Khi Cao Gia Lâm tỉnh dậy, chính anh cũng không biết đã gần đến giữa trưa.
Gần một tháng nay, ngày nào anh cũng như vậy, ngủ rất sớm nhưng dậy rất muộn. Thực ra thời gian ngủ thực sự lại chẳng có bao nhiêu; cả đêm anh cứ mở trừng trừng mắt nhìn vào bóng tối. Nhìn chăn nệm bị xới tung lộn xộn, cái kiểu nghỉ ngơi đau khổ này chẳng khác nào chịu tội sống. Chỉ đến khi trời gần sáng, khi bố mẹ lục đục trở dậy, trong làng bắt đầu có tiếng người lao xao, anh mới bắt đầu mơ mơ màng màng. Anh nghe thấy loáng thoáng tiếng mẹ ôm củi từ ngoài sân vào, kéo ống bễ kêu phì phò; lại nghe thấy tiếng chân thọt của bố bước nặng bước nhẹ đi qua đi lại trên nền đất thu dọn nông cụ lên núi, còn dặn mẹ nấu cho anh bữa cơm tươm tất một chút... Thế là anh ứa nước mắt mà thiếp đi. Bây giờ tuy đã tỉnh nhưng đầu óc anh vẫn nặng trịch, u mê. Ngủ thì không tài nào ngủ thêm được nữa, nhưng cũng chẳng buồn nhỏm dậy. Anh thò tay cạnh gối mò bao thuốc lá chỉ còn sót lại mấy điếu, rút ra một điếu châm lửa, tham lam rít một hơi dài, phả khói lên vòm trần hang đất. Dạo gần đây cơn nghiện thuốc của anh ngày càng nặng, hai ngón tay bên phải bị ám vàng khè. Nhưng thuốc lá đã hết sạch rồi — chính xác hơn là anh chẳng còn tiền mà mua thuốc nữa. Khi còn làm giáo viên dân lập, mỗi tháng ngoài điểm công ra còn được mấy đồng tiền phụ cấp, thừa đủ để anh mua thuốc lá hút.
Hút liền hai điếu, anh mới cảm thấy mình tỉnh táo hẳn. Đáng lẽ hút thêm một điếu nữa cho đã cơn thèm thì tốt nhất, nhưng trong bao chỉ còn trơ trọi một điếu cuối cùng — phải để dành đến sau khi đánh răng xong mới thưởng thức. Anh bắt đầu mặc quần áo. Cứ mặc xong một chiếc lại ngẩn người hồi lâu rồi mới mặc chiếc tiếp theo. Mãi một lúc lâu anh mới uể oải bước xuống giường sưởi, múc một gáo nước lạnh trong vại dội lên chiếc khăn mặt khô, dùng một góc khăn ướt quẹt qua loa lên đôi mắt sưng húp. Sau đó, anh múc một ca nước lạnh ra sân đánh răng.
Ánh nắng bên ngoài chói chang làm sao! Anh ngỡ như mình vừa bước sang một thế giới khác. Trời xanh ngắt như vừa được gột rửa. Những đám mây trắng muốt lặng lẽ lơ lửng trên không trung. Dưới thung lũng rộng lớn, những vạt ngô xanh rờn như thảm nhung trải dài tít tắp đến tận chân núi Lão Ngưu ở phía tây. Dãy núi lớn hai bên bờ thung lũng chắn ngang tầm mắt, nơi chân trời xa hơn bao phủ một tầng sương lam mỏng manh. Sườn núi đón nắng phần lớn là ruộng lúa mì, có đám đã cày lật đất lên màu nâu sẫm, có đám chưa cày bị mặt trời hun cho trắng bệch, trông như tấm da cừu vừa thuộc xong. Toàn bộ hạt kê và kiều mạch gieo xen trong ruộng lúa mì đều đã nảy mầm đều tăm tắp, ánh lên một màu xanh non thoang thoảng. Mấy ngôi làng rải rác dọc thung lũng đều nép mình dưới bóng râm của rặng táo tàu, hiếm khi nhìn thấy nhà cửa; chỉ thấy trên sân đập lúa trước mỗi làng dựng đầy những đụn rơm rạ ken dày, nhìn từ xa như những cây nấm màu vàng.
