Bên mương nhà Xảo Trân. Xảo Trân mỉm cười nhìn Gia Lâm, hất đầu về phía mương nhà mình, ý bảo Gia Lâm nhìn lên phía trên. Gia Lâm ngước nhìn lên vách đất mương nhà Xảo Trân.

Trên sườn dốc vách đất nhà Xảo Trân.

Lập Bản đang chổng mông cuốc đất.

Bên bệ giếng. Gia Lâm lập tức vừa giận vừa bực. Cậu cố tình cất cao giọng gọi lớn về phía Xảo Trân: "Xảo Trân, cậu xuống đây! Tớ có chuyện muốn nói với cậu!" Bên mương nhà Xảo Trân. Xảo Trân nghe thấy Gia Lâm gọi mình, giật mình theo phản xạ quay đầu nhìn lên vách đất mương nhà mình.

Con bé nhìn thấy bố mình vẫn đang cuốc đất.

Nó nhanh nhẹn rẽ từ con đường nhỏ đi xuống.

Bên bệ giếng. Xảo Trân thấp thỏm vặn vẹo ngón tay, nhỏ giọng hỏi Gia Lâm: "Anh Gia Lâm, chuyện gì thế? Trên thôn có người đang nhìn hai chúng mình kìa, bố em..."

Gia Lâm: "Không sợ! Cứ mặc kệ cho họ nhìn! Chúng ta có làm chuyện xấu gì đâu... Bố cậu đánh cậu à?" Trong mắt Xảo Trân lấp lánh ngấn lệ, mỉm cười cắn môi.

Con bé ngượng ngùng nói: "Không đánh... mắng mấy câu thôi."

Gia Lâm: "Ông ấy mà còn dám động thủ với cậu, tớ sẽ không khách khí với ông ấy đâu!"

Xảo Trân: "Anh đừng có nổi giận đấy, bố em khẩu phật tâm xà, không dám làm gì em quá đáng đâu. Anh đừng bực mình nữa. Chuyện nhà em để em lo... Sao anh không múc nước?"

Gia Lâm nhìn cái giếng nước: "Bẩn như cái hố xí... Xảo Trân, hay là chúng ta ra thành phố mua ít bột tẩy trắng đi..." Xảo Trân: "Em cũng đi cùng anh á? Đi cùng nhau à?"

Gia Lâm: "Đi cùng nhau! Cậu có dám không?"

Xảo Trân: "Dám! Em về dắt xe đây... Nhìn áo anh bẩn thành cái dạng gì thế này! Anh cởi ra đi, mai em giặt cho..."

Gia Lâm vui mừng thốt lên một câu tục tằn: "Đúng là một cô vợ tốt!"

Xảo Trân làm nũng bĩu môi, tinh nghịch thổi một hơi vào mặt Gia Lâm, nói: "Nghe khó ngửi chết đi được..." Trên con đường ra khỏi thôn. Gia Lâm dắt xe đạp, Xảo Trân đi bên cạnh cậu. Cả hai đều mặc quần áo mới.

Cả thôn vì chuyện này mà náo động lên.

Trên mương nhà vài hộ dân có người đứng xem; một số người đang chạy về phía mương; mọi người chỉ trỏ nhìn hai người bọn họ, bàn tán xôn xao.

Trên con đường đầu thôn. Gia Lâm và Xảo Trân thân mật đi bên nhau.

Một đám trẻ con cởi truồng cười đùa khúc khích ở phía sau cách đó khá xa, ném những cục đất nhỏ vào họ.

Trên sườn đồi. Những người nông dân đang cuốc đất lần lượt chạy ra bờ ruộng, nhìn hai kẻ "Tây lông" này.

Trên khuôn mặt mỗi người lộ ra những biểu cảm khác nhau.

Lão già Ngọc Đức không biết có chuyện gì, cũng qua xem.

Mọi người lập tức cười ồ lên trêu lão.

Lão già Ngọc Đức xấu hổ đến mức quay phắt người chuiỏ thẳng vào ruộng hoa màu.

Trên đường cái. Gia Lâm đạp xe, Xảo Trân ngồi ở ghế sau.

Trong ruộng đậu ở thung lũng. Dân làng cũng lần lượt chạy ra bờ ruộng để nhìn họ.

Có hai nam nữ thanh niên đi sau cùng đang nắm chặt tay nhau.

Trên đường cái. Gia Lâm đèo Xảo Trân, phóng về phía xa...

Buổi sáng. Bên giếng nước. Một ông lão nhìn xuống giếng, kêu lên: "Đứa nào ác độc thế lại rắc lắm thứ bột trắng thế này xuống nước thế?" Một xã viên: "Gia Lâm, Xảo Trân! Nghe nói còn có Trương Oa và Minh Sinh..."

Một xã viên: "Nghe nói Gia Lâm chê giếng nước bẩn, rắc ít bột giặt xuống đấy."

