Cao Gia Lâm đứng trên cầu Đại Mã Hà, nghĩ mãi nửa ngày vẫn không tài nào hiểu nổi chuyện vừa xảy ra. Húc lớn, cậu đành coi chuyện này rất đơn giản: Xảo Trân là một cô gái ngây thơ, lại là người cùng thôn, thấy cậu không bán được bánh, nên chủ động giúp đỡ cậu. Các cô gái nông thôn thường hay đi chợ buôn bán, không cảm thấy lúng túng và khó xử như cậu.
Nhưng dù thế nào đi nữa, trong lòng cậu vô cùng cảm kích sự giúp đỡ của Xảo Trân. Mặc dù cậu rất ít khi qua lại với người nhà Lưu Lập Bản, nhưng cậu cảm thấy ba cô con gái của Lưu Lập Bản không giống với ông ta. Các cô đều thừa hưởng sự nhanh nhẹn của Lưu Lập Bản, nhưng phẩm hạnh xem ra đều đoan trang hơn Lưu Lập Bản; đối với những người nông dân nghèo khó trong thôn, các cô cũng không hề kiêu ngạo hách dịch như cha mình. Các cô đều kính trên yêu dưới, người trong thôn ai nấy đều quý mến. Ba chị em ai nấy đều xinh đẹp nổi bật, tiếc là Xảo Trân và chị gái Xảo Anh đều chưa từng đi học; cô em gái Xảo Linh đang học trung học, nghe nói là "hoa khôi" của trường trung học bây giờ. Đối với một người nông dân mà nói, việc cưới được con gái nhà Lưu Lập Bản làm vợ quả thực là điều khó lòng có được. Cao Minh Lầu nhanh tay lẹ mắt, đã rước Xảo Anh về cho con trai cả của ông ta. Bây giờ người mai mối cho Xảo Trân cũng đã đạp thủng ngưỡng cửa; dạo này Mã Thuyên ở Mã Điếm lại diện quần vải "đích thả lương" ra vào chạy đôn chạy đáo nhà Lưu Lập Bản kia kìa. Cao Gia Lâm nhớ lại cách ăn mặc hôm đó của Mã Thuyên, lại không kìm được bật cười.
Mặt trời đang lặn dần sau những dãy núi vô tận phía tây Đại Mã Hà. Thung lũng dẫn về thôn của họ đã bị bao phủ bởi bóng tối; màu xanh của hoa màu trong thung lũng dường như trở nên thẫm hơn một chút. Trên con đường nhựa kẹp giữa những thửa ruộng, hầu như bóng người, con đường vắng lặng kéo dài vào sâu trong sắc xanh. Thị trấn ở hướng Đông Nam đã chìm trong một làn khói lam chiều. Con sông huyện chảy từ phía Bắc xuống, mặt nước không rộng mở như cuối mùa thu, lặng lẽ chảy vòng qua phía dưới thị trấn rồi hướng về phía nam; mặt nước phản chiếu ánh sáng rực rỡ của hoàng hôn. Bên bờ sông, một đám trẻ con cởi truồng đang rượt đuổi, nô đùa trên bãi bùn; những người phụ nữ thành phố đang giặt giũ thu dọn những bộ quần áo và ga giường đủ màu sắc phơi trên bãi cỏ ven bờ.
Cao Gia Lâm chốc chốc lại quay đầu nhìn về phía phố thị trấn. Cậu cảm thấy Xảo Trân chưa chắc đã bán được giỏ bánh đó - bởi vì bây giờ chợ đã tan mất rồi.
Khi cậu cuối cùng cũng nhìn thấy Xảo Trân xách giỏ chạy lom khom về phía mình, cậu đinh ninh rằng cô không hề bán được bánh - khoảng thời gian này quá ngắn ngủi!
Xảo Trân đi đến trước mặt cậu, nhanh chóng nhét một cuộn tiền vào tay cậu nói: "Anh đếm xem, một hào rưỡi một cái, xem có đúng không?"
Cao Gia Lâm ngạc nhiên nhìn cái giỏ trống không trên cánh tay cô, nhận lấy số tiền nhét vào túi, trong lòng tràn ngập sự biết ơn cô. Cậu không biết nên nói với cô câu gì. Dừng lại nửa ngày, cậu mới nói: "Xảo Trân, em thật giỏi quá!"