Tầm mắt anh bị thu hút bởi một rừng táo tàu phía xa trông như vũng nước biếc. Anh sợ nhìn thấy nơi đó, nhưng lại không kìm lòng được. Dưới tán cây xanh ngắt ấy, lấp ló hai dãy nhà hang đá ngăn nắp. Đó chính là ngôi trường anh từng gắn bó công tác và sinh sống suốt ba năm qua.
Ngôi trường này do mấy làng quanh vùng cùng nhau lập nên, có hơn một trăm học sinh, lớp cao nhất là lớp năm, năm nào cũng đưa một lứa học sinh cấp hai lên trường trung học công xã Thành Quan. Cao Gia Lâm luôn đảm nhiệm chức chủ nhiệm lớp năm. Các môn số học và ngữ văn của khối này đều do anh dạy. Anh còn dạy cả nhạc và họa cho tất cả các khối trong toàn trường — ở nơi đó, anh từng là một nhân vật rất được kính trọng. Vĩnh biệt, tất cả những điều ấy!
Anh ủ rũ quay mặt đi, ngồi xổm bên bờ sông bắt đầu đánh răng. Trong làng vắng ngắt như tờ. Đàn ông đều đã lên núi lao động, lũ trẻ con thì chạy rông ngoài làng. Đâu đó trong thôn đã lác đác vang lên tiếng kéo ống bễ phì phò, trên nóc các hang đất đây đó cũng bắt đầu bốc lên từng cột khói bếp xanh lam. Đó là những người phụ nữ tháo vát đang chuẩn bị bữa trưa cho chồng con. Dưới lòng sông, giữa rặng liễu rậm rạp, bầy cào cào thi thoảng lại cất lên khúc đồng ca đơn điệu nghe đến phát sốt ruột.
Trong lúc đánh răng, Cao Gia Lâm nhìn thấy mẹ mình đang còng lưng nhổ cỏ ở luống cà tím trên mảnh đất canh tác riêng đối diện, mái tóc bạc phơ nổi bật dưới ánh mặt trời rực rỡ. Một nỗi xót xa và hổ thẹn khiến lồng ngực anh quặn thắt. Anh vội vàng rút bàn chải ra khỏi miệng, tự nhủ thầm: Một tháng qua mình thật chẳng ra làm sao cả! Hai ông bà già suốt ngày phải còng lưng ngoài đồng áng, cớ sao mình cứ ru rú ở nhà giận dỗi hờn ghen mãi thế này? Không lên núi làm lụng để cả làng cười chê cho à! Đúng vậy, anh đã cảm nhận được dân làng đang nhìn mình bằng ánh mắt khác. Mọi người đã quá quen với những trò ngang ngược bất công của Cao Minh Lầu, nhưng lại vô cùng ghét bất kỳ kẻ du thủ du thực nào không chịu lao động. Đã là người làm nông thì không lên núi làm lụng sẽ bị bất cứ ai coi khinh. Gia Lâm đau đớn nghĩ, anh không thể tiếp tục như thế này nữa! Cuộc đời vốn nghiệt ngã, anh buộc phải thừa nhận thân phận hiện tại của mình — anh đã là một người nông dân chính cống rồi! Đang nghĩ ngợi định quay người bước về, bỗng anh nghe thấy sau lưng có tiếng người gọi: "Thầy Cao, thầy có nhà đấy à?" Anh quay lại nhìn, nhận ra đó là Mã Thuyên, đội trưởng đội sản xuất số một của thôn Mã Điếm ở mé sau.
Mã Thuyên tuy không biết chữ, nhưng đại diện cho đại đội Mã Điếm tham gia vào ban quản lý trường học, thường xuyên đến trường họp nên hai người rất quen nhau. Đây là một chàng trai chất phác, tốt bụng nhưng lại không hề cứng nhắc, làm ruộng hay buôn bán đều là tay cừ khôi.