Một xã viên: "Nghe nói Gia Lâm chê nước bẩn, rắc ít bột giặt xuống đấy."

Một xã viên: "Không phải bột giặt đâu, nghe nói là loại thuốc gì cơ."

Một phụ nữ: "Trời đất ơi, dù là bột giặt hay thuốc đi nữa, sao có thể rắc vào giếng nước chứ? Cái đồ hỗn láo Cao Ngọc Đức này muốn hại chết cả cái làng này rồi à."

Một thanh niên xách thùng chen lại gần giếng, bắt đầu múc nước, đồng thời nói với mọi người: "Đây không phải bột giặt, là bột tẩy trắng, là giữ vệ sinh đấy..."

Một xã viên: "Thằng mắt mù nhà mày, lại hùa theo cái thói điên rồ của thằng Cao Ngọc Đức để bới móc lên à!" Phụ nữ: "Minh Sinh này, mẹ mày không giữ vệ sinh, thế đẻ ra mày bị cụt tay hay què chân hả?" Người cao tuổi: "Làm càn thế không biết! Chọc giận Long Vương rồi, mạch nước mà đứt, mấy người cứ uống nước tiểu mà sống nhé!"

Một ông lão đi tới, giật lấy thùng nước mà thanh niên vừa múc đổ tạt xuống mương.

Cậu thanh niên đứng phắt dậy hét lên: "Bố, bố làm cái gì thế..."

Ông lão ngoẹo cổ, trừng mắt lườm con trai một cái.

Mọi người cười ồ. Trong sân nhà Lập Bản. Lập Bản giơ một chiếc giày lên đánh Xảo Trân.

Xảo Anh và mẹ con bé đang xông vào can. Xảo Anh và mẹ con bé đang xông vào can. Ngoài cổng lớn chen chúc rất nhiều người đến xem náo nhiệt.

Trước cửa hang nhà Gia Lâm. Gia Lâm định ra ngoài, bố mẹ níu chặt tay không cho cậu ra.

Trên con đường nhỏ đối diện giếng nước. Xảo Linh cầm một cuốn sách đi tới.

Con bé thấy bên giếng vây rất đông người, không biết có chuyện gì, bèn đi qua đó.

Bên giếng nước. Xảo Linh hỏi một xã viên: "Có chuyện gì thế ạ?"

Xã viên nọ mỉa mai đáp: "Có chuyện gì á, chị hai với anh rể hai của cô chê giếng nước bẩn, rắc ít bột giặt vào trong kìa."

Một xã viên: "Nhà các người chắc thường xuyên uống nước bột giặt lắm nhỉ? Thảo nào mặt đứa nào đứa nấy trắng thế!"

Mọi người cười ồ lên. Xảo Linh cắn răng nhẫn nhịn giải thích cho mọi người nghe về công dụng của bột tẩy trắng.

Một xã viên thô lỗ cắt ngang lời con bé, nói: "Hừ! Nói thì hay lắm, mày bò ra uống trước một ngụm đi xem nào! Lại học cái giọng điệu Kinh Thành giống anh rể mày đấy à! Đúng là một giuộc với nhau!"

Mọi người cười ồ. Xảo Linh rưng rưng ngấn lệ, xấu hổ quay người chạy biến đi.

Nghe tiếng Minh Lâu bước tới bên giếng, cúi xuống nhìn giếng, anh nói với mọi người: "Ha da, mấy người đúng là đầu gỗ cả rồi! Gia Lâm làm việc tốt cho cả làng mình, thế mà các người lại đi chửi rủa người ta... Sao mọi người không gánh nước này đi, nước này bây giờ đã được rắc bột tẩy trắng rồi, là nguồn nước sạch nhất đấy... Ngũ đại thúc, đưa cái gáo múc nước của bác cho cháu!"

Minh Lâu nhận lấy gáo từ tay bố Minh Sinh, múc nửa gáo nước lạnh từ dưới giếng lên, ngửa cổ uống một hơi cạn sạch.

Minh Lâu quẹt nước trên chòm râu cằm, cười nói: "Thực tiễn kiểm chứng chân lý đấy! Mọi người vẫn không dám gánh à?"

Mọi người đều cười ha hả, tranh nhau chen đến bên giếng múc nước.

Đêm, bên con sông nhỏ ngoài thôn. Gia Lâm và Xảo Trân lặng lẽ ngồi bên nhau.

Gia Lâm ngẩng đầu nhìn về phía xa. Phía xa là những dãy núi đen thẫm.

Cậu dường như nhìn thấy ở phía sau những ngọn núi xa xôi kia, đang ló dạng một thứ ánh sáng rực rỡ khổng lồ.

Cậu dường như nghe thấy tiếng tàu hỏa đang ầm ầm lao đi.

Cậu dường như nghe thấy tiếng máy bay cất cánh, phát ra những âm thanh sắc nhọn...