Lưu Xảo Trân nghe thấy lời khen ngợi này của Gia Lâm, vui mừng đến rạng rỡ cả khuôn mặt, thậm chí trong mắt còn rưng rưng ngấn nước.
Gia Lâm vươn tay nói: "Đưa giỏ cho anh, em mau đạp xe về đi, mặt trời sắp lặn rồi."
Xảo Trân không đưa cho cậu, trái lại còn treo cái giỏ lên ghi-đông xe đạp của cô, nói: "Chúng ta cùng về!" Nói rồi liền dắt xe.
Gia Lâm bỗng cảm thấy vô cùng khó xử. Cùng một người con gái cùng thôn đạp chung một chiếc xe đạp về nhà, nếu để người trong thôn ngoài xóm nhìn thấy thì thật là không hay chút nào. Nhưng cậu lại thấy mình không tài nào tìm ngay ra lý do để từ chối lòng tốt của Xảo Trân.
Cậu do dự một lát, nói dối Xảo Trân rằng: "Anh đèo người không quen, sợ làm em ngã."
"Em đèo anh!" Xảo Trân hai tay giữ ghi-đông, âu yếm liếc nhìn Gia Lâm một cái, rồi lại ngại ngùng cúi gằm mặt xuống.
“Á chà, thế sao được cơ chứ!” Gia Lâm đưa một tay gãi đầu, không biết phải làm sao.
“Hay là, chúng ta đừng đạp xe nữa, cứ sóng bước cùng nhau đi về.” Đôi mắt to tròn xinh đẹp của Xảo Trân bướng bỉnh nhìn cậu, lồng ngực phập phồng lên xuống.
Xem ra cô thật lòng muốn sóng bước cùng cậu về thôn rồi. Gia Lâm thấy không còn cách nào khác, đành nói: "Được, vậy chúng ta đi, để anh dắt xe cho."
Cậu vươn tay định dắt xe, Xảo Trân dùng bả vai nhẹ nhàng đẩy cậu một cái, nói: "Anh đi bộ cả ngày rồi, mệt lắm. Lúc em đến đạp xe, hoàn toàn không mệt chút nào, để em dắt cho."
Cứ thế, hai người sóng vai cất bước, ra khỏi đầu cầu, rẽ trái về phía Tây, bước lên con đường nhựa đơn sơ ở thung lũng Đại Mã Hà hướng về thôn Cao Gia.
Mặt trời vừa lặn xuống núi, bầu trời phía Tây bay vụt lên một mảng ráng đỏ rực rỡ. Ngoại trừ những chóp núi được nhuộm một lớp ánh sáng màu vàng cam nhạt, bóng râm dày đặc của những ngọn núi hai bên thung lũng đã bao trùm lấy thung lũng, không khí cũng trở nên mát lạnh. Tất cả các loại cây thân cao hai bên bờ sông Đại Mã Hà hiện đều đang trổ cờ phún dịch. Ngô, cao lương, kê, mọc đều đặn, đều đã cao quá đầu người. Các loại cây họ đậu đang nở hoa, trong không khí phảng phất một làn hương thơm thanh tao dịu nhẹ. Trên sườn núi đằng xa, đàn cừu đang xuống thung, giữa đám cỏ xanh nhấp nhô những chấm trắng nhỏ. Mặt đất mùa hè tươi đẹp lúc chập tối bỗng trở nên vô cùng yên tĩnh và trang nghiêm.
Cao Gia Lâm và Lưu Xảo Trân bước đi trong lối đi màu xanh, hoa màu hai bên đường che khuất họ với thế giới bên ngoài, tạo nên một khung cảnh huyền ảo. Hai nam nữ thanh niên sóng bước trong một môi trường như vậy, trái tim ai nấy đều không kìm được mà đập thình thịch.
Ban đầu cả hai đều không nói gì. Xảo Trân dắt xe, đi rất chậm. Để không phải đi song song với cô, Gia Lâm đành đi chậm hơn cô một chút, giữ khoảng cách lệch đi một chút.