Anh nhận thấy Mã Thuyên vốn mộc mạc hôm nay lại khác hẳn ngày thường. Gã dắt một chiếc xe đạp mới tinh, khung xe quấn đầy dây nhựa màu sặc sỡ, đến cả nan hoa cũng cài mấy túm len màu tươi rói, cầu kỳ đến mức tạo cho người ta cảm giác quê mùa. Bản thân gã cũng ăn vận bảnh bao chẳng kém gì chiếc xe: Trời nóng như đổ lửa mà bên trong mặc áo sơ mi vải dệt pha màu xám, bên ngoài lại khoác thêm bộ áo khoác vải dệt dày màu xanh lam; trên đầu đội mũ quân nhân vải dệt pha màu vàng, trên cánh tay rám nắng đen nhẻm đeo một chiếc đồng hồ dây mạ vàng sáng loáng. Có lẽ chính gã cũng thấy ngượng ngùng với lối ăn mặc và đồ đạc của mình nên cứ cười gượng gạo. Gia Lâm lúc này tâm trạng dù không tốt cũng không nhịn được cười trước bộ cánh bắt mắt của Mã Thuyên, bèn hỏi: "Anh ăn mặc như chú rể mới thế này, đi đâu về đấy?"
Mã Thuyên đỏ bừng mặt, cười nói: "Đi xem mắt vợ đấy! Người ta đang dạm mối cho tôi đứa con gái thứ hai nhà Lưu Lập Bản ở làng các anh!"
Gia Lâm lúc này mới hiểu vì sao hôm nay gã lại diện từ trong ra ngoài mới toanh như thế. Dạo này nông dân đi xem mặt đối tượng đều ăn vận theo kiểu này. Anh hỏi: "Là Xảo Trân à?"
"Chính là cô ấy đấy." "Thế thì anh đã nhổ được ngọn rau đầu bảng của cả dải thung lũng này rồi còn gì! Anh không nghe người ta nói Xảo Trân là 'người đẹp nhất vùng' sao?" Gia Lâm nói đùa.
"Quả thì là quả ngon đấy, chỉ sợ không rơi vào mồm mình thôi!" Chàng trai thật thà Mã Thuyên toe toét cười, buông một câu suồng sã. "Xem mắt thế nào rồi? Thành chứ?"
"Còn cách thành phố những mười lăm dặm cơ! Tôi chạy sang mấy lần, thấy người lớn nhà họ thì chẳng có ý kiến gì, hiềm nỗi đương sự thì một lần cũng không chịu ra mặt. Chắc là chê tôi ít học, mặt lại đen. Mặt thì đúng là không trắng bằng người ta thật, nhưng luận về học vấn thì cô ấy cũng giống tôi, chữ to bằng cái bồ chữ nhỏ bằng cái đấu chẳng biết được mấy vốc! Than ôi, con gái bây giờ tâm tưởng cao quá!" "Cứ từ từ, chớ có sốt ruột!" "Phải phải phải!" Mã Thuyên cười ha hả.
"Vào nhà tôi uống chén nước đã chứ?"
"Thôi, tôi uống bên nhà bố vợ tương lai rồi!"
Lần này đến lượt Cao Gia Lâm bật cười sảng khoái. Anh không ngờ người nông dân mù chữ này lại nói chuyện hóm hỉnh đến thế. Mã Thuyên vung cánh tay đeo đồng hồ lên vẫy chào từ biệt, rồi nhảy lên xe đạp, lao vút đi theo con đường xe kéo dưới thung lũng.
