Đi nào!", bà mẹ nói; "đi thôi!" rồi kéo cổ tay con bé. Họ bước vào phòng khách.

Người phát thư là một gã lùn vạm vỡ, chân vòng kiềng, với chòm râu xồm xoàm bạc phơ xung quanh cái miệng méo mó, lúc nào cũng ngẩng cái mặt vô lại lên thách thức cả Trời cao. Cả về thể xác lẫn đạo đức, hắn mang trong mình sự pha trộn giữa giống chó sục Scotland và chim sẻ London — sự xù xì của loài thứ nhất, cái liếc mắt xấc xược của loài thứ hai; tính khí gầm gừ của đứa này, sự trơ trẽn chắc nịch của đứa kia. Thời ông Gourlay còn sống, dù có thèm thuồng tiến sâu đến đâu đi nữa, hắn cũng chưa bao giờ đặt chân qua khỏi cánh cổng sân. Ông Gourlay có con mắt tinh đời để nhìn thấu những kẻ như hắn. "Mẹ kiếp cái tên cục súc gắt gỏng đó!", gã đưa thư từng phàn nàn; "sáng hôm trước khi ta thốt một câu chào hỏi lịch sự về thời tiết, hắn chỉ nhìn ta rồi phả thẳng làn khói tẩu vào mặt ta. Và đó là câu trả lời duy nhất của hắn!"

Tuy nhiên, giờ đây khi ông Gourlay đã qua đời, gã đưa thư nghênh ngang bước qua sân vào mỗi buổi sáng, tiến thẳng đến tận cửa sau.

"Khối thư từ cho buổi sáng hôm nay đấy nhé!", hắn tủm tỉm cười nịnh nọt, đôi mắt tham lam nhỏ tí cố dò dẫm những bí mật từ nét mặt mấy người phụ nữ khi họ nhận thư từ tay hắn.

Vào buổi sáng sau ngày cậu chủ Gourlay trở về nhà lần cuối cùng, gã đưa thư đang tung tăng sải bước chân thịch thịch nhanh nhẹn gần phía đầu Quảng trường, thì bất chợt đụng mặt Sandy Toddle — kẻ vẫn chưa rửa mặt và ngáp ngắn ngáp dài bước ra từ giường ngủ. Trời hãy còn sớm, đường phố vắng tanh, ngoại trừ bóng lưng còng của một ông lão ở đằng xa đang lò dò lê bước đi làm, miệng trước đó còn cứng nhắc ngoảnh lại liếc mắt sang trái sang phải nhìn bầu trời để dự báo thời tiết trong ngày.

Từ các ống khói, những làn khói trắng muốt uốn lượn bay lên bầu trời trong lành. Nhà Gourlay có vẻ vẫn chưa thức giấc; chẳng có làn khói nào bốc lên trên mái nhà để cho thấy bên trong vẫn còn sự sống.

Gã đưa thư hất ngón cái qua vai về phía Ngôi nhà có những khung cửa xanh.

"Hôm nay ở trạm đó sẽ có biến lớn đấy", hắn cười khúc khích nói.

Gì-ì cơ!", Toddle thốt lên bằng một giọng thì thàn khàn đầy kinh ngạc, "tịch thu tài sản à?" và hắn trợn tròn mắt, đôi lông mày nhướn lên.

"Đại loại thế", gã đưa thư thản nhiên đáp. "Tôi không rành mấy cái thuật ngữ của bọn luật sư cho lắm."

"Anh nghĩ có thật không đấy?", Sandy hỏi.

"Chúa ơi, thật chứ", gã đưa thư nói. "Tôi nghe tin này từ Jock Hutchison, gã thư ký của văn phòng Skeighan Goudie. Tối qua hắn uống say mèm trên đường về Barbie rồi lỡ miệng phun ra — gã đó chắc sẽ mất việc nếu không biết giữ cái miệng lại. Thật chứ! ừ, sự thật rành rành ra đấy. Chẳng còn nghi ngờ gì nữa đâu."

Toddle nhăn nhó miệng mím lại để huýt sáo. Hắn quay người trân trân nhìn Ngôi nhà có những khung cửa xanh, trông thật bệ vệ và vững chãi trên khoảng sân hiên dưới vẻ đẹp lung linh của ánh bình minh. Một ánh bình minh rực rỡ đang ló dạng.

"Chúa ơi!", hắn nói, "thật là một cú sụt giảm thê thảm cho cái nhà đó!"

"Chứ sao nữa?", gã đưa thư cười khà khà.

"Là nợ nần của ai thế?", Toddle hỏi.

"Ồ, tôi nào biết", gã đưa thư dửng dưng đáp. "Hắn ta có chủ nợ ở khắp mọi miền đất nước. Tôi vẫn hay mang mấy cái phong bì màu xanh lớn từ khắp nơi đến mà. Mà đừng có nhắc chuyện này ra nhé", hắn nói thêm, giơ ngón tay lên ra hiệu, đôi mắt đầy vẻ thâm độc; "lẽ ra không nên để ai biết chuyện này mới phải." Hắn ta không muốn Toddle hớt tay trên để rồi làm hỏng thị phần đưa tin giật gân của chính mình.