Lúc này, bản thân cậu cảm thấy một sự căng thẳng tinh thần chưa từng có: bởi vì cậu chưa từng một mình đi cùng một cô gái trong một khung cảnh yên ắng thế này. Hơn nữa họ lại đi chậm đến thế, chẳng khác nào đang tản bộ.
Cao Gia Lâm không kìm được liếc nhìn bóng lưng của Xảo Trân phía trước. Cậu kinh ngạc nhận ra Xảo Trân xinh đẹp hơn trong ấn tượng trước đây của cậu rất nhiều. Vóc dáng cao ráo của cô đáng yêu như cây bạch dương, từ đầu đến chân, tất cả các đường cong đều hoàn hảo. Quần áo đều là đồ cũ: chiếc quần vải màu lam nhạt đã phai màu, chiếc áo ngắn tay màu vàng nhạt bằng vải "đích thả lương"; đôi dép xăng-đan màu nâu nhạt, và đôi tất ni-lông màu nâu nhạt hơn màu dép một chút. Cô dắt chiếc xe đạp, ánh mắt dường như chỉ dán chặt vào một điểm phía trước, nhưng hoàn toàn không phải đang chăm chú nhìn cái gì. Từ góc độ nghiêng có thể thấy cô ngẩng mặt lên mỉm cười nhẹ, đôi khi nửa thân trên hơi nghiêng về phía trước, dường như muốn nói gì với cậu, nhưng rồi lại nhanh chóng ngượng ngùng quay người đi, vẫn nhìn về phía trước như lúc nãy.
Cao Gia Lâm chợt nhớ ra, hình như cậu đã từng nhìn thấy một cô gái giống hệt Xảo Trân ở đâu đó rồi. Cậu cẩn thận hồi tưởng lại, mới nhớ ra mình từng nhìn thấy một bức tranh tương tự. Hình như là một bức tranh sơn dầu của họa sĩ Nga. Trên bức tranh cũng là một mảnh ruộng xanh mờ, trên con đường nhỏ giữa mặt đất, một cô gái thanh mảnh xinh đẹp vừa đi vừa nhìn về phía xa, chỉ có điều trên đầu cô hình như quấn một chiếc khăn quàng đỏ thắm...
Trong lúc Cao Gia Lâm đang vẩn vơ suy nghĩ, lòng Xảo Trân đi phía trước cậu đang cuồn cuộn như một nồi nước sôi. Lần đầu tiên được một mình bước đi bên người con gái (chàng trai) mình yêu, khiến cô gái nông thôn không biết chữ này chìm đắm trong một niềm hạnh phúc vô bờ bến. Vì ngày này, cô đã mơ ước biết bao nhiêu năm nay. Trái tim cô đang đập loạn nhịp; hai tay dắt xe đang run rẩy; dòng suối cảm xúc trào dâng trong lòng, muôn vàn lời muốn nói đều nghẹn lại ở cổ họng, không biết nên bắt đầu từ đâu. Hôm nay cô quyết định phải nói hết mọi chuyện cho anh nghe, nhưng cô lại nhất thời xấu hổ không nói nên lời. Cô cố tình bước chậm lại, đợi trời tối xuống. Cô lại nghĩ: Cứ im lặng đi thế này cũng không được nhỉ! Dù sao cũng phải nói trước vài điều gì đó mới đúng. Cô bèn quay đầu lại, cũng không nhìn Gia Lâm, nói: "Cao Minh Lầu tâm địa thật xấu xa, chuyện ác nào cũng dám làm..."
Gia Lâm kỳ lạ nhìn cô, nói: "Ông ta là họ hàng nhà em, mà em cũng dám mắng ông ta cơ à?"
“Ai là họ hàng với ông ta? Ông ta là bố chồng của chị tôi, chẳng dính dáng gì đến tôi cả!” Xảo Trân táo bạo quay đầu lại nhìn Gia Lâm một cái.
“Em dám mắng bố chồng trước mặt chị em cơ à?”
“Tôi sớm đã mắng rồi! Ngay trước mặt ông ta tôi cũng dám mắng ấy chứ!” Xảo Trân cố tình bước chậm lại, để Gia Lâm bước song song với cô.