Gia Lâm dựa lưng vào một gốc táo tàu bên bờ sông, dõi mắt nhìn theo bóng lưng gã chìm nghỉm vào biển ngô xanh ngắt. Anh không kìm được ngoái đầu nhìn về phía sân nhà Lưu Lập Bản ở xóm sau. Lưu Lập Bản có biệt danh là "Nhị năng nhân", trong đội chẳng giữ chức vụ gì, nhưng cả làng sau Cao Minh Lầu thì nể sợ ông ta nhất. Lão đầu óc nhanh nhạy, mấy năm trước buôn gian bán lận, hai năm nay lại đường hoàng đứng ra kinh doanh, kiếm tiền nhanh đến mức ngựa đuổi không kịp, gia cảnh thuộc hàng khá giả nhất làng. Cao Minh Lầu tuy là "Đại năng nhân" của làng, nhưng về mặt kinh tế thì còn kém xa "Nhị năng nhân". Đối với người có tiền, nông dân nói chung đều rất vị nể. Tuy nhiên, dân làng kính trọng Lưu Lập Bản cũng còn một nguyên do khác. Con gái lớn của Lập Bản là Xảo Anh năm kia đã gả cho con trai cả của Cao Minh Lầu, thành thử thân thế của lão trong làng lại được nâng lên một bậc. "Đại năng nhân" và "Nhị năng nhân" kết thông gia, hai nhà này quả thực trở thành chúa tể của cả làng. Khắp làng chỉ có hai nhà bọn họ xây tường vây, dựng cổng lớn, một nhà ở xóm trước, một nhà ở xóm sau, thế như rồng cuộn hổ ngồi, ra dáng những đại gia đình bề thế nhất dải thung lũng này. Từ tận đáy lòng, Cao Gia Lâm chẳng hề ngưỡng mộ hay kính trọng hai gia đình đó như những người nông dân bình thường. Tuy xuất thân bần hàn, nhưng người cha bất tài của anh đã dùng những đồng tiền thấm đẫm mồ hôi nước mắt nuôi anh ăn học, gột rửa đi gần hết mùi bùn đất trên người anh. Anh đã mang trong mình sự "thanh cao" của giới trí thức mà người ta thường nói. Trong mắt anh, Cao Minh Lầu và Lưu Lập Bản đều chẳng đáng được tôn trọng, tinh thần của bọn họ thậm chí còn chẳng bằng những người nông dân nghèo khó. Cao Minh Lầu nhân phẩm bất chính, cậy có chút quyền hành mà lừa trên đè dưới, đã lộ rõ mùi vị của một tên "cường hào ác bá"; còn Lưu Lập Bản thì chỉ biết cắm đầu tích tiền, hai đứa con gái đầu chẳng thèm cho đi học chữ — lão cho rằng đi học chỉ tổ tốn tiền vô ích. Mãi về sau mới cho đứa con gái thứ ba là Xảo Linh đến trường, nay coi như cũng sắp tốt nghiệp cấp ba rồi. Con cái của hai nhà này anh cũng chẳng thèm để vào mắt. Bao nhiêu khôn ngoan mưu mẹo Cao Minh Lầu vơ vét hết cả, hai đứa con trai thì đầu óc đần độn chậm chạp. Thằng con thứ hai là Tam Tinh nếu không nhờ chạy cửa sau thì e rằng đến cấp ba cũng chẳng với tới được. Ba cô con gái nhà Lưu Lập Bản tuy đều xinh đẹp như hoa, người nào cũng nhanh nhẹn tháo vát, hiềm nỗi có hai cô lại mù chữ. Dẫu vậy, Gia Lâm lúc này đứng bên bờ sông chỉ cay đắng nghĩ thầm: Bọn họ tuy bị anh coi khinh, nhưng bản thân anh bây giờ thì ra cái thể thống gì chứ?
Một tâm lý trả thù mãnh liệt khiến anh không kìm được mà nghiến răng nghiến lợi. Đột nhiên trong đầu anh nảy ra một suy nghĩ: Giả như không có Cao Minh Lầu, nếu số phận bắt anh phải làm nông dân, có lẽ anh sẽ an phận thủ thường sống trọn đời trên mảnh đất này! Nhưng hiện tại, chừng nào làng họ Cao còn có Cao Minh Lầu thì anh nhất định phải giỏi giang thành đạt hơn lão mới được! Muốn vượt qua bọn Cao Minh Lầu, bắt buộc phải rời khỏi làng họ Cao! Ở chốn này rất khó bề đọ lại bọn họ! Anh hạ quyết tâm phải đọ một phen cao thấp với bọn Cao Minh Lầu về mặt tinh thần, trước mắt toàn thể xã hội! Anh mang ca và bàn chải về lại hang đá, mở hòm tìm một chiếc áo khoác, định bụng ra vũng nước dưới vườn rau tiền xuyên tắm một bữa.