Mọi thứ lại chìm vào tĩnh lặng, xung quanh vẫn bao trùm trong màn đêm yên bình.

Cậu thở dài một hơi, vùi đầu vào đầu gối.

Xảo Trân nhẹ nhàng tựa vào người cậu, nói: "Anh Gia Lâm, em hiểu tâm sự của anh... Anh tài giỏi thế này, cứ chôn vùi ở Cao Gia Cù này thì không tài nào phát huy được... Từ nhỏ anh đã không quen lao động, nỗi vất vả ngoài đồng áng anh chịu sao thấu... Sau này nếu anh có công việc làm, em sẽ ở nhà cày cuốc mảnh ruộng tư gia của chúng ta, nuôi nấng con cái chúng ta... Khi nào rảnh anh lại về thăm em, lúc nông nhàn em sẽ cùng các con lên sống với anh..."

Gia Lâm đùa cợt: "Cậu xúi tớ ra ngoài làm việc thế, không sợ tớ bỏ cậu à?"

Xảo Trân lập tức ôm chặt lấy cậu, nghẹn ngào nói: "Cho dù thế nào anh cũng đừng vứt bỏ em..."

Gia Lâm bật cười: "Cậu đấy, nhìn cái bộ dạng này của cậu kìa, cứ như thể tớ có việc làm thật rồi không bằng!"

Xảo Trân ngẩng đầu lên cũng phì cười.

Ban ngày, nhà Gia Lâm. Gia đình ba người đang ăn cơm trưa.

Minh Lâu ngậm điếu thuốc lá giấy bước vào.

Hai vợ chồng già Ngọc Đức vội vàng mời bí thư ăn cơm.

Minh Lâu: "Tôi vừa buông bát xong, mọi người cứ ăn đi..."

Minh Lâu liếc nhìn Gia Lâm, nói: "Sắp đến mùa gieo lúa mạch rồi, đội sản xuất định ra thành phố chở ít phân người về, việc này nhẹ nhàng, tôi định để Gia Lâm và lão già Đắc Thuận đi... Dạo này Gia Lâm vất vả nhiều rồi..." Gia Lâm nhìn Minh Lâu, không nói gì.

Minh Lâu: "Xảo Trân đi theo nấu một bữa cơm, nhà gì của con bé ở thành phố có một gian hang trống... Cứ thế nhé... Mọi người cứ ăn đi!"

Minh Lâu quay người bước ra ngoài, hai vợ chồng Ngọc Đức xúm xít tiễn anh ra tận cửa.

Chập tối, trên con đường cái giản tiện dẫn đến huyện lỵ.

Hai chiếc xe chở phân đi trước đi sau trong màn chiều chập choạng. Tiếng móng lừa lóc cóc nện trên mặt đường. Lão Đắc Thuận ngồi ở chiếc xe phía trước, Gia Lâm và Xảo Trân ngồi ở chiếc xe phía sau.

Đắc Thuận lôi bầu rượu ra nhấp một ngụm, nói: "Trời chưa tối hẳn đâu, hai đứa ngồi giãn ra chút đi!"

Gia Lâm và Xảo Trân ngồi ở xe sau ngượng ngùng cười, mỗi người dịch người ra xa thêm một chút.

Đêm. Ánh trăng mờ ảo soi chiếu những dãy núi sông tĩnh lặng.

Hai chiếc xe chở phân lầm lũi đi trên đường cái. Lừa ta hừ hừ khịt mũi.

Lão Đắc Thuận lại nhấp một ngụm rượu, mang theo chút hơi men cất giọng hát hai câu Tín thiên du:

"Ấy dà, thanh niên nhìn thanh niên thấy đẹp đôi, lão già râu trắng vô dụng lắm rồi..."

Gia Lâm và Xảo Trân ngồi trên chiếc xe phía sau không nhịn được phì cười.

Ông Đắc Thuận: "Hai đứa cười cái gì thế? Thật đấy, các cậu thanh niên các cháu thật tốt, trai tài gái sắc, quấn quýt bên nhau, ta già rồi, nhưng nhìn thấy mấy đứa ở bên nhau, trong lòng cũng không kìm được mà vui lây..."

Gia Lâm: "Ông Đắc Thuận, sao cả đời ông không lấy vợ thế? Hồi trẻ ông có từng yêu đương gì không?"

Ông Đắc Thuận: "Yêu? Đương á? Hồi trẻ ta còn yêu đương máu lửa hơn mấy đứa ấy chứ!"

Đôi mắt lão nheo lại, nhìn về phía xa, chìm đắm vào trong hồi ức.

Đường chân trời mờ ảo ở đằng xa. Những bóng đen chập chùng của các dãy núi in hằn trên nền trời màu xanh thẫm.

Khu ruộng hoa màu trông như đổ mực ở thung lũng.

Mặt nước phản chiếu ánh trăng.