Cao Gia Lâm nhất thời không hiểu vì sao Xảo Trân lại mắng Cao Minh Lầu trước mặt mình, bèn cố ý hỏi: "Bí thư Cao tâm địa xấu xa thế nào chứ? Sao anh chưa nhìn ra nhỉ."
Xảo Trân bỗng khựng lại bước chân, phẫn nộ nói: "Gia Lâm! Ông ta giở trò hất cẳng chân giáo viên của anh đi, để con trai ông ta lên thay! Anh xem bây giờ anh đang phải buồn phiền thế nào kìa..."
Cao Gia Lâm cũng đành phải dừng bước. Cậu nhìn thấy trên gương mặt đáng yêu trước mặt mình là một vẻ mặt đồng cảm chân thành.
Cậu không nói gì, chỉ thở dài một tiếng, rồi lại cất bước đi về phía trước.
Xảo Trân dắt xe đuổi theo, táo bạo áp sát cậu, đi song song với cậu, ân cần nói: "Những việc khuất tất ông ta làm ông trời đều biết, sau này sẽ báo ứng ông ta thôi! Anh Gia Lâm, anh đừng dằn vặt bản thân quá, mấy ngày nay anh gầy đi rồi. Kỳ thực, làm nông dân thì làm nông dân, nông dân thiên hạ đều chung một lứa cả thôi! Sống không kém cạnh gì bọn cán bộ bọn chúng đâu. Thôn mình có núi có sông, không khí lại trong lành, chỉ cần có một gia đình vừa ý, ngày tháng rồi cũng sẽ thoải mái thôi..."
Cao Gia Lâm nghe những lời này của Xảo Trân, trong lòng cảm thấy vô cùng ấm áp. Bây giờ cậu rất cần sự an ủi. Cậu liền rất muốn trò chuyện dăm ba câu chuyện thường ngày với cô. Cậu nửa đùa nửa thật nói: "Anh đi học hai năm, bây giờ văn không ra văn, võ chẳng ra võ, làm nông dân thì lao động lại không giỏi, sau này chẳng lẽ để vợ con chết đói hay sao!"
Nói xong, cậu tự mình cười hì hì trước.
Xảo Trân đột ngột dừng bước, ngẩng phắt đầu lên, nhìn Gia Lâm nói: "Anh Gia Lâm! Nếu anh không chê em, hai chúng ta về chung một nhà! Anh cứ thảnh thơi ở nhà, em sẽ thay anh lên núi lao động! Sẽ không để anh phải chịu khổ đâu..."
Nói xong, Xảo Trân cúi gằm mặt, một tay giữ ghi-đông xe, tay kia ngượng ngùng kéo vạt áo.
Máu "oanh" một tiếng dồn lên đại não Cao Gia Lâm. Cậu kinh ngạc nhìn Xảo Trân, lập tức cảm thấy tay chân luống cuống; cảm giác lồng ngực nóng như lửa đốt. Cơ bắp trên người co rút lại. Tứ chi trở nên tê cứng đờ.
Tình yêu? Đến đột ngột thế sao? Cậu hoàn toàn không có sự chuẩn bị tâm lý nào cả. Cậu chưa từng yêu đương, lại càng chưa từng nghĩ đến việc sẽ yêu Xảo Trân. Cậu cảm thấy hoảng loạn, lại cảm thấy mới mẻ; cậu mang theo tâm trạng phức tạp ấy, một cách vô cùng gượng gạo nhìn Xảo Trân đang đứng trước mặt mình. Cô vẫn ngượng ngùng cúi đầu, giống như một chú cừu non đáng yêu quyến luyến bên cạnh cậu. Hơi ấm tỏa ra từ người cô đang truyền sang cậu một cách mạnh mẽ; vóc dáng thon thả như cây bạch dương ấy và gương mặt càng thêm xinh đẹp trong bóng râm đã chạm đến tận đáy lòng cậu.
Cậu cố gắng kiềm chế bản thân, nói với Xảo Trân: "Chúng ta đứng giữa đường thế này không hay đâu. Trời tối rồi, mau đi thôi..."