Anh lục ra một chiếc áo quân phục màu vàng, mắt bỗng sáng lên. Chiếc áo này là do người chú ruột gửi về từ đơn vị bộ đội ở Tân Cương, anh quý đến mức chẳng nỡ mặc bao giờ. Người em trai duy nhất của bố anh từ nhỏ đã đi lính, sau ngày giải phóng mới liên lạc lại với gia đình, mấy chục năm nay chưa từng về nhà lấy một lần. Mỗi năm thư từ qua lại vài bận, cuối năm gửi cho họ chút tiền tiêu vặt, mối quan hệ chỉ dừng lại ở chừng ấy. Nghe nói chú là Phó Chính ủy sư đoàn, đó là niềm vinh dự và tự hào của gia đình anh, ngặt nỗi ở quá xa nên chẳng giúp ích được gì cho cuộc sống của họ.
Cao Gia Lâm cầm chiếc áo, chợt nảy ra ý định viết một bức thư cho chú, giãi bày hoàn cảnh hiện tại của mình xem chú có thể thu xếp cho anh một công việc ở Tân Cương hay không. Đương nhiên, anh lập tức nghĩ ngay đến việc bố mẹ chỉ có độc một mụn con trai, dẫu chú có tìm được việc ngoài đó thì bố mẹ cũng chẳng đời nào cho anh đi. Nhưng anh vẫn quyết định phải viết thư cho chú. Anh khát khao được bay cao bay xa — đến lúc đó, anh sẽ tìm cách thuyết phục bố mẹ sau.
Thế là anh nhanh chóng cúi xuống bàn, vận dụng sở trường văn chương của mình viết một bức thư chan chứa tình cảm gửi cho chú, rồi cất cẩn thận vào trong hòm. Anh tính ngày mai huyện mở phiên chợ, sẽ nhờ người mang thư lên phố gửi đi thật nhanh.
Ý nghĩ bất chợt nảy sinh này đã đem lại niềm an ủi tinh thần rất lớn cho anh. Anh lập tức cảm thấy lòng mình nhẹ nhõm hẳn, thậm chí còn có đôi phần phấn khởi.
Anh mặc chiếc áo quân phục màu vàng lên người, vui vẻ bước ra khỏi cửa, men theo con đường xe kéo dẫn ra thung lũng phía trước, rảo bước về phía vườn rau rực rỡ sắc màu đằng kia.
Đồng ruộng cao nguyên Hoàng Thổ vào tháng Tám đẹp đến mê hồn, ngàn non vạn dặm xa xôi chỉ vào thời điểm này mới khoác lên mình tấm áo xanh ngắt hút mắt. Dưới thung lũng bạt ngàn, ngô đã cao hơn đầu người, mỗi cây đều ôm ấp một đến hai bắp non xanh mướt xinh xắn; nơi đầu bắp thò ra những chùm râu ngô phơn phớt hồng. Trên sườn núi, đậu leo, đậu đỏ, đậu nành, khoai tây đều đang trổ hoa, sắc đỏ, trắng, vàng, lam điểm xuyết giữa biển xanh vô tận. Hoa màu phần lớn đều vừa được làm cỏ lượt hai, lại nhờ trận mưa thấm đất cách đây không lâu nên đồng ruộng không hề có dấu hiệu khô hạn, đất đai ẩm ướt, mọng nước, cây cối xanh um tùm, trông thật khiến lòng người khoan khoái dễ chịu. Cao Gia Lâm bước đi thoăn thoắt, phiền muộn tạm thời gác sang một bên, dòng máu nóng bỏng của tuổi trẻ lại rạo rực chảy tràn trề trong huyết quản. Anh ngắt một đóa hoa bìm bìm màu hồng phấn, hai ngón tay vân vê cuống hoa, băng qua một vạt bắp cải cuộn màu xám trắng, nhảy thoăn thoắt qua mấy bờ đất bậc thang rồi bước xuống lòng sông.
Anh nhanh chóng cởi bỏ quần áo dài, đứng trên mỏm đá phía trên vũng nước biếc ưỡn ngực, thụt dầu — anh đã quyết định không chỉ đơn thuần tắm rửa qua loa mà phải bơi một trận cho thỏa thích.