"Có tôi đâu!", Toddle ra vẻ vĩ đại trấn an, lắc đầu nguây nguẩy như thể những hành vi kiểu đó ở cách xa ngàn dặm — "tôi á, gã đưa thư! Tôi sẽ không hé răng nửa lời với bất kỳ sinh linh nào đâu."

Gã đưa thư lộc cộc bước vào cửa sau nhà bà Gourlay. Hắn cầm một lá thư nặng ký bị dán thiếu tem mà người nhận phải trả thêm ba xu. Biết đâu hắn có thể vớ được vài tin giật gân trong lúc bà ta vào lấy tiền lẻ trả cước.

Hắn gõ cửa, nhưng chẳng có tiếng trả lời.

"Đám đàn bà lười biếng!", hắn lầm bầm với cái hếch mũi đầy kinh tởm; "chắc giờ này vẫn còn nằm ì trên giường ấy mà."

Hắn gõ cửa lần nữa. Tiếng khum các khớp ngón tay đập vào cánh cửa vang lên rỗng tuếch, như thể bên trong chẳng có gì ngoài sự trống hoác. Trong lúc chờ đợi, hắn xoay người lại ngẩn ngơ nhìn khoảnh sân nhỏ. Không gian kín cổng cao tường chìm trong một sự tĩnh lặng đến kỳ lạ.

Cuối cùng vì mất kiên nhẫn, hắn vặn tay nắm cửa, và thật ngạc nhiên, cánh cửa bật mở cho phép hắn bước vào.

Những trang Kinh Thánh đang lật phần phật trong luồng gió trong lành thổi từ cửa vào. Một ngọn đèn lớn đang cháy trên bàn. Ngọn lửa vàng rực của nó trông thật lạc lõng dưới ánh nắng ban mai.

"H'mph!", gã đưa thư hếch cằm tỏ vẻ ghê tởm lẩm bầm, "thả nào mọi thứ trong cái nhà này lại tan hoang đổ nát! Mấy mụ lười nhác này để đèn cháy suốt cả đêm trời. Nhưng tao nghĩ bây giờ chúng chẳng cần dùng đến nhiều ánh sáng thế nữa đâu!"

Vài mẩu tro tàn còn sót lại bám trên các thanh sắt phía dưới lò sưởi. Gã đưa thư bước ngang qua lò sưởi và cúi xuống nhìn phần bệ chắn. Chỗ đốm sáng bóng kia chắc hẳn là nơi lão già Gourlay tự tử. Mấy người đàn bà hẳn đã chà rửa nó thật sáng bóng để xóa đi vết máu. Giữ một thứ kỳ quái như vậy trong nhà thật chẳng ra sao cả. Hắn trân trân nhìn vào chỗ định mệnh ấy cho đến khi cảm thấy gai người trong sự tĩnh lặng kỳ lạ.

"Bà chủ nhà ơi!", hắn gọi lớn, "Janet! Hai người không nghe thấy gì à?"

Có vẻ như họ chẳng nghe thấy gì thật.

"Chúa ơi!", hắn lẩm bẩm, "sao họ ngủ say thế sau bao nhiêu biến cố bất hạnh chứ!"

Cuối cùng — một phần vì mất kiên nhẫn, phần vì bản tính tò mò hóng hớt — hắn đẩy cửa phòng khách bước vào. "Ôi, Chúa tôi!", hắn thét lên, nhảy lùi lại phía sau, và với chiếc túi cồng kềnh, hắn bị mắc kẹt ngay ngưỡng cửa nhà bếp trong cơn hoảng loạn muốn tẩu thoát cho thật nhanh.

Hắn ba chân bốn cẳng chạy vòng ra Quảng trường phía trước, lao tới chỗ Sandy Toddle — kẻ đang thông báo cho một nhóm đàn ông chưa cạo râu rằng nhà Gourlay đã bị "tịch thu tài sản".

"Ôi Chúa ơi, gã đưa thư, mày thấy cái quái gì mà mặt mày tái mét thế kia? Mày thấy gì thế hả, bạn hiền? Nói mau vì Chúa! Chuyện gì thế?"

Gã đưa thư thở hổn hển, lắp bắp; rồi "Ối!", hắn rùng mình kinh hãi, lấy tay che mắt lại như thể đang cố xua đi một hình ảnh bất chợt hiện lên trong đầu.

"Nói xem nào!", một người đàn ông lên tiếng với giọng nghiêm trọng.

"Họ — họ — họ đều tự sát cả rồi", gã đưa thư lắp bắp, chỉ tay về phía nhà Gourlay.

Chân tay họ bủn rủn rã rời. Tiếng giày dép cọ sát trên mặt đường khi họ quay người trân trân nhìn lại bỗng trở nên rợn ngợp giữa không gian tĩnh lặng. Không ai dám cất lời. Họ trừng trừng nhìn với gương mặt trắng bệch vào Ngôi nhà có những khung cửa xanh, vẫn đứng đó tối tăm và đáng sợ dưới vòm trời rực rỡ ánh bình minh.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.