Xảo Trân gật đầu với cậu, hai người lại bắt đầu cất bước. Gia Lâm không nói gì, cầm lấy ghi-đông xe từ tay cô, cô cũng không nói gì, để cậu dắt xe. Cả hai đều không biết nên nói gì cho phải. Mãi lâu sau, Cao Gia Lâm mới hỏi cô: "Sao tự nhiên em lại nhắc đến chuyện này thế?"
“Sao lại là tự nhiên chứ?” Xảo Trân ngẩng đầu lên, nước mắt lặng lẽ tuôn rơi trên má. Cô bèn vừa lau nước mắt, vừa không giấu giếm chút nào, kể hết mọi chuyện trong suốt mấy năm nay của mình cho cậu nghe...
Cao Gia Lâm vừa nghe cô kể, vừa cảm thấy khóe mắt mình cay cay. Dù là một kẻ tim sắt đá, cậu cũng đã bị tình cảm của Xảo Trân làm cho cảm động sâu sắc. Một khi đã bị xúc động, cậu lập tức sản sinh ra một thứ cảm xúc kỳ lạ: trước mắt cậu ngay lập tức bay lượn vô số bức tranh màu sắc; vô số giai điệu âm nhạc cậu yêu thích nhất cũng vang lên bên tai; trong khi núi non, sông nước, đất đai chân thực trước mắt lại trở nên hư ảo...
Sau khi nghe xong tất cả những gì Xảo Trân nói, cậu dựng phắt chiếc xe đạp "phập" một tiếng xuống đường nhựa, hai tay khẩn khoản khua khoắng loạn xạ lên người.
Xảo Trân nhìn bộ dạng này của cậu, bỗng bật cười. Vừa cười, cô vừa lau nước mắt trên mặt, vừa lấy chiếc túi xách hoa ở gác-ba-ga xe xuống, lấy từ trong ra một bao thuốc lá hiệu "Vân Hương", đưa đến trước mặt cậu.
Cao Gia Lâm kinh ngạc há hốc mồm, nói: "Sao em biết anh đang tìm thuốc lá vậy?"
Cô cười duy dáng với cậu một cái, nói: "Em cứ biết thế đi. Mau châm một điếu đi! Em mua hẳn cho anh một cây đấy!"
Cao Gia Lâm bước lại gần cô, ban đầu không nhận lấy điếu thuốc, mà dùng ánh mắt vô cùng dịu dàng và trìu mến đờ đẫn nhìn cô. Cô cũng ngẩng mặt nhìn cậu, rồi nhanh chóng đặt nhẹ hai tay lên ngực cậu.
Gia Lâm do dự một chút, nhẹ nhàng ôm lấy bờ vai và tấm lưng của cô, rồi kiên quyết áp trán đang nóng hừng hực của mình vào trán cũng đang nóng hừng hực của cô. Cậu nhắm chặt mắt lại, cảm thấy mình đã mất đi mọi ký ức và trí tưởng tượng...
Khi họ lại một lần nữa sóng vai bước đi trên đường, vầng trăng đã mọc lên từ bao giờ. Ánh trăng chiếu rọi thung lũng núi xanh mướt một màu mờ ảo; tiếng nước chảy của Đại Mã Hà trong đêm vắng lặng trở nên vô cùng rõ mồn một.
Ngôi làng đã ở ngay phía trước — nằm ở khúc uốn sông phía dưới con đường nhựa, họ sắp phải chia tay nhau mỗi người một ngã về nhà.
Ở ngã ba đường, Xảo Trân lấy cả cây thuốc lá trong túi xách ra, đặt vào giỏ xe của Gia Lâm, cúi gầm đầu, nhỏ giọng nói: "Anh Gia Lâm, hôn em một cái nữa đi..."
Cao Gia Lâm ôm chầm lấy cô, hôn lên má cô một cái, dặn dò cô: "Xảo Trân, đừng nói với người nhà em nhé. Nhớ kỹ đấy, tuyệt đối đừng để ai biết!... Sau này, em phải đánh răng đấy nhé..."
Xảo Trân gật đầu trong bóng tối với cậu, nói: "Anh nói gì em cũng nghe hết..."
“Em mau về đi. Người nhà hỏi sao em về muộn thế, em trả lời thế nào?”
“Em sẽ bảo là ra nhà dì ở thị trấn.”