Cơ thể trần trụi của anh rất đỗi săn chắc và đẹp đẽ. Vóc dáng thon dài, không hề vương chút dấu vết nào của lao động chân tay nặng nhọc, nhưng lại vô cùng khỏe khoắn, cho thấy anh từng trải qua rèn luyện thể thao bài bản. Nước da trên mặt hơi ngăm; sống mũi cao, đôi mắt hai mí to tròn, hai hàng lông mày kiếm trông đặc biệt ưa nhìn. Mái tóc bù xù rối bời nhưng không phải do lôi thôi lếch thếch, mà là cố tình chải chuốt theo phong cách ấy. Anh rất khôi ngô, nhất là những lúc trầm tư cau mày lại càng toát lên vẻ đẹp nam tính đầy cuốn hút. Cao Gia Lâm khởi động một lát rồi như một vận động viên nhảy cầu, tung mình từ trên mỏm đá nhảy xuống. Thân hình anh vẽ nên một đường cong tuyệt đẹp trên không trung rồi lặn êm ru vào vũng nước xanh biếc. Anh bơi lội dưới nước bằng đủ mọi tư thế, trông vô cùng điêu luyện.
Một khắc sau, anh trèo lên từ một bên thác nước nhỏ, dùng xà phòng kỳ cọ khắp người ở vùng nước nông phía trên, rồi nấp vào một hốc đá thay quần, cởi trần quay lại mỏm đá, nằm dài dưới một gốc cây đào. Cây đào này là của lão Đức Thuận, người cả đời sống độc thân. Khi đào còn chưa kịp chín, lão già tốt bụng này đã hái sạch chia hết cho lũ trẻ con trong làng. Bây giờ trên cây chỉ còn lại ít cành lá lưa thưa, dẫu vậy cũng đủ che được chút bóng mát.
Cao Gia Lâm trải chiếc áo sơ mi xuống đất, hai tay đan chéo kê sau gáy, duỗi dài người nằm xuống, lơ đãng nhìn bầu trời trong vắt như nước qua kẽ lá. Thời gian đã sang đến giữa trưa nhưng bụng anh vẫn chưa thấy đói. Lòng sông ở ngay sát bên nhưng tiếng nước róc rách nghe xa xăm như tiếng đàn vĩ cầm kéo réo rắt vui tai. Đúng lúc ấy, từ ruộng ngô bên tay phải anh bỗng vang lên giọng hát Tín Thiên Du ngân nga, du dương của một cô gái:
Vịt bơi trên sông ngỗng lội dưới dòng,
Từng đôi mắt biếc ngóng trông bóng chàng...
Tiếng hát ngọt ngào lảnh lót, tuy thiếu sự rèn giũa bài bản nhưng lại mang theo chút phong vị hoang dã. Anh lắng tai nghe kỹ, giọng này giống như là của Xảo Trân nhà Lưu Lập Bản. Anh chợt nhớ tới bộ dạng buồn cười của Mã Thuyên lúc đi xem mắt ban nãy, lại liên tưởng đến bài hát Xảo Trân đang cất lên, không nhịn được phì cười, bụng bảo dạ: "Anh chàng của cô cất công đến ngóng cô thì chẳng thấy đâu; người ta vừa đi khuất thì bây giờ cô mới ngóng với trông..." Đang nghĩ ngợi về chuyện buồn cười đó, anh bỗng nghe thấy tiếng sột soạt vang lên trong vạt ngô bên cạnh. Thôi chết rồi! Chắc là Xảo Trân đi qua đây để về nhà.
Cao Gia Lâm hốt hoảng ngồi phắt dậy, vội vàng xỏ quần áo vào người. Cúc áo cuối cùng còn chưa kịp cài xong thì Xảo Trân xách một giỏ rau lợn đã đứng sừng sững trước mặt anh.
Lưu Xảo Trân trông chẳng giống một cô thôn nữ chút nào. Xinh đẹp thì khỏi phải bàn, cách ăn mặc lại không hề quê mùa hay thô thiển. Chiếc quần vải dệt màu xanh cỏ úa, áo khoác vải thô màu xanh lam đã giặt bạc màu, cổ bẻ to bản của chiếc sơ mi vải dệt màu hồng cánh sen lật ra bên ngoài, tôn lên gương mặt xinh đẹp vô cùng rạng rỡ.
Cô chớp chớp đôi mắt to tròn long lanh ngập nước, bối rối nhìn Cao Gia Lâm một cái, rồi thò tay vào giỏ cỏ lôi ra một quả dưa bở đã chín vàng ươm đưa đến trước mặt anh, nói: "Của ruộng nhà em đấy. Chính tay em trồng. Anh ăn đi, ngọt lịm luôn!" Dứt lời, cô lại móc từ trong túi ra chiếc khăn tay hoa giặt sạch tinh tươm, bảo Gia Lâm lau quả dưa đi. Cao Gia Lâm miễn cưỡng đón lấy quả dưa nhưng không nhận khăn tay, nhàn nhạt nói với cô: "Bây giờ anh chưa muốn ăn, lát nữa anh mới..."
Xảo Trân dường như vẫn muốn nán lại trò chuyện với anh, nhưng thấy thái độ anh như vậy, cô ngập ngừng một thoáng rồi cúi đầu đi lên con đường mòn trên bờ ruộng.
Cao Gia Lâm đặt quả dưa sang một bên, bất giác ngoái đầu nhìn lên bờ ruộng thì bắt gặp Xảo Trân vừa đi cũng vừa quay đầu lại nhìn anh. Anh vội vàng ngoảnh mặt đi, bực bội nằm vật xuống đất. Trong thâm tâm anh rất ghét bỏ cô gái xinh đẹp không biết chữ này, âu cũng chỉ vì chị gái cô ta là con dâu của Cao Minh Lầu!
Anh chẳng thiết tha gì ăn dưa, lúc này lại thèm hút một điếu thuốc cồn cào. Anh thừa biết thuốc lá điếu đã hết nhẵn từ lâu, thuốc lào cuốn hút cũng chẳng mang theo, nhưng hai tay vẫn vô thức sờ nắn khắp các túi áo quần, cuối cùng chỉ biết thất vọng thở dài thườn thượt. "Gia Lâm! Gia Lâm! Về ăn cơm mau lên con! Nằm ườn ở đấy làm cái gì?" Anh nghe thấy tiếng bố gọi từ trên bờ ruộng phía trên. Anh đứng dậy, nhét quả dưa Xảo Trân cho vào túi áo khoác rồi bước về phía bờ ruộng rau. Lên đến bờ ruộng, anh liền đón lấy tẩu thuốc từ tay bố, châm một mồi lửa, rít lấy rít để một hơi thật sâu, lập tức bị khói thuốc sặc đến mức gập người ho sù sụ một hồi lâu.
Bố anh thở dài một tiếng, bảo: "Đừng có hút cái thuốc lào này nữa, nặng lắm!" Ông giật lấy tẩu thuốc lào từ tay con trai, nói: "Gia Lâm này, lúc ở trên núi bố có tính toán thế này, mai huyện có phiên chợ, hay là bảo mẹ mày đồ một nồi bánh bao trắng, mày xách đi mà bán! Dầu thắp đèn với muối ăn trong nhà sắp cạn kiệt cả rồi, chẳng có lấy một nguồn kiếm ra tiền nào cả! Hơn nữa, bán được dăm ba đồng thì còn có tiền mua cho mày cây thuốc lá!"
Cao Gia Lâm quẹt nước mắt vì sặc khói thuốc, thẳng người nhìn ánh mắt mong mỏi chờ đợi của bố, đắn đo một hồi lâu. Anh sực nhớ đến bức thư vừa viết xong cho chú, nghĩ bụng ngày mai lên huyện một chuyến cũng tốt, anh có thể đích thân đi gửi thư — ngộ nhỡ nhờ người khác gửi hộ mà thất lạc thì biết tính sao? Thế là anh đồng ý với đề nghị của bố, quyết định ngày mai sẽ lên huyện đi chợ phiên.