Gia Lâm gật đầu với cô, xách giỏ quay người bước đi. Xảo Trân dắt xe đạp đi về nhà theo một con đường khác.
Khi Cao Gia Lâm bước vào trong thôn, một nỗi ân hận bỗng trào dâng trong lòng cậu. Cậu hối hận vì cảm xúc của mình quá bồng bột, dường như đã vội vã phạm phải một sai lầm. Cậu cảm thấy cứ đà này, có lẽ bản thân đành phải chấp nhận làm nông dân mất thôi. Hơn nữa, việc bản thân chưa suy nghĩ thấu đáo mà đã hôn một cô gái, chính là sự vô trách nhiệm đối với cả Xảo Trân lẫn chính mình. Điều khiến cậu khó chịu hơn cả, là cậu cảm thấy đêm nay mình đã vĩnh biệt tuổi hai mươi tư vô tư lọi của quá khứ, từ đó khắc lên lý lịch cuộc đời mình một dấu ấn. Dù cho tất cả những điều này là vui sướng hay đau khổ, cậu thực sự chỉ muốn khóc một trận!
Khi bước vào nhà, bố mẹ cậu đều đang ngồi trên chiếc kang chờ cậu. Cơm nước đã dọn xong từ lâu, nhưng rõ ràng họ vẫn chưa động đũa. Thấy cậu về, bố cậu vội vàng hỏi: "Thế nào rồi? Trời tối từ đời thuở nào rồi, làm người ta lo chết đi được!"
Mẹ cậu lườm bố cậu một cái: "Thằng bé lần đầu làm cái việc này, trong lòng chắc phải bứt rứt thế nào ấy chứ, ông còn trách nó về muộn!" Bà quay sang hỏi con trai: "Bánh bán hết chưa?"
Gia Lâm đáp: "Bán hết rồi ạ." Cậu lấy số tiền Xảo Trân đưa cho, đặt vào tay bố.
Lão gia hỏa Cao Ngọc Đức ngậm cái tẩu thuốc, sát lại gần ngọn đèn, hai bàn tay gầy guộc đếm số tiền, nói: "Đúng rồi! Chiếc bằng mai m sớm bảo mẹ con hấp một mẻ bánh nữa, con xách đi bán tiếp. Dáng việc này còn nhàn hơn là lên núi lao động chán!"
Gia Lâm đau khổ lắc đầu, nói: "Con không làm cái nghề này nữa đâu, con lên núi lao động thôi!"
Lúc này, mẹ cậu từ chiếc giỏ đựng đồ khâu vá ở đầu kang phía sau lấy ra một bức thư, bảo cậu: "Bác hai của con gửi thư tới rồi, mau đọc cho bố mẹ nghe đi."
Cao Gia Lâm chợt nhớ ra, vì giỏ bánh chết tiệt kia mà hôm nay cậu suýt thì quên béng việc gửi lá thư viết cho chú ruột — bây giờ nó vẫn còn nằm trong túi áo cậu!
Cậu nhận lấy bức thư của chú từ tay mẹ, đọc dưới ánh đèn cho hai người nghe —
Các cháu khỏe không! Hôm nay viết thư, chủ yếu là muốn thông báo với các cháu một việc: Gần đây cấp trên đã quyết định điều chuyển bác về công tác ở địa phương. Bác đã ở trong quân đội mấy chục năm nay, có tình cảm rất sâu sắc với quân đội, nhưng phải nghe lời Đảng, tuân theo sự sắp xếp của tổ chức. Hiện tại vẫn chưa quyết định sẽ đi đâu công tác. Đợi khi nào quyết định xong, sẽ viết thư cho các cháu.
Năm nay hoa màu ở nhà mình thế nào? Cuộc sống có gặp khó khăn gì không? Cần gì, hãy viết thư ra nhé.
Gia Lâm chắc đã khai giảng rồi chứ? Mong nó nỗ lực hết mình vì sự nghiệp giáo dục của Đảng. Chúc các cháu khỏe!
Em: Ngọc Trí
Cao Gia Lâm đọc xong, đưa lại bức thư cho mẹ, thầm nghĩ: Đã thế này rồi thì lá thư cậu viết cho chú ruột có gửi đi hay không, bây giờ cũng chẳng còn quan trọng nữa